СУЛТАН СУСВЕТУ, НАШ УЛАДАР ПРАРОК

Стварэнне яго дабраславёнага святла

Раней за ўсё, гэта значыць яшчэ нічога не стварыўшы, Усявышні Аллах стварыў дабраславёнае святло нашага любімага Прарока Мухаммада алейхіс-салям. Большасць нашых вучоных у галіне тафсіру і хадзісаў абвясцілі: «Велічны Аллах са свайго святла стварыў тонкую і вялікую субстанцыю. З гэтай субстанцыі Ён паступова стварыў увесь сусвет. Гэтую субстанцыю называюць „Нур аль-Мухаммады“. Пачатак і крыніца ўсіх душ і целаў – гэтая субстанцыя».

«Калі б не ты, калі б не ты, Я не стварыў бы ўсяго створанага!» Хадзіс кудсі

Аднойчы Джабір ібн Абдуллах, адзін з шаноўных асхабаў, запытаўся: «О Пасланнік Аллаха! Што Усявышні Аллах стварыў раней за ўсё?» Пасланнік Аллаха адказаў: «Раней за ўсё Ён са свайго святла стварыў святло твайго Прарока, гэта значыць маё. Тады яшчэ не было ні Скрыжалі, ні Пяра, ні Раю, ні Пекла, ні анёла, ні самават (нябёсаў), ні ард (зямлі), ні сонца, ні месяца, ні людзей, ні джынаў».

Калі былі створаны сэрца і дабраславёнае цела Адама алейхіс-салям, Нур аль-Мухаммады быў змешчаны паміж яго брывамі. Калі ў яго была ўдыхнута душа, Адам алейхіс-салям заўважыў, што на яго ілбе ёсць святло, якое ззяе, як Зараніца.

Калі Адам алейхіс-салям быў створаны, ён праз натхненне зразумеў, што Велічны Аллах звяртаецца да яго, называючы яго Абу Мухаммад, гэта значыць бацька Мухаммада. Адам запытаўся: «О мой Госпадзе! Чаму Ты даў мне кунью Абу Мухаммад?» Усявышні Аллах сказаў яму: «О Адам! Падымі сваю галаву!» Калі Адам алейхіс-салям падняў галаву, ён убачыў на Аршы аль-аля5 напісанае святлом імя нашага любімага Прарока (саллаллаху алейхі ва саллям) – Ахмад. Тады ён запытаўся: «О мой Госпадзе! Хто гэта?» Усявышні Аллах сказаў: «Гэта прарок з тваіх нашчадкаў. Яго імя на нябёсах – Ахмад, а на зямлі – Мухаммад. Калі б не ён, Я не стварыў бы цябе. Не стварыў бы Я ні зямлі, ні нябёсаў».6

Яго святло пераходзіць з чыстых ілбоў на чыстыя ілбы

Калі быў створаны Адам алейхіс-салям, на яго лоб было змешчана дабраславёнае святло нашага любімага Прарока Мухаммада алейхіс-салям. Гэтае святло пачало ззяць на яго ілбе. Як напісана ў творы «Тафсір аль-Мазхары», яно, пачынаючы ад Адама алейхіс-салям, праходзячы праз чыстых бацькоў і чыстых мацярок, дайшло да нашага ўладара Прарока. Усявышні Аллах абвясціў гэта ў святым аяце7 паводле сэнсу так:

«Ты, гэта значыць тваё святло, увесь час пераходзіла ад тых, хто падае ніц (робіць саджду), да іншых і дайшло да цябе».8

У адным святым хадзісе сказана: «Усявышні Аллах стварыў людзей. Мяне Ён стварыў з найлепшай часткі людзей. Потым з гэтых частак Ён выбраў найлепшую (у Аравіі). Мяне Ён стварыў з іх. Потым Ён выбраў найлепшыя з дамоў і сем’яў і стварыў мяне з іх. Значыць, мая душа і маё цела – найлепшыя са створанага. Мой радавод, мае продкі – найлепшыя з людзей».

У іншым святым хадзісе сказана: «Усявышні Аллах стварыў усё з небыцця. З усяго Ён палюбіў людзей і зрабіў іх каштоўнымі; з людзей тых, каго выбраў, Ён пасяліў у Аравіі. З выбраных у Аравіі Ён выбраў мяне. Мяне Ён змясціў сярод выбраных, сярод найлепшых людзей усіх часоў. Значыць, тыя, хто любіць звязаных са мной людзей Аравіі, любяць іх дзеля мяне. Тыя, хто варожа ставіцца да іх, варожа ставяцца да мяне».

