የክቡር ነብያችን አህለል በይት

የክቡር ነብያችን የጋብቻ ምክንያቶች

ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) በመጀመሪያ በሃያ አምስት ዓመታቸው ሰይደቲና ኸዲጃን (ረዲየላሁ ዐንሃ) አገቡ። ሰይደቲና ኸዲጃ የአርባ ዓመት ሴትና ባልቴት ነበሩ። ነገር ግን ገንዘባቸው፣ ውበታቸው፣ አእምሯቸው፣ ዕውቀታቸው፣ ክብራቸው፣ የዘር ሐረጋቸው፣ ጨዋነታቸውና አደባቸው እጅግ ብዙ ነበር። ሃያ አምስት ዓመት አብረው ኖሩ። ሰይደቲና ኸዲጃ በሕይወት ሳሉ ረሱሉል አክረም (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ሌላ ሴት ፈጽሞ አላገቡም።

ክቡር ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) እናታችን ሰይደቲና ኸዲጃ (ረዲየላሁ ዐንሃ) ካረፉ በኋላ ለሁለተኛ ጊዜ በሃምሳ አምስት ዓመታቸው የሰይዲና አቡበክርን ልጅ እናታችን ሰይደቲና ዓኢሻን (ረዲየላሁ ዐንሃ) አገቡ። በአላሁ ተዓላ ትእዛዝ ኒካሕ አድርገዋቸው ነበር። ወደ አኺራ እስኪሻገሩ ድረስ ከእርሳቸው ጋር ስምንት ዓመት ኖሩ። እጅግ አስተዋይ፣ ብልህ፣ ዓሊማ፣ የተማሩ፣ ንጽሕትና ደገኛ ነበሩ። የማስታወስ ችሎታቸው እጅግ ጠንካራ ስለነበረ ሶሓቦች ብዙ ነገሮችን ከእርሳቸው ጠይቀው ይማሩ ነበር።

ሌሎቹን ጋብቻዎቻቸውን ሁሉ በሃይማኖታዊ፣ በፖለቲካዊ ምክንያቶች ወይም በእዝነትና በልግስና ፈጽመዋል። እነዚህ ሁሉ ባልቴቶች ሲሆኑ አብዛኞቹ በዕድሜ የገፉ ነበሩ። ለምሳሌ በመካ የነበሩ ከሓዲዎች በሙስሊሞች ላይ ያደረሱት ስቃይና ጉዳት ሊቋቋሙት ወደማይቻልበት ደረጃ በደረሰ ጊዜ ከሶሓቦች ከፊሎቹ ወደ ሐበሻ ተሰደው ነበር። የሐበሻው ንጉሥ ነጃሺ ክርስቲያን ነበሩ። ሙስሊሞችን የተለያዩ ነገሮችን ጠይቀው ባገኟቸው የበሰሉ መልሶች ተደንቀው ወደ ኢማን መጡ። ለሙስሊሞች ብዙ መልካም ነገር አደረጉ። ያመነ መስሎ የታየው ዑበይዱላህ ኢብኑ ጀሕሽ ግን ከድህነት ለመዳን በቄሶች ተታልሎ ሙርተድ ሆነ፤ ሃይማኖቱን በዱንያ ለወጠ።1 የክቡር ረሱሉላህ የአክስታቸው ልጅ የነበረው ይህ የተረገመ ሰው ሚስቱን ኡሙ ሐቢባንም ከሃይማኖት ወጥተው ሀብታም እንዲሆኑ አስገደዳቸው፤ ገፋፋቸውም። እርሳቸው ግን ድህነትንና ሞትን እንደሚቀበሉ፣ ነገር ግን ከሙሐመድ ዐለይሂ ሰላም ሃይማኖት እንደማይወጡ በተናገሩ ጊዜ ፈታቸው። ተጎሳቁለው በድህነት እንዲሞቱ ይጠብቅ ነበር። ነገር ግን በአጭር ጊዜ ውስጥ ራሱ ሞተ። ኡሙ ሐቢባ በዚያን ጊዜ በመካ የቁረይሽ ዋና አዛዥ የነበረው የአቡ ሱፍያን ልጅ ነበሩ። ክቡር ረሱሉላህ በዚያን ጊዜ ከቁረይሽ ሠራዊቶች ጋር እጅግ ብርቱ ጦርነቶችን ያደርጉ ነበር፤ አቡ ሱፍያንም እስልምናን ለማጥፋት በሙሉ ኃይሉ ይዋጋ ነበር። ረሱሉላህ የእናታችን የኡሙ ሐቢባን (ረዲየላሁ ዐንሃ) የሃይማኖት ጽናትና የደረሰባቸውን እጅግ መራራ ሁኔታ ሰሙ። ለነጃሺ ደብዳቤ ጽፈው፦ «እዚያ ያሉትን ኡሙ ሐቢባን አገባለሁ። ኒካሔን አስር! ከዚያም ወደዚህ ላካቸው» ብለው ጠየቁ። ነጃሺ ከዚያ በፊት ሙስሊም ሆነው ነበር። ለደብዳቤው ታላቅ አክብሮት አሳይተው በዚያ የነበሩትን ሙስሊሞች ወደ ቤተ መንግሥታቸው ጋብዘው ግብዣ አደረጉ። በሂጅራ ሰባተኛው ዓመት ኒካሑ ተፈጽሞ ስጦታዎችንና ልግስናዎችን ሰጡ። በዚህ ሁኔታ ኡሙ ሐቢባ የኢማናቸውን ምንዳ አግኝተው በዚያ ሀብታምና የተረጋጉ ሆኑ። በእርሳቸው ምክንያት ሌሎቹ ሙስሊሞችም ተረጋጉ። በጀነት ሴቶች ከባሎቻቸው ጋር ስለሚሆኑ በጀነት ከፍተኛው ደረጃ ተበሰሩ፤ ከዚህ ብሥራት አጠገብ የዱንያ ደስታዎችና ጸጋዎች ሁሉ እጅግ ትንሽ ይሆናሉ። ይህ ኒካሕ አቡ ሱፍያን ወደፊት ሙስሊም በመሆን እንዲከበር መንገድ ካዘጋጁት ምክንያቶች አንዱ ሆነ። እንደሚታየው ይህ ኒካሕ የረሱሉላህን አእምሮ፣ ብልህነት፣ ልዩ ተሰጥኦ፣ ልግስናና እዝነት ደረጃም ያሳያል።2

