ИЗВОРИ
- Чесниот Кур’ан
- Envâr-üt-tenzîl – Кади Бејдави
- Tefsîr-i Mazharî – Сенауллах Панипути
- Tefsîr-i Kurtubî – имам Куртуби
- Tefsîr-i Beydâvî – Кади Бејдави
- Tefsîr-i Kebîr – Фахрудин Рази
- Tefsîr-i Hâzin – Алаудин Багдади
- Tefsîrü’l- Kur’ân – имам Тирмизи
- Tefsîrü’l- Kur’ân-ı azim – Ебул-Фида
- Sahîh-i Buhârî – имам Бухари
- Sahîh-i Müslim – имам Муслим
- Sünen-i Dârekütnî – Дарекутни
- Sünen-i Tirmizî – имам Тирмизи
- Muvattâ – имам Малик
- Müstedrek – Хаким Нишабури
- Sünen-i İbni Mâce – Ибн Маџе
- Sünen-i Beyhekî – Бејхеки
- Sünen-i Dâvûd – Ебу Давуд
- Sünen-i sâgir – имам Несаи
- Müsned – Безар
- Müsned – Дарими
- Müsned – Ебу Јала
- Müsned – имам Ахмед ибн Ханбел
- Sahîh – Ибн Хибан
- Ahbâr-u Mekke – Езраки
- Birgivî Vasiyetnâmesi – Имам-и Биргиви
- Câliyetü’l-ekdâr – Мевлана Халид Багдади
- Câmi-ul Ehâdis – Сујути
- Cevâb Veremedi – Харпутлу Исхак Ефенди
- Delâilü’n-Nübüvve – Ебу Нуајм Исфахани
- Delâilü’n-Nübüvve – Бејхеки
- Dinî Sözlük – Туркије Газетеси
- El-Bidâye ve’n-nihâye – Ибн Кесир (Ебул-Фида)
- Ensâbu’l-eşrâf – Белазури
- El-Envâr – Багави
- El-İktifâ fî megâz-il-Mustafâ vesselâset-il-hulefâ – Килаи
- El-Leâli’l-Masnûa – Сујути
- El-Mu’cemu’s-sağîr – имам Табарани
- El-Muhabber – Ибн Хабиб
- El-Musannef – имам Абдурезак Санани
- El-Musannef – имам Ибн Ебу Шејба
- El-Vefâ bi ahvâl-il-Mustafâ – Ибн Џевзи (Абдурахман Џевзи / Ебул-Фереџ ибн Џевзи)
- Evsaf-un Nebî – Сујути
- Feyz-ül-kadîr – Мунави
- Fütühu’l-büldân – Белазури
- Herkese Lâzım Olan Îmân – Хаџи Фејзуллах Ефенди
- Hilyet-ül-evliyâ – Ебу Нуајм
- İhyâ – имам Газали
- İnsân-u’l-uyûn – Нурудин Алија Халеби
- İsâbe – Ибн Хаџер Аскалани
- İsbâtü’n-Nübüvve – имам Рабани
- İslâm Âlimleri Ansiklopedisi – Туркије Газетеси
- İstiâb – Ибн Абдулбер
- İ’tikâdnâme – Мевлана Халид Багдади
- Keşf-ül-hafâ – Исмаил Аџлуни
- Kısas-ı Enbiyâ – Ахмед Џевдет-паша
- Kimyâ-i Se’âdet – имам Газали
- Me’âricü’n-Nübüvve Tercümesi (Peygamberler Tarihi) – Алтипармак Мухаммед Ефенди
- Mecma’uz-zevâid – Хејсеми
- Megâzî – Вакиди
- Mektûbât-ı İmâm-ı Rabbânî – имам Рабани
- Mektûbât-ı Ma’sûmiyye – Мухаммед Масум Фаруки
- Mevâhib-i ledüniyye – Касталани
- Mevlid-i Şerîf (Vesîletü’n-necât) – Сулејман Челеби
- Mir’ât-ı Kâinât – Нишанџизаде Мухаммед Ефенди
- Mu’cem-ül-Kebîr – Табарани
- Mukaddime – Дарими
- Ravd-ül-ünf – Сухејли
- Siret – Ибн Кесир
- Sîret-i Resûl – Ибн Исхак
- Sîretü’n-Nebeviyye – Ибн Хишам
- Sîretü’n-Nebî – Ахмед ибн Зејни Дахлан
- Siyerü’l-Kebîr – имам Мухаммед