Калі Найвышэйшы Аллах стварыў Адама,
Адамам Ён упрыгожыў свет.
Анёлам Ён загадаў зрабіць перад Адамам саджду,
І шчодры Госпад шмат ласкі яму даў.
Ён змясціў на яго лоб святло Мустафы
І сказаў: ведай, гэта святло Майго Хабіба.
Гэтае святло спынілася на яго ілбе,
Яно заставалася з ім доўгія часы.
Потым, ведай, яно перайшло на лоб Хаўвы,
І там яно было шмат месяцаў і гадоў.
Нарадзіўся Шыс, і на яго перайшло гэта святло,
На яго ілбе святло з’явілася ва ўсёй красе.
Яно дасягнула і Ібрахіма, і Ісмаіла,
Аповед будзе доўгі, калі раскажу пра ўсё астатняе.
Так, злучанае, як звёны ланцуга,
Яно ішло, пакуль не дасягнула Мустафы.
Калі прыйшоў той, хто ёсць міласэрнасць для сусветаў,
Святло прыйшло да яго і засталося ў ім.
Калі хочаце выратавацца ад агню,
З любоўю і сардэчным болем кажыце ас-салят.

«Ты, гэта значыць тваё святло, увесь час пераходзіла ад тых, хто падае ніц (робіць саджду), да іншых і дайшло да цябе» Аш-Шуара: 219

Паколькі першы створаны чалавек Адам алейхіс-салям нёс часцінку Мухаммада алейхіс-салям, на яго ілбе ззяла святло Прарока. Гэтая часцінка перайшла да хазрат Хаўвы, ад яе – да Шыса алейхіс-салям, і так далей ад чыстых мужчын да чыстых жанчын і ад чыстых жанчын да чыстых мужчын. Святло Мухаммада алейхіс-салям таксама разам з часцінкай пераходзіла з чыстых ілбоў на чыстыя ілбы. Кожны раз, калі анёлы глядзелі ў твар Адама алейхіс-салям, яны бачылі на яго ілбе святло Мухаммада алейхіс-салям і прасілі для яго прабачэння (істыгфар).

Перад смерцю Адам алейхіс-салям сказаў свайму сыну Шысу алейхіс-салям: «Дзіця маё! Гэтае святло, якое ззяе на тваім ілбе, – святло апошняга Прарока, Мухаммада алейхіс-салям. Перадай яго веруючым, цнатлівым і чыстым жанчынам і дай такі ж запавет свайму сыну!»

Аж да Мухаммада алейхіс-салям усе бацькі давалі сваім сынам такі ж запавет. Кожны з іх выконваў яго і браў за жонку найшляхетнейшую і найлепш выхаваную дзяўчыну. Святло, праходзячы праз чыстыя ілбы мужчын і жанчын, дасягнула свайго сапраўднага ўладальніка. Калі ў каго-небудзь з продкаў нашага ўладара Пасланніка Аллаха былі два сыны або калі нейкае племя падзялялася на дзве галіны, святло нашага Прарока Мухаммада алейхіс-салям заўсёды было ў найшляхетнейшай і найлепшай галіне. У кожным стагоддзі таго, хто быў яго продкам, можна было пазнаць па святле на яго твары. Быў выбраны род, які нёс яго святло; у кожным стагоддзі той, хто належаў да гэтага роду, меў вельмі прыгожы і поўны святла твар. Гэтым святлом ён вылучаўся сярод сваіх братоў, а племя, да якога ён належаў, было вышэйшым і шляхетнейшым за іншыя плямёны.9

Наш уладар Прарок у адным са сваіх святых хадзісаў сказаў: «Ніводзін з маіх продкаў не чыніў распусты. Усявышні Аллах прывёў мяне ў свет ад чыстых, добрых бацькоў і чыстых мацярок. Калі б у каго-небудзь з маіх продкаў былі два сыны, я быў бы ў найлепшым, найшляхетнейшым з іх». Гэтае святло, якое ад Адама алейхіс-салям пераходзіла з пакалення ў пакаленне, дасягнула Таруха і ад яго перайшло да яго сына Ібрахіма алейхіс-салям, а потым да яго сына Ісмаіла алейхіс-салям. Святло, якое і на яго ілбе ззяла, як сонца, перайшло да яго нашчадка Аднана, ад яго – да Маада, а ад яго – да Нізара. Калі нарадзіўся Нізар, яго бацька Маад, убачыўшы святло на ілбе сына, узрадаваўся. Ён наладзіў вялікі пачастунак і сказаў: «Для такога сына гэты пачастунак – дробязь», таму сыну і засталося імя Нізар, што азначае «дробязь». Пасля гэтага святло, звяно за звяном, ішло далей, пакуль не дасягнула свайго сапраўднага ўладальніка – пячаткі прарокаў (Хатам аль-анбія), нашага любімага Прарока Мухаммада алейхіс-салям.

