საყვარელი მუჰამმედ შუამავალი

ბისეთი1 და მოწოდება

სამყაროთა ბატონი (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ოცდაჩვიდმეტი წლისა რომ იყო, უხილავიდან ხმები ესმოდა, რომლებიც მას უხმობდნენ: „მუჰამმედ!“ ოცდათვრამეტი წლისა რომ გახდა, რაღაც სხივების ხილვა დაიწყო. თავის მდგომარეობას მხოლოდ ჩვენს დედას, ჰაზრეთი ჰატიჯეს, უყვებოდა. როცა მუჰამმედისთვის (ალეიჰისსელამ) შუამავლობის უწყების დრო ახლოვდებოდა (დაახლოებით ათი წლით ადრე), იმ დროის ცნობილმა მჭევრმეტყველმა, ყუს ბინ სა’იდემ, უქაზის ბაზრობაზე აქლემიდან დიდი ბრბოს წინაშე წარმოთქმულ ჰუტბეში მისი მოსვლა ახარა. ჩვენი საყვარელი შუამავალიც იმ ჰუტბის მსმენელთა შორის იყო. ყუს ბინ სა’იდემ ამ თავისი ცნობილი ჰუტბის ერთ ნაწილში თქვა:

„ადამიანებო! მოდით, ისმინეთ, დაელოდეთ, ჭკუა ისწავლეთ! ვინც ცოცხლობს, მოკვდება, ვინც მოკვდება, გაქრება, რაც უნდა მოხდეს, მოხდება!… ყური მიუგდეთ, კარგად ისმინეთ! ცაში ამბავია, დედამიწაზე კი ჭკუის სასწავლი რამ არის!… ალლაჰის წინაშე ერთი რჯულია!… და ალლაჰს ჰყავს შუამავალი, რომელიც მოვა. მისი მოსვლა ძალიან ახლოსაა. მისი ჩრდილი უკვე თქვენს თავზე დაეცა. რა დალოცვილები არიან ისინი, ვინც მას მოუსმენს და ირწმუნებს! ვაი იმ უბედურს, ვინც მას ურჩობას გაუწევს და წინ აღუდგება! ვაი იმ უმმეთებს, რომელთა სიცოცხლეც გულგრილობაში გადის!…“

ამ დროს არაბეთში ადამიანები ღვთიურ საზომებს დაშორდნენ და ფენებად დაიყვნენ: მდიდრებად და ღარიბებად, ძლიერებად და სუსტებად, ბატონებად და მონებად. პირველები მეორეებს თავიანთი ბატონობის ქვეშ თელავდნენ და ადამიანებად არ თვლიდნენ. სუსტებს ქონებას ძალით ართმევდნენ და არ იყო ხელისუფალი, რომ ამისთვის ხელი შეეშალა. უზენაესი ალლაჰის რწმენის მიერ ბოძებულ სირცხვილსა და შიშს მოკლებულები ღირსებას სრულიად დაშორდნენ. ყოველგვარი უზნეობა და მდაბალი საქციელი, როგორიცაა ღირსებისა და პატიოსნების ფეხქვეშ გათელვა, თავისუფლად ხდებოდა; აზარტული თამაში, სასმელი, ლხინი და ქეიფი არავის აკვირვებდა. გაუთავებელი მკვლელობები, მრუშობა და თავდასხმები ყველაფერს ანადგურებდა, უდანაშაულო ადამიანების კვნესა და საცოდავი ყვირილი არშამდე აღწევდა. ზნეობრივად სრული დაცემა სუფევდა, ადამიანები უმეცრების ზღვაში იხრჩობოდნენ. ქალს უბრალო საქონელივით ყიდულობდნენ და ყიდდნენ, გოგონებს კი უმოწყალოდ ცოცხლად მარხავდნენ მიწაში. ყველაზე უარესი ის იყო, რომ ეს ქვაგული, ჯიუტი და მოწყალებას მოკლებული ადამიანები საკუთარი ხელით გაკეთებული კერპების თაყვანისცემას, რომლებიც მათ არც სარგებელს მოუტანდნენ და არც ზიანს, დიდ ღირსებად თვლიდნენ.

ადამიდან (ალეიჰისსელამ) მოყოლებული, ქვეყანაზე ასეთი ველურობა, გზაცდენილობა, უზნეობა, ურწმუნოება და გარყვნილება არ ენახათ. ადამიანები თითქოს მხეცებად გადაიქცნენ. ყველა ერთმანეთის მტერი იყო, საზოგადოება ყოველ წამს აფეთქებისთვის მზად იყო. იმისთვის, რომ ადამიანებს სიმშვიდე ეპოვათ, ამ წყვდიადში ბედნიერების მზე უნდა ამოსულიყო. როცა ამოვიდოდა, ურწმუნოების ადგილს რწმენა დაიკავებდა, ჩაგვრისა – სამართლიანობა, უმეცრებისა – ცოდნა, და ადამიანები მარადიულ ბედნიერებას ეწეოდნენ.

ბოლოს ჩვენს საყვარელ შუამავალს ჯერ ჭეშმარიტი სიზმრების ხილვა დაიწყო. ჰადისი შერიფში ნაუწყებია, რომ ვაჰიი პირველად ჭეშმარიტი სიზმრით დაიწყო. რასაც სიზმარში ხედავდა, ზუსტად ისე ხდებოდა. ეს მდგომარეობა ექვს თვეს გაგრძელდა. როცა ვაჰიის მოსვლა მოახლოვდა, ხმები, რომლებიც ამბობდნენ: „მუჰამმედ!“, გახშირდა. ამის შემდეგ მარტოობა შეიყვარა, ადამიანებს განერიდა და ჰირას მთაზე ერთ მღვიმეში ფიქრს მიეცა. ზოგჯერ მექქაში მოდიოდა, ქააბას თავაფს შემოუვლიდა და თავის ბედნიერ სახლში მიდიოდა. ბედნიერ სახლში ცოტა ხანს დარჩებოდა, თან ცოტა საჭმელს წაიღებდა, კვლავ ჰირას მთის მღვიმეს დაუბრუნდებოდა და ფიქრითა და ღვთისმსახურებით იყო დაკავებული. ზოგჯერ იქ დღეობით რჩებოდა. მაშინ ჰაზრეთი ჰატიჯე საჭმელს უგზავნიდა ან თვითონ მიუტანდა.2

მუჰამმედმა (ალეიჰისსელამ) ჰაჯერულ-ესვედი თავის დალოცვილ მოსასხამზე დადო და ბრძანა: „ყოველი ტომიდან ერთმა კაცმა ერთ კიდეს მოჰკიდოს ხელი“ ჩვენი საყვარელი შუამავალი მუჰამმედულ-ემინი (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ)

პირველი ვაჰიი

როცა ჩვენი შუამავალი ორმოცი წლისა იყო, კვლავ რამაზნის ერთ თვეში ჰირას მთის მღვიმეში განმარტოვდა და ფიქრს მიეცა. რამაზნის 17-ში, ორშაბათის ღამეს, შუაღამის შემდეგ, ხმა გაიგონა, რომელიც სახელით უხმობდა. როცა თავი ასწია და ირგვლივ მიმოიხედა, იგივე ხმა მეორედ გაიგონა და დაინახა, რომ ყოველი მხარე უეცრად სხივმა მოიცვა. შემდეგ მის წინ ჯებრაილი3 (ალეიჰისსელამ) გამოჩნდა და უთხრა: „წაიკითხე!“ ჩვენმა შუამავალმა მას უპასუხა: „მე კითხვა არ ვიცი!“ მაშინ ანგელოზმა გულში ჩაიკრა და ისე მოუჭირა, რომ ძალა გამოელია, და უთხრა: „წაიკითხე!“ მან კვლავ უპასუხა: „მე კითხვა არ ვიცი!“ კიდევ ერთხელ მოუჭირა და უთხრა: „წაიკითხე!“ როცა თქვა: „მე კითხვა არ ვიცი!“, მესამედ მოუჭირა. შემდეგ გაუშვა და სურა ალაყის პირველი ხუთი წმინდა აიათი მოუტანა, რომელთა შინაარსია: „(მუჰამმედ (ალეიჰისსელამ)!) წაიკითხე შენი უფლის, ალლაჰის სახელით, რომელმაც ყოველივე გააჩინა! მან ადამიანი სისხლის ლეკერტისგან (ალაყისგან) გააჩინა! წაიკითხე, ალლაჰი უდიდესი გულუხვობის პატრონია. ის ასწავლის კალმით, ასწავლის იმას, რაც არ იცოდნენ.“4 მუჰამმედმაც (ალეიჰისსელამ) მასთან ერთად წაიკითხა. ასე მოვიდა პირველი ვაჰიი და ასე ამოვიდა მთელი სამყაროს გამნათებელი ისლამის მზე.5

