JEUG EN HUWELIK

Die jeugjare

Muhammad ’alayhis-salâm, in elke opsig die verhewenste van die mense, is reeds in sy jong jare onder die inwoners van Mekka baie meer as sy portuurgenote waardeer. Almal het hom liefgehad om sy goeie karakter, om die ongekende goedheid waarmee hy die mense behandel het, om sy kalmte, sy sagmoedigheid en sy ander verhewe eienskappe. Die mense het hom om hierdie deugde bewonder. Weens die verbasende opregtheid en betroubaarheid wat hulle by hom gesien het, het die inwoners van Mekka hom die bynaam “al-Amîn” gegee, dit wil sê “hy op wie ’n mens altyd kan vertrou”. So het hy reeds in sy jeug onder hierdie naam bekend geword.

In die jong jare van ons Profeet het die Arabiere in ’n diep Jâhiliyya gelewe. Afgodediens, drank, dobbelspel, ontug, woeker en nog baie ander lelike dade was onder hulle wydverspreid. Muhammad ’alayhis-salâm het ’n groot afkeer gehad van hulle verdorwe toestand en hom altyd ver van al hulle kwaad gehou. Die hele bevolking van Mekka het hierdie houding van hom geken en hulle daaroor verwonder. Omdat hy ’n diep afkeer van die afgode gehad het, het hy nooit naby hulle gekom nie. Nooit het hy van die vleis van die offerdiere geëet wat vir die afgode geslag is nie. In sy kinderjare en jeug het hy sy eie skape op die berg Jiyâd en in die omgewing opgepas, en so in sy lewensonderhoud voorsien. Op dié manier het hy ver gebly van die samelewing, wat tot die uiterste verdorwe was. Eenkeer het hy vir die Metgeselle gesê: “Daar is geen profeet wat nie skape opgepas het nie.” Toe hulle vra: “Yâ Rasûlallah! Het u ook skape opgepas?”, het hy gesê: “Ja, ook ek het hulle opgepas.”

Toe ons geliefde Profeet ongeveer twintig jaar oud was, was die openbare orde in Mekka heeltemal versteur. Die onreg was uiters wydverspreid; daar was geen veiligheid meer vir besittings, lewe en eer nie. Die vaste inwoners van Mekka het die vreemdelinge wat vir handel en vir die besoek aan die Ka’ba gekom het, onreg en geweld aangedoen. Wie onreg aangedoen is, het nêrens ’n plek gevind waar hy sy reg kon kry nie. In daardie tyd het ’n Mekkaan met die naam ’Âs ibn Wâ’il die goedere van ’n handelaar uit Jemen, wat vir handel na Mekka gekom het, met geweld geroof. Daarop het die man uit Jemen die berg Abû Qubays uitgeklim, luid om hulp geroep en die stamme gevra om hom aan sy reg te help. Ná sulke gebeure, wat getoon het dat die onreg sy uiterste grens bereik het, het die vooraanstaandes van die seuns van Hâshim, die seuns van Zuhra en ander stamme in die huis van ’Abdullah ibn Jud’ân bymekaargekom. Hulle het besluit dat niemand, inwoner of vreemdeling, onreg of geweld aangedoen sou word nie, dat hulle die onreg sou verhinder en dat hulle elkeen wat onreg aangedoen is, aan sy reg sou help. Met dié doel het hulle ’n verbond vir geregtigheid gestig.1

Hierdie verbond, waaraan ons geliefde Profeet op jong ouderdom deelgeneem het en by die stigting waarvan hy groot invloed gehad het, is Hilf al-Fudûl genoem.

Reeds vroeër het twee manne met die naam Fadl en een met die naam Fudayl ’n soortgelyke verbond gestig. Na die verbond wat hulle vroeër gestig het, het hierdie verbond sy naam gekry.

“Muhammad ’alayhis-salâm – van wie die hele wêreld erken watter volmaakte mens hy was – is weens sy uiterste opregtheid en trou selfs deur sy grootste vyande, die opstandige ongelowiges, Muhammad al-Amîn (Muhammad op wie ’n mens kan vertrou) genoem” Hüseyin Hilmi bin Sa’îd (rahmatullâhi ’alayh)

Beroemde jaarmarkte en markte in Arabië en omgewing

Elke mens kry die deel wat hom toekom,
Die vreemdeling laat ’n mens nie met leë hande staan nie.
Wat moet die siel van Eyyübî begin,
Solank die geliefde nie verheug is nie?
O my vors, Habîb van die Verhewene,
Genesing vir elke pyn is u skoonheid.
Hoe kan die minnaar aan u getrou wees,
Solank hy nie sy siel gee nie?

