DIE METGESELLE VAN ONS MEESTER DIE PROFEET

Die Metgeselle van ons Profeet: ’n Moslem – vrou of man, kind of volwassene – wat ons Meester Rasûlullah een keer gesien het, al was dit net baie kort, of wat, as hy blind was, een keer met hom gepraat het, en wat met îmân oorlede is, word Sâhib of Sahâbî genoem. In die meervoud word hulle Ashâb-i kirâm, Sahâba-i kirâm of Sahb genoem (radiyallâhu ’anhum ajma’în). Wie ons Profeet as ongelowige gesien het en ná die oorlye van Rasûlullah tot geloof gekom het, of wie hom as Moslem gesien het en daarna ’n afvallige geword het (Islam verlaat het), is nie ’n sahâbî nie. Wie, nadat hy ’n sahâbî geword het, afvallig geword het en ná die oorlye van Rasûlullah weer tot geloof gekom het, is wel ’n sahâbî. Omdat ons Meester die Profeet ook vir die jinn profeet is, kan ook ’n jinn ’n sahâbî wees.

Ná die profete en die verhewenstes onder die engele is die Metgeselle die verhewenstes van alle skepsele. ’n Mens moet die naam van elkeen van hulle met eerbied en respek uitspreek en die eretitel “hazret-i” of die formule “radiyallâhu ’anh” daarby sê. Elkeen wat glo dat Muhammad ’alayhis-salâm profeet is, dit wil sê elke Moslem, van watter ras en uit watter land ook al, word die umma van Muhammad ’alayhis-salâm genoem. Elkeen van die Metgeselle staan bo hierdie hele umma. In die edele verse oor die deug en die verhewenheid van die Metgeselle (radiyallâhu ’anhum) word in betekenis gesê: “Julle is die beste van die ummas.”1 “Allâhu ta’âlâ is tevrede met diegene wat as eerstes onder die Muhâjirûn en die Ansâr tot geloof gekom het, en met diegene wat hulle in die goeie gevolg het (wat hulle weg gaan), en hulle is tevrede met Allâhu ta’âlâ. Allâhu ta’âlâ het vir hulle Paradyse voorberei waaronder riviere vloei. Daarin sal hulle vir ewig bly. Dit is die geweldige redding.”2 “Muhammad (’alayhis-salâm) is die Profeet van Allâhu ta’âlâ. Diegene wat saam met hom is (dit wil sê die Metgeselle), is almal hard teenoor die ongelowiges, maar barmhartig onder mekaar. Julle sien hulle dikwels in rukû’ en in sajda. Met hierdie aanbidding, met die teerheid en die liefde wat hulle aan die mense betoon, soek hulle die welbehae en die guns van Janâb-i Haqq. Aan hulle gesigte is te sien dat hulle baie in sajda gaan (op hulle gesigte is die kenmerke en tekens van die sajda). So is hulle beskrywing in die Tawrât. En hulle beskrywing in die Injîl is soos volg: hulle lyk op ’n gewas wat sy loot uitgestoot het, sterk en dik geword het en regop op sy stingel staan, tot vreugde van die saaiers. (So was ook die Metgeselle: hulle was min en swak, en daarna het hulle talryk en sterk geword.) Hierdie vergelyking het die ongelowiges, die loënaars, met wrok en woede vervul. Allâhu ta’âlâ het aan diegene wat glo en goeie dade doen, vergifnis en ’n groot beloning belowe.”3

’n Paar hadîths sharîf oor die Metgeselle:

“Moenie my Metgeselle beskimp nie! Al sou iemand van diegene wat ná my Metgeselle kom, goud so groot soos ’n berg as sadaqa gee, sou hy nie die beloning bereik wat een van my Metgeselle verdien het deur ’n handvol gars te gee nie, en selfs nie die helfte daarvan nie!”4

“Muhammad (sallallâhu ’alayhi wa sallam) is die Rasûl van Allâhu ta’âlâ. Diegene wat saam met hom is (die Metgeselle), is baie hard teenoor die ongelowiges en onder mekaar baie barmhartig (baie teer)” Fath: 29

“Soos die sterre in die hemel is my Metgeselle. Wie van hulle julle ook al volg, sal julle die regte leiding bereik.”5

“Pas op vir vyandskap teen my Metgeselle! Vrees Allah! Wie hulle liefhet, het hulle lief omdat hy my liefhet. Wie vyandskap teen hulle koester, koester vyandskap teen my. Wie hulle krenk, krenk my. En wie my krenk, krenk waarlik Allâhu ta’âlâ.”