Наш уладар Прарок у адным святым хадзісе сказаў: «Я – Мухаммад, сын Абдуллаха, Абдулмутталіба, Хашыма (Амра), Абд Манафа (Мугіры), Кусая (Зайда), Кілаба, Мурры, Кааба, Луая, Галіба, Фіхра, Маліка, Надра, Кінаны, Хузаймы, Мудрыкі (Аміра), Ільяса, Мудара, Нізара, Маада, Аднана. Кожны раз, калі супольнасць, да якой я належу, падзялялася на дзве часткі, Усявышні Аллах абавязкова змяшчаў мяне ў найлепшую з іх…»10

У іншым святым хадзісе ён сказаў: «Сярод сыноў Ібрахіма Усявышні Аллах выбраў Ісмаіла. Сярод сыноў Ісмаіла Ён выбраў сыноў Кінаны. Сярод сыноў Кінаны Ён выбраў Курайш. Сярод курайшытаў Ён выбраў сыноў Хашыма. Сярод сыноў Хашыма Ён выбраў сыноў Абдулмутталіба. А сярод сыноў Абдулмутталіба Ён выбраў мяне».11

Шляхетны радавод нашага ўладара Прарока да Аднана такі:

Мухаммад алейхіс-салям Абдуллах Абдулмутталіб (Шайба) Хашым (Амр) Абд Манаф (Мугіра) Кусай (Зайд) Кілаб Мурра Кааб Луай Галіб Фіхр Малік Надр Кінана Хузайма Мудрыка (Амір) Ільяс Мудар Нізар Маад Аднан

Яго дзед хазрат Абдулмутталіб

Наш уладар Прарок (саллаллаху алейхі ва саллям) паходзіць з галіны сыноў Хашыма племені Курайш. Яго бацька – Абдуллах. Бацькам Абдуллаха быў Шайба. Шайба, дзед нашага Прарока, нарадзіўся ў Медыне. Калі памёр яго бацька Хашым, Шайба быў яшчэ дзіцём. Аднойчы ён з сябрамі ў Медыне, каля дома сваіх дзядзькоў па маці, вучыўся страляць з лука. Дарослыя, якія назіралі за імі, захапляліся святлом, што ззяла на ілбе Шайбы, і здагадваліся, што ён – сын нейкага шляхетнага чалавека.

Калі дайшла чарга страляць Шайбе, ён нацягнуў лук і пусціў стралу ў цэль. Калі страла трапіла дакладна ў цэль, ён усхвалявана ўсклікнуў: «Я – сын Хашыма. Вядома ж, мая страла трапляе ў цэль!» З гэтых слоў яны зразумелі, што ён сын Хашыма з Меккі. У той час Хашым ужо памёр.

Калі адзін з сыноў Абд Манафа вярнуўся ў Мекку, ён сказаў брату Хашыма Мутталібу: «Твой пляменнік Шайба, які жыве ў Медыне, – вельмі разумны хлопчык. На яго ілбе ззяе святло, якое ўсіх захапляе. Ці правільна, што такое каштоўнае дзіця жыве далёка ад вас?» Тады Мутталіб адразу паехаў у Медыну і прывёз свайго пляменніка Шайбу ў Мекку. Тым, хто на вуліцах Меккі пытаўся, хто гэта дзіця, ён адказваў: «Гэта мой раб». З таго часу за Шайбам і засталося імя Абдулмутталіб, што азначае «раб Мутталіба».12

«Дзіця маё! Гэтае святло, якое ззяе на тваім ілбе, – святло апошняга Прарока, Мухаммада алейхіс-салям. Перадай яго веруючым, цнатлівым і чыстым жанчынам і дай такі ж запавет свайму сыну!» Адам алейхіс-салям

Абдулмутталіб жыў у свайго дзядзькі Мутталіба да яго смерці. Ад яго дабраславёнага цела ішоў пах мускусу. На яго ілбе ззяла святло хабіба Усявышняга Аллаха Мухаммада алейхіс-салям і несла навокал дабро і благадаць. Кожны раз, калі ў Мецы не было дажджу і наставаў голад, жыхары Меккі бралі Абдулмутталіба за руку, узводзілі яго на гару Сабір і ўпрошвалі, каб ён памаліўся Аллаху. Ён нікому не адмаўляў і прасіў Усявышняга Аллаха паслаць дождж. Велічны Аллах дзеля святла нашага любімага Прарока, што ззяла на ілбе Абдулмутталіба, прымаў яго малітву і пасылаў шчодры дождж. Так з кожным днём раслі вартасць і пашана Абдулмутталіба. Жыхары Меккі выбралі яго сваім правадыром. Ніхто яму не супраціўляўся, а тыя, хто быў пад яго ўладай, жылі ў спакоі і бяспецы. Тагачасныя ўладары таксама прызнавалі цноты і веліч Абдулмутталіба. Толькі іранскі шах зайздросціў яму і яўна, і тайна варагаваў з ім. Абдулмутталіб быў ханіфам, гэта значыць мусульманінам.13 Ён ішоў шляхам таўхіду, верыў у існаванне і адзінства Аллаха, не меў іншай думкі, акрамя Яго, і трымаўся рэлігіі свайго продка, ханіфа Ібрахіма алейхіс-салям. Таму ён ніколі не пакланяўся ідалам і нават не набліжаўся да іх.