Hierdie verbond het die onreg verhinder en die openbare orde, wat in Mekka versteur was, herstel. Die invloed daarvan het lank voortgeduur. Nadat die profeetskap aan hom bekend gemaak is, het ons Meester Rasûlullah die Metgeselle hiervan vertel en gesê: “Ook ek was teenwoordig by die eed wat in die huis van ’Abdullah ibn Jud’ân afgelê is. Daardie eed is vir my dierbaarder as die besit van rooiharige kamele (rykdom). As ek ook nou na so ’n byeenkoms uitgenooi sou word, sou ek gehoor gee.”2

Besig met handel

Die Mekkane het hulle van ouds af met handel besig gehou en so in hulle lewensonderhoud voorsien. Abû Tâlib, die oom van ons Meester die Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam), het ook handel gedryf. Toe ons geliefde Profeet ongeveer vyf-en-twintig jaar oud was, het dit in Mekka al hoe moeiliker geword om ’n bestaan te maak. Daarom het die Mekkane ’n groot handelskaravaan gereed gemaak om na Sirië te gaan. In daardie dae het Abû Tâlib na ons Meester Rasûlullah gekom en gesê: “O my geagte neef! Die armoede het sy uiterste grens bereik. Hierdie laaste jare, wat ons in hongersnood en stryd deurgebring het, het niks in ons hande gelaat nie. Die karavaan van die Quraysh is gereed en staan op die punt om na Sirië te vertrek. Ook Khadîja Khâtûn sal goedere met die karavaan saamstuur. Sekerlik soek sy betroubare mense om hierdie werk te doen. Ongetwyfeld het sy iemand nodig wat so betroubaar, rein en getrou is soos jy. Dit sou goed wees as ons met haar gaan praat en reël dat jy as haar gevolmagtigde saamgaan. Sonder twyfel sal sy jou bo ander verkies. Eintlik wil ek nie hê dat jy na Sirië gaan nie, want ek vrees dat die Jode daar jou kwaad sal aandoen. Maar ek weet ook van geen ander uitweg nie.” Ons Meester die Profeet het vir hom gesê: “Doen soos jy wil.”

Khadîja was ’n dame wat in Arabië groot bekendheid geniet het om haar skoonheid, haar besittings, haar verstand, haar kuisheid, haar beskeidenheid en haar welgemanierdheid. Daarom was daar van alle kante baie wat na haar hand gedin en belangstelling in haar getoon het. Maar weens ’n droom wat sy gehad het, het sy aan niemand aandag gegee nie. In haar droom het die maan uit die hemel neergedaal en in haar boesem gekom, en die nûr van die maan het onder haar arm uitgekom en die hele heelal verlig. Die oggend het sy hierdie droom aan Waraqa ibn Nawfal, een van haar verwante, vertel. Waraqa het gesê: “Die Profeet van die eindtyd het ter wêreld gekom. Met jou sal hy trou, en in jou tyd sal die openbaring3 na hom neerdaal. Die nûr van sy godsdiens sal die heelal vul. Jy sal die eerste wees wat in hom glo. Daardie Profeet sal uit die Quraysh en uit die Banû Hâshim wees.”

Khadîja was baie bly oor hierdie antwoord en het begin wag op die koms van daardie Profeet.

Khadîja het handel gedryf en ’n vennootskap aangegaan met die mense met wie sy ooreengekom het. Abû Tâlib het die saak aan ons moeder Khadîja voorgelê. Daarop het Khadîja ons Meester Rasûlullah na haar huis uitgenooi om hom te sien en met hom te praat.

Toe ons Meester kom, het sy hom met groot eerbied en hoogagting ontvang. Die hoflikheid van ons Meester die Profeet en sy rein, suiwer gelaat het haar met bewondering vervul. Aan ons Meester Rasûlullah het sy gesê: “Ek weet dat u waarheidliewend, betroubaar en vertrouenswaardig is en ’n goeie karakter het. Vir hierdie werk sal ek u ’n loon gee wat baie keer hoër is as wat ek ooit aan iemand gegee het…” Nadat ook die hoogte van die loon bespreek is, het ons moeder Khadîja vir Rasûlullah die klere gegee wat hy vir hierdie diens nodig sou hê, en met ’n geruste hart in haar huis van hom afskeid geneem. Boonop het sy aan Maysara nog ander kosbare klere gegee, wat Rasûlullah onderweg sou dra.

