IL-BI’THAT1 U S-SEJĦA

L-ewwel wahy

Meta l-Profeta kellu erbgħin sena, reġa’, f’xahar ta’ Ramadân, irtira fl-għar fuq il-Muntanja Hirâ u nġabar fit-tafakkur. Fis-17 ta’ Ramadân, lejlet it-Tnejn, wara nofsillejl, sema’ leħen isejjaħlu b’ismu. Meta għolla rasu u ħares madwaru, sema’ l-istess leħen għat-tieni darba u ra li f’daqqa waħda nûr għatta kollox madwaru. Imbagħad deher quddiemu Jabrâîl3 ‘alaihis-salâm u qal: “Aqra!” Il-Profeta wieġbu: “Jien ma nafx naqra!” Imbagħad l-anġlu qabdu u għafsu sa ma ntemmitlu s-saħħa, u qal: “Aqra!” Hu reġa’ wieġeb: “Jien ma nafx naqra!” L-anġlu reġa’ għafsu u qal: “Aqra!” Meta qal: “Jien ma nafx naqra!”, l-anġlu għafsu għat-tielet darba. Imbagħad ħallieh u ġab l-ewwel ħames versi tas-Sûrah al-Alaq, li fit-tifsira tagħhom jgħidu: “(O Muhammad ’alaihis-salâm!) Aqra f’isem Rabbek, Alla, li ħalaq kollox! Huwa ħalaq lill-bniedem minn demm magħqud (’alaq)! Aqra, Alla huwa Sid il-ġenerożità kbira. Huwa jgħallem bil-pinna, jgħallem dak li ma jafx.”4 U Muhammad ’alaihis-salâm qara miegħu. Hekk wasal l-ewwel wahy, u hekk telgħet ix-xemx tal-Iżlam, li dawlet id-dinja kollha.5

Rasûlullah (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) ħareġ mill-għar fuq il-Muntanja Hirâ b’rogħda u b’emozzjoni kbira u beda nieżel. Meta wasal f’nofs il-muntanja, sema’ leħen. Jabrâîl ‘alaihis-salâm qal: “O Muhammad! Int ir-rasûl ta’ Alla l-Għoli, u jien Jabrâîl”, u ħabbat għarqubu mal-art. Minn fejn ħabbat ħareġ l-ilma, u beda jagħmel il-wudû’. Il-Profeta kien qiegħed josservah bir-reqqa. Meta Jabrâîl ‘alaihis-salâm temm il-wudû’, qal lill-Profeta biex jagħmel il-wudû’ kif kien rah jagħmlu. Meta l-Profeta maħbub tagħna temm il-wudû’, Jabrâîl ‘alaihis-salâm sar imâm6 u għamlu salât ta’ żewġ rak’ât.

Imbagħad Jabrâîl ‘alaihis-salâm qal: “O Muhammad! Rabbek jibgħatlek is-salâm!”, u wara għarrfu li Hu qal: “Int ir-Rasûl Tiegħi għall-ġinn u għall-bnedmin. Mela sejħilhom għat-tawhîd.” Imbagħad infired minnu u tela’ lejn is-sema. Hekk il-Profeta maħbub tagħna kemm ra lil Jabrâîl ’alaihis-salâm u kemm tkellem miegħu.

Is-sliem tal-ġebel u tas-siġar

Sa ma wasal f’daru hienja, il-Profeta sema’ kull ġebla u kull siġra li kien jgħaddi minn ħdejhom jgħidulu: “Assalâmu ’alaika yâ Rasûlallah!” Meta wasal id-dar, qal: “Għattuni! Għattuni!”, u strieħ sa ma għaddietlu r-rogħda. Imbagħad irrakkonta lil ommna Hazreti Khadîja dak li ra u qal: “Jabrâîl (’alaihis-salâm) għab minn quddiem għajnejja. Iżda l-maestà, il-qawwa u l-biża’ tiegħu ma telqux minni. Bżajt li n-nies jgħidu li jien miġnun u jitkellmu ħażin fuqi u jkasbruni.” Hazreti Khadîja, li kienet qiegħda tistenna dawn il-qagħdiet u dawn il-jiem u kienet lesta għalihom, qalet: “Alla l-Għoli jħarsek. Haqq ta’âlâ jagħtik il-ġid u ma jridlek ħlief il-ġid. Naħlef b’Alla l-Għoli, nemmen li int se tkun il-profeta ta’ din l-ummah. Għax int tħobb il-mistednin. Tgħid is-sewwa u int ta’ min jafdak. Tgħin lid-dgħajfa, tħares lill-iltiema, tgħin lill-foqra. Int ta’ natura tajba; min għandu dawn il-kwalitajiet m’għandu għalfejn jibża’ minn xejn.”7