ალლაჰის შუამავალი (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) დიდი ჟრუანტელითა და მღელვარებით გამოვიდა ჰირას მთის მღვიმიდან და დაშვება დაიწყო. როცა მთის შუა წელს მიაღწია, ხმა გაიგონა. ჯებრაილმა (ალეიჰისსელამ) თქვა: „მუჰამმედ! შენ უზენაესი ალლაჰის შუამავალი ხარ, მე კი ჯებრაილი ვარ“, და ქუსლი მიწას დაჰკრა. იმ ადგილიდან, სადაც დაჰკრა, წყალი ამოვიდა და აბდესის (რიტუალური განწმენდის) აღება დაიწყო. ჩვენი შუამავალი ყურადღებით უყურებდა. როცა ჯებრაილმა (ალეიჰისსელამ) აბდესი დაასრულა, ჩვენს შუამავალს უთხრა, რომ ისე აეღო აბდესი, როგორც ნახა. როცა ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა აბდესი დაასრულა, ჯებრაილი (ალეიჰისსელამ) იმამი6 გახდა და ორი რექა’თი ნამაზი შეასრულეს.

ამის შემდეგ ჯებრაილმა (ალეიჰისსელამ) თქვა: „მუჰამმედ! შენი უფალი სალამს გითვლის!“, და შემდეგ გადასცა, რომ მან ბრძანა: „შენ ჩემი შუამავალი ხარ ჯინებისა და ადამიანებისთვის. მაშ, ისინი თევჰიდისკენ მოუწოდე.“ შემდეგ განშორდა და ცად ავიდა. ასე ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა ჯებრაილი (ალეიჰისსელამ) იხილა კიდეც და ესაუბრა კიდეც.

ქვებისა და ხეების სალამი

სანამ თავის ბედნიერ სახლს მიაღწევდა, ჩვენი შუამავალი ისმენდა, როგორ ეუბნებოდა ყოველი ქვა და ყოველი ხე, რომლის გვერდითაც ჩაივლიდა: „ესსელამუ ალეიქე ია რესულალლაჰ!“ სახლში რომ მივიდა, ბრძანა: „დამფარეთ! დამფარეთ!“, და ისვენებდა, ვიდრე ჟრუანტელი არ გაუვლიდა. შემდეგ ნანახი ჩვენს დედას, ჰაზრეთი ჰატიჯეს, უამბო და ბრძანა: „ჯებრაილი (ალეიჰისსელამ) თვალს მიეფარა. მაგრამ მისი დიდებულება, ძალა და მის მიერ აღძრული შიში არ მომშორებია. შემეშინდა, რომ შეშლილს დამიძახებენ, გამლანძღავენ და ავად მახსენებენ.“ ჰაზრეთი ჰატიჯემ, რომელიც ამ მდგომარეობასა და ამ დღეებს ელოდა და მათთვის მზად იყო, თქვა: „უზენაესმა ალლაჰმა დაგიფაროს. უზენაესი ალლაჰი სიკეთეს გიბოძებს და სიკეთის გარდა სხვას არაფერს გისურვებს. უზენაეს ალლაჰს ვფიცავ, მწამს, რომ ამ უმმეთის შუამავალი იქნები, რადგან სტუმრის მოყვარული ხარ. მართალს ამბობ და სანდო ხარ. უმწეოებს ეხმარები, ობლებს იცავ, უცხოებს ეხმარები. კეთილი ხასიათისა ხარ; ამ თვისებების პატრონს შიში არ უნდა ჰქონდეს.“7

შემდეგ ვარაყა ბინ ნევფელთან წავიდნენ, რომ ამ მდგომარეობის შესახებ ეკითხათ. ვარაყამ, ალლაჰის შუამავლის მონაყოლი რომ მოისმინა, თქვა: „გაიხარე, მუჰამმედ (ალეიჰისსელამ)! უზენაეს ალლაჰს ვფიცავ, შენ ხარ ის უკანასკნელი შუამავალი, რომელიც ჰაზრეთი ისამ ახარა. ანგელოზი, რომელიც გამოგეცხადა, ჯებრაილია (ალეიჰისსელამ), რომელიც შენამდე მუსასთან (ალეიჰისსელამ) მოდიოდა. ვაჰ! ნეტავ ახალგაზრდა ვიყო! ნეტავ მივესწრო იმ დროს, როცა მექქიდან განგდევნიან, რომ შენს დასახმარებლად მოვიჩქარო! ძალიან მალე გებრძანება რჯულის გადაცემა და ჯიჰადი.“ ჩვენი შუამავლის დალოცვილ ხელს ემთხვია. დიდი დრო არ გასულა და გარდაიცვალა.8

რჯულის გადაცემის (თებლიღის) ბრძანების მოსვლა

ასე მოვიდა ჩვენს საყვარელ შუამავალთან პირველი ვაჰიი, რომლითაც შუამავლობა ეუწყა. შემდეგ შეწყდა და სამი წელი აღარ მოსულა. ამ ხნის განმავლობაში მოდიოდა ანგელოზი, სახელად ისრაფილი (ალეიჰისსელამ), და ზოგიერთ რამეს ასწავლიდა. ეს ვაჰიი არ იყო. ამ დროს ალლაჰის შუამავალი ზოგჯერ ძალიან იტანჯებოდა. როცა კი დაღონდებოდა, ჯებრაილი (ალეიჰისსელამ) გამოეცხადებოდა, ეტყოდა: „ჰაბიბულლაჰ! შენ უზენაესი ალლაჰის შუამავალი ხარ“, და დარდს უმსუბუქებდა. ჩვენმა შუამავალმა ბრძანა: „ეს იმ დროს იყო, როცა ვაჰიი შეწყვეტილი იყო. ჰირას მთიდან რომ ჩამოვდიოდი, უეცრად ციდან ხმა გავიგონე. მაღლა ავიხედე და ჯებრაილი (ალეიჰისსელამ) დავინახე. მიწასა და ცას შორის ერთ ტახტზე იჯდა. შიშმა შემიპყრო. სახლში მივედი და ვთქვი: ‚რამე დამაფარეთ.‘ მაშინ უზენაესმა ალლაჰმა გარდამოავლინა სურა მუდდესსირის პირველი აიათები, რომელთა შინაარსია: ‚მოსასხამში გახვეულო მუჰამმედ (ალეიჰისსელამ)! ადექი და (ურწმუნოები უზენაესი ალლაჰის სასჯელით) გააფრთხილე! შენი უფალი ადიდე და განადიდე! შენი სამოსი განიწმინდე!‘9 ამის შემდეგ ვაჰიი აღარ შეწყვეტილა.“

სამყაროს სიამაყემ (ალეიჰი ეფდალუს-სალავათ) ადამიანების ისლამისკენ მოწოდება და უზენაესი ალლაჰის ბრძანებებისა და აკრძალვების გადაცემა დაიწყო. ჯებრაილი (ალეიჰისსელამ) ვაჰიის მოტანისას ზოგჯერ ადამიანის სახეს იღებდა და საჰაბეთაგან დიჰიე ქელბის სახით მოდიოდა. ზოგჯერ ვაჰიი ჩვენი შუამავლის გულში ჩაიდებოდა; მაშინ ალლაჰის შუამავალი მას ვერ ხედავდა. ზოგჯერ ვაჰიი სიზმარში მოდიოდა, ზოგჯერ კი – საშინელი გუგუნით.