“Wanneer ’n Moslem halâl verdien, van niemand afhanklik is nie en sy bure en verwante help, sal hy op die Oordeelsdag straal en vol nûr wees soos die volmaan” Hadîth sharîf

Ons moeder Khadîja het die tekens van die profeetskap verneem van haar neef Waraqa ibn Nawfal, ’n geleerde Christen. Ook by hierdie besoek van ons Meester Rasûlullah het sy die kenmerke van die profeetskap by hom herken. Daarom het sy vir haar slaaf Maysara gesê: “Wanneer die karavaan uit Mekka vertrek, gee die teuel van die kameel in die hand van Muhammad ’alayhis-salâm, sodat die Mekkane nie begin skinder nie. Wanneer julle ver van die stad en uit die oog is, laat hom dan hierdie kosbare klere aantrek.”

Daarna het sy die mooiste van haar kamele op ’n wyse wat sultans waardig is, opgetooi en vir Maysara gesê: “Laat hom met groot eerbied op hierdie kameel plaasneem, neem die teuel in jou hand en beskou jouself as die dienaar van daardie eerbiedwaardige! Doen niks sonder sy toestemming nie, en spaar jou lewe nie om hom te bewaar en teen gevare te beskerm nie! Moenie lank vertoef op die plekke waarheen julle gaan nie, en kom gou terug, sodat ons nie voor die seuns van Hâshim beskaamd staan nie. As jy wat ek jou sê, letterlik uitvoer, sal ek jou vrylaat en jou soveel besittings gee as wat jy wil.”

Die karavaan is gereed gemaak. Die Mekkane het in groot skares bymekaargekom om van hulle verwante afskeid te neem. Ook die verwante van ons geliefde Profeet, sy ooms en die oudstes van die seuns van Hâshim was daar teenwoordig. Toe die tante van ons Profeet die Rasûl van Allâhu ta’âlâ (sallallâhu ’alayhi wa sallam) in die klere van ’n dienaar en met die teuel van die kameel in die hand sien, het haar knieë geknak. Huilend het sy geweeklaag. Klaend en met trane in die oë het sy haar pyn uitgespreek: “O ’Abdulmuttalib! O groot man wat die Zamzamput oopgegrawe het! O ’Abdullah! Staan op uit julle grafte, draai julle hoof hierheen en sien in watter toestand hierdie geseënde verkeer!” Abû Tâlib was in dieselfde gemoedstoestand. Uit die geseënde oë van ons Meester Rasûlullah, wat die Haqq gesien het, het trane soos pêrels gevloei, en hy het gesê: “Moenie my vergeet nie. Dink daaraan dat ek in die vreemde smart en sorg verduur.” Almal wat hierdie woorde gehoor het, het in trane uitgebars. Ook die engele in die hemel het in hierdie toestand gedeel en gesê: “O ons Heer! Dit is Muhammad ’alayhis-salâm, wat U tot U habîb gemaak het en aan wie U die hoogste rang geskenk het. Wat is die wysheid van hierdie toestand?” Allâhu ta’âlâ het vir hulle gesê: “Ja, hy is My Habîb. Maar julle ken die geheim van die liefde nie. Julle kan die geheime tussen die beminde en die minnaar nie deurgrond nie. Niemand ken hierdie rang nie. Van hierdie verborge saak begryp niemand iets nie.”

Toe die karavaan uiteindelik op pad gegaan en Mekka uit die oog verdwyn het, het Maysara, volgens die bevel wat hy gekry het, ons geliefde Profeet die kosbare klere laat aantrek. Daarna het hy hom laat plaasneem op die kameel, wat met allerlei stowwe bedek en pragtig opgetooi was. Die teuel het hy self in die hand geneem.

Op hierdie reis het die mense van die karavaan gesien dat bo ons geliefde Profeet, wat as barmhartigheid vir die wêrelde gestuur is, ’n wolk wat hom skadu gegee het en twee engele in die gedaante van voëls tot aan die einde van die reis saam met hom getrek het.4

Onderweg het hy met sy geseënde hand oor die pote gestryk van twee kamele wat so moeg was dat hulle nie meer kon loop nie en by die karavaan agtergebly het, en daarop het die kamele skielik vinniger begin loop. Toe hulle dit en baie ander sulke dinge by hom sien, het hulle buitengewoon lief vir hom geword en begryp dat sy roem baie verhewe sou word.