Imbagħad marru għand Waraqa ibn Nawfal biex jistaqsuh dwar din il-qagħda. Wara li sema’ dak li rrakkonta Rasûlullah, Waraqa qal: “Ifraħ, o Muhammad ’alaihis-salâm! Naħlef b’Alla l-Għoli li int l-aħħar profeta li dwaru għarraf Hazreti Îsâ. L-anġlu li deherlek huwa Jabrâîl ’alaihis-salâm, li qablek kien jiġi għand Mûsâ ’alaihis-salâm. Aħ! Kieku kont għadni żagħżugħ! Kieku nilħaq iż-żmien meta jkeċċuk minn Mekka, biex niġri ngħinek! Dalwaqt se tiġi ordnat ixxerred ir-reliġjon u tagħmel il-jihâd.” U bies l-id imbierka tal-Profeta. Ma għaddiex ħafna żmien u għadda għall-âkhirat.8

Tasal l-ordni tat-tixrid tar-reliġjon (tablîgh)

Hekk wasal lill-Profeta maħbub tagħna l-ewwel wahy, li bih ġie mgħarraf bil-profezija tiegħu. Imbagħad waqaf u ma ġiex għal tliet snin. F’dan iż-żmien kien jiġi anġlu jismu Isrâfîl ‘alaihis-salâm u għallmu xi ħwejjeġ. Dan ma kienx wahy. F’dak iż-żmien Rasûlullah xi drabi kien ibati ħafna. Kull meta kien jitnikket, kien jidhirlu Jabrâîl ‘alaihis-salâm u jgħidlu: “O Habîbullah! Int il-profeta ta’ Alla l-Għoli”, u kien itaffilu n-niket. Il-Profeta qal: “Kien fiż-żmien meta l-wahy kien waqaf. Waqt li kont nieżel mill-Muntanja Hirâ, f’daqqa waħda smajt leħen mis-sema. Ħarist ’il fuq u rajt lil Jabrâîl (‘alaihis-salâm). Kien bilqiegħda fuq siġġu bejn l-art u s-sema. Ħakimni l-biża’. Mort id-dar u għedt: ‘Għattuni b’xi ħaġa.’ Imbagħad Haqq ta’âlâ niżżel l-ewwel versi tas-Sûrah al-Muddaththir, li fit-tifsira tagħhom jgħidu: ‘O int, Muhammad ‘alaihis-salâm, imgħotti fil-mantell tiegħek! Qum u (lil dawk li ma jemmnux, bil-kastig ta’ Alla l-Għoli) wissi! U lil Rabbek kabbru u għollih! U ħwejġek saffihom!’9 Minn dakinhar ’il quddiem il-wahy ma waqafx iżjed.”

Fakhr al-kâinât (‘alaihi afdalus-salawât) beda jsejjaħ lin-nies għall-Iżlam u jxerred l-ordnijiet u l-projbizzjonijiet ta’ Alla l-Għoli. Jabrâîl ‘alaihis-salâm, meta kien iġib il-wahy, xi drabi kien jieħu sura ta’ bniedem u jiġi fis-sura ta’ Dihya al-Kalbî, wieħed mill-Kumpanni. Xi drabi kien iniżżel il-wahy fil-qalb tal-Profeta; imbagħad Rasûlullah ma kienx jarah. Xi drabi l-wahy kien jiġi fil-ħolm, u xi drabi b’żanżin qawwi li jbeżża’.