Каля Каабы ён маліўся Усявышняму Аллаху і пакланяўся Яму.

Замзам

Аднойчы ў сне нехта сказаў яму: «О Абдулмутталіб! Уставай і капай Тайібу!» – і знік. Назаўтра той сказаў: «Уставай, капай Барру!» На трэці дзень той самы чалавек загадаў: «Уставай, капай Маднуну!» Сны не спыняліся. На чацвёрты дзень, калі той самы чалавек зноў сказаў: «О Абдулмутталіб! Уставай, капай калодзеж Замзам!», Абдулмутталіб запытаўся: «Што такое Замзам? Дзе гэты калодзеж?» Той адказаў: «Замзам – гэта вада, якая ніколі не змяншаецца, і дна яе немагчыма дасягнуць. Яе хапае ўсім паломнікам, якія прыходзяць з усіх чатырох канцоў свету. Яна выцекла там, дзе ўдарыў крылом Джыбрыль алейхіс-салям. Гэта вада, якую Усявышні Аллах стварыў для Ісмаіла алейхіс-салям. Яна спатольвае смагу. Яна насычае галодных і лечыць хворых. Я скажу табе, дзе яна. Ёсць месца, куды людзі, калі рэжуць ахвярных жывёл, выкідаюць рэшткі. Калі ты будзеш там, прыляціць варона з чырвонай дзюбай.

Яна будзе дзюбай разграбаць зямлю. Там, дзе варона будзе разграбаць, ты ўбачыш і мурашнік. Якраз там і ёсць Замзам».14

Раніцай Абдулмутталіб узяў з сабой свайго сына Харыса, пайшоў да Каабы і ўсхвалявана пачаў чакаць. У нейкі момант, якраз як было сказана ў сне, прыляцела варона з чырвонай дзюбай, села ў ямку, што была там, і пачала дзюбай калупаць зямлю. З-пад зямлі паказаўся мурашнік. Абдулмутталіб з сынам Харысам адразу пачалі там капаць. Калі яны пакапалі нейкі час, паказалася вусце калодзежа. Убачыўшы гэта, Абдулмутталіб пачаў выгукаць такбір: «Аллаху акбар, Аллаху акбар!»

Курайшыты, якія з самага пачатку ўважліва сачылі за тым, як капаюць калодзеж, звярнуліся да яго і сказалі: «О Абдулмутталіб! Гэта калодзеж нашага бацькі Ісмаіла. Мы таксама маем на яго права. Ты павінен зрабіць нас сваімі супольнікамі ў гэтай справе!» Абдулмутталіб адразу запярэчыў і адказаў: «Не! Гэтая справа – абавязак, дараваны толькі мне». Тады курайшыты сказалі: «Ты адзін. У цябе няма нікога, акрамя твайго адзінага сына. Ты не можаш так нам супраціўляцца!»

Калодзеж Замзам знаходзіўся

у мячэці Масджыд аль-Харам насупраць вугла Хаджар аль-Асвад. У яго быў каменны абадок. Падлога была выкладзена мармурам і мела ўхіл да сцен. Султан Абдулхамід I загадаў зрабіць калодзеж так, каб вада не прасочвалася. Гэты прыгожы твор мастацтва, каштоўны гістарычны помнік, быў знесены ў 1963 годзе. Вусце калодзежа і некалькі метраў вакол яго апусцілі на некалькі метраў ніжэй за паверхню зямлі. Пазней усё цалкам закрылі і выклалі мармурам. Цяпер гэтага калодзежа ўжо не відаць.

Тады ў яго цяжка стала на сэрцы, бо яны папракалі яго тым, што ў яго няма родных. Ён узняў рукі да неба і ўзмаліўся: «О мой Госпадзе! Дай мне дзесяць сыноў. Калі Ты прымеш гэтую маю малітву, аднаго з іх я ахвярую каля Каабы».15

Абдулмутталіб падумаў, што капанне становіцца небяспечным і можа скончыцца жорсткімі сутычкамі. Таму ён спыніў капаць і вырашыў дамовіцца міром.

Ён захацеў, каб справу вырашыў трацейскі суддзя. Нарэшце яны дамовіліся, што выйсце знойдзе адзін варажбіт, які жыў у Дамаску. З групай самых знатных курайшытаў яны выправіліся ў дарогу. У дарозе караван, знясілены смагай і спёкай, не мог рухацца далей. Яны ўжо гатовы былі аддаць усё за кроплю вады. Хоць гэта было іх адзінае жаданне, знайсці ваду сярод пякучай пустыні было немагчыма.

Калі ўсе ўжо страцілі надзею, Абдулмутталіб гукнуў ім: «Ідзіце, ідзіце! Збірайцеся! Я знайшоў ваду, якой хопіць і вам, і вашым жывёлам!» Калі Абдулмутталіб, які нёс на ілбе дабраславёнае святло Мухаммада алейхіс-салям, шукаў ваду, нага яго вярблюда зачапілася за вялікі камень, і калі камень зрушыўся з месца, з-пад яго выцекла вада. Усе прыбеглі.