Toe hulle by die plek aankom wat Busrâ genoem word, het hulle weer halt gemaak by die klooster wat daar was. Die monnik Bahîra, wat uit baie tekens begryp en gesê het dat hy die laaste profeet sou wees, het gesterf, en in sy plek het ’n ander gekom met die naam Nastûra. Die monnik Nastûra het na die karavaan van die Quraysh gekyk wat by die klooster halt gemaak het. Toe hy sien dat iemand onder ’n droë boom naby gaan sit en dat die boom op daardie selfde oomblik groen word, het hy vir Maysara gevra: “Wie is daardie man onder die boom?” Maysara het gesê: “Dit is ’n man van die stam Quraysh, van die bewoners van die Haram.” Die monnik het gesê: “Tot nou toe het niemand anders as ’n profeet onder hierdie boom gesit nie.” Daarna het hy gevra: “Is daar ’n bietjie rooiheid in sy oë?” Maysara het geantwoord: “Ja, dit is daar, en dit verdwyn nooit uit sy oë nie.” Daarop het Nastûra gesê: “By Allâhu ta’âlâ, wat die Injîl aan Îsâ ’alayhis-salâm neergestuur het: hierdie man sal die laaste profeet wees. As ek maar die tyd kon beleef waarin die profeetskap aan hom opgedra word!”

Ook toe Muhammad ’alayhis-salâm op die mark van Busrâ die goedere van Khadîja Khâtûn verkoop het, het ’n Jood wat met hom gekwansel en hom nie geglo het nie, gesê: “Sweer by die afgode met die name Lât en ’Uzzâ, dan sal ek jou glo.” Muhammad ’alayhis-salâm het gesê: “Ek sweer nooit by daardie afgode nie! Wanneer ek by hulle verbyloop, draai ek my gesig na die ander kant.” Die Jood, wat ook die ander tekens by hom gesien het, het gesê: “Jou woord is die waarheid. By Allah, hierdie man is iemand wat profeet sal word,” en hy het sy bewondering uitgespreek met die woorde: “Ons geleerdes het sy beskrywing in die boeke gevind.”

Maysara het alles wat hy by ons Meester Rasûlullah gesien en oor hom gehoor het, soos borduurwerk in sy geheue ingeprent, en sy bewondering vir hom het al hoe meer gegroei. In die hart van Maysara het ’n groot liefde vir die Meester van die wêrelde ontstaan. Voortaan het hy hom met vreugde en eerbied gedien, en selfs sy geringste wenk het hy met groot liefde uitgevoer. Die goedere wat hulle saamgeneem het, is verkoop, en deur die seën van ons Meester die Profeet is daar baie keer meer wins gemaak as gewoonlik. Die karavaan het die terugreis aangepak. Toe hulle by die plek Marr az-Zahrân kom, het Maysara aan ons geliefde Profeet voorgestel om die goeie nuus na Mekka te bring. Ons Meester het dit aanvaar, die karavaan verlaat en sy kameel na Mekka aangejaag.

Nafîsa bint Munya Khâtûn het vertel: “Die tyd van die aankoms van die karavaan het nader gekom. Khadîja Khâtûn het elke dag met haar diensmeisies op die dak van haar huis geklim en na die karavaan uitgekyk. Op so ’n dag was ek by Khadîja. Skielik het daar in die verte iemand verskyn wat op ’n kameel gery het. Bo hom het ’n wolk en twee engele in die gedaante van voëls hom skadu gegee, en die nûr op die geseënde voorkop van ons Profeet het soos die maan gestraal. Khadîja Khâtûn het begryp wie daar kom, en haar hart het lig geword. Maar sy het gemaak asof sy dit nie weet nie en gevra: ‘Wie kan dit wees wat op so ’n warm dag kom?’ Die diensmeisies het gesê: ‘Die een wat kom, lyk soos Muhammad (‘alayhis-salâm),’ en hulle was verstom oor wat hulle gesien het.”

Kort daarna het Rasûl-i akram (sallallâhu ’alayhi wa sallam) by die huis van ons moeder Khadîja aangekom en haar vertel hoe dit gegaan het. Met die goeie nuus wat hy gebring het, het hy haar baie bly gemaak.