Dan il-wahy kien l-aktar wieħed tqil u iebes għall-Profeta. F’dawk il-qagħdiet, anki fl-aktar jum kiesaħ, minn ġbin Rasûlullah imbierek kien jinżel l-għaraq, u jekk kien ikun fuq ġemel, il-ġemel kien jinżel għarkupptejh mit-toqol tal-wahy. Il-Kumpanni li kienu ħdejh ukoll kienu jħossu t-toqol tal-wahy. Jabrâîl ’alaihis-salâm ġie xi drabi wkoll fis-sura vera tiegħu.

“O int, Muhammad, imgħotti fil-mantell tiegħek! Qum u (lil dawk li ma jemmnux, bil-kastig ta’ Alla l-Għoli) wissi! U lil Rabbek kabbru u għollih!” Al-Muddaththir: 1–3

Alla l-Għoli bagħat il-wahy lill-Profeta wkoll mingħajr anġlu u mingħajr velu, jiġifieri mingħajr ebda medjatur. Dan ġara fil-lejl tal-Mi’râj. It-tixrid tal-Iżlam minn Muhammad Mustafâ (sallallâhu ’alaihi wa sallam), li beda d-dmir tal-profezija bil-miġja tal-ewwel wahy, dam tlieta u għoxrin sena. Tlettax minn dawn is-snin għaddew f’Mekka, u għaxra f’Medina. Il-Qur’ân al-karîm ġie rrivelat u tlesta f’22 sena, xahrejn u 22 jum.

Muhammad ‘alaihis-salâm kien ummî, jiġifieri ma kienx qara kotba, ma kienx kiteb u ma kien tgħallem mingħand ħadd. Twieled u trabba f’Mekka, fost nies magħrufin. Madankollu, għarraf dwar l-għarfien u l-ġrajjiet li jinsabu fit-Tawrât, fl-Injîl u fil-kotba miktuba fi żmien il-Griegi u r-Rumani. Biex ixandar l-Iżlam, fl-aħħar tas-sitt sena u fil-bidu tas-seba’ sena tal-Ħiġra bagħat ittri lir-rejiet tal-Biżantju, tal-Iran u tal-Abissinja u lil slaten Għarab oħra. Ġew quddiemu aktar minn sittin ambaxxatur barrani. Dwar dan, fil-Qur’ân al-karîm, fit-tifsira tiegħu, jingħad hekk: “Int, qabel dan il-Qur’ân al-karîm, ma qrajt ebda ktieb. Lanqas ma ktibt. Kieku kont taf taqra u tikteb, kienu jgħidu li tgħallimt mingħand oħrajn.”10

U f’hadîth sharîf intqal: “Jiena Muhammad, il-profeta ummî… Warajja m’hemmx profeta.”11 U fil-Qur’ân al-karîm jingħad ukoll: “Hu (Muhammad ’alaihis-salâm) ma jitkellimx minn rajh. Kliemu mhuwiex ħlief dak li jiġi rrivelat lilu u li jgħallmu l-wahy.”12

L-ewwel Musulmani (Sâbiqûn al-Islâm)

Wara li wasal lill-Profeta (sallallâhu ’alaihi wa sallam) l-ewwel wahy, l-ewwel waħda li emmnet kienet ommna Hazreti Khadîja.13 Mingħajr ebda eżitazzjoni aċċettat minnufih l-Iżlam u kisbet l-unur li tkun l-ewwel Musulmana.

Il-Profeta għallem lil ommna Hazreti Khadîja tagħmel il-wudû’ kif kien għallmu Jabrâîl ‘alaihis-salâm. Imbagħad il-Profeta sar imâm u għamlu flimkien salât ta’ żewġ rak’ât. Ommna Hazreti Khadîja obdiet bl-aktar mod perfett kull kelma u kull ordni tal-Profeta maħbub tagħna. Hekk kisbet gradi għoljin ħafna quddiem Alla l-Għoli. Kull meta Rasûlullah kien jitnikket jew ibati minħabba t-tmaqdir ta’ dawk li ma kinux jemmnu, hi kienet tfarrġu u tneħħilu n-niket. Kienet tgħid: “O Rasûlallah! Titnikketx xejn, tinkwetax. Fl-aħħar ir-reliġjon tagħna se tissaħħaħ, u l-politeisti se jinqerdu. Il-poplu tiegħek se jobdik…” Minħabba din l-għajnuna tagħha, jum minnhom ġie Jabrâîl ’alaihis-salâm u qal: “O Rasûlallah! Wassal lil Khadîja s-salâm ta’ Alla l-Għoli.” Il-Profeta qal: “O Khadîja! Ara, Jabrâîl (’alaihis-salâm) qiegħed iwasslilek is-salâm ta’ Alla l-Għoli.”14