ሁለተኛ ምሳሌ፦ የሰይዲና ዑመር ልጅ እናታችን ሰይደቲና ሐፍሷ (ረዲየላሁ ዐንሃ) ባልቴት ሆነው ነበር። በሂጅራ ሦስተኛው ዓመት ሰይዲና ዑመር ሰይዲና አቡበክርንና ሰይዲና ዑስማንን፦ «ልጄን ታገባለህን?» ባሉ ጊዜ፦ «ላስብበት» ብለው ነበር። አንድ ቀን ሦስቱም ሌሎችም በክቡር ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ዘንድ ሳሉ፦ «ዑመር ሆይ! አዝነህ አይሃለሁ፤ ምክንያቱ ምንድን ነው?» ብለው ጠየቁ። በጠርሙስ ውስጥ ያለ ቀለም መልኩ በቀላሉ እንደሚታይ ሁሉ ክቡር ረሱሉላህም የእያንዳንዱን ሐሳብ በአንድ እይታ ይረዱ ነበር። አስፈላጊ ሆኖ ካገኙት ይጠይቁ ነበር። ለእርሳቸው፣ እንዲያውም ለሁሉም ሰው እውነት መናገር ለእኛ ፈርድ ስለሆነ ሰይዲና ዑመርም፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! ልጄን ለአቡበክርና ለዑስማን አቀረብኩ፤ አልወሰዷትም» ብለው መለሱ። ረሱሉላህ ከሁሉ አብልጠው የሚወዷቸው እነዚህ ሦስት ሶሓቦቻቸው እንዲያዝኑ ፈጽሞ ስለማይፈልጉ እነርሱን ለማስደሰት ወዲያውኑ እንዲህ አሉ፦ «ዑመር ሆይ! ልጅህን ከአቡበክርና ከዑስማን ለሚሻል ሰው እንድሰጥ ትፈልጋለህን?» ሰይዲና ዑመር ተደነቁ። ምክንያቱም ከሰይዲና አቡበክርና ከሰይዲና ዑስማን የተሻለ ሰው እንደሌለ ያውቁ ነበር። «አዎ፣ የአላህ መልዕክተኛ ሆይ!» አሉ። ረሱሉላህም፦ «ዑመር ሆይ! ልጅህን ለእኔ ስጠኝ!» አሉ። በዚህ ሁኔታ ሰይደቲና ሐፍሷ የሰይዲና አቡበክር፣ የሰይዲና ዑስማንና የምእመናን ሁሉ እናት ሆኑ፤ እነርሱም አገልጋዮቻቸው ሆኑ፤ ሰይዲና አቡበክር፣ ሰይዲና ዑመርና ሰይዲና ዑስማንም እርስ በርሳቸው ይበልጥ የተቀራረቡና ይበልጥ የተዋደዱ ሆኑ።3