’n Ruk later het die karavaan Mekka binnegekom. Maysara het ons moeder Khadîja een vir een vertel dat ons Meester die Profeet tydens die reis skadu gegee is, wat die monnik Nastûra gesê het, hoe die swak kamele vinniger begin loop het, en baie ander buitengewone dinge van dié aard wat hy gesien het. Soveel as wat sy tong vermag het, het hy ons Meester die Profeet geprys. Khadîja het hierdie dinge reeds geweet, maar hierdie woorde het haar sekerheid versterk. Aan Maysara het sy op die hart gedruk: “Vertel aan niemand wat jy gesien het nie!”5

“Ek sweer nooit by daardie afgode nie! Wanneer ek by hulle verbyloop, draai ek my gesig na die ander kant” Hadîth sharîf

Ons moeder Khadîja het na Waraqa ibn Nawfal gegaan om hom te vertel wat sy gehoor het. Waraqa het met groot bewondering geluister na wat gebeur het en gesê: “O Khadîja, as wat jy vertel, waar is, sal Muhammad ’alayhis-salâm die profeet van hierdie umma wees.”

Ons Meester die Profeet het op 12-jarige ouderdom saam met sy oom Abû Tâlib vir handel tot by Busrâ gegaan, op 17-jarige ouderdom saam met sy oom Zubayr na Jemen, op 20-jarige ouderdom saam met Abû Bakr na Sirië, en op 25-jarige ouderdom weer na Sirië om die goedere van ons moeder Khadîja te verkoop.6 Presies vier keer het hy op reis gegaan. Behalwe hierdie reise het hy nêrens anders heen gereis nie.

Die huwelik met ons moeder Khadîja

Ná die blye boodskap wat Waraqa ibn Nawfal haar gebring het, en toe sy die mooi eienskappe van ons geliefde Profeet sien, het ons moeder Khadîja die wens gekry om sy vrou te word en die eer te verkry om hom te dien. Nafîsa bint Munya het dit agtergekom en as bemiddelaar opgetree. Met dié voorneme het sy na Rasûl-i akram gekom en gevra: “O Muhammad! Wat weerhou u daarvan om te trou?” Ons Profeet het gesê: “Ek het nie genoeg geld in my hand om te trou nie.” Nafîsa Khâtûn het gesê: “O Muhammad! As u met ’n kuise en eerbare dame met besittings en skoonheid wil trou, staan ek tot u diens.” Ons geliefde Profeet het gevra: “Wie is daardie dame?” Die antwoord was: “Dit is Khadîja bint Khuwaylid.” Toe ons Meester Rasûlullah vra: “Wie sal hierin bemiddel?”, het sy gesê: “Dit sal ek doen,” en sy het van hom weggegaan. Nafîsa het na Khadîja gegaan en haar die goeie nuus gebring. Khadîja het haar verwante ’Amr ibn Asad en Waraqa ibn Nawfal na haar geroep en hulle vertel hoe die saak staan. Ook het sy aan ons Meester Rasûlullah laat weet dat hy op ’n bepaalde uur welkom was. Abû Tâlib en sy broers het eweneens hulle voorbereidings getref en saam met ons Meester die Profeet gegaan.

Ons moeder Khadîja het haar huis ingerig en versier. Uit dankbaarheid vir hierdie dag het sy al haar juwele aan haar diensmeisies geskenk. Daarna het sy hulle vrygelaat. Ons Meester Rasûlullah het met sy ooms na die huis van ons moeder Khadîja gekom. Abû Tâlib het gesê: “Lof kom ons Skepper toe, wat ons gemaak het tot kinders van Ibrâhîm ’alayhis-salâm en tot die nageslag van Ismâ’îl ’alayhis-salâm. Hy het ons tot bewaarders van die Baytullah gemaak. Hy het ons daardie geseënde huis geskenk, wat die qibla van die mense is en waarom die wêrelde tawâf verrig, en die Haram ash-Sharîf, wat Hy teen elke kwaad beskerm. Muhammad, die seun van my broer ’Abdullah, is so iemand dat hy, met wie van die Quraysh hy ook al vergelyk word, die meerdere blyk te wees. Weliswaar is sy besittings gering, maar aan besittings heg ’n mens geen waarde nie. Want besittings is soos ’n skaduwee: dit gaan van hand tot hand en verdwyn. Die eer en die voortreflikheid van my neef is aan julle almal bekend. Nou vra hy Khadîja bint Khuwaylid ten huwelik as sy wettige eggenote. Hoeveel mahr7 wil julle hê moet uit my besittings gegee word? Ek sweer dat die rang van Muhammad hoog sal wees.” Waraqa ibn Nawfal het hierdie woorde bevestig.