Darba oħra l-Profeta qal ukoll: “Alla l-Għoli ordnali nagħti lil Khadîja l-bxara t-tajba ta’ dar tal-perli f’Jannah. Hemmhekk m’hemmx la mard, la niket u lanqas uġigħ ta’ ras.”

Wara Hazreti Khadîja, l-ewwel wieħed mill-kbar li aċċetta l-Iżlam kien Hazreti Abû Bakr, wieħed mill-ħbieb qrib ta’ Rasûlullah. Hazreti Abû Bakr, għoxrin sena qabel, kien ra ħolma: “Il-qamar kwinta niżel mis-sema, wasal sal-Kâ’ba l-Imqaddsa, inqasam f’biċċiet, u kull biċċa waqgħet fuq waħda mid-djar ta’ Mekka; imbagħad dawk il-biċċiet reġgħu ngħaqdu u telgħu lejn is-sema. Iżda l-biċċa li waqgħet fuq id-dar ta’ Abû Bakr ma telgħetx lejn is-sema. Meta ra dan, Hazreti Abû Bakr malajr għalaq il-bieb ta’ daru, qisu ma ħalliex lil dik il-biċċa tal-qamar titlaq.”

Abû Bakr qam mill-ħolma mħawwad u, malli sebaħ, ġera minnufih għand wieħed mill-istudjużi Lhud u rrakkontalu l-ħolma. Dak l-istudjuż wieġeb: “Din hija waħda mill-ħolm imħawwad, għalhekk ma tiġix imfissra.” Iżda din il-ħolma baqgħet tħasseb lil Abû Bakr, u t-tweġiba tal-Lhudi ma serħitlux qalbu. Darba, meta mar għall-kummerċ, it-triq ħaditu fl-inħawi tal-patri Bahîrâ. Meta talab lil Bahîrâ jfissirlu l-ħolma li kien ra, Bahîrâ staqsieh: “Minn fejn int?” Meta Hazreti Abû Bakr wieġeb: “Minn Quraysh”, Bahîrâ qal: “Hemmhekk se jidher profeta, u n-nûr tal-hidâya se jasal f’kull rokna ta’ Mekka. Int se tkun il-wazîr tiegħu waqt ħajtu, u l-khalîfa tiegħu wara li jgħaddi għall-âkhirat.” Hazreti Abû Bakr stagħġeb ħafna b’din it-tweġiba. Din il-ħolma u t-tifsiriet tagħha ma rrakkontahom lil ħadd sakemm il-Profeta ma ħabbarx il-profezija tiegħu. Meta l-Profeta maħbub tagħna Muhammad ’alaihis-salâm ħabbar il-profezija tiegħu, Hazreti Abû Bakr minnufih ġera għand il-Profeta u staqsieh: “Il-profeti għandhom provi tal-profezija tagħhom; x’inhi l-prova tiegħek?” Il-Profeta wieġeb: “Il-prova tal-profezija tiegħi hija dik il-ħolma li tlabt lil studjuż Lhudi jfissirhielek. Dak l-istudjuż qal: ‘Hija mill-ħolm imħawwad, ma tiġix imfissra.’ Imbagħad il-patri Bahîrâ fissirhielek sewwa”, u mbagħad indirizza lil Hazreti Abû Bakr: “O Abû Bakr! Nistiednek għal Alla u għar-Rasûl Tiegħu.”