ሦስተኛ ምሳሌ፦ በሂጅራ አምስተኛው ወይም ስድስተኛው ዓመት ከበኑ ሙስጦሊቅ ጎሳ ከተማረኩት በመቶዎች ከሚቆጠሩ ምርኮኞች መካከል የጎሳው አለቃ የሐሪስ ልጅ ጁወይሪያ ነበሩ። እርሳቸውን ገዝተው ነጻ አውጥተው ባገቧቸው ጊዜ ሶሓቦች (ዐለይሂሙ ሪድዋን) ሁሉ፦ «የክቡር ረሱሉላህን ቤተሰብ፣ የእናታችንን ዘመዶች ባሪያዎችና አገልጋዮች አድርገን ለመጠቀም እናፍራለን» አሉ። ሁሉም ምርኮኞቻቸውን ነጻ ለቀቁ። ይህ ኒካሕ በመቶዎች ለሚቆጠሩ ምርኮኞች ነጻ መውጣት ምክንያት ሆነ። እናታችን ሰይደቲና ጁወይሪያ (ረዲየላሁ ዐንሃ) ይህን ሁኔታ ሁልጊዜ እየተናገሩ ይኮሩ ነበር። ሰይደቲና ዓኢሻ፦ «ከጁወይሪያ የበለጠ በጎ፣ የበለጠ የተባረከ ሴት አላየሁም» ይሉ ነበር።4 በሐዲስ ሸሪፍ እንዲህ ተባለ፦ «ከባለቤቶቼ ሁሉ ጋር ያደረግኋቸው ጋብቻዎችና ሴቶች ልጆቼን መዳሬ ሁሉም ጂብሪል (ዐለይሂ ሰላም) ከአላሁ ተዓላ ባመጡት ፈቃድ የሆኑ ናቸው።»

ክቡር ረሱሉላህ ብዙ ጊዜ ያገቡበት አንዱ አስፈላጊ ምክንያትም የእስልምናን ሃይማኖት ለማሳወቅ ነበር። የሒጃብ አንቀጽ ከመምጣቱ በፊት፣ ማለትም ሴቶች እንዲሸፋፈኑ ከመታዘዙ በፊት፣ ሴቶችም ወደ ረሱሉላህ መጥተው የማያውቁትን ይጠይቁና ይማሩ ነበር። ረሱሉላህ ወደ አንድ ሰው ቤት ቢሄዱ ሴቶችም መጥተው ተቀምጠው ያዳምጡና ይጠቀሙ ነበር። የሒጃብ አንቀጽ መጥቶ ሴቶች ከባዕድ ወንዶች ጋር መቀመጥና መነጋገር በተከለከሉ ጊዜ ባዕድ ሴቶችን አልተቀበሉም። የማያውቁትን ከተባረኩት ባለቤታቸው ከሰይደቲና ዓኢሻ ጠይቀው እንዲማሩ አዘዙ። ከሚጠይቁት ሰዎች ብዛት የተነሣ ሰይደቲና ዓኢሻ ለሁሉም መልስ ለመስጠት ጊዜ አላገኙም። ይህን አስፈላጊ አገልግሎት ለማቅለልና የእናታችንን የዓኢሻን ሸክም ለማቃለል የሚያስፈልገውን ያህል ሴቶችን ኒካሕ አደረጉ። ሴቶችን የሚመለከቱ በመቶዎች የሚቆጠሩ ረቂቅ ዕውቀቶችን በተባረኩት ባለቤቶቻቸው በኩል ለሙስሊም ሴቶች አሳወቁ። አንድ ባለቤት ብቻ ቢኖራቸው ኖሮ ሴቶች ሁሉ ከእርሳቸው መጠየቃቸው አስቸጋሪ፣ እንዲያውም የማይቻል ይሆን ነበር። የአላሁ ተዓላን ሃይማኖት በሙሉ ለማሳወቅ የብዙ ጋብቻን ሸክምም በትከሻቸው ተሸከሙ።