ეს ვაჰიი ჩვენი შუამავლისთვის ყველაზე მძიმე და მტანჯველი იყო. ასეთ დროს ალლაჰის შუამავალს ყველაზე ცივ დღესაც კი დალოცვილი შუბლიდან ოფლი ჩამოსდიოდა, და თუ აქლემზე იჯდა, ვაჰიის სიმძიმისგან აქლემი მიწაზე იჩოქებდა. მის გვერდით მყოფი საჰაბეებიც გრძნობდნენ ვაჰიის სიმძიმეს. ჯებრაილი (ალეიჰისსელამ) რამდენჯერმე საკუთარი სახითა და იერითაც მოვიდა.

„მოსასხამში გახვეულო მუჰამმედ (ალეიჰისსელამ)! ადექი და (ურწმუნოები უზენაესი ალლაჰის სასჯელით) გააფრთხილე! შენი უფალი ადიდე და განადიდე!“ მუდდესსირ: 1–3

უზენაესმა ალლაჰმა ჩვენს შუამავალს ვაჰიი ანგელოზისა და ფარდის გარეშეც, ანუ ყოველგვარი შუალედური საშუალების გარეშეც, გარდამოუვლინა. ეს მი’რაჯის ღამეს მოხდა. მუჰამმედ მუსტაფამ (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) შუამავლობის მისიის აღსრულება პირველი ვაჰიის მოსვლით დაიწყო, და მის მიერ ისლამის გადაცემა ოცდასამ წელს გაგრძელდა. ამ დროიდან ცამეტი წელი მექქაში გავიდა, ათი – მედინაში. წმინდა ყურანი 22 წლის, 2 თვისა და 22 დღის განმავლობაში გარდამოევლინა და დასრულდა.

მუჰამმედი (ალეიჰისსელამ) უმმი იყო, ანუ წიგნი არ წაუკითხავს, არ უწერია და არავისგან უსწავლია. მექქაში დაიბადა და გაიზარდა, ცნობილ ადამიანებს შორის აღიზარდა. მიუხედავად ამისა, აუწყებდა ცოდნასა და ამბებს, რომლებიც თევრათში, ინჯილში და ბერძნულ და რომაულ ეპოქაში დაწერილ წიგნებში იყო. ისლამის საუწყებლად, ჰიჯრეთის მეექვსე წლის ბოლოს და მეშვიდე წლის დასაწყისში, ბიზანტიის, ირანისა და ეთიოპიის მმართველებს და სხვა არაბ ხელმწიფეებს წერილები გაუგზავნა. მასთან სამოცზე მეტი უცხოელი ელჩი მოვიდა. ეს წმინდა ყურანში შინაარსით ასეა ნაუწყები: „ამ წმინდა ყურანის მოსვლამდე შენ არცერთი წიგნი არ წაგიკითხავს. არც საკუთარი ხელით დაგიწერია. წერა-კითხვა რომ გცოდნოდა, იტყოდნენ, სხვებისგან ისწავლაო.“10

ჰადისი შერიფშიც ბრძანებულია: „მე ვარ უმმი შუამავალი მუჰამმედი… ჩემს შემდეგ შუამავალი აღარ არის.“11 წმინდა ყურანშიც ასეა ბრძანებული: „ის (მუჰამმედი (ალეიჰისსელამ)) ახირებით არ ლაპარაკობს. მისი სიტყვები მხოლოდ ის არის, რაც მას ვაჰიით ეუწყება და ესწავლება.“12

პირველი მუსლიმები (საბიყუნი ისლამი)

ჩვენს შუამავალთან (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) პირველი ვაჰიის მოსვლის შემდეგ პირველად ჩვენმა დედამ, ჰაზრეთი ჰატიჯემ, ირწმუნა.13 ყოველგვარი ყოყმანის გარეშე მაშინვე მიიღო ისლამი და პირველი მუსლიმი გახდა, რითაც დიდი პატივი მოიპოვა.

ჩვენმა შუამავალმა ჩვენს დედას, ჰაზრეთი ჰატიჯეს, ისე ასწავლა აბდესის აღება, როგორც ჯებრაილმა (ალეიჰისსელამ) ასწავლა. შემდეგ ჩვენი შუამავალი იმამი გახდა და ერთად ორი რექა’თი ნამაზი შეასრულეს. ჩვენი დედა ჰაზრეთი ჰატიჯე ჩვენი საყვარელი შუამავლის ყოველ სიტყვას, ყოველ ბრძანებას უსრულყოფილესად ემორჩილებოდა. ასე უზენაესი ალლაჰის წინაშე ძალიან მაღალ ხარისხებს მიაღწია. როცა კი ალლაჰის შუამავალი დაღონდებოდა ან უარმყოფელთა დაცინვისგან იტანჯებოდა, ის ანუგეშებდა და დარდს უქარვებდა. ეუბნებოდა: „ალლაჰის შუამავალო! სულაც ნუ დაღონდები, ნუ შეწუხდები. ბოლოს ჩვენი რჯული გაძლიერდება და კერპთაყვანისმცემლები დაიღუპებიან. შენი ხალხი დაგემორჩილება…“ მისი ამ დახმარების გამო ერთ დღეს ჯებრაილი (ალეიჰისსელამ) მოვიდა და თქვა: „ალლაჰის შუამავალო! ჰატიჯეს უზენაესი ალლაჰის სალამი გადაეცი.“ ჩვენმა შუამავალმა ბრძანა: „ჰატიჯე! აი, ჯებრაილი (ალეიჰისსელამ) უზენაესი ალლაჰის სალამს გადმოგცემს.“14

ჩვენმა შუამავალმა ერთხელ ესეც ბრძანა: „უზენაესმა ალლაჰმა მიბრძანა, ჰატიჯესთვის სამოთხეში მარგალიტის სახლი მეხარებინა. იქ არც ავადმყოფობაა, არც დარდი და არც თავის ტკივილი.“

ჰაზრეთი ჰატიჯეს შემდეგ ზრდასრულთაგან პირველი მუსლიმი ალლაჰის შუამავლის ახლო მეგობართაგან ერთ-ერთი, ჰაზრეთი ებუ ბექირი იყო. ჰაზრეთი ებუ ბექირს ოცი წლით ადრე სიზმარი ენახა: „ციდან სავსე მთვარე ჩამოვიდა, ქააბეი მუაზზამასთან მივიდა, ნაწილებად დაიშალა და თითოეული ნაწილი მექქის თითო სახლზე დაეცა; შემდეგ ეს ნაწილები კვლავ შეერთდა და ცად ავიდა. ებუ ბექირის სახლზე დაცემული ნაწილი კი ცად არ ავიდა. ეს რომ დაინახა, ჰაზრეთი ებუ ბექირმა მაშინვე სახლის კარი დაკეტა, თითქოს მთვარის ამ ნაწილს წასვლის საშუალებას არ აძლევდა.“

ებუ ბექირმა აღელვებულმა გაიღვიძა და, როგორც კი გათენდა, მაშინვე ერთ იუდეველ სწავლულთან გაიქცა და სიზმარი უამბო. იმ სწავლულმა უპასუხა: „ეს არეულ სიზმართაგანია, ამიტომ არ იხსნება.“ მაგრამ ეს სიზმარი ებუ ბექირს მოსვენებას არ აძლევდა, არც იუდეველის პასუხმა დააკმაყოფილა. ერთხელ, როცა სავაჭროდ წავიდა, გზამ ბერ ბაჰირას მხარეში მიიყვანა. როცა ბაჰირას ნანახი სიზმრის ახსნა სთხოვა, ბაჰირამ ჰკითხა: „საიდან ხარ?“ როცა ჰაზრეთი ებუ ბექირმა უპასუხა: „ყურაიშიდან“, ბაჰირამ თქვა: „იქ შუამავალი გამოჩნდება და ჭეშმარიტი გზის სხივი მექქის ყოველ კუთხეს მიაღწევს. შენ მისი სიცოცხლის განმავლობაში მისი ვეზირი იქნები, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი – მისი ხალიფა.“ ჰაზრეთი ებუ ბექირი ამ პასუხმა ძალიან გააოცა. ეს თავისი სიზმარი და მისი ახსნები არავისთვის უთქვამს, ვიდრე ჩვენმა შუამავალმა თავისი შუამავლობა არ გამოაცხადა. როცა ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა, მუჰამმედმა (ალეიჰისსელამ), თავისი შუამავლობა გამოაცხადა, ჰაზრეთი ებუ ბექირი მაშინვე ჩვენს შუამავალთან მიიჭრა და ჰკითხა: „შუამავლებს თავიანთი შუამავლობის მტკიცებულებები აქვთ; შენი მტკიცებულება რა არის?“ ჩვენმა შუამავალმა უპასუხა: „ჩემი შუამავლობის მტკიცებულება ის სიზმარია, რომლის ახსნაც ერთ იუდეველ სწავლულს სთხოვე. იმ სწავლულმა თქვა: ‚ეს არეულ სიზმართაგანია, არ იხსნება.‘ შემდეგ ბერმა ბაჰირამ ის სწორად ახსნა“, და შემდეგ ჰაზრეთი ებუ ბექირს მიმართა: „ებუ ბექირ! ალლაჰისა და მისი შუამავლისკენ მოგიწოდებ.“