’Amr ibn Asad, die oom van ons moeder Khadîja, het gesê: “Wees getuie dat ek Khadîja bint Khuwaylid aan Muhammad ’alayhis-salâm as vrou gegee het.” So is die nikâh gesluit. Volgens een oorlewering was die mahr 400 mithqâl goud, volgens ’n ander vyfhonderd dirham, en volgens nog ’n ander 20 kamele.8

Vir die bruilofsmaal het Abû Tâlib ’n kameel geslag en ’n maaltyd gegee soos wat tot op daardie dag nog nie gesien is nie. Die huwelik is voltrek. Ons moeder Khadîja het al haar besittings aan ons Meester die Profeet geskenk en gesê: “Al hierdie besittings behoort aan u verhewe persoon. En ek is die een wat u nodig het en aan u dank verskuldig is.”

Gedurende haar hele huwelikslewe het ons moeder Khadîja ons Profeet Muhammad ’alayhis-salâm altyd gedien en hom bygestaan. Hierdie huwelik van ons Meester die Profeet het vyf-en-twintig jaar geduur, tot die heengaan van ons moeder Khadîja. Vyftien jaar daarvan was vóór die bi’tha en tien jaar ná die bi’tha (die bekendmaking van die profeetskap). Solank sy eerste vrou Khadîja gelewe het, het ons Profeet Muhammad ’alayhis-salâm met niemand anders getrou nie. Ses kinders het hy gehad: twee seuns en vier dogters. Dit is Qâsim, Zaynab, Ruqayya, Umm Kulthûm, Fâtima en ’Abdullah (Tayyib of Tâhir). Van Mâriya, met wie hy tydens sy profeetskap getrou het, het hy ook ’n seun gehad met die naam Ibrâhîm. Van sy ander vroue het hy geen kinders gehad nie. Zaynab was die oudste van sy dogters. Die dierbaarste vir haar vader was die jongste dogter, Fâtima. Dertien jaar vóór die Hijra is sy gebore. Die seuns is op jong ouderdom oorlede, en ook al sy dogters behalwe Fâtima is vóór hom oorlede. Ons moeder Fâtima is ses maande ná ons Meester die Profeet oorlede. Die nageslag van ons geliefde Profeet Muhammad ’alayhis-salâm het voortgegaan deur die kinders van Fâtima.9

Ook nadat Rasûl-i akram (sallallâhu ’alayhi wa sallam) met ons moeder Khadîja getrou het, het hy hom met die handel besig gehou. Met hulle inkomste het hulle gaste met eer ontvang en die weeskinders en die armes gehelp.

Zayd ibn Hâritha

Toe Zayd ibn Hâritha nog ’n kind was, het hy saam met sy moeder Su’dâ verwante gaan besoek. In daardie tyd is hulle deur ’n ander stam oorval. Hulle het Zayd gevange geneem. Hulle het hom na Mekka gebring, na die jaarmark wat Sûq ’Ukâz genoem word, en hom te koop aangebied. Hakîm ibn Hizâm, die neef van Khadîja, het Zayd vir 400 dirham gekoop. Hakîm het hom as geskenk aan sy tante Khadîja gegee, en sy het hom aan ons Meester die Profeet gegee. Ons Meester die Profeet het hom onmiddellik vrygelaat en by hom gehou. Want Zayd ibn Hâritha het, nadat hy vrygelaat is, geen plek gehad waarheen hy kon gaan nie, en daar was niemand wat beter vir hom sou sorg as Rasûlullah nie. En hy het baie graag by Rasûlullah gebly.

Ons Meester die Profeet is, ook al voordat die profeetskap aan hom bekend gemaak is, geskep om elke vorm van goeie karakter te vervolmaak, sigbaar en onsigbaar, bekend en onbekend: regverdigheid, billikheid, barmhartigheid, mensliewendheid, ’n opgewekte gelaat, edelmoedigheid, vrygewigheid, trou aan die gegewe woord, eerbied vir wat aan hom toevertrou is, hulpvaardigheid, selfopoffering, betroubaarheid, beskerming van die onderdrukte, die hulpelose en die arme, liefde en genegenheid vir kinders, eerlikheid, waarheidsliefde, hoflikheid, beskeidenheid, gematigdheid, ’n goeie leiding van die mense, moed en dapperheid. In elke opsig was hy verhewener as al die skepsele wat gekom het en nog sal kom, en omdat hy die vertroue van almal gewen het, het hy die bynaam “al-Amîn” gekry. Weens die goeie behandeling wat Zayd ibn Hâritha van hom ondervind het, het hy hom meer liefgehad as sy vader en moeder, en hy wou nooit van hom geskei word nie.