የክቡር ነብያችን የተባረኩ ባለቤቶች

ኸዲጀቱል ኩብራ (ረዲየላሁ ዐንሃ)፦ ከቁረይሽ የተከበሩና የታላላቅ ቤተሰብ ወገን ናቸው። የኹወይሊድ ኢብኑ አሰድ ኢብኑ ዐብዱልዑዛ ኢብኑ ቁሰይ ልጅ ናቸው። የረሱሉላህ የመጀመሪያ ባለቤት ናቸው። አባታቸው ኹወይሊድ፣ እናታቸው ፋጢማ ናቸው። በአርባ ዓመታቸው ባልቴት ሳሉ ረሱሉላህን አገቡ። ረሱሉላህ በዚያን ጊዜ የሃያ አምስት ዓመት ሰው ነበሩ። ከእርሳቸው አራት ሴቶችና ሁለት ወንዶች ልጆች ተወለዱላቸው። ባልቴት ሳሉ ንግድ ያካሂዱ ነበር። ወኪሎች፣ ጸሐፊዎችና ባሪያዎች ነበሯቸው። እጅግ ሀብታም፣ ዓሊማና አስተዋይ ነበሩ። ከነጻ ሴቶች መካከል በመጀመሪያ ያመኑት እርሳቸው ናቸው። ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም ለረሱሉላህ መጀመሪያ በታዩ ጊዜ ፈርተው ነበር። ይህን ሁኔታ ለኸዲጃ ነገሩ። ከሁሉ በፊት ኸዲጃ (ረዲየላሁ ዐንሃ) አመኑ። ከሓዲዎቹ ሐውልት ያመልኩ ነበር፤ በረሱሉላህ አያምኑም፣ ያፌዙባቸውም ነበር። እጅግ ያሰቃዩአቸው ነበር። ኸዲጃ (ረዲየላሁ ዐንሃ) ረሱሉላህን ያጽናኑና ብርታት ይሰጧቸው ነበር። ገንዘባቸውንና ንብረታቸውን ሁሉ ለእርሳቸው ሲሉ ሠዉ። ረሱሉላህን ለሃያ አምስት ዓመት በታማኝነት አገለገሉ። አንድ ጊዜ እንኳ አላስቀየሟቸውም።

ከሂጅራ ሦስት ዓመት በፊት፣ ከአቡ ጧሊብ ሞት ከሦስት ቀን በኋላ፣ በስልሳ አምስት ዓመታቸው በመካ አል-ሙከረማ አረፉ።

ረሱሉላህ እስኪያርፉ ድረስ ሁልጊዜ ያወድሷቸው ነበር። እንዲያውም አንድ ቀን በቤት ውስጥ ሲያወድሷቸው እናታችን ዓኢሻ መታገሥ አቅቷቸው፦ «ክብሩ የላቀው አላህ ከእርሳቸው የተሻለን ሰጥቶዎታል» አሉ። እርሳቸውም፦ «አይደለም! ከእርሷ የተሻለ አልተሰጠኝም። ሁሉም ውሸታም ባሉኝ ቀናት እርሷ አመነችኝ። ሁሉም ሲያሠቃየኝ እርሷ ረዳቴ ሆነች። ሐዘኖቼን አስወገደች» አሉ።

ሰይደቲና ኸዲጃና ልጃቸው ፋጢመቱ ዘህራ በዓለም ካሉ ሴቶች ሁሉ እጅግ የላቁ እንደሆኑ በሐዲስ ሸሪፍ ከተገለጹት አራት ሴቶች ሁለቱ ናቸው። ሦስተኛዋ የፊርዐውን ባለቤት ሰይደቲና ኣሲያ፣ አራተኛዋ ደግሞ ሰይደቲና መርየም (ረዲየላሁ ተዓላ ዐንሁንነ) ናቸው።

«ከባለቤቶቼ ሁሉ ጋር ያደረግኋቸው ጋብቻዎችና ሴቶች ልጆቼን መዳሬ ሁሉም ጂብሪል (ዐለይሂ ሰላም) ከአላሁ ተዓላ ባመጡት ፈቃድ የሆኑ ናቸው» ሐዲስ ሸሪፍ