მაშინ ჰაზრეთი ებუ ბექირმა თქვა: „ვმოწმობ, რომ შენ უზენაესი ალლაჰის შუამავალი ხარ, შენი შუამავლობა ჭეშმარიტებაა და ის სამყაროს გამნათებელი სხივია“, და მუსლიმი გახდა.

სხვა გადმოცემით, ჰაზრეთი ებუ ბექირი, სანამ ჩვენს შუამავალს შუამავლობა მოევლინებოდა, სავაჭროდ იემენში წავიდა. ამ მოგზაურობისას იემენში ეზდის ტომიდან ერთ მოხუცს შეხვდა, რომელსაც ბევრი წიგნი ჰქონდა წაკითხული. ამ მოხუცმა ჰაზრეთი ებუ ბექირს შეხედა და უთხრა: „მგონი, შენ მექქელი ხარ.“ ჰაზრეთი ებუ ბექირმა თქვა: „დიახ, ასეა“, და მათ შორის ასეთი საუბარი გაიმართა:

– ყურაიშიდან ხარ?

– დიახ!

– ბენი თემიმიდან ხარ?

– დიახ!

– კიდევ ერთი ნიშანი დარჩა. – რა არის?

– მუცელი გამოიჩინე, ვნახო.

– მითხარი, რა განზრახვა გაქვს?

– წიგნებში წავიკითხე, რომ მექქაში შუამავალი გამოჩნდება. ორი კაცი იქნება მისი შემწე. ერთი – ახალგაზრდა, მეორე – მოხუცი. ახალგაზრდა მრავალ სიძნელეს სიადვილედ აქცევს და მრავალ უბედურებას აარიდებს. მოხუცი კი თეთრსახიანია, წელწვრილი, მუცელზე შავი ხალი აქვს. მგონი, ის შენ ხარ. მუცელი გამოიჩინე, ვნახო.

„ის (მუჰამმედი (ალეიჰისსელამ)) ახირებით არ ლაპარაკობს. მისი სიტყვები მხოლოდ ის არის, რაც მას ვაჰიით ეუწყება და ესწავლება“ ნეჯმ: 3–4

მაშინ ჰაზრეთი ებუ ბექირმა თავისი დალოცვილი მუცელი გამოაჩინა; მოხუცმა ჭიპის ზემოთ შავი ხალი რომ დაინახა, თქვა: „ალლაჰს ვფიცავ, ის შენ ხარ“, და ებუ ბექირს ბევრი რჩევა მისცა. როცა ჰაზრეთი ებუ ბექირმა საქმეები მოაგვარა, მოხუცთან გამოსამშვიდობებლად მივიდა და სთხოვა, ჩვენი შუამავლის შესახებ რამდენიმე ბეითი ეთქვა. მაშინ მოხუცმა თორმეტი ბეითი წაიკითხა, ჰაზრეთი ებუ ბექირმა კი ისინი ზეპირად ისწავლა.

როცა ჰაზრეთი ებუ ბექირი მოგზაურობიდან მექქეი მუქერრემეში დაბრუნდა, მის სანახავად სახლში მივიდნენ ყურაიშის წარჩინებულები: უყბე იბნი ები მუ’აიტი, შეიბე, ებუ ჯეჰლი, ებულ-ბუჰთერი და სხვები. ჰაზრეთი ებუ ბექირმა მათ ჰკითხა: „თქვენ შორის რამე ხომ არ მომხდარა?“ უპასუხეს: „განა შეიძლება ამაზე უცნაური რამ მოხდეს: ებუ ტალიბის ობოლი ამბობს, შუამავალი ვარო, და ამბობს, რომ თქვენ, თქვენი მამები და პაპები ცრუ რჯულზე ხართ. შენ რომ არა, აქამდე ცოცხალს არ დავტოვებდით. შენ მისი ახლო მეგობარი ხარ, ეს საქმე შენ მოაგვარე.“

ჰაზრეთი ებუ ბექირმა ისინი თავიდან მოიშორა და შეიტყო, რომ ჩვენი შუამავალი ჰაზრეთი ჰატიჯეს სახლში იყო. წავიდა და კარზე დააკაკუნა. როცა ჩვენი შუამავალი შეეგება, ებუ ბექირმა ჰკითხა: „მუჰამმედ! ეს რა არის, რასაც შენზე ამბობენ?“ ჩვენმა შუამავალმა ბრძანა: „მე უზენაესი ალლაჰის შუამავალი ვარ. შენთან და ადამის ყველა შვილთან ვარ მოვლენილი. ირწმუნე, რომ უზენაესი ალლაჰის კმაყოფილებას ეწიო და შენი სული ჯოჯოხეთისგან დაიცვა.“

როცა ჰაზრეთი ებუ ბექირმა ჰკითხა: „ამის მტკიცებულება რა არის?“, უკეთილშობილესმა შუამავალმა ბრძანა: „მტკიცებულებაა ამბავი იმ მოხუცისა, რომელიც იემენში ნახე.“ ჰაზრეთი ებუ ბექირმა თქვა: „მე იემენში ბევრი მოხუციც და ახალგაზრდაც ვნახე.“ ჩვენმა შუამავალმა უპასუხა: „ის მოხუცი, რომელმაც შენ თორმეტი ბეითი მოგანდო და ჩემთვის გამოგატანა“, და ის ბეითები სულ წაიკითხა. როცა ჰაზრეთი ებუ ბექირმა ჰკითხა: „ეს ვინ გაუწყა?“, ჩვენმა შუამავალმა უპასუხა: „მაუწყა ანგელოზმა, რომელიც ჩემამდე შუამავლებთან მოდიოდა.“ ეს რომ თქვა, ჰაზრეთი ებუ ბექირმა მაშინვე უთხრა: „ხელი მომეცი“, დალოცვილ ხელზე მოჰკიდა ხელი, თქვა: „ეშჰედუ ენ ლა ილაჰე ილლალლაჰ ვე ეშჰედუ ენნე მუჰამმედენ აბდუჰუ ვე რესულუჰ“ და მუსლიმი გახდა.15 ჰაზრეთი ებუ ბექირი ისეთი დიდი სიხარულით, როგორიც თავის სიცოცხლეში არასოდეს განეცადა, მუსლიმად დაბრუნდა სახლში. ჰადისი შერიფშიც ბრძანებულია: „ვისაც კი რწმენა შევთავაზე, სახეს მოიღუშავდა და ყოყმანით მიყურებდა. მხოლოდ ებუ ბექირ სიდდიყს არ შეუყოყმანია და არ დაუყოვნებია რწმენის მიღება.“

ერთ დღეს, როცა ჩვენი შუამავალი ჩვენს დედასთან, ჰაზრეთი ჰატიჯესთან ერთად ნამაზს ასრულებდა, ისინი ჰაზრეთი ალიმ დაინახა. მაშინ ათი თუ თორმეტი წლისა იყო. ნამაზის შემდეგ ჰკითხა: „ეს რა არის?“ უკეთილშობილესმა შუამავალმა (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ბრძანა: „ეს უზენაესი ალლაჰის რჯულია. ამ რჯულისკენ მოგიწოდებ. უზენაესი ალლაჰი ერთია, თანაზიარი არ ჰყავს. მოგიწოდებ, ირწმუნო ალლაჰი, რომელიც ერთია და რომელსაც არც ტოლი ჰყავს, არც თანაზიარი…“ ჰაზრეთი ალიმ თქვა: „ჯერ მამაჩემს მოვეთათბირები.“ ალლაჰის შუამავალმა მას უთხრა: „თუ ისლამს არ მიიღებ, ეს საიდუმლო არავის უთხრა!“ მეორე დილით ჰაზრეთი ალი ალლაჰის შუამავალს ეახლა, თქვა: „ალლაჰის შუამავალო! ისლამი მასწავლე“, და მუსლიმი გახდა.16

ჰაზრეთი ალი ისლამის მიმღებთაგან მესამე იყო. ხოლო ის თავგანწირვა, რომელიც უკეთილშობილესი შუამავლის გზაზე გამოიჩინა, და ის, რომ მას საკუთარ თავზე წინ აყენებდა, ყოველგვარ ქებას აღემატება.