Imbagħad Hazreti Abû Bakr qal: “Nixhed li int ir-rasûl ta’ Alla l-Għoli, li l-profezija tiegħek hija l-verità, u li hija nûr li jdawwal id-dinja”, u aċċetta l-Iżlam.

Skont rakkont ieħor, Hazreti Abû Bakr, qabel ma l-Profeta ġie mgħarraf bil-profezija, kien mar il-Jemen għall-kummerċ. F’dak il-vjaġġ, fil-Jemen iltaqa’ ma’ xiħ mit-tribù ta’ Azd, li kien qara ħafna kotba. Dan ix-xiħ ħares lejn Hazreti Abû Bakr u qal: “Naħseb li int minn Mekka.” Hazreti Abû Bakr qal: “Iva, hekk hu”, u bejniethom saret din it-taħdita:

– Int minn Quraysh?

– Iva!

– Int minn Banî Tamîm?

– Iva!

– Fadal sinjal ieħor. – X’inhu?

– Ikxef żaqqek ħa nara.

– Għidli, x’inhi l-intenzjoni tiegħek?

– Qrajt fil-kotba li f’Mekka se jiġi profeta. Żewġ persuni se jkunu l-għajnuna tiegħu. Wieħed żagħżugħ u l-ieħor xiħ. Iż-żagħżugħ se jibdel ħafna tbatijiet f’faċilità u jneħħi ħafna niket. U x-xiħ huwa abjad fil-wiċċ, irqiq fil-qadd u għandu tikka sewda fuq żaqqu. Naħseb li dak int. Ikxef żaqqek ħa nara.

“Hu (Muhammad ’alaihis-salâm) ma jitkellimx minn rajh. Kliemu mhuwiex ħlief dak li jiġi rrivelat lilu u li jgħallmu l-wahy” An-Najm: 3–4

Imbagħad Hazreti Abû Bakr kixef żaqqu mbierka; meta x-xiħ ra t-tikka sewda fuq iż-żokra tiegħu, qal: “Wallahi, dak int”, u ta lil Abû Bakr ħafna pariri. Meta Hazreti Abû Bakr temm xogħlu, mar għand ix-xiħ biex isellimlu u talbu jgħidlu xi versi dwar il-Profeta. Imbagħad ix-xiħ qal tnax-il vers, u Hazreti Abû Bakr tgħallimhom bl-amment.

Meta Hazreti Abû Bakr reġa’ lura mill-vjaġġ lejn Mekka al-Mukarramah, il-kbarat ta’ Quraysh, bħal Uqba ibn Abî Mu’ayt, Shayba, Abû Jahl u Abul-Bakhtarî, ġew iżuruh f’daru. Hazreti Abû Bakr staqsiehom: “Ġrat xi ħaġa fostkom?” Huma wieġbu: “Jista’ jkun hemm xi ħaġa aktar stramba minn din? L-iltim ta’ Abû Tâlib qiegħed jgħid li hu profeta, u jgħid li intom, missirijietkom u l-antenati tagħkom qegħdin f’reliġjon falza. Kieku ma kienx għalik, sa issa ma konniex inħalluh ħaj. Int ħabib qrib tiegħu; int stess solvi din il-kwistjoni.”

Hazreti Abû Bakr ħeles minnhom u sar jaf li l-Profeta kien fid-dar ta’ Hazreti Khadîja. Mar u ħabbat il-bieb. Meta l-Profeta laqgħu, Abû Bakr staqsa: “O Muhammad! X’inhu dan li qiegħed jingħad dwarek?” Il-Profeta qal: “Jiena l-profeta ta’ Haqq ta’âlâ. Ġejt mibgħut lilek u lil ulied Âdam kollha. Emmen, biex tikseb il-kuntentizza ta’ Haqq ta’âlâ u tħares ruħek minn Jahannam.”