ዓኢሻ (ረዲየላሁ ዐንሃ)፦ የረሱሉላህ ሁለተኛ ንጽሕት ባለቤት ናቸው። የአቡበክር ሲዲቅ ልጅ ናቸው። እናታቸው ኡሙ ሩማን ናቸው። ከሂጅራ ስምንት ዓመት በፊት ተወለዱ። ልጅ አልወለዱም። ኸዲጀቱል ኩብራ ካረፉ ከአንድ ዓመት በኋላና ከሂጅራ ሁለት ዓመት በፊት ኒካሕ ተደረጉ። ከሦስት ዓመት በኋላ በመዲና ወደ ሑጅረቱ ሰዓዳ በመግባት ተከበሩ። አእምሯቸው፣ ብልህነታቸው፣ ጨዋነታቸውና ተቅዋቸው የሚያስደንቅ ያህል ብዙ ነበር። ረሱሉላህ እጅግ ይወዷቸውና እጅግ ያወድሷቸው ነበር። ኒካሓቸው በአላሁ ተዓላ ትእዛዝ ተፈጸመ። በክቡር አንቀጽ ተወድሰዋል። ሶሓቦች ችግሮቻቸውን ለመፍታት ወደ እርሳቸው ይመለሱ ነበር። ረሱሉላህ (የልዑሉ አላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ባረፉ ጊዜ የአሥራ ስምንት ዓመት ሴት ነበሩ። ኢጅቲሃዳቸው ከሰይዲና ዐሊይ ጋር ስላልተስማማ በግመሉ ክስተት ከሰይዲና ዐሊይ ጋር ከተዋጉት ሶሓቦች ጋር ነበሩ። ሰይዲና ዐሊይ ሸሂድ በተደረጉ ጊዜ እጅግ አዘኑ። ሑሩፊዎች በእርሳቸው ላይ ብዙ ስም ያጠፋሉ። «ሰይዲና ዐሊይን አይወዱም ነበር» ይላሉ። ነገር ግን «ዐሊይን መውደድ ከኢማን ነው» የሚለውን ሐዲስ ሸሪፍ ያስተላለፉት ሰይደቲና ዓኢሻ ናቸው። በዚህም እርሳቸውን እንደሚወዱና ሁሉም ሰው እንዲወዳቸው እንደሚገባ አሳወቁ። በሂጅራ ሃምሳ ሰባተኛው ዓመት በስልሳ አምስት ዓመታቸው በመዲና አረፉ። ቀብራቸው በበቂዕ ነው።

ሰውዳ ቢንት ዘምዓ (ረዲየላሁ ዐንሃ)፦ የረሱሉላህ ሦስተኛ ባለቤት ናቸው። ከባለቤታቸው ጋር አምነው ወደ ሐበሻ ተሰደው ነበር። ወደ መካ በተመለሱ ጊዜ ባለቤታቸው አረፉ። ረሱሉላህ በመጀመሪያ ሰይደቲና ዓኢሻን፣ ከዚያም ሰውዳን ኒካሕ አደረጉ። ሰውዳን በመካ፣ ሰይደቲና ዓኢሻን ደግሞ በመዲና ወደ ቤታቸው አስገቡ። እጅግ ሩኅሩኅና ጨዋ እመቤት ነበሩ። በሰይዲና ዑመር ዘመን አረፉ።5

ሐፍሷ (ረዲየላሁ ዐንሃ)፦ የሰይዲና ዑመር (ረዲየላሁ ዐንሁ) ልጅ ናቸው። የመጀመሪያ ባለቤታቸው ኹነይስ ነበሩ። ወደ ሐበሻና ወደ መዲና አብረው ተሰደዱ። በወጣትነታቸው ባልቴት በሆኑ ጊዜ አባታቸው ለሰይዲና አቡበክር፣ ከዚያም ለዑስማን አቀረቧቸው። ሁለቱም ይቅርታ ጠየቁ። ሰይዲና ዑመር አዘኑ። በሂጅራ ሦስተኛው ዓመት በረሱሉላህ ኒካሕ ተከበሩ። ረሱሉላህ ከጥቂት ጊዜ በኋላ ሐፍሷን ፈቱ። ከዚያም በጂብሪል ዐለይሂ ሰላም ጥቆማ እንደገና ኒካሕ አደረጓቸው። ብዙ ይጾሙ፣ ብዙ ሶላትም ይሰግዱ ነበር። በሂጅራ 41ኛው ዓመት በስልሳ ዓመታቸው አረፉ።

ዘይነብ ቢንት ኹዘይማ (ረዲየላሁ ዐንሃ)፦ ብዙ ዒባዳ ያደርጉ፣ ብዙ ሰደቃም ይሰጡ ነበር። ቀደም ሲል የዐብዱላህ ኢብኑ ጀሕሽ ባለቤት ነበሩ። ዐብዱላህ የረሱሉላህ አክስት የኡመይማ ልጅ ነበሩ፤ በኡሑድ ጦርነት ሸሂድ ሆኑ። በረሱሉላህ ኒካሕ ቢከበሩም ከስምንት ወር በኋላ አረፉ።6