Яны напіліся ўдосталь і нібы зноў ажылі.

Курайшыты, засаромленыя веліччу Абдулмутталіба, сказалі: «О Абдулмутталіб! Нам больш няма чаго табе запярэчыць. Ты больш за ўсіх варты таго, каб капаць калодзеж Замзам. У гэтай справе мы больш не будзем з табой спрачацца. Цяпер ужо няма патрэбы ехаць да трацейскага суддзі, мы вяртаемся назад». Пасля гэтага яны рушылі ў Мекку. Дзякуючы святлу, што ззяла на яго ілбе, Абдулмутталіб удастоіўся гонару выкапаць калодзеж Замзам і дастаць з яго ваду.16

«Замзам насычае і лечыць хворых» Святы хадзіс

Сын, прызначаны ў ахвяру

Пасля таго як Абдулмутталіб выкапаў калодзеж Замзам, яго слава і пашана яшчэ больш узраслі. Мінулі гады. Велічны Аллах прыняў яго малітву, што вырвалася з глыбіні сэрца, і, акрамя Харыса, дараваў Абдулмутталібу дзесяць сыноў і шэсць дачок. Сыноў звалі Кусам, Абу Лахаб, Абдулкааба, Хаджл, Зубайр, Абу Таліб, Абдуллах, Гайдак, Дырар і Мукаввім (Хамза і Аббас яшчэ не нарадзіліся). Дочак звалі Сафія, Атыка, Умм Хакім Байда, Барра, Умайма і Арва. З усіх сваіх дзяцей Абдулмутталіб найбольш любіў Абдуллаха, бо святло, што было на яго ўласным ілбе, пачало ззяць на ілбе Абдуллаха.

Аднойчы ў сне Абдулмутталібу было сказана: «О Абдулмутталіб! Выканай свой зарок!»

Раніцай Абдулмутталіб ахвяраваў барана. Уначы ў сне яму было загадана: «Ахвяруй нешта большае за гэта!» Раніцай ён ахвяраваў быка. Калі ў сне яму зноў было загадана ахвяраваць нешта большае за гэта, ён запытаўся: «Што большае за гэта?» Тады было сказана: «Ты даў зарок ахвяраваць аднаго са сваіх сыноў, калі табе будзе даравана дзесяць сыноў. Выканай свой зарок!»

Назаўтра Абдулмутталіб сабраў сваіх дзяцей і расказаў ім пра малітву, якую ўзнёс шмат гадоў таму. Потым ён паведаміў сынам, што павінен ахвяраваць аднаго з іх. Ніхто з сыноў не пярэчыў яму. Наадварот, яны пагадзіліся, сказаўшы: «О бацька наш! Выканай свой зарок! Ты вольны рабіць, што хочаш!» Абдулмутталіб кінуў жэрабя, каб вызначыць сына, які будзе ахвяраваны. Жэрабя выпала Абдуллаху – сыну, якога ён любіў найбольш і які нёс на ілбе святло хабіба Усявышняга Аллаха Мухаммада алейхіс-салям. Абдулмутталіб на імгненне пахіснуўся, і вочы яго напоўніліся слязамі. Ён павінен быў стрымаць слова, дадзенае Усявышняму Аллаху. Узяўшы ў адну руку нож, а ў другую – свайго дарагога сына Абдуллаха, ён прыйшоў да Каабы, каб выканаць абяцанне, дадзенае свайму Госпаду. Бацька са слязамі на вачах скончыў усе прыгатаванні, каб ахвяраваць Абдуллаха. У гэты час самыя знатныя курайшыты са здзіўленнем сачылі за тым, што адбываецца.

Адзін з іх, дзядзька Абдуллаха па маці, сказаў: «О Абдулмутталіб! Спыніся! Мы ніколі не згодзімся, каб ты зарэзаў гэтага свайго сына. Калі ты зробіш такое, гэта стане звычаем сярод курайшытаў. Кожны будзе даваць зарок ахвяраваць свайго сына і рэзаць яго. Не падавай такога прыкладу! Задаволі свайго Госпада іншым спосабам!» Потым ён прапанаваў: «Спытай у варажбіта, хай ён пакажа табе выйсце».

Пасля гэтых слоў Абдулмутталіб пайшоў да варажбіта па імені Кутба (або Саджак), які жыў у Хайбары, і расказаў яму, у чым справа. Варажбіт запытаўся: «Якая ў вас цана крыві за чалавека?» Атрымаўшы адказ, што дзесяць вярблюдаў, ён сказаў: «Кіньце жэрабя паміж дзесяццю вярблюдамі і вашым сынам. Калі жэрабя выпадзе вашаму сыну, дадайце яшчэ дзесяць вярблюдаў і так працягвайце кідаць жэрабя, пакуль яно не выпадзе вярблюдам».