ზეიდ ბინ ჰარისე პირველ მორწმუნეთა შორის იყო. ჰაზრეთი ჰატიჯეს, ჰაზრეთი ებუ ბექირისა და ჰაზრეთი ალის შემდეგ მეოთხე მუსლიმი, ხოლო გათავისუფლებულ მონებს შორის პირველი მუსლიმი გახდა და ეს პატივი მოიპოვა. მასთან ერთად მისმა მეუღლემ, უმმუ ეიმენმაც მიიღო ისლამი.17

როცა ჰაზრეთი ებუ ბექირმა ისლამი მიიღო, მაშინვე თავის საყვარელ მეგობრებთან წავიდა. ისინიც დაარწმუნა, რომ ისლამი მიეღოთ. მათ შორის უმთავრესნი იყვნენ საჰაბეთა წარჩინებულნი, თავიანთი ხალხის მაღალი პიროვნებები და მეთაურები: ოსმან ბინ აფფანი, ტალჰა ბინ უბეიდულლაჰი, ზუბეირ ბინ ავვამი, აბდურრაჰმან ბინ ავფი და სა’დ ბინ ები ვაყყასი.18 ამ რვა ადამიანს, რომლებმაც ჩვენი დედის, ჰაზრეთი ჰატიჯეს, შემდეგ მიიღეს ისლამი, საბიყუნი ისლამი, ანუ პირველი მუსლიმები ეწოდებათ. ჰაზრეთი ოსმანი თავისი ისლამის მიღებას ასე მოგვითხრობს: „მყავდა დეიდა, რომელიც მკითხავი იყო. ერთ დღეს მის სანახავად მივედი. მითხრა: ‚ერთი ქალი გერგება. მაგრამ არც შენ გეყოლება მასზე ადრე სხვა ქალი, არც მას – შენზე ადრე სხვა კაცი. ის ლამაზსახიანი, ღვთისმოსავი ქალბატონი და ერთი დიდი შუამავლის ქალიშვილი იქნება.‘

დეიდის ამ სიტყვებმა გამაოცა. კიდევ მითხრა: ‚ერთი შუამავალი მოვიდა. მას ციდან ვაჰიი გარდამოევლინა.‘ ვუთხარი: ‚დეიდა! ასეთი საიდუმლო ქალაქში სულაც არ გაგონილა. მაშ, ეს სიტყვა ცხადად თქვი.‘ მაშინ დეიდამ თქვა: ‚მუჰამმედ ბინ აბდულლაჰს შუამავლობა მოევლინა. ხალხს რჯულისკენ მოუწოდებს. მალე სამყარო მისი რჯულით გაბრწყინდება, მისი მოწინააღმდეგეები კი თავს დაკარგავენ.‘

დეიდის ამ სიტყვებმა ძალიან იმოქმედა ჩემზე. შფოთმა შემიპყრო. ჩემსა და ჰაზრეთი ებუ ბექირს შორის დიდი მეგობრობა იყო; ერთმანეთს არასოდეს ვშორდებოდით. ამ საკითხზე სალაპარაკოდ ორი დღის შემდეგ ჰაზრეთი ებუ ბექირთან მივედი. როცა დეიდის ნათქვამი ვუამბე, მითხრა: ‚ოსმან! შენ გონიერი კაცი ხარ. როგორ შეიძლება რამდენიმე ქვის ნატეხი, რომელიც ვერც ხედავს, ვერც ისმენს და არავის არც სარგებლის მოტანა შეუძლია და არც ზიანის მიყენება, ღვთაებობის ღირსი იყოს?‘ ვუთხარი: ‚მართალს ამბობ, დეიდაჩემის სიტყვა ჭეშმარიტია.‘“

როცა ჰაზრეთი ებუ ბექირმა ჰაზრეთი ოსმანს ისლამი აუხსნა, ის ჩვენს შუამავალთან, რესულუს-სეყალეინთან, ანუ ადამიანთა და ჯინთა შუამავალთან მიიყვანა. ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა ჰაზრეთი ოსმანს ბრძანა: „ოსმან! უზენაესი ალლაჰი სამოთხეში სტუმრად გიწვევს. შენც მიიღე ეს მიწვევა. მე ყველა ადამიანთან ჭეშმარიტი გზის წინამძღოლად ვარ მოვლენილი.“ ალლაჰის შუამავლის მაღალი მდგომარეობითა და ღიმილიანი სახით ნათქვამი სიტყვებით მოხიბლულმა ჰაზრეთი ოსმანმა დიდი შემართებითა და მორჩილებით თქვა: „ეშჰედუ ენ ლა ილაჰე ილლალლაჰ ვე ეშჰედუ ენნე მუჰამმედენ აბდუჰუ ვე რესულუჰ“, და მუსლიმი გახდა.

ალლაჰის შუამავალი შუამავლობის პირველ სამ წელს ადამიანებს ისლამისკენ ფარულად მოუწოდებდა. ადამიანები ნელ-ნელა, ერთ-ერთად, ორ-ორად იღებდნენ ისლამს. ამ ხნის განმავლობაში მუსლიმთა რიცხვმა ძლივს მიაღწია ოცდაათს. ისინიც ღვთისმსახურებას სახლებში აღასრულებდნენ და წმინდა ყურანის გარდამოვლენილ წმინდა აიათებს ფარულად კითხულობდნენ და იზეპირებდნენ.

„საბიყუნი ისლამი, ანუ პირველი მუსლიმები: ებუ ბექირ სიდდიყი, ალი ბინ ები ტალიბი, ზეიდ ბინ ჰარისე, ოსმან ბინ აფფანი, აბდურრაჰმან ბინ ავფი, სა’დ ბინ ები ვაყყასი, ზუბეირ ბინ ავვამი და ტალჰა ბინ უბეიდულლაჰი“ (რადიალლაჰუ ანჰუმ ეჯმაინ)

ახლო ნათესავების მოწოდება

სურა მუდდესსირის გარდამოვლენით ალლაჰის შუამავალმა ადამიანების ისლამის რჯულისკენ მოწოდება დაიწყო. ამ მოწოდებას ფარულად ახორციელებდა. გარკვეული დროის შემდეგ გარდამოევლინა წმინდა აიათი, რომლის შინაარსია: „შენი ახლო ნათესავები უზენაესი ალლაჰის სასჯელით გააფრთხილე და ჭეშმარიტი რჯულისკენ მოუწოდე.“19 ამის შემდეგ ჩვენმა შუამავალმა, მუჰამმედმა (ალეიჰისსელამ), ნათესავების რჯულისკენ მოსაწოდებლად ჰაზრეთი ალი გაგზავნა და ყველა ებუ ტალიბის სახლში მიიწვია. მათ წინ ერთი კაცისთვის საკმარისი ერთი თეფში საჭმელი და ერთი თასი რძე დადო, ჯერ თვითონ თქვა „ბისმილლაჰ“ და ჭამა დაიწყო, მოსულ ნათესავებს კი უთხრა: „მიირთვით.“ მოსულები ორმოცი კაცი იყო. მაგრამ დადებულმა საჭმელმა ყველა გააძღო და სულაც არ დაკლებულა. მოსულები ამ სასწაულის (მუ’ჯიზეს) წინაშე გაოცდნენ. ჭამის შემდეგ ჩვენი შუამავალი აპირებდა, სიტყვა დაეწყო, რომ ნათესავებისთვის ისლამისკენ მოეწოდებინა. მაშინ მისმა ბიძამ, ებუ ლეჰებმა, მტრულად თქვა: „დღევანდელივით ჯადოქრობა არასოდეს გვინახავს. თქვენმა ნათესავმა ჯადოთი მოგაჯადოვათ. ძმისშვილო! შენსავით ბოროტებისა და უბედურების მომტანი კაცი არასოდეს მინახავს“, და შეურაცხმყოფელი სიტყვები განაგრძო.