ኡሙ ሰለማ (ረዲየላሁ ዐንሃ)፦ ስማቸው ሂንድ ነበር። ከባለቤታቸው ከአቡ ሰለማ ጋር ወደ ሐበሻ በመጀመሪያ ከተሰደዱት መካከል ነበሩ። የረሱሉላህ አክስት የበራ ልጅ፣ የዑበይዱላህ ኢብኑ ጀሕሽ ወንድም የሆኑት አቡ ሰለማ በሂጅራ አራተኛው ዓመት በኡሑድ ጦርነት ባገኙት ቁስል በመዲና አረፉ። የአቡበክርንና የዑመርን የኒካሕ ጥያቄዎች አልተቀበሉም። በረሱሉላህ ኒካሕ ተከበሩ። በሃምሳ ዘጠነኛው ዓመት በመዲና በሰማንያ አራት ዓመታቸው አረፉ። ከረሱሉላህ ባለቤቶች መካከል በመጨረሻ ያረፉት እርሳቸው ናቸው።7

«አይደለም! ከእርሷ (ከኸዲጃ) የተሻለ አልተሰጠኝም። ሁሉም ውሸታም ባሉኝ ቀናት እርሷ አመነችኝ። ሁሉም ሲያሠቃየኝ እርሷ ረዳቴ ሆነች። ሐዘኖቼን አስወገደች» ሐዲስ ሸሪፍ

ጁወይሪያ (ረዲየላሁ ዐንሃ)፦ የበኑ ሙስጦሊቅ ጎሳ አለቃ የሆነው የሐሪስ ልጅ ነበሩ። በሂጅራ አምስተኛው ዓመት በተደረገው በሙረይሲዕ ዘመቻ ተማርከው ነበር። የአጎታቸው ልጅ የነበረው ባለቤታቸው በጦርነቱ ተገደለ። የሃያ ዓመት ሴት ሲሆኑ እጅግ ሐስና ማለትም ውብ ነበሩ። ጁወይሪያ ለሽያጭ በቀረቡ ጊዜ በአንድ ሪዋያ መሠረት አባታቸው ሊዋጃቸው ወደ መዲና የግመል መንጋ አመጣ። ሁለት ምርጥ ግመሎችን ለመስጠት ሳስቶ ከከተማው ውጭ ደበቃቸው። መልዕክተኛው ዐለይሂ ሰላም፦ «በእንዲህ ያለ ስፍራ የደበቅካቸውን ሁለቱን ግመሎችም አምጣ» አሉ። ሐሪስ ተደንቆ ከሁለት ወንዶች ልጆቹና ከሌሎች ብዙ ሰዎች ጋር አመነ። መልዕክተኛው ዐለይሂ ሰላም ግመሎቹን ተቀብለው ልጁን መለሱለት። ጁወይሪያም ወደ ኢማን መጡ። ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ጁወይሪያን ከአባታቸው ጠይቀው ኒካሕ አደረጓቸው። በሂጅራ ሃምሳ ስድስተኛው ዓመት አረፉ።

ዘይነብ ቢንት ጀሕሽ (ረዲየላሁ ዐንሃ)፦ የረሱሉላህ አክስት የሆኑት የኡመይማ ልጅ፣ የዐብዱላህ ኢብኑ ጀሕሽ እህት ነበሩ። የአባታቸው ስም ቡራ ነበር፤ ስላላመነ ጀሕሽ ተባለ። ዘይነብ በመጀመሪያ ካመኑት መካከል ናቸው።