“Die bestes van my umma is diegene wat in my tyd lewe. Ná hulle is die bestes diegene wat ná hulle kom. Ná hulle is die bestes diegene wat daarna kom.”

“Die vuur van die Hel sal die Moslem wat my gesien het en wat diegene gesien het wat my gesien het, nie verbrand nie.”6

Die bostaande edele verse en hadîths sharîf toon duidelik die verhewenheid en die deug van die Metgeselle.

Die Metgeselle is die betroubaarste gesag op die gebied van die voorskrifte van die godsdiens, want hulle het die Qur’ân al-karîm by ons Profeet geleer en dit aan diegene wat ná hulle gekom het, geleer en verduidelik. Die kennis oor wat ons Profeet gedoen en gesê het, berus op wat hulle persoonlik gesien en gehoor en oorgelewer het.

Die voorskrifte wat hulle gesamentlik oorgelewer het, vorm die grondslag van die hadîths sharîf. In Islam is die ijmâ’ van die umma, dit wil sê die eensgesindheid van die geleerdes, net in die tyd van die Metgeselle volledig en volmaak verwesenlik. Boonop behoort elkeen van die Metgeselle tot die mujtahid-geleerdes wie se woord in die godsdiens ’n bewys en ’n grondslag is; hulle staan bo die mujtahids wat ná hulle gekom het. Die geleerdes van die Ahl as-Sunna het die Metgeselle volgens die rangorde van verhewenheid in drie groepe verdeel: 1. Die Muhâjirûn: diegene wat vóór die verowering van die stad Mekka hulle vaderland en hulle naastes verlaat het en uit Mekka of uit ander plekke na die stad Medina geëmigreer het. Hulle het met îmân na Rasûlullah gekom, of hulle het tot geloof gekom toe hulle by hom aangekom het. ’Amr ibn ’Âs is een van hulle (radiyallâhu ’anhum ajma’în).

2. Die Ansâr: die Moslems wat in die stad Medina of in plekke naby daardie stad gewoon het en tot die twee stamme Aws en Khazraj behoort het, word Ansâr genoem. Hulle word so genoem omdat hulle aan ons Meester die Profeet en die Mekkane hulle woord gegee het om alle hulp te verleen en alle offers te bring, en hulle woord gehou het (radiyallâhu ’anhum ajma’în).

3. Die ander Metgeselle: die Moslems wat nie Muhâjirûn of Ansâr was nie, maar uit ander plekke gekom het en die eer van die samesyn met ons Meester die Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) ontvang het. Diegene wat tot geloof gekom het toe die stad Mekka verower is, of op ander plekke, behoort tot hulle. Hulle word eenvoudig sahâbî genoem (radiyallâhu ’anhum ajma’în). Die verhewenstes van die Metgeselle is die vier kaliefs van Rasûlullah. In die volgorde van die kalifaat is dit: Abû Bakr, ’Umar, ’Uthmân en ’Alî. Ná hulle is die verhewenstes die oorblywende ses van die ’Ashara al-Mubashshara, dit wil sê van die tien persone aan wie die blye boodskap van die Paradys gebring is (Talha ibn ’Ubaydullah, Zubayr ibn ’Awwâm, ’Abdurrahmân ibn ’Awf, Sa’d ibn Abî Waqqâs, Sa’îd ibn Zayd, Abû ’Ubayda ibn Jarrâh), en ook Hasan en Husayn (radiyallâhu ’anhum ajma’în).

Ná hulle is die verhewenstes die veertig wat as eerstes Moslem geword het. Daarna die driehonderd-en-dertien Metgeselle wat aan die Slag van Badr deelgeneem het. Daarna die sewehonderd helde wat aan die Slag van Uhud deelgeneem het. Ná hulle is die verhewenstes die veertienhonderd wat in die sesde jaar ná die Hijra onder die boom aan Rasûlullah hulle woord gegee het: “Liewer sterf as terugkeer!” Hierdie eed word “Bay’at ar-Ridwân” genoem.7