Meta Hazreti Abû Bakr staqsa: “X’inhi l-prova ta’ dan?”, Rasûl al-akram qal: “Il-prova hija l-istorja tax-xiħ li rajt fil-Jemen.” Hazreti Abû Bakr qal: “Jien fil-Jemen rajt ħafna xjuħ u żgħażagħ.” Il-Profeta wieġeb: “Dak ix-xiħ li fdalek tnax-il vers u bagħathomli”, u qal dawk il-versi kollha. Meta Hazreti Abû Bakr staqsa: “Min għarrfek b’dan?”, il-Profeta wieġeb: “Għarrafni l-anġlu li kien jiġi għand il-profeti ta’ qabli.” Malli qal dan, Hazreti Abû Bakr qal: “Agħtini idek”, qabdu minn idu mbierka, qal: “Ash-hadu an lâ ilâha illallâh wa ash-hadu anna Muhammadan ’abduhu wa rasûluh”, u aċċetta l-Iżlam.15 B’ferħ kbir li qatt qabel ma kien ħass f’ħajtu, Hazreti Abû Bakr reġa’ lura d-dar bħala Musulman. U f’hadîth sharîf intqal: “Kull min offrejtlu l-fidi kien iqarras wiċċu u jħares b’eżitazzjoni. Abû Bakr as-Siddîq biss ma eżita xejn u ma waqafx jaħseb biex jaċċetta l-fidi.”

Jum minnhom, waqt li l-Profeta kien qiegħed jagħmel is-salât ma’ ommna Hazreti Khadîja, rahom Hazreti Alî. Dak iż-żmien kellu għaxar jew tnax-il sena. Wara s-salât staqsa: “X’inhu dan?” Rasûl al-akram (sallallâhu ’alaihi wa sallam) qal: “Din hija r-reliġjon ta’ Alla l-Għoli. Nistiednek għal din ir-reliġjon. Alla l-Għoli huwa wieħed, m’għandux sieħeb. Nistiednek temmen f’Alla, li huwa wieħed u li m’għandu la xbieh u lanqas sieħeb…” Hazreti Alî qal: “L-ewwel ħa nikkonsulta lil missieri.” Rasûlullah qallu: “Jekk ma taċċettax l-Iżlam, dan is-sigriet la tgħidu lil ħadd!” L-għada filgħodu Hazreti Alî ġie quddiem Rasûlullah, qal: “O Rasûlallah! Għallimni l-Iżlam”, u aċċetta l-Iżlam.16

Hazreti Alî kien it-tielet wieħed li aċċetta l-Iżlam. Is-sagrifiċċju li wera fit-triq ta’ Rasûl al-akram, u l-fatt li kien ipoġġih qabel lilu nnifsu, huma ’l fuq minn kull tifħir.

Zayd ibn Hâritha kien fost l-ewwel li emmnu. Kiseb l-unur li jkun ir-raba’ Musulman, wara Hazreti Khadîja, Hazreti Abû Bakr u Hazreti Alî, u l-ewwel fost l-ilsiera meħlusa. Miegħu aċċettat l-Iżlam ukoll martu, Umm Ayman.17

Meta aċċetta l-Iżlam, Hazreti Abû Bakr mar minnufih għand il-ħbieb għeżież tiegħu. Ipperswadihom ukoll biex jaċċettaw l-Iżlam. L-aktar magħrufin fosthom kienu Kumpanni distinti, personalitajiet għoljin u kbarat tal-poplu tagħhom: Uthmân ibn Affân, Talha ibn Ubaydullah, Zubayr ibn Awwâm, Abdurrahmân ibn Awf u Sa’d ibn Abî Waqqâs.18 Dawn it-tmien persuni, li aċċettaw l-Iżlam wara ommna Hazreti Khadîja, jissejħu Sâbiqûn al-Islâm, jiġifieri l-ewwel Musulmani. Hazreti Uthmân jirrakkonta hekk kif aċċetta l-Iżlam: “Kelli zija (oħt ommi) li kienet bassara (kâhina). Darba mort narha. Qaltli: ‘Se jkollok mara. Iżda la int qabilha ma tkun rajt mara, u lanqas hi qablek ma tkun rat raġel. Hi tkun sinjura ta’ wiċċ sabiħ, devota, u bint profeta kbir.’