Абдулмутталіб адразу вярнуўся ў Мекку і зрабіў так, як сказаў варажбіт. Ён шмат разоў кідаў жэрабя, кожны раз павялічваючы колькасць вярблюдаў на дзесяць. Жэрабя ўвесь час выпадала Абдуллаху. Але калі колькасць вярблюдаў дасягнула ста, жэрабя выпала вярблюдам. Для пэўнасці ён кінуў жэрабя яшчэ двойчы. Абодва разы жэрабя выпала вярблюдам. Абдулмутталіб, выгукаючы такбір «Аллаху акбар! Аллаху акбар!», ахвяраваў вярблюдаў. Ні ён сам, ні хто-небудзь з яго сыноў не ўзяў сабе мяса. Усё мяса ён раздаў бедным.17

Ад часоў Адама алейхіс-салям вядомая яшчэ адна падзея – калі павінен быў быць ахвяраваны Ісмаіл алейхіс-салям. Паколькі радавод нашага ўладара Прарока ўзыходзіць да Ісмаіла алейхіс-салям, ён сказаў: «Я – сын двух прызначаных у ахвяру».18

Яго бацька хазрат Абдуллах

Калі нарадзіўся Абдуллах, які нёс на ілбе святло ўладара двух светаў, нашага Прарока Мухаммада алейхіс-салям, людзі Пісання паведамлялі адзін аднаму: «У Мецы нарадзіўся бацька Прарока апошніх часоў». У сыноў Ізраіля быў вытканы з воўны плашч (джуба), які належаў Яхью алейхіс-салям; Яхья быў у ім, калі стаў шахідам (пакутнікам), і на плашчы засталася яго дабраславёная кроў. У іх кнігах было напісана: «Калі гэтая кроў абновіцца і пачне капаць, у свет прыйдзе бацька Прарока апошніх часоў». Убачыўшы гэты знак, людзі Пісання зразумелі, што Абдуллах нарадзіўся. Хоць яны зайздросцілі яму і шмат разоў спрабавалі яго забіць, Усявышні Аллах ахоўваў Абдуллаха дзякуючы благадаці святла на яго ілбе.

Калі Абдуллах дасягнуў палавой сталасці (булуг), ён вылучаўся сярод людзей і сваім добрым норавам, і прыгажосцю. Асабліва калі яму споўнілася васямнаццаць гадоў, пра яго прыгажосць пачалі складаць легенды. Святло на яго ілбе ззяла, як сонца; дзяўчаты, якія бачылі яго, міжволі закахваліся ў яго. Яго прыгажосць і слава разышліся аж да Егіпта.

Усе, і блізкія, і далёкія, спаборнічалі, хочучы выдаць за яго сваіх дачок. Шмат уладароў прыходзіла да Абдулмутталіба і прапаноўвала яго сыну сваіх дачок. Яны казалі, што дзеля гэтага гатовы на любую ахвяру. Таксама каля двухсот дзяўчат прыйшлі ў Мекку і прасілі дазволу выйсці замуж за Абдуллаха. Але Абдулмутталіб кожнай з іх ветліва адмаўляў.

Бо Абдулмутталіб шукаў для свайго сына найлепш выхаваную, найшляхетнейшую і найпрыгажэйшую дзяўчыну, якая была б ханіфай, гэта значыць мусульманкай, і верна трымалася б рэлігіі продкаў, якой яны прытрымліваліся з часоў Ібрахіма алейхіс-салям.

Калі сыны Ізраіля зразумелі, што Прарок апошніх часоў, пра якога паведамлялася ў іх кнігах, не будзе з іх народа, яны праз зайздрасць пакляліся забіць Абдуллаха. Дзеля гэтага яны паслалі ў Мекку семдзесят узброеных людзей. Тыя пачалі чакаць зручнага моманту. Нарэшце аднойчы, калі Абдуллах выйшаў у поле, яны, думаючы, што іх ніхто не бачыць, выхапілі мячы і напалі на яго. Паводле боскай мудрасці (хікмат аль-ілахія)19 у той дзень адзін са сваякоў Абдуллаха, Вахб ібн Абд Манаф, з некалькімі сябрамі выправіўся на паляванне. Якраз у гэты момант яны ўбачылі сыноў Ізраіля, якія накінуліся на Абдуллаха. Кіруючыся пачуццём роднасці, яны вырашылі дапамагчы Абдуллаху. Але праціўнікаў было вельмі шмат. Было ясна, што ў гэтай сутычцы яны пацерпяць паразу. Нарэшце яны вырашылі паспрабаваць угаварыць нападнікаў. Набліжаючыся да іх, яны ўбачылі мноства вершнікаў на цёмных конях з мячамі ў руках, якія не былі падобныя ні на кога ў гэтым свеце; яны імгненна, як маланка, з’явіліся з нябачнага свету, з выгукамі такбіру напалі на сыноў Ізраіля, усіх пасеклі мячамі і зніклі. Вахб быў уражаны і зразумеў, як ахоўваецца Абдуллах і якую каштоўнасць ён мае ў Усявышняга Аллаха.