ჩვენმა შუამავალმა ებუ ლეჰებს უთხრა: „ის ბოროტება, რომელსაც ვერც ყურაიში და ვერც არაბთა ყველა ტომი ვერ მომაყენებდა, შენ მომაყენე!“ ისე დაიშალნენ, რომ არცერთს ისლამი არ მიუღია. ამ ამბიდან დიდი დრო არ გასულა, რომ ნათესავები კვლავ მიიწვია. ჰაზრეთი ალიმ ისევ ყველა დაპატიჟა და მოიყვანა.

პირველივით მათ წინ საჭმელი დადეს. ჭამის შემდეგ ჩვენი შუამავალი ფეხზე წამოდგა და ბრძანა: „ქება-დიდება მხოლოდ უზენაეს ალლაჰს ეკუთვნის. დახმარებას მხოლოდ მისგან ვითხოვ. მისი მწამს და მას ვეყრდნობი. უეჭველად ვიცი და ვაცხადებ, რომ უზენაესი ალლაჰის გარდა სხვა ღვთაება არ არსებობს, ის ერთია. არც ტოლი ჰყავს და არც თანაზიარი.“ შემდეგ თავისი სიტყვა ასე განაგრძო: „თქვენ არასოდეს გატყუებთ, სიმართლეს გეუბნებით… მოგიწოდებთ, ირწმუნოთ უზენაესი ალლაჰი, რომელიც ერთია და რომლის გარდა სხვა ღვთაება არ არსებობს. მე ვარ შუამავალი, რომელიც მან თქვენთან და მთელ კაცობრიობასთან მოავლინა. ალლაჰს ვფიცავ, ისე მოკვდებით, როგორც ძილს ეძლევით, და ისე აღდგებით, როგორც ძილიდან იღვიძებთ, და ყოველი თქვენი საქმისთვის პასუხს აგებთ; სიკეთისთვის ჯილდოს მიიღებთ, ბოროტებისთვის კი – სასჯელს. ეს კი ან სამოთხეში მარადიული ყოფნაა, ან ჯოჯოხეთში მარადიული ყოფნა. ადამიანთაგან თქვენ ხართ პირველები, ვისაც საიქიოს სასჯელით ვაფრთხილებ.“

ეს სიტყვები რომ მოისმინა, ებუ ტალიბმა თქვა: „პატივცემულო ძმისშვილო! შენთვის დახმარებაზე უფრო ძვირფასი არაფერი ვიცი. შენი რჩევები შევითვისეთ და მივიღეთ, შენი სიტყვები გულით დავადასტურეთ. ესენი, ვინც ახლა აქ შეიკრიბნენ, შენი ბაბუის, აბდულმუტტალიბის, შვილები არიან. უეჭველად, მეც ერთი მათგანი ვარ. იმისკენ, რაც შენ გსურს, ჩვენ შორის პირველი მე გავიქცევი. პირობას გაძლევ, რომ ერთი წამითაც არ შევწყვეტ შენს მფარველობასა და დაცვას. შენ განაგრძე ის, რაც გებრძანა. მაგრამ ძველი რჯულის მიტოვებაზე ჩემი სული ვერ დავიყოლიე.“

ებუ ლეჰების გარდა იქ მყოფი ნათესავები და ბიძები რბილად ლაპარაკობდნენ. მაგრამ ებუ ლეჰებმა თქვა: „აბდულმუტტალიბიანებო! სანამ სხვები ხელს დაუჭერენ და შეაჩერებენ, თქვენ შეაჩერეთ. თუ დღეს მის ნათქვამს მიიღებთ, დამცირებასა და შეურაცხყოფას განიცდით. თუ მის დაცვას იკისრებთ, ყველას დაგხოცავენ…“, და თავხედური სიტყვები თქვა და მუქარა დაიწყო. ებუ ლეჰებს ჩვენი შუამავლის მამიდამ უპასუხა: „ძმაო! შეგეფერება, ჩემი ძმის შვილი და მისი რჯული უშემწეოდ დატოვო? ალლაჰს ვფიცავ, დღეს მცხოვრები სწავლულები გვაუწყებენ, რომ აბდულმუტტალიბის მოდგმიდან შუამავალი მოვა. აი, ის შუამავალი ესაა.“

ამ სიტყვების საპასუხოდ ებუ ლეჰებმა თავისი საზიზღარი ლაპარაკი განაგრძო. ებუ ტალიბი ებუ ლეჰებზე გაბრაზდა და უთხრა: „ლაჩარო! ალლაჰს ვფიცავ, სანამ ცოცხლები ვართ, მისი შემწეები და დამცველები ვართ.“ მუჰამმედს (ალეიჰისსელამ) მიუბრუნდა და უთხრა: „ძმისშვილო! გვაცნობე, როცა ხალხის მოწოდება მოინდომო, რომ შენი უფალი ირწმუნონ; იარაღს ავისხამთ და შენთან ერთად გამოვალთ.“ შემდეგ სამყაროს სიამაყემ კვლავ დაიწყო სიტყვა და ბრძანა: „აბდულმუტტალიბიანებო! ალლაჰს ვფიცავ, არაბებს შორის არ არის კაცი, რომელსაც თავისი ხალხისთვის იმაზე უფრო ამაღლებული და უკეთესი რამ მოეტანოს, ვიდრე მე მოგიტანეთ, რაც თქვენი ამქვეყნიური და საიქიო ცხოვრებისთვის სასიკეთოა (ანუ ეს რჯული). მოგიწოდებთ, თქვათ ორი სიტყვა, რომლებიც ენისთვის მსუბუქია, სასწორზე (მიზანზე) კი მძიმე. ანუ დაამოწმოთ, რომ ალლაჰის გარდა სხვა ღვთაება არ არსებობს და რომ მე მისი მონა და შუამავალი ვარ. უზენაესმა ალლაჰმა მიბრძანა, ამისკენ მოგიწოდოთ. მაშ, თქვენგან ვინ მიიღებს ამ ჩემს მოწოდებას და ვინ იქნება ჩემი შემწე ამ გზაზე?“ არავისგან ხმა არ გამოსულა. ყველამ თავი დახარა. ჩვენმა შუამავალმა ეს სიტყვები სამჯერ გაიმეორა. ყოველ ჯერზე, როცა ამას ამბობდა, ჰაზრეთი ალი ფეხზე დგებოდა. მესამედ ჰაზრეთი ალიმ თქვა: „ალლაჰის შუამავალო! თუმცა მათ შორის ასაკით ყველაზე უმცროსი ვარ, შენი შემწე მე ვიქნები.“ მაშინ ალლაჰის შუამავალმა ჰაზრეთი ალის ხელი მოჰკიდა.

დანარჩენები გაოცებულები დაიშალნენ. უზენაესი ალლაჰის ჰაბიბი (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ნათესავების ასეთი დამოკიდებულებით ძალიან დაღონდა.

მაგრამ ფარ-ხმალი არ დაყარა და მოწოდებას განაგრძობდა, რომ ჯოჯოხეთს გადარჩენოდნენ და ბედნიერებას მიეღწიათ.