- Siyer-il-kebîr şerhi – имам Серахси
- Sübülü’l-Hüdâ – Шемседин Шами
- Şemâil-i şerîfe – имам Тирмизи
- Şifâ-i şerîf – Кади Ијад
- Şevâhidü’n-Nübüvve – Мевлана Абдурахман Џами
- Şu’ab-ül-îmân – Бејхеки
- Tabakât-ül-kübrâ – Абдулвехаб Шарани
- Tabakât-üs-Sahâbe – Ибн Са’д
- Târih-ül-Kebîr – Бухари
- Tahrîc – Хузаи
- Tarih-i Dımeşk (историја на Дамаск) – Ибн Асакир
- Tam İlmihâl Se’âdet-i Ebediyye – Хусеин Хилми Ишик
- Târih-i Taberî – Табери
- Târih-ül-İslâm – имам Зехеби
- Terâtîb-ül-idâriyye – Кетани
- Usudü’l-gâbe – Ибнул-Есир
- Uyûn-ül-eser – Ибн Сејидун-Нас
АБДУЛХАМИД-ХАН II
АЛБУМИТЕ „YILDIZ“ – МЕКА И МЕДИНА
НА ФОТОГРАФИИ
Кааба-и шериф – Мека-и мукерреме Влезната порта на Месџидул Харам
Ридот Сафа – Мека Ридот Мерва – Мека
Сурре-и хумајун во Мека Бунарот Земзем што го подигна Абдулхамид-хан I
МЕВЛИД-И БЕЈТ-И ШЕРИФ (1909)
Месџидот со една купола и едно минаре, што се гледа на големата фотографија и на десната страна од долната десна фотографија, е благословеното место каде што Ресулуллах го почести светот со своето доаѓање.
При хиџрата Пејгамберот ја предаде оваа благословена куќа на Акил ибн Ебу Талиб, братот на хазрети Алија (радијаллаху анху). Внуците на Акил, пак, ја продадоа на Мухаммед ибн Јусуф Секафи, братот на Хаџаџ.
Подоцна оваа благословена куќа ја купи Хајзуран-хатун, мајката на абасидскиот халифа Харун Решид, и ја претвори во месџид.
Овој месџид, што по Абасидите го чуваа Мамелуците, грижливо беше одржуван и во османско време.
Кануни султан Сулејман-хан одново го изгради месџидот, а местото каде што се роди нашиот Пејгамбер го огради со решетка од сребрени прачки.
А султан Ахмед-хан I во таа решетка ја постави курсијата на макамот, што ја беше направил во облик на златна лулка.
За месџидот со внимание се грижеа валиде-султаниите, а неговите потреби ги обезбедуваа дворските дами.
Најголема служба во тоа направи Еметуллах Рабиа Гулнуш Султан, сопругата на султан Мехмед IV (и мајка на Мустафа II и на Ахмед-хан III).
Низ историјата овој месџид многупати беше обновуван.
Куќата што шејх Абас Катан ја подигна во 1950 година на местото на месџидот, урнат во 1924 година, од 1959 година се користи како Народна библиотека на Мека.
ТВРДИНАТА ЕЏЈАД (1890)
ПОСЛЕДНИТЕ ОСМАНЛИСКИ ТРАГИ ВО СВЕТИТЕ ЗЕМЈИ – ТРЕМОВИТЕ (РЕВАК)
Првите засолништа од сонцето околу Бејтуллах беа поставени во времето на хазрети Осман (радијаллаху анху). Тремовите што потоа ги подигна абасидскиот халифа Мехди со текот на времето се истрошија.