Вярнуўшыся дадому, ён расказаў жонцы, што здарылася. Абое прызналі, што Абдуллах – годны жаніх для іх дачкі, і вырашылі выдаць за яго сваю дачку Аміну.

«Я – сын двух прызначаных у ахвяру» Святы хадзіс

Абдулмутталіб чуў пра прыгажосць, цнатлівасць, сціпласць і адданасць рэлігіі Аміны, дачкі Вахба, старэйшыны племені Бану Зухра. Яны былі і сваякамі – іх роды злучаліся некалькі пакаленняў таму. Ён пайшоў у дом Вахба, каб пасватаць гэтую дзяўчыну за свайго сына Абдуллаха. Калі Абдулмутталіб папрасіў дачку Вахба для свайго сына Абдуллаха, Вахб сказаў: «О сын майго дзядзькі! Мы атрымалі гэтую прапанову яшчэ раней за вас», – і расказаў пра падзею, сведкам якой быў, а потым дадаў: «Маці Аміны бачыла сон. Яна расказвае, што ў наш дом увайшло святло і яго ззянне напоўніла зямлю і нябёсы. І я сёння ўначы ўбачыў у сне нашага продка Ібрахіма алейхіс-салям. Ён сказаў мне: „Я заключыў шлюб паміж Абдуллахам, сынам Абдулмутталіба, і тваёй дачкой Амінай. Прымі гэта і ты!“ З самай раніцы я пад уражаннем гэтага сну. Я ўсё думаў: калі ж вы прыйдзеце?» Пачуўшы гэтыя словы, Абдулмутталіб усклікнуў: «Аллаху акбар! Аллаху акбар!»

Нарэшце ён ажаніў свайго васямнаццацігадовага сына Абдуллаха з чатырнаццацігадовай дачкой Вахба Амінай. Пра шлюб Аміны і Абдуллаха ёсць і іншыя паданні.20

Яго дабраславёнае святло пераходзіць да маці

Калі дабраславёнае святло нашага ўладара Сарвар аль-алям (саллаллаху алейхі ва саллям) перайшло да яго маці, ваўкі і птушкі паведамлялі адзін аднаму радасную вестку, кажучы:

«Блізкі час, калі Уладар Сусвету ўшануе свет сваім прыходам; ён – амін зямлі21, сонца часу». У тую ноч усе ідалы ў Каабе ўпалі тварам уніз. Шайтаны (д’яблы) страцілі сілу і больш не маглі рабіць сваю справу. Анёлы разбілі трон Ібліса і кінулі яго ў мора, а самога Ібліса сорак дзён каралі і мучылі. Потым ён уцёк, узышоў на гару Абу Кубайс і страшна закрычаў. Усё войска Ібліса, пачуўшы яго крык, сабралася вакол яго. Ён сказаў ім: «Гора вам! Набліжаецца нараджэнне Мухаммада алейхіс-салям. Адгэтуль больш не будуць пакланяцца ні Лату, ні Уззе. Святло таўхіду распаўсюдзіцца па ўсім свеце». У тую ноч усе чараўнікі і варажбіты страцілі сілу ў сваіх справах. Варажба скончылася. Іх чары перасталі дзейнічаць. У тую ноч тыя, хто быў на зямлі, пачулі голас з неба: «Набліжаецца час, калі прыйдзе Прарок апошніх часоў з тысячамі дабрачынстваў і дароў».

У той час у Мецы быў голад. Ужо шмат гадоў не было дажджу. На дрэвах не было ніводнага зялёнага лістка, а ад ураджаю не засталося і следу. Людзі трапілі ў бяду і не ведалі, што рабіць. Калі дабраславёнае святло нашага любімага Прарока перайшло ад хазрат Абдуллаха да хазрат Аміны, пайшло столькі дажджу і вырас такі багаты ўраджай, што гэты год назвалі «годам дастатку». Хазрат Аміна за дзевяць месяцаў, пакуль насіла яго, не адчула ніякага болю і цяжкасці.

Калі наша маці Аміна была на другім месяцы цяжарнасці, яе муж Абдуллах паехаў па гандлёвых справах у Дамаск. На зваротным шляху ён захварэў. Ён памёр ва ўзросце васямнаццаці ці дваццаці пяці гадоў у Дар ан-Набіга каля Медыны, у сваіх дзядзькоў па маці – сыноў Наджжара.22 Калі гэтая вестка дайшла да Меккі, увесь вялікі горад пагрузіўся ў смутак.23

«Калі бацька нашага ўладара Прарока Абдуллах памёр яшчэ да нараджэння свайго сына, анёлы сказалі: „О наш Госпадзе! Твой Пасланнік застаўся сіратой“» Абдуллах ібн Аббас (радыяллаху анхума)

Адзін з шаноўных асхабаў, Абдуллах ібн Аббас (радыяллаху анхума), расказаў: «Калі бацька нашага ўладара Прарока Абдуллах памёр яшчэ да нараджэння свайго сына, анёлы сказалі: „О наш Госпадзе! Твой Пасланнік застаўся сіратой“. Усявышні Аллах сказаў: „Я – яго ахоўнік і памочнік“».