Die getal Metgeselle: by die Verowering van Mekka was daar twaalfduisend Metgeselle, op die veldtog na Tabûk dertigduisend, by die Afskeidsbedevaart negentigduisend, en toe Rasûlullah oorlede is, was daar op aarde ongeveer honderd-vier-en-twintigduisend. Hieroor is daar ook ander oorleweringe.8

Die laaste Metgeselle wat oorlede is: ’Abdullah ibn Awfâ is in die jaar 705 n.C. (86 ná die Hijra) in Kûfa oorlede; ’Abdullah ibn Yasr in die jaar 706 n.C. (88 ná die Hijra) in Damaskus; Sahl ibn Sa’d in die jaar 709 n.C. (91 ná die Hijra), 100 jaar oud, in Medina; Anas ibn Mâlik in die jaar 711 n.C. (93 ná die Hijra) in Basra; Abu’t-Tufayl ’Âmir ibn Wâthila in die jaar 718 n.C. (100 ná die Hijra) in Mekka (radiyallâhu ’anhum ajma’în). Ná die oorlye van ons Profeet, ook in die tyd van die Vier Kaliefs, het die Metgeselle getrou gebly aan hulle woord om die godsdiens van Islam te versprei en jihâd te voer. Nooit het hulle op hulle woord teruggekom nie. Almal het eensgesind, met agterlating van hulle land en hulle huis, uit Arabië weggetrek en na alle kante versprei. Die meeste van diegene wat vertrek het, het nie teruggekeer nie; op die plekke waarheen hulle gegaan het, het hulle tot hulle dood jihâd gevoer en die godsdiens van Islam versprei. So is in kort tyd baie lande verower. In die verowerde gebiede het Islam vinnig versprei. Al die Metgeselle is regverdig. Almal het deel aan die bekendmaking van Islam. Hulle het die Qur’ân al-karîm versamel. Hulle het die hadîths sharîf van ons Profeet oorgelewer. Om hulle almal lief te hê, is die belangrikste en onmisbare voorwaarde om tot die geloofsleer van die Ahl as-Sunna te behoort. (Daar is baie werke geskryf en uitgegee oor die dienste wat die Metgeselle aan die godsdiens van Islam bewys het, hulle voorbeeldige lewenswandel, hulle deugde, hulle name en hulle lewensbeskrywings. Die boeke “Eshâb-ı kirâm” en “Menâkıb-ı Çihâr Yâr-i Güzîn”, uitgegee deur Hakikat Kitabevi, is baie waardevol.)

“Soos die sterre in die hemel is my Metgeselle. Wie van hulle julle ook al volg, sal julle die regte leiding bereik” Hadîth sharîf

Die geliefde van die Heer van die wêrelde is Muhammad,
Rein van liggaam, Ahmad van naam, barmhartigheid vir die wêrelde.
Besitter van die verhewe karakter, aan wie “Lawlâka…” gesê is,
Is hy die bron van kennis, goeie maniere, genade, nûr en liefde.
Die ware middelaar tussen die Haqq en die dienaar is hy;
Genesing vir die siele is sy woord, sy naam vir die roes van die hart.
Die ware geneesheer vir die hart wat siek en wanhopig is, is hy;
Nie net hy nie – ook sy umma staan hoër as die engele.
Aan hierdie mees uitverkore dienaar het die Haqq helpers gegee:
Die dienaars wat Hy die meeste liefgehad het, het Hy sy Metgeselle gemaak.
Rasûlullah het gesê: “Hulle weg is my weg”;
Hierdie eeu het hy as die beste van die eeue aangewys.
Hulle het Muhammad Mustafâ meer as hulle eie lewe liefgehad,
Vir hom het hulle goed, besit en ampte agtergelaat.
Om Islam te versprei, het hulle met liefde hulle lewe gegee –
O Heer, wat ’n skone toestand! O Heer, wat ’n eer!
In een samesyn met hom is hulle nafs gereinig;
Hulle harte is vervul met ma’rifa, genade, nûr en tajallî.
Hulle het die toestande van die awliyâ in een oomblik bereik,
En altyd het hulle hom gevolg – wat ’n groot eer!
Hulle is almal regverdig, hulle doen niemand onreg nie,
Nooit begeer hulle die kalifaat vir hulle nafs nie.
Daarom voer hulle nie oorlog nie, hulle krenk mekaar nie;
Hulle staan op die hoogste rang, en almal is mujtahid.