Bqajt mistagħġeb b’dan il-kliem ta’ zijti. Qaltli wkoll: ‘Ġie profeta. Lilu niżel il-wahy mis-sema.’ Għedtilha: ‘O zija! Sigriet bħal dan qatt ma nstema’ fil-belt. Mela għidli din il-kelma biċ-ċar.’ Imbagħad zijti qalet: ‘Muhammad ibn Abdullah ġie mgħarraf bil-profezija. Hu jsejjaħ lin-nies għar-reliġjon. Fi ftit żmien id-dinja se tiddawwal bir-reliġjon tiegħu, u dawk li jmorru kontrih se jaqgħulhom rashom.’

Dan il-kliem ta’ zijti messni ħafna. Bdejt ninkwieta. Bejni u bejn Hazreti Abû Bakr kien hemm ħbiberija kbira; qatt ma konna ninfirdu. Jumejn wara mort għand Hazreti Abû Bakr biex nitkellem dwar din il-ħaġa. Meta rrakkontajtlu x’kienet qalet zijti, qalli: ‘O Uthmân! Int bniedem bil-għaqal. Kif jistgħu ftit ġebel, li la jaraw u lanqas jisimgħu, u li la jistgħu jagħmlu ġid u lanqas deni lil ħadd, ikunu denji tad-divinità?’ Għedtlu: ‘Għandek raġun, il-kelma ta’ zijti hija l-verità.’”

Wara li spjega l-Iżlam lil Hazreti Uthmân, Hazreti Abû Bakr ħadu quddiem il-Profeta, Rasûl ath-thaqalayn, jiġifieri l-profeta tal-bnedmin u tal-ġinn. Il-Profeta maħbub tagħna qal lil Hazreti Uthmân: “O Uthmân! Haqq ta’âlâ qiegħed jistiednek bħala mistieden f’Jannah. Int ukoll aċċetta din l-istedina. Jiena ġejt mibgħut lin-nies kollha bħala gwida għat-triq it-tajba.” Hazreti Uthmân, imsaħħar bil-qagħdiet għoljin ta’ Rasûlullah u bil-kliem li qal b’wiċċ jitbissem, b’ħeġġa u sottomissjoni kbira qal: “Ash-hadu an lâ ilâha illallâh wa ash-hadu anna Muhammadan ’abduhu wa rasûluh”, u aċċetta l-Iżlam.

Rasûlullah, fl-ewwel tliet snin tal-profezija, sejjaħ lin-nies għall-Iżlam bil-moħbi. In-nies bil-mod il-mod, wieħed wieħed u tnejn tnejn, bdew jaċċettaw l-Iżlam. F’dan iż-żmien l-għadd tal-Musulmani bilkemm laħaq it-tletin. U huma wkoll kienu jagħmlu l-’ibâdât tagħhom fid-djar, u bil-moħbi kienu jaqraw u jitgħallmu bl-amment il-versi nobbli tal-Qur’ân al-karîm li kienu niżlu.

“Sâbiqûn al-Islâm, jiġifieri l-ewwel Musulmani: Abû Bakr as-Siddîq, Alî ibn Abî Tâlib, Zayd ibn Hâritha, Uthmân ibn Affân, Abdurrahmân ibn Awf, Sa’d ibn Abî Waqqâs, Zubayr ibn Awwâm u Talha ibn Ubaydullah” (radiyallâhu ’anhum ajma’în)