Аміна Хатун вельмі смуткавала па памерлым мужу. У адным са сваіх вершаў яна так выказала смутак па ім:

У самую нечаканую хвіліну яго забрала смерць,
Хоць ён быў такі шчодры і такі міласэрны.

Падзея са сланом

Падзея са сланом

Да нараджэння Найшляхетнейшага Пасланніка (саллаллаху алейхі ва саллям) заставалася каля двух месяцаў. Якраз тады адбылася падзея са сланом. Абраха, намеснік Абісінскага каралеўства ў Емене, хочучы перашкодзіць натоўпам людзей, якія з усіх бакоў ішлі наведаць Каабу, з дапамогай візантыйскага імператара пабудаваў у Сане вялікую царкву, якая называлася «Кулайс». Ён хацеў, каб людзі наведвалі гэтую царкву. Але арабы з даўніх часоў наведвалі Каабу, таму яны не выказалі гэтай царкве ніякай пашаны. Яны глядзелі на яе з пагардай. Адзін з іх нават апаганіў царкву.

Гэтая падзея раззлавала Абраху, і ён вырашыў зруйнаваць Каабу. Дзеля гэтага ён падрыхтаваў вялікае войска і рушыў на Мекку. Калі войска Абрахі набліжалася да Меккі, воіны пачалі рабаваць маёмасць курайшытаў. Яны захапілі і дзвесце вярблюдаў, якія належалі Абдулмутталібу. Абдулмутталіб пайшоў да Абрахі і папрасіў вярнуць яму вярблюдаў. Абраха сказаў: «Я прыйшоў зруйнаваць вашу святую Каабу. Ты не хочаш яе абараняць, а просіш сваіх вярблюдаў?»

Абдулмутталіб сказаў: «Я – гаспадар вярблюдаў. У Каабы, безумоўна, ёсць свой Гаспадар. Ён і абароніць яе». «Няма нікога, хто абараніў бы яе ад мяне!» – адказаў Абраха, аддаў Абдулмутталібу вярблюдаў і адпусціў яго. Потым ён загадаў свайму войску рушыць да Каабы. У войску Абрахі быў слон па мянушцы «Махмуда», якога вялі на чале войска, бо верылі, што так будзе здабыта перамога. Адзін з праваднікоў Абрахі, Нукайл ібн Лабіб, нахіліўся да вуха вялікага слана і сказаў: «О Махмуда, дом, які ты ідзеш зруйнаваць, – дом Усявышняга Аллаха. Неадкладна кладзіся! Не ідзі далей! Інакш загінеш!» Калі Абраха павярнуў яго да Каабы, гэты слон лёг на зямлю і больш не ішоў. А калі яго паварочвалі ў бок Емена, ён адразу пускаўся бегчы.

Так войска Абрахі не змагло наблізіцца да Меккі і напасці. Усявышні Аллах паслаў на яго зграю птушак, якіх называюць абабіль, гэта значыць горныя ластаўкі. Кожная з гэтых птушак несла па тры камяні велічынёй з гарошыну або сачавіцу – адзін у дзюбе і два ў лапах. Іх яны скідалі на войска Абрахі. Камяні прабівалі воінаў наскрозь, пачынаючы з галавы. Кожны воін, у якога трапляў камень, адразу паміраў. Як паведамляецца ў святым аяце, войска стала падобным да з’едзенага лісця збажыны. Убачыўшы гэта, Абраха ўстрывожыўся і хацеў уцячы. Але ўцячы яму не ўдалося. Ён быў галоўнай мішэнню камянёў, і яны трапілі і ў яго. Пакуль ён уцякаў, яго цела кавалак за кавалкам адпадала, і ён памёр. Гэтая падзея ў суры аль-Філ Святога Карана паводле сэнсу апісана так: «(О Мой Пасланнік!) Хіба ты не бачыў, як твой Госпад абышоўся з (тымі, хто хацеў зруйнаваць Каабу) уладальнікамі слана (з войскам Абрахі, узброеным сланамі)? Хіба Ён не звёў на нішто іх (зруйнаваць Каабу аль-Муаззама) хітрасць? Ён паслаў на іх птушак зграямі. Кожная з гэтых птушак кідала на іх камяні з гліны, абпаленай у агні. Нарэшце Усявышні Аллах знішчыў іх, як з’едзенае моллю лісце збажыны. (Ён ператварыў іх у лісце збажыны, пагрызенае і пасечанае чарвякамі.)»24

«Я – гаспадар вярблюдаў. У Каабы, безумоўна, ёсць свой Гаспадар. Ён і абароніць яе» Шайбат аль-Хамд

Культурныя цэнтры Аравіі і яе ваколіц