ბისეთის მეოთხე წელს სურა ჰიჯრის ოთხმოცდამეთოთხმეტე აიათი გარდამოევლინა. როცა მოვიდა ღვთიური ბრძანება, რომლის შინაარსია: „(ჩემო ჰაბიბო!) ღიად ამცნე ის, რაც გებრძანა (ბრძანებები და აკრძალვები). კერპთაყვანისმცემლებს ზურგი აქციე! მათ სიტყვებს ყურადღება არ მიაქციო!“, ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა მექქელების ისლამისკენ ღიად მოწოდება დაიწყო. ერთ დღეს საფას გორაზე ავიდა და ბრძანა: „ყურაიშის ხალხო! აქ შეიკრიბეთ და ჩემს სიტყვებს მოუსმინეთ!“ როცა ტომები შეიკრიბნენ, იკითხა: „ჩემო ხალხო! ოდესმე ჩემგან ტყუილი სიტყვა გაგიგონიათ?“ ყველამ ერთხმად თქვა: „არა, არ გაგვიგონია.“ ბრძანა: „უზენაესმა ალლაჰმა შუამავლობა მიბოძა და თქვენთან შუამავლად მომავლინა.“ შემდეგ სურა ა’რაფის ას ორმოცდამეთვრამეტე აიათი წაიკითხა, რომლის შინაარსია: „(ჩემო ჰაბიბო!) უთხარი მათ: ‚ადამიანებო! მე თქვენ ყველასთან მოვლენილი შუამავალი ვარ უზენაესი ალლაჰისა, ვისიცაა მეუფება ცათა და ქვეყანისა. ის კლავს და აცოცხლებს ყოველ ცოცხალ არსებას. მის გარდა (თაყვანისცემის ღირსი) ღვთაება არ არსებობს.‘“ მსმენელთა შორის მყოფი მისი ბიძა, ებუ ლეჰები, გაბრაზდა და ურწმუნოებაში (ქუფრში) ჯიუტად მდგარმა იყვირა: „ჩემი ძმისშვილი შეიშალა! ნუ მოუსმენთ სიტყვებს იმისა, ვინც ჩვენს კერპებს თაყვანს არ სცემს და ჩვენი რჯული მიატოვა!“ იქ მყოფნი დაიშალნენ და არავინ ირწმუნა. თუმცა იცოდნენ, რომ ჩვენი შუამავალი მართალი და მაღალი ზნეობის იყო, პირი იბრუნეს და მტრებად იქცნენ.

„შენი ახლო ნათესავები უზენაესი ალლაჰის სასჯელით გააფრთხილე და ჭეშმარიტი რჯულისკენ მოუწოდე“ შუარა: 214

სხვა დღეს, უზენაესი ალლაჰის ბრძანებას: „ღიად ამცნე ის, რაც გებრძანა (ბრძანებები და აკრძალვები)“ რომ დაემორჩილა, ჩვენი შუამავალი კვლავ საფას გორაზე ავიდა. მაღალი და გრგვინვალე ხმით ხალხს მიმართა: „ია საბაჰაჰ! აქ მოდით, შეიკრიბეთ, მნიშვნელოვანი ამბავი მაქვს თქვენთვის!“20 ამ ძახილზე ტომები სირბილით შეიკრიბნენ. გაოცებითა და ცნობისმოყვარეობით დაიწყეს ლოდინი. ვინც არ მოვიდა, თავიანთი კაცები გაგზავნეს, რომ შეეტყოთ, რატომ იკრიბებოდა ხალხი. მოსულთა ერთმა ჯგუფმა კითხვა დაიწყო: „მუჰამმედულ-ემინ! რატომ შეგვკრიბე აქ, რას გვაუწყებ?“ მან კი მათ მიმართა: „ყურაიშის ტომებო!“ ყველა დიდი ყურადღებით უსმენდა. განაგრძო: „ჩემი და თქვენი მდგომარეობა იმ კაცის მდგომარეობას ჰგავს, რომელიც მტერს რომ დაინახავს, ოჯახის გასაფრთხილებლად გარბის და, იმის შიშით, რომ მტერმა მასზე ადრე არ მიაღწიოს მის ოჯახს და ზიანი არ მიაყენოს, ყვირის: ‚ია საბაჰაჰ!‘ (მტერმა ალყა შემოგვარტყა! დილა გათენდა! სასწრაფოდ მოემზადეთ საბრძოლველად!) ყურაიშელებო! თქვენ რომ გითხრათ, ამ მთის იქით მტრის ჯარია და ცოტაც და თავს დაგესხმებათ, დამიჯერებთ?“ თქვეს: „დიახ, დაგიჯერებთ, რადგან აქამდე შენში სიმართლის გარდა არაფერი გვინახავს. არასოდეს გვინახავს, რომ ტყუილი გეთქვა!…“

ამის შემდეგ ყურაიშის ყველა ტომი სახელით ჩამოთვალა: „ჰაშიმიანებო! აბდუ მენაფიანებო! აბდულმუტტალიბიანებო!“, და განაგრძო: „მე თქვენთვის იმ მძიმე სასჯელის მაუწყებელი ვარ, რომელიც უეჭველად მოვა. უზენაესმა ალლაჰმა მიბრძანა, ჩემი ახლო ნათესავები საიქიოს სასჯელით გავაფრთხილო. მოგიწოდებთ, ირწმუნოთ და თქვათ: ლა ილაჰე ილლალლაჰუ ვაჰდეჰუ ლა შერიქე ლეჰ (ალლაჰი ერთია, მის გარდა ღვთაება არ არსებობს). მე კი მისი მონა და შუამავალი ვარ. თუ ამას ირწმუნებთ, სამოთხეში შეხვალთ. სანამ არ იტყვით: ‚ლა ილაჰე ილლალლაჰ‘, ვერც ამქვეყნად მოგიტანთ რაიმე სარგებელს და ვერც საიქიოში წილს.“ ებუ ლეჰებმა, რომელიც მსმენელ ტომებს შორის იყო, თქვა: „ამისთვის შეგვკრიბე?“ და მიწიდან აღებული ქვა ჩვენს საყვარელ შუამავალს ესროლა. სხვებისგან ასეთი წინააღმდეგობა არ ყოფილა; ერთმანეთში ლაპარაკით დაიშალნენ.21

მარჯვენა ხელში მზე რომ ჩამიდონ!

ამ მოწოდებების შემდეგ ჩვენი საყვარელი შუამავალი, სადაც კი ვინმეს ან რომელიმე ჯგუფს დაინახავდა, ისლამს უხსნიდა. აუწყა, რომ ჭეშმარიტი ხსნა შესაძლებელია მხოლოდ ნეფსის (ეგოს) მიყოლის, ჩაგვრის, უსამართლობისა და ყოველგვარი ბოროტი საქმის მიტოვებით და უზენაესი ალლაჰის რწმენით. ისინი, ვინც თავიანთი ნეფსის სურვილებსა და ვნებებს მიჰყვებოდნენ, სუსტებს თელავდნენ და თავგასულობაში ზღვარს გადადიოდნენ, ამას მკაცრად აღუდგნენ წინ. როცა დაინახეს, რომ მათ ყველა ამ გახრწნილ საქმეს ბოლო მოეღებოდა, მუჰამმედის (ალეიჰისსელამ) ნაუწყები უარყვეს. მისი და მორწმუნეების მტრები გახდნენ. კერპთაყვანისმცემლები თავდაპირველად დასცინოდნენ. შემდეგ ზეწოლისა და წამების გაძლიერება გადაწყვიტეს. სურდათ, მორწმუნეები დაეშინებინათ, გაეჩუმებინათ და ისლამის მოწოდება ჩაექროთ. მათ სათავეში იყვნენ ებუ ჯეჰლი, უთბე, შეიბე, ებუ ლეჰები, უყბე ბინ ები მუ’აიტი, ას ბინ ვაილი, ესვედ ბინ მუტტალიბი, ესვედ ბინ აბდი იაღვესი, ველიდ ბინ მუღირე…

ერთ დღეს უთბემ, შეიბემ და ებუ ჯეჰლმა ებუ ტალიბს უთხრეს: „შენ ჩვენი უფროსი ხარ. ჩვენ ყოველთვის პატივს გცემთ და გაფასებთ. ახლა კი შენმა ძმისშვილმა ახალი რჯული დააარსა. ჩვენს კერპებს ლანძღავს და ურწმუნოებაში გვადანაშაულებს. დაარიგე. ამ საქმეს გადააფიქრებინე. თუ არ გადაიფიქრებს, ჩვენ ვიცით, როგორ მოვუაროთ…“