ክቡር ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) እርሳቸውን በመጀመሪያ ለማደጎ ልጃቸው ለዘይድ ኢብኑ ሐሪሳ ኒካሕ አደረጓቸው። ዘይድ የዘይነብን መብት መጠበቅ ስላልቻሉ በሂጅራ ሦስተኛው ዓመት ተለያዩ። መልዕክተኛው ዐለይሂ ሰላም ኒካሕ ሊያደርጓቸው ፈለጉ። ዘይነብ ይህን በሰሙ ጊዜ ከደስታቸው የተነሣ ሁለት ረከዓ ሶላት ሰግደው፦ «ጌታዬ ሆይ! መልዕክተኛህ ይፈልጉኛል። የእርሳቸው ባለቤት በመሆን እንድከበር ወስነህ ከሆነ ለእርሳቸው አንተ ስጠኝ» ብለው ዱዓ አደረጉ። ዱዓቸው ተቀባይነት አገኘ፤ የሱረቱ አል-አሕዛብ ትርጓሜው «ዘይድ ስለ እርሷ የፈለገውን ካደረገ በኋላ (ማለትም ዘይነብን ከፈታ በኋላ)፣ እርሷን ለአንተ ሚስት አደረግናት» የሆነው ሠላሳ ሰባተኛው አንቀጽ ወረደ። ዘይነብን አላሁ ተዓላ ኒካሕ ስላደረጋቸው ክቡር ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) እንደገና ኒካሕ አላደረጉም። ዘይነብ (ረዲየላሁ ዐንሃ) በዚህ ሁልጊዜ ይኮሩና፦ «እያንዳንዷን ሴት አባቷ ይድራታል። እኔን ግን አላሁ ተዓላ ኒካሕ አደረገኝ» ይሉ ነበር። በዚያን ጊዜ የሠላሳ ስምንት ዓመት ሴት ነበሩ። በሂጅራ ሃያኛው ዓመት በሃምሳ ሦስት ዓመታቸው አረፉ።8 በጎነታቸውና ልግስናቸው የበዛ ሲሆን ሰደቃ መስጠትን እጅግ ይወዱ ነበር። በእጅ ሥራም የተካኑ ነበሩ። የሠሯቸውን ነገሮችና በእጃቸው የገባውን ሁሉ ለዘመዶቻቸውና ለድሆች ይሰጡ ነበር። እንዲያውም ኸሊፋው ዑመር ለንጹሐን ባለቤቶች ለእያንዳንዳቸው አሥራ ሁለት ሺህ ዲርሀም ይሰጡ ነበር። ዘይነብ ቢንት ጀሕሽ እንደተቀበሉ ሁሉንም ሰደቃ አድርገው ያከፋፍሉ ነበር። ሰይደቲና ዓኢሻ በዚህ እጅግ አወደሷቸው፤ አሞገሷቸውም። «ከባለቤቶቼ መካከል መጀመሪያ ከእኔ ጋር የምትገናኘው እጇ ክፍት የሆነችው ናት»9 የሚለው ሐዲስ ሸሪፍ እርሳቸው በመጀመሪያ እንደሚያርፉ አሳውቆ ነበር። ምክንያቱም ከሁሉ የበለጠ ሰደቃ የሚሰጡት እርሳቸው ነበሩ።

ፈረንሳዊው ባለጌና ስም አጥፊ ገጣሚ ቮልቴር ረሱሉላህ ሰይደቲና ዘይነብን ለትዳር መቀበላቸውን ከታሪኮች፣ ከክስተቶችና ከወሬዎች ጋር ፈጽሞ በሚቃረኑ፣ በተፈጠሩና ወራዳ በሆኑ ስም ማጥፋቶች ግጥም አቀናብሮ የቴአትር መጽሐፍ ጻፈ። ለሥነ ጽሑፍና ለሐሳብ ሰው የማይመጥነው ይህ አስቀያሚና አጸያፊ ጽሑፉ እርሱን ያወገዘውን ታላቅ ጠላቱን ጳጳሱን አስደሰተው፤ ጳጳሱም የሚያሞግሰው ደብዳቤ ጻፈለት። የሙስሊሞች ኸሊፋ ሱልጣን ዐብዱልሐሚድ ኻን II ይህ ተውኔት በመድረክ ላይ እንደሚታይ በሰሙ ጊዜ ለፈረንሳይና ለእንግሊዝ መንግሥታት ኡልቲማተም ሰጥተው ወዲያውኑ አስቆሙት፤ የሰው ልጅን ሁሉ ከአሳፋሪ ውርደት አዳኑ።

ሰይደቲና ሶፊያ (ረዲየላሁ ዐንሃ)፦ የኸይበር አይሁዶች አለቃ የሆነው የሑየይ ኢብኑ አኽጠብ ልጅ ነበሩ። በኸይበር ከአንድ አይሁዳዊ ጋር ታጭተው ነበር። ከዚያም እጅግ ሀብታም የነበረውን ኪናና ኢብኑ ሑቀይቅን አግብተው ነበር። በሂጅራ ሰባተኛው ዓመት ኸይበር ድል በተደረገ ጊዜ ሶፊያም ተማረኩ። ለረሱሉላህ ድርሻ ደርሰው ነጻ አወጧቸው፤ አመኑ፤ በረሱሉላህ ኒካሕም ተከበሩ። በሂጅራ ሃምሳኛው ዓመት በመዲና አረፉ።10