“Al hierdie besittings behoort aan u verhewe persoon. En ek is die een wat u nodig het en aan u dank verskuldig is” Khadîjat al-Kubrâ (radiyallâhu ’anhâ)

Die moeder en vader van Zayd het nie geweet waarheen hulle seun gebring is en wat met hom gedoen is nie. Hâritha, sy vader, het van verlange na sy kind gebrand en van land tot land getrek om sy seun te soek. Aan sy verwante en kennisse wat van Jemen na allerlei lande gegaan het, het hy dringend op die hart gedruk om hom nuus oor sy seun Zayd te bring, en terwyl hy gedigte opgesê het, het hy trane gestort:

Ek het om my Zayd geween; ek weet nie wat met hom gebeur het nie.
Lewe hy nog, of het die dood hom getref?
Moenie tevergeefs na hom vra nie, o hart!
Jy kan nie weet of sy graf in die vlakte lê of teen die steil helling nie.
’n Ander gedig van hom, waarin hy sy verlange na sy seun uitspreek, lui:
O my Zayd, my kind! As ek maar geweet het dat wie vertrek het, sou terugkeer!
By Allah, ek wil nie hê dat iemand anders as jy terugkeer nie.
Ek dink aan hom as die wind waai, waar ek ook al ’n kind sien,
En die opkomende son herinner my elke oggend aan jou.
Wee, om my eie vlees en bloed, duisendmaal wee!
Op my rydier soek ek hom, hoe ellendig ek ook al daaraan toe is.
Ek en my rydier ken geen verveling en geen moegheid nie,
Solank daar ’n kans is dat my seun gevind word en voor my verskyn.
Hoe die hoop die mens ook al bedrieg, uiteindelik is dit verganklik;
O my seuns! Qays, ’Amr, Yazîd, Jabal! Aan julle vertrou ek my Zayd toe.

Uiteindelik, nog vóór die koms van Islam, het ’n paar manne van die stam Banû Kalb wat die Ka’ba kom besoek het, Zayd gesien en herken. Zayd het vir hulle gesê: “Ek weet dat my familie oor my treur en klaag; bring hierdie digreëls na hulle,” en hy het die volgende gedig voorgedra:

Dit brand in my hart; ek is ver van my nes,
Maar ek is ’n buurman van die Ka’ba, al is ek ver van moeder en vader.
Laat die droefheid tog nie julle hart verbrand nie,
Laat julle klagte oor my nie tot by die ’Arsh opstyg nie.
Lof kom die Mawlâ toe, ek is in so ’n nes
Dat ek oor die eer en die goeie wat ek sien, steeds in smeekbede is.

Hâritha was baie bly oor hierdie nuus. Dadelik het hy ’n groot som geld saamgeneem en saam met sy broer Ka’b na Mekka gekom. In Mekka aangekom, het hy gevra waar die huis van ons Profeet is, voor hom verskyn en gesê: “O meester van die volk van die Quraysh, o kleinseun van ’Abdulmuttalib, o seun van die geslag van die Banû Hâshim! U is die bure van die Haram ash-Sharîf. U onthaal die gaste met eer, bewys weldade aan die gevangenes en bevry hulle uit hulle gevangenskap. Ons sal u vir die bevryding van ons seun, wat u slaaf is, soveel geld gee as wat u wil; laat hom vry, en wys asseblief hierdie versoek van ons nie af nie!” Ons Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het gesê: “Laat ons Zayd roep en hom inlig. Laat ons hom vry laat kies. As hy verkies om na julle te gaan, kan julle hom saamneem sonder om enige geld te gee. As hy my verkies en by my wil bly, dan sweer ek by Allah dat ek wie my verkies, aan niemand afstaan nie; hy bly by my.”

Hâritha en sy broer was baie tevrede met hierdie antwoord van ons Meester die Profeet en het gesê: “U het ons baie regverdig en billik behandel.”

Daarop het ons Meester die Profeet Zayd na hom geroep en hom gevra: “Ken jy hierdie manne?” Zayd het geantwoord: “Ja, die een is my vader en die ander my oom.” Toe het hy gesê: “O Zayd! Jy weet wie ek is, en jy het my teerheid, my barmhartigheid en my houding teenoor jou gesien. Hulle het gekom om jou saam te neem. Kies dus: verkies my en bly by my, of verkies hulle en gaan.”

Zayd se vader en oom het vol hoop gedink: “Nou sal hy ons verkies, en ons neem Zayd saam.” Zayd het gesê: “Ek verkies niemand bo u nie. Vir my neem u die plek in van sowel ’n oom as ’n vader. Ek wil by u bly.”