ებუ ტალიბმა ისინი დაამშვიდა და უკან გაისტუმრა, ხოლო, რათა ჩვენი შუამავალი არ დამწუხრებულიყო, ეს ამბავი მას დაუმალა. ცოტა ხნის შემდეგ კერპთაყვანისმცემლები კვლავ შეიკრიბნენ და ებუ ტალიბთან მივიდნენ. უთხრეს: „ამას წინათაც მოვედით შენთან და საქმის ვითარება გაცნობეთ. ჩვენს სიტყვას ყური არ ათხოვე. ის კი ისევ აძაგებს ჩვენს კერპებს. მოთმენის თავი აღარ გვაქვს. თქვენ ორივეს სისხლის უკანასკნელ წვეთამდე შევებრძოლებით. მექქაში ან ის უნდა მოისპოს, ან – ჩვენ.“ ებუ ტალიბი მათ დამშვიდებას ცდილობდა, მაგრამ ისინი თავიანთ სიჯიუტეს არ იშლიდნენ.22

ებუ ტალიბს არ სურდა, ალლაჰის შუამავალს გული სტკენოდა, მაგრამ არც ის უნდოდა, მასა და თავის ხალხს შორის რაიმე მტრობა ჩამოვარდნილიყო. ჩვენს შუამავალთან მივიდა და უთხრა: „მუჰამმედ! მთელი ხალხი შენს წინააღმდეგ მტრობაში გაერთიანდა და ჩემთან საჩივლელად მოვიდნენ. ნათესავებს შორის მტრობა კარგი არ არის. მათ სურთ, რომ ურწმუნოებს არ უწოდებდე და, რომ მცდარ გზაზე დგანან, არ ამბობდე და ასე არ აძაგებდე.“ ამაზე უკეთილშობილესმა ჰაბიბმა ბრძანა:

„ბიძაჩემო! იცოდე, მზე მარჯვენა ხელში და მთვარე მარცხენა ხელში რომ ჩამიდონ (რაც უნდა შემპირდნენ), ამ რჯულზე და მისი ხალხისთვის გაცნობა-ქადაგებაზე ხელს არასოდეს ავიღებ. ან უზენაესი ალლაჰი ამ რჯულს მთელ ქვეყნიერებაზე გაავრცელებს და ჩემი მოვალეობა დასრულდება, ან ამ გზაზე სიცოცხლეს შევწირავ.“ შემდეგ ფეხზე წამოდგა. მისი დალოცვილი თვალები ცრემლით იყო სავსე.

როცა ებუ ტალიბმა დაინახა, რომ ალლაჰის შუამავალი დამწუხრდა, ნათქვამი ინანა, კისერზე მოეხვია და უთხრა: „ძმისშვილო! შენი გზა განაგრძე, რაც გსურს, ის აკეთე. სანამ ცოცხალი ვიქნები, მფარველობას გაგიწევ და დაგიცავ.“23

როცა კერპთაყვანისმცემელთა წარჩინებულთაგან ათმა კაცმა გაიგო, რომ ებუ ტალიბი ჰაზრეთი მუჰამმედს მფარველობდა, თან უმარე ბინ ველიდი წაიყვანეს და ებუ ტალიბთან მივიდნენ. მას ისეთი წინადადება მისცეს, რომლის მიღებაც შეუძლებელი იყო: „ებუ ტალიბ! შენ იცი, რომ ეს უმარე მექქელ ჭაბუკთა შორის ყველაზე ლამაზი, ყველაზე ძლიერი და ყველაზე ზნეკეთილია. ამასთან, პოეტიცაა. მას შენ მოგცემთ, შენს საქმეებში გამოიყენე. უმარეს სანაცვლოდ კი ჩვენ მუჰამმედი მოგვეცი, რომ მოვკლათ. კაცი კაცის სანაცვლოდ! მეტი რაღა გინდა?!“ ებუ ტალიბი ამ სიტყვებზე უზომოდ განრისხდა. თქვა: „ჯერ თქვენ მომეცით თქვენი ვაჟები. მე მათ მოვკლავ. მერე კი ჩემს ძმისშვილს მოგცემთ.“ მაშინ კერპთაყვანისმცემლები საქმის სიმძიმეს მიხვდნენ და თქვეს: „ჩვენი შვილები ხომ იმას არ აკეთებენ, რასაც ის აკეთებს…“ ებუ ტალიბმა თქვა: „ვფიცავ, ჩემი ძმისშვილი თქვენს ყველა შვილზე უკეთესია. მაშ, თქვენ თქვენს ვაჟს მე მომცემთ, რომ ვარჩინო, ჩემი გულის ნატეხს კი წაიყვანთ და მოკლავთ, არა?!… დედა აქლემსაც კი საკუთარი ნაშიერის გარდა სხვა არ მოენატრება და სხვას არ დაიფარავს. ეს საქმე გონებასა და ლოგიკას ძალიან დაშორებულია. საქმემ უკვე ყოველგვარ ზღვარს გადააჭარბა. ვინც ჩემი გულის ნატეხის, მუჰამმედის (ალეიჰისსელამ), მტერია, მე მისი მტერი ვარ. ეს ასე იცოდეთ და რაც შეგიძლიათ, ის ქენით!“24 კერპთაყვანისმცემლები გაბრაზებულები წამოდგნენ და წავიდნენ. ებუ ტალიბმა მაშინვე შეკრიბა ჰაშიმიანები და აბდულმუტტალიბიანები. ვითარება აუხსნა და დაარწმუნა, რომ ჩვენს საყვარელ შუამავალს (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) დახმარებოდნენ. ხელები, რომლებიც ალლაჰის შუამავლის მოსაკლავად აიწეოდა, უნდა დამტვრეულიყო. ამ საქმეში ისინი კერპთაყვანისმცემელთა წინააღმდეგ გაერთიანდნენ. მხოლოდ ებუ ლეჰები არ შეუერთდა მათ. ებუ ტალიბმა მათ უთხრა: „ვაჟკაცებო! ხვალ ყველამ ხმლები წელზე შეირტყით და ჩემ უკან წამოდით!“

„ბიძაჩემო! იცოდე, მზე მარჯვენა ხელში და მთვარე მარცხენა ხელში რომ ჩამიდონ (რაც უნდა შემპირდნენ), ამ რჯულზე და მისი ხალხისთვის გაცნობა-ქადაგებაზე ხელს არასოდეს ავიღებ. ან უზენაესი ალლაჰი ამ რჯულს მთელ ქვეყნიერებაზე გაავრცელებს და ჩემი მოვალეობა დასრულდება, ან ამ გზაზე სიცოცხლეს შევწირავ“ ჩვენი საყვარელი შუამავალი მუჰამმედი (ალეიჰისსელამ)

მეორე დღეს ებუ ტალიბი ჩვენი შუამავლის სახლში მივიდა და ყველანი ერთად ჰარემი შერიფისკენ გაემართნენ. მათ უკან ჰაშიმიანთა ვაჟკაცები მიჰყვებოდნენ. ქააბასთან მივიდნენ და კერპთაყვანისმცემლებს პირისპირ დაუდგნენ. ებუ ტალიბმა კერპთაყვანისმცემლებს უთხრა: „ყურაიშელებო! გავიგე, რომ ჩემი ძმისშვილის მოკვლა გადაგიწყვეტიათ. იცით კი, რომ ეს ჭაბუკები ჩემ უკან, ხელები ხმლის ტარზე რომ უდევთ, მოუთმენლად ჩემს ნიშანს ელიან? ვფიცავ, თუ მუჰამმედს მოკლავთ, თქვენგან არცერთს ცოცხალს არ დავტოვებ!…“ ამის შემდეგ ჩვენი საყვარელი შუამავლის სადიდებელი ლექსების თქმა დაიწყო. იქ მყოფი კერპთაყვანისმცემლები, ებუ ჯეჰლის მეთაურობით, დაიშალნენ.