Кануни султан Сулејман му ја довери на Мимар Синан обновата на тремовите, а по таа обнова врз тремовите беа додадени куполи. Мимар Мехмет Ага, еден од учениците на Мимар Синан, во 1590 година направи нови додатоци на столбовите на тремовите, а дрвените потпорни столбови и сводови ги обнови со мермер.
И во времето на султан Абдулазиз и на Абдулхамид-хан II тие беа одржувани.
Во 2014 година, во рамките на проектот за проширување на Кааба, тремовите беа демонтирани и пренесени на едно градилиште во близината на Арафат. Во 2016 година повторно беа вратени на своето место.
ЖЕЛЕЗНИЧКАТА СТАНИЦА ВО МЕДИНА
ТУРБЕТО НА ХАЗРЕТИ ОСМАН
КААБА-И ШЕРИФ
ВЛЕЗОТ ВО ЏЕНЕТУЛ-МУАЛА
ЕДНА ОСМАНЛИСКА СТРАЖАРНИЦА – МЕКА-И МУКЕРРЕМЕ
ТВРДИНАТА СУ ХАНИЈА, ПОДИГНАТА ПО НАРЕДБА НА КАНУНИ – МЕДИНА-И МУНЕВВЕРЕ
МЕДИНА-И МУНЕВВЕРЕ
МЕКА-И МУКЕРРЕМЕ
1. Тврдината Еџјад
Тврдината Еџјад беше подигната меѓу 1781 и 1783 година, во времето на султан Абдулхамид-хан I, за заштита на Кааба и за безбедноста на хаџиите, како и за редот и одбраната на градот Мека; во Првата светска војна служеше како турски гарнизон. Меѓутоа, тврдината Еџјад, спомен од Османлиите, беше урната во 2002 година.
2. Планината Омер
3. Тврдината Хинд: И тврдината Хинд ја подигна султан Селим-хан III во 1806 година, за да ја зголеми безбедноста на Мека.
МЕДИНА-И МУНЕВВЕРЕ
1. Планината Ухуд
2. Минарето Меџидије
Минарето Меџидије, како и другите минариња на месџидот, наречени Бабус-селам и Бабур-рахме, го подигна султан Абдулмеџид-хан. Минарињата го одразуваат стилот на османската архитектура. 3. Кубе-и сеадет (Кубе-и хадра – Зелената купола): Египетскиот туркменски султан Сејфудин Салих Калавун во 678 година [1279 година од новата ера] ја подигна денешната купола над Хуџре-и сеадет и ја покри со олово. Куполата беше обоена во зелено во 1253 година [1837 година од новата ера] по наредба на султан Махмуд-хан II (рахметуллахи алејх).
4. Минарето Реисије
Минарето Реисије го подигнаа Мамелуците, а беше обновено во времето на Кануни султан Сулејман-хан и на Мехмед-хан IV. Бидејќи главниот мујезин тука го учеше езанот, ова главно минаре се вика Реисије.
5. Стражарницата Халидије
6. Кишла-и асакир-и шахане (османлиска касарна)
4. Тврдината Фулфул
Бидејќи безбедноста на Мека не се сметаше за доволна, тврдината Фулфул ја подигна султан Селим-хан III меѓу 1800 и 1801 година.
Во 1885 година, во времето кога Осман Нури-паша беше емир на Мека, беше претворена во болница.
Забелешка:
И тврдините Хинд и Фулфул беа урнати пред тврдината Еџјад.
7. Месџидот Гамаме
„Гамаме“ на арапски значи „облак“. Бидејќи облакот што му правеше сенка на Пејгамберот (саллаллаху алејхи ве селлем) го чекаше на ова место кога Пејгамберот одеше во Месџидун Небеви, на тој крај му беше дадено името „местото на облакот“, а и месџидот го доби истото име. Пејгамберот тука ги клањаше бајрам-намазите. Месџидот беше обновен во времето на султан Абдулмеџид-хан.
8. Месџидот на хазрети Ебу Бекр
Во османлискиот натпис што денес се наоѓа во месџидот на хазрети Ебу Бекр е запишано дека месџидот последен пат го обновил султан Абдулазиз-хан. Фотографијата е направена неколку години по таа обнова.