Die vader en die oom het stomverbaas gestaan. Kwaad het sy vader vir Zayd gesê: “Wee jou! Jy verkies dus die slawerny bo die vryheid, bo jou moeder, jou vader en jou oom!” Zayd het sy vader geantwoord: “Pa, ek het van hierdie man soveel teerheid en so ’n behandeling ondervind dat ek niemand bo hom kan verkies nie.”

Ons Meester die Profeet het Zayd baie liefgehad. Toe hy hierdie verbondenheid en liefde van hom sien, het hy hom na die Hijr by die Ka’ba al-Mu’azzama geneem en die aanwesiges toegespreek: “Wees getuie: Zayd is my seun; hy is my erfgenaam en ek is syne.” Toe die vader en die oom van Zayd dit sien, het hulle woede verdwyn. Verheug het hulle na hulle land teruggekeer. Van toe af het die Metgeselle Zayd “Zayd ibn Muhammad” (Zayd, die seun van Muhammad) genoem. Toe Allâhu ta’âlâ later die aanneming opgehef het met die gebooie in vers 5 van soera al-Ahzâb: “Roep julle kinders by die naam van hulle vaders; dit is regverdiger by Allah,” en in vers 40: “Muhammad (’alayhis-salâm) is nie die vader van een van julle mans (soos Zayd) nie”, is Zayd voortaan na sy vader genoem, dit wil sê “Zayd, die seun van Hâritha” (Zayd ibn Hâritha).10

Skeidsregter by die Ka’ba

Toe ons Meester Rasûlullah ongeveer vyf-en-dertig jaar oud was, het hy as skeidsregter by die Ka’ba opgetree. In daardie tyd het die reëns en die oorstromings die mure van die Ka’ba erg aangetas. Boonop het ’n brand die Ka’ba beskadig.11 Die gebou moes opnuut opgerig word. Daarop het die stam Quraysh die Ka’ba tot op die fondamente wat Ibrâhîm ’alayhis-salâm gelê het, afgebreek en begin om dit opnuut op te bou. Hulle het elke stam ’n deel gegee en so die mure opgetrek. Die stamme het geweet dat hierdie werk ’n groot eer was, en hulle kon nie ooreenkom oor wie die steen Hajar al-Aswad op sy plek sou sit nie. Omdat elke stam hierdie eer wou verwerf, het daar onder hulle groot onenigheid ontstaan. Die seuns van ’Abduddâr het ’n verbond gesluit en gesê: “As iemand anders as ons hierdie werk doen, sal ons bloed vergiet.” Weens hierdie onenigheid, wat vier of vyf dae geduur het, het dit min geskeel of daar sou bloed vloei.

“Ek verkies niemand bo u nie. Vir my neem u die plek in van sowel ’n oom as ’n vader. Ek wil by u bly” Zayd ibn Hâritha (radiyallâhu ’anh)

Dit was ’n Maandag. Hudhayfa ibn Mughîra, ’n oom aan moederskant van ’Abdulmuttalib en ’n eerbiedwaardige ou man, het na die poort van die Banû Shayba gewys, wat op die Ka’ba uitgekom het, en gesê: “O mense van die Quraysh! Maak die eerste man wat deur daardie poort binnekom, skeidsregter tussen julle, om te oordeel oor die saak waaroor julle nie kan ooreenkom nie.” Die aanwesiges het hierdie voorstel aanvaar; hulle het na die poort van die Banû Shayba gekyk en begin wag op die een wat eerste sou binnekom en die saak op die mees netelige oomblik sou oplos. Uiteindelik het hulle gesien hoe Muhammad ’alayhis-salâm deur die poort kom, wie se opregtheid en verhewe karakter hulle buitengewoon waardeer het en wie hulle al-Amîn genoem het, dit wil sê “hy op wie ’n mens altyd kan vertrou”. Hulle het gesê: “Daar is al-Amîn. Ons aanvaar sy uitspraak.”

Toe die saak aan ons geliefde Profeet Muhammad ’alayhis-salâm verduidelik is, het hy sy mantel uitgetrek en op die grond oopgesprei. Die Hajar al-Aswad het hy op sy geseënde mantel gesit en gesê: “Laat van elke stam een man ’n punt vashou.” So het hy die steen laat oplig tot by die plek waar dit moes kom.

Daarna het hy self die steen in sy arms geneem en dit met sy eervolle hande op sy plek gesit. Toe die stamme sien dat ’n groot botsing, wat op die punt was om uit te breek, op dié manier voorkom is, was hulle tevrede met hierdie daad. Hulle het die mure verder opgetrek van waar hulle opgehou het, en dit voltooi.12