කුර්බාන් ඉටු කිරීම
කුර්බාන් යනු කුර්බාන් ඊද් හි පළමු දින තුන තුළ කුර්බාන් අරමුණින් බැටළුවෙකු, එළුවෙකු, ගවයෙකු හෝ ඔටුවෙකු මැරීමයි.
කුර්බාන් ඉටු කිරීම සඳහා කොන්දේසි තුනක් ඇත:
1- සිහි කල්පනාවෙන් යුත්, බාලිග් (වැඩිවියට පත්) සහ නිදහස් මුස්ලිම්වරයෙකු වීම.
2- මුකීම් (පදිංචි, එනම් සෆාරි නොවීම) වීම.
3- කෙනෙකුට අවශ්‍ය දේට අමතරව නිසාබ් ප්‍රමාණයේ දේපළ (රන් ග්‍රෑම් 96) හෝ මුදල් සන්තකයේ තබා ගැනීම (ඉස්ලාමයේ ධනවත් යැයි සැලකීමට).
ධනවත් පුද්ගලයෙකුට කුර්බාන් ඉටු කිරීම වාජිබ් වේ. අවශ්‍යතාවයට ගෘහ උපකරණ සහිත නිවසක් සහ ඇඳුම් කට්ටල තුනක් ඇතුළත් වේ.
කුර්බාන් සඳහා මරනු ලබන සතා බැටළුවෙකු හෝ එළුවෙකු හෝ ඔටුවෙකු හෝ ගවයෙකු (ගොනෙකු හෝ එළදෙනෙකු වැනි) විය යුතුය. ඔටුවෙකු හෝ ගවයෙකු (හෝ ගොනෙකු) කුර්බාන් හතක් සඳහා වලංගු වේ, එනම් පුද්ගලයන් හත් දෙනෙකුට ඔවුන් හත් දෙනාටම කුර්බාන් ලෙස ගවයෙකු මැරිය හැකිය. තවත් පුද්ගලයෙකු, “මටත් ඔබ සමඟ එක්වීමට ඉඩ දෙන්න” යැයි පැවසුවහොත්, පුද්ගලයන් අට දෙනාගේම කුර්බාන් ෆාසිද් (ශුන්‍ය සහ බල රහිත) බවට පත්වේ. කුර්බාන් සඳහා වන නිසාබය, ෆිත්‍රා සඳහා වන නිසාබයට සමාන වේ.
ඉබ්නු ආබිදීන් (රහිමහුල්ලාහු තආලා) විසින් ප්‍රකාශ කර ඇති පරිදි, ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකුගේ කොටස හතෙන් එකකට වඩා අඩු නම්, පුද්ගලයන් හත් දෙනාගෙන් කිසිවෙකුගේ කුර්බාන් අනුමත නොකෙරේ. එබැවින්, පුද්ගලයන් හත් දෙනෙකුට වඩා අඩු පිරිසකට කුර්බාන් එකක් බෙදා ගැනීමට අවසර ඇත. මිලදී ගැනීමේදී හවුල්කරුවෙකු වීම සහීහ් (වලංගු) වේ. මිලදී ගැනීමෙන් පසුවද හවුල්කරුවෙකු වීම සහීහ් වුවද, මිලදී ගැනීමට පෙර සහභාගී වීම වඩා හොඳය. පුද්ගලයෙකුට වෙනත් පුද්ගලයෙකු සතු ගවයාගේ (හෝ එළදෙනගේ) හතෙන් එකක සිට හතෙන් හයක් දක්වා කොටසක් ලබා ගනිමින් ඔහු සමඟ හවුලේ කුර්බාන් ඉටු කළ හැකිය. ඔවුන් හවුල්කරුවන්ගේ කොටස්වලට සෘජු අනුපාතයට මස් බෙදා ගනී. හවුල්කරුවන්ගෙන් කෙනෙකු මිය ගියහොත්, ඔහුගේ උරුමක්කාරයන් (අනෙක් හවුල්කරුවන්ට), “ඔහු වෙනුවෙන් සහ ඔබ වෙනුවෙන් කුර්බාන් ඉටු කරන්න” යැයි පැවසුවහොත් එය සහීහ් වනු ඇත.
අකීකා ඉටු කිරීම
අකීකා යනු දරුවෙකුගේ ආශීර්වාදය සඳහා අල්ලාහු තආලාට ස්තූති කිරීමේ අරමුණින් සතෙකු මැරීමයි.
දරුවාට දින හතක් වූ විට, හනෆි මද්හබයේදී එයට නමක් තැබීම, එහි හිස මුඩු කිරීම, හිසකෙස්වල බරට රන් හෝ රිදී (ගැහැණු ළමයෙක් නම් රිදී පමණි) දානයක් ලෙස දීම, සහ පිරිමි ළමයෙකු සඳහා අකීකා සතුන් දෙදෙනෙකු සහ ගැහැණු ළමයෙකු සඳහා එක් සතෙකු මැරීම මුස්තහබ් වේ. අකීකා සඳහා වන සතා, කුර්බාන් සඳහා වන සතාට සමාන විය යුතුය. එය පසුවද මැරිය හැකිය. [එය ඕනෑම වේලාවක මැරිය හැකිය. එය කුර්බාන් ඊද් සමයේදීද මැරිය හැකිය. ෂිර්ආ හි ලියා ඇත්තේ, එතුමාණන්ගේ නබිත්වයෙන් පසුව, රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් තමන් වෙනුවෙන් අකීකා ඉටු කළ බවයි. මළ දරුවෙකුට නමක් නොතබන අතර, ඒ සඳහා අකීකා ඉටු නොකෙරේ.] අකීකා ඉටු කළ පුද්ගලයාට මස් අනුභව කළ හැකි අතර, පිසූ හෝ නොපිසූ ලෙස ඕනෑම ධනවත් හෝ දුප්පත් පුද්ගලයෙකුට දිය හැකිය.
“මසුරන්ගෙන් නරකම තැනැත්තා නම්, (තමාට කුර්බාන් කිරීම වාජිබ්ව තිබියදීත්) කුර්බාන් ඉටු නොකරන තැනැත්තාය.”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්
ෂාෆිඊ සහ මාලිකී මද්හබ්වල අකීකා ඉටු කිරීම සුන්නත් අල්-මුවක්කදා වේ. ෂාෆිඊ සහ හන්බලී මද්හබ්වල, ඇටකටු ඉවත නොදමන අතර කඩා නොදමනු ලැබේ. ඒවා සන්ධි මගින් එකිනෙකින් වෙන් කර පසුව එකට එකතු කරනු ලැබේ. ඉන්පසු ඒවා පිරිසිදු, සුදු රෙද්දකින් ඔතා වළලනු ලැබේ. හනෆි සහ මාලිකී මද්හබ්වල ඇටකටු කැඩිය හැකිය.
අකීකා දරුවන් විපත්තිවලින් සහ රෝගවලින් ආරක්ෂා කරයි.