9. Месџидот на хазрети Алија
Пејгамберот (саллаллаху алејхи ве селлем) тука го предводеше намазот на Рамазанскиот бајрам. И хазрети Алија (радијаллаху анху), за време на својот халифат и кога хазрети Осман (радијаллаху анху) беше опколен во својата куќа, на истото место го предводеше бајрам-намазот. Затоа му беше дадено името „Месџидот на хазрети Алија“.
10. Себилот (чешмата) на Фатима Зехра
КААБА – ХАРЕМ-И ШЕРИФ
1. Макам-и Малики
2. Макам-и Ханефи
3. Хаџер-и есвед
4. Макам-и Ибрахим и Макам-и Шафии
5. Бунарот Земзем-и шериф
6. Макам-и Ханбели
7. Мувакитхане: Мувакитхане се викаат зградите слични на мала опсерваторија, во кои работат мувакитите за да го одредуваат времето и времињата на намазот и во кои се наоѓаат инструментите што се користат за одредување на времето и точно наместени часовници. Обично се наоѓаат покрај големите џамии. Службениците што ги наместуваат часовниците и особено ги утврдуваат времињата на намазот се викаат мувакити, а нивните трошоци ги покриваат вакафите. 8. Библиотека: Султан Абдулмеџид-хан, чие живеалиште нека е џенетот, во 1262 година (1846 година од новата ера) од двете стари згради на источната страна на Кааба, секоја со купола со дијаметар од шест метри, едната ја претвори во мувакитхане, а другата во библиотека [Mirâtü’l Haremeyn – Mirâtü’l Mekke, II, 770]. Абдулмеџид-хан ѝ подари на библиотеката 3653 тома книги.
ЕС-САЛАТУ ХАВЛЕЛ-КААБА (Намаз околу Кааба)
КУБЕ-И СЕАДЕТ И МИНАРЕТО РЕИСИЈЕ
1. Градината на Фатима Зехра
2. Куполата на михработ на Осман
ЧИСТИОТ ГРАД МЕДИНА-И МУНЕВВЕРЕ
МЕСЏИДУН НЕБЕВИ
ПЛОШТАДОТ МЕНАХА (ПАЗАРОТ НА КАМИЛИ)
ГРОБИШТАТА ЏЕНЕТУЛ-БАКИ
1. Турбето на хазрети имам Малик и на хазрети Нафи
2. Турбето на хазрети Акил ибн Ебу Талиб (синот на чичкото на нашиот Пејгамбер) и на хазрети Абдуллах ибн Џафер Тајар (внукот на чичкото на нашиот Пејгамбер, синот на Џафер Тајар)
3. Турбето на Езваџ-и мутахерат:
Во ова турбе се погребани сите сопруги на Пејгамберот (Кафе-и езваџ-и мутахерат), освен хазрети Хатиџа и хазрети Мејмуна. Ова турбе, во кое се наоѓа и гробот на хазрети Аиша, го обнови Кануни султан Сулејман во 1543 година.
4. Турбето на хазрети Ибрахим, синот на Ресулуллах (радијаллаху анху)
Првиот од семејството на нашиот Пејгамбер што беше погребан во Џенетул-Баки беше неговиот син Ибрахим, кој почина уште како бебе.
А хазрети Осман ибн Мазун беше првиот од асхабите погребан во Џенетул-Баки. 5. Турбето Бенатун-Неби: Тука се погребани ќерките на Пејгамберот, хазрети Рукаја, хазрети Уму Гулсум и хазрети Зејнеб (радијаллаху анхунне).
6. Турбето на хазрети Фатима бинт Есед (радијаллаху анха)
7. Мурдиатул-мурселин, хазрети Халима Са’дија: Тука е погребана доилката на Пејгамберот (алејхиселам), хазрети Халима (радијаллаху анха).