ኡሙ ሐቢባ (ረዲየላሁ ዐንሃ)፦ የአቡ ሱፍያን ኢብኑ ሐርብ ኢብኑ ኡመያ ልጅ ነበሩ። የሰይዲና ሙዓዊያ እህት ነበሩ። እናታቸው ሂንድ ነበረች። ከባለቤታቸው ከዑበይዱላህ ኢብኑ ጀሕሽ ጋር ሙስሊም ሆነው ወደ ሐበሻ ተሰደዱ። ልጃቸው ሐቢባ በሐበሻ ስለተወለደች እርሳቸውም ኡሙ ሐቢባ (የሐቢባ እናት) በሚል ኩንያ ታወቁ። ባለቤታቸው በዚያ በቄሶች ተታልሎ ሙርተድ ሆነ፤ ሞተም። ብቻቸውን፣ ባይተዋርና ድሃ ሆነው ቀሩ። «ከረሱሉላህ ሃይማኖት አልወጣም» አሉ። ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) እርሳቸውን ለማስደሰት ኒካሕ ሊያደርጓቸው ፈለጉ። በሂጅራ ሰባተኛው ዓመት ለነጃሺ ደብዳቤ ጻፉ። ነጃሺ በዚህ የነብዩ ትእዛዝ መሠረት ለረሱሉል አክረም ኒካሕ አደረጓቸው፤ ወደ መዲናም ላኳቸው። በሂጅራ አርባ አራተኛው ዓመት በመዲና አረፉ።

ሰይደቲና መይሙና (ረዲየላሁ ዐንሃ)፦ ስማቸው በራ ነበር፤ ረሱሉላህ ስማቸውን መይሙና ብለው ለወጡላቸው። የመይሙና ባለቤት አርፈው ነበር። ከኸይበር ድል በኋላ ለዑምራ ወደ መካ በተሄደ ጊዜ ወደ መዲና ሲመለሱ በረሱሉላህ ኒካሕ ተከበሩ። በሂጅራ ሃምሳ ሦስተኛው ዓመት በመካ ታመሙ። «ከመካ አውጡኝ! ምክንያቱም ረሱሉላህ ከመካ ውጭ እንደማርፍ ነግረውኛል» አሉ። ባወጧቸው ጊዜ ከረሱሉላህ ጋር ኒካሓቸው በተፈጸመበት (ሰሪፍ በሚባል) ስፍራ አረፉ።11

ሰይደቲና ማሪያ (ረዲየላሁ ዐንሃ)፦ የክቡር ነብያችን ባሪያ ሳሉ አመኑ፤ በሰይዳችን ኒካሕም ተከበሩ። ማሪያ የግብጽና የእስክንድርያ ገዥ ከሆነው ከሙቀውቂስ በስጦታ ስለተላኩ የትውልድ ሐረጋቸው (የዘር ሰንሰለታቸው) እና የተወለዱበት ጊዜ በእርግጠኝነት አይታወቅም። ረሱሉል አክረም ከእናታችን ሰይደቲና ማሪያ ኢብራሂም የሚባል ወንድ ልጅ ተወለደላቸው። ሰይደቲና ማሪያ እጅግ የተረጋጉ፣ ዝምተኛና በራሳቸው ሁኔታ የሚኖሩ ነበሩ። በሰይዲና ዑመር ኺላፋ የመጨረሻ ዓመታት በ637 እ.ኤ.አ. (በሂጅራ 16ኛው ዓመት) አረፉ። በበቂዕ መቃብር ተቀበሩ።12

ሰይደቲና ረይሓና (ረዲየላሁ ዐንሃ)፦ የክቡር ነብያችን ባሪያ ሳሉ ሙስሊም ሆኑ። በመዲና ከሚገኙት አይሁዶች የበኑ ቁረይዟ ጎሳ ወገን ናቸው። የትውልድ ሐረጋቸው (የዘር ሰንሰለታቸው) ረይሓና ቢንት ሸምዑን ኢብኑ የዚድ ወይም ረይሓና ቢንት ዘይድ ኢብኑ ዐምር ኢብኑ ኹናፋ ኢብኑ ሸምዑን ኢብኑ የዚድ ነው። የተወለዱበት ጊዜ በእርግጠኝነት አይታወቅም። ከክቡር ነብያችን በፊት በ631 እ.ኤ.አ. (በሂጅራ 10ኛው ዓመት) በመዲና አረፉ። በበቂዕ መቃብር ተቀበሩ።13

«ሰይዶችንና ሸሪፎችን መውደድ በመጨረሻው እስትንፋስ በኢማን ለመሄድ ምክንያት ይሆናል» አቡ ሙጃሂድ አንወር ኢብኑ ነዚፍ (ረሕመቱላሂ ዐለይሂ)