8. Турбето на хазрети Осман ибн Афан (радијаллаху анху): Турбето на третиот халифа, хазрети Осман (радијаллаху анху), го подигна Салахудин Ејуби во 1205 година. Во времето на Османлиите беше обновувано и одржувано. 9. Турбето на Ехли бејт: Во ова турбе се погребани хазрети Абас (чичкото на Пејгамберот), хазрети имам Хасанул-Муџтеба, хазрети имам Зејнул-Абидин, хазрети имам Мухаммед Бакир и хазрети имам Џафер Садик (радијаллаху анхум).
10. Турбето на хазрети Фатима Зехра
Забелешка:
Во Џенетул-Баки се погребани четири ќерки и еден син на Пејгамберот. Меѓу првенците на асхабите погребани во Џенетул-Баки, чии гробови не се означени на фотографијата, се и Абдурахман ибн Авф, Са’д ибн Ебу Векас, Абдуллах ибн Месуд, Сухејб ибн Синан, Ебу Хурејре, Ебу Суфјан ибн Харб, Са’д ибн Муаз и Суфјан ибн Харис (радијаллаху анхум). Кога Медина беше заземена во 1806 година, надгробните камења и турбињата во Џенетул-Баки беа урнати. Во времето на султан Абдулхамид-хан II надгробните камења беа поправени, а турбињата одново изградени. Оваа фотографија е направена по таа обнова.
Но во 1926 година, откако заврши службата на Османлиите кон Харемејн, Џенетул-Баки повторно ја снајде истата судбина.
ГРОБИШТАТА ЏЕНЕТУЛ-МУАЛА
1. Турбето на Хатиџетул-Кубра (радијаллаху анха): Турбето на хазрети Хатиџа (радијаллаху анха), сопругата на Пејгамберот (саллаллаху алејхи ве селлем), во Џенетул-Муала го подигна во 1543 година Кануни султан Сулејман, под надзор на Давуд-паша, наибот на Мека.
Порано на местото на турбето имаше дрвен сандук.
2. Турбето Еџдад-и Ресулиллах: Во ова турбе се гробовите на дедото на Пејгамберот, Абдулмуталиб, и на неговиот прадедо Абду Менаф.
3. Турбето на Ебу Талиб
4. Турбето што е макам на благословената мајка на нашиот сакан Пејгамбер, хазрети Амина (радијаллаху анха)
Гробот на нашата мајка хазрети Амина, според најпознатото предание, е во Ебва. Но во некои извори се пренесува и дека бил пренесен во Џенетул-Муала.
Забелешка:
Овие турбиња ги обнови султан Абдулхамид-хан II во 1879 година.
Евлија Челеби спомнува дека во османлиско време во Џенетул-Муала имало седумдесет и пет турбиња на дедото и на чичкото на Пејгамберот (саллаллаху алејхи ве селлем), на други асхаби и на големи исламски личности.
ДЕСНАТА СТРАНА НА АРАФАТ СВРТЕНА КОН КИБЛАТА
КУРБАН-БАЈРАМОТ ВО МИНА
(13 ноември 1880)
ТУРБЕТО И МЕСЏИДОТ НА ХАЗРЕТИ ХАМЗА (РАДИЈАЛЛАХУ АНХУ) НА ПЛАНИНАТА УХУД
Месџид-и Џебел-и Ајније: Тоа е местото каде што хазрети Хамза (радијаллаху анху) стана шехид. Ресулуллах (саллаллаху алејхи ве селлем) тука клањаше намаз додека беше вооружен и опремен за битка.
МИНА
МЕСЏИДОТ ХАМИДИЈЕ – МЕКА
КУЌАТА НА ХАЗРЕТИ ЕЈУП СУЛТАН
ОСМАНЛИСКА КАСАРНА – МЕКА
БАЊАТА ТАЈИБЕ – МЕДИНА
МИНАРЕТО РЕИСИЈЕ – МЕДИНА
БАБУС-СЕЛАМ – МЕДИНА
ЕДНО ДЕЛО НА ОСМАНЛИСКАТА АРХИТЕКТУРА – МЕКА
МЕКА (Месџидот од десната страна е куќата во која се роди нашиот сакан Пејгамбер.)