Is-sejħa lill-qraba l-qrib

Meta niżlet is-Sûrah al-Muddaththir, Rasûlullah beda jsejjaħ lin-nies għar-reliġjon tal-Iżlam. Din is-sejħa kien jagħmilha bil-moħbi. Wara xi żmien niżel il-vers nobbli li fit-tifsira tiegħu jgħid: “Wissi lill-eqreb fost qrabatek bil-kastig ta’ Alla l-Għoli u sejħilhom għar-reliġjon vera.”19 Imbagħad il-Profeta Muhammad ‘alaihis-salâm bagħat lil Hazreti Alî biex isejjaħ il-qraba tiegħu għar-reliġjon, u stiedinhom ilkoll fid-dar ta’ Abû Tâlib. Qiegħed quddiemhom platt ikel, biżżejjed għal bniedem wieħed, u tazza ħalib. L-ewwel beda jiekol hu bil-basmala, u mbagħad qal lill-qraba li kienu ġew: “Jekk jogħġobkom.” Kienu nġabru erbgħin ruħ. Iżda l-ikel li tqiegħed xebbagħhom ilkoll u ma naqas xejn. Dawk preżenti baqgħu mbellhin quddiem dan il-miraklu. Wara l-ikel, il-Profeta ried jibda jitkellem biex isejjaħ il-qraba tiegħu għall-Iżlam. Imbagħad zijuh Abû Lahab, b’għedewwa, qal: “Seħer bħal dak li rajna llum qatt ma rajna. Il-qarib tagħkom saħħarkom bis-seħer tiegħu. O bin ħija! Qatt ma rajt bniedem li ġab daqshekk ħażen u deni bħalek”, u kompla jgħid kliem ta’ insulti.

Il-Profeta tagħna qal lil Abû Lahab: “Il-ħażen li la Quraysh u lanqas it-tribujiet Għarab kollha ma setgħu jagħmluli, għamiltli int!” Infirdu mingħajr ma ħadd minnhom aċċetta l-Iżlam. Ma għaddiex ħafna żmien wara din il-ġrajja, u reġa’ stieden lill-qraba tiegħu. Hazreti Alî reġa’ sejħilhom u ġabhom ilkoll.

Bħall-ewwel darba, tqiegħed quddiemhom l-ikel. Wara l-ikel, il-Profeta qam u qal: “Il-ħamd huwa biss ta’ Alla l-Għoli. Minnu biss nitlob l-għajnuna. Fih nemmen u Fih nafda. Bla dubju naf u ngħarraf li m’hemmx alla ħlief Alla l-Għoli; Hu wieħed. M’għandu la xbieh u lanqas sieħeb.” Imbagħad kompla hekk: “Qatt ma ngħidilkom gideb, ngħidilkom il-verità… Nistiednkom temmnu f’Alla l-Għoli, li huwa wieħed u li m’hemmx alla ħlief Hu. Jiena l-profeta li Hu bagħat lilkom u lill-umanità kollha. Wallahi, intom se tmutu bħalma torqdu, u se terġgħu tqumu bħalma tqumu mill-irqad, u se tintalbu tagħtu kont ta’ kull ma għamiltu; għall-għemejjel tajba tagħkom se tieħdu l-premju, u għall-ħżiena l-kastig. U dan huwa jew li tibqgħu għal dejjem f’Jannah, jew li tibqgħu għal dejjem f’Jahannam. Intom l-ewwel nies li qiegħed inwissi bil-kastig tal-âkhirat.”

Meta sema’ dan il-kliem, Abû Tâlib qal: “O neputi għażiż tiegħi! Ma naf xejn aktar siewi milli ngħinek. Il-pariri tiegħek ħaddannihom u aċċettajniehom, u kliemek emminnieh b’qalbna. Dawk li nġabru hawn issa huma wlied nannuk Abdulmuttalib. Bla dubju jien ukoll wieħed minnhom. Għal dak li trid int, jiena l-ewwel wieħed fostna li niġri. Inwiegħdek li lanqas għal mument ma nieqaf milli nkun madwarek u nħarsek. Int kompli dak li ġejt ordnat. Iżda meta tasal biex inħalli r-reliġjon l-antika tiegħi, ma nistax inġiegħel lin-nafs tiegħi taqbel.”

Ħlief Abû Lahab, il-qraba u z-zijiet li kienu hemm tkellmu bil-ħlewwa. Iżda Abû Lahab qal: “O ulied Abdulmuttalib! Waqqfuh intom qabel ma jaqbduh oħrajn minn idu u jwaqqfuh. Jekk illum taċċettaw dak li jgħid, tkunu umiljati u disprezzati. Jekk tidħlu biex tħarsuh, tinqatlu lkoll…”, u b’hekk tkellem b’arroganza u xeħet it-theddid. Iz-zija tal-Profeta wieġbet lil Abû Lahab: “O ħija! Jixraqlek li tħalli bla għajnuna lil bin ħija u r-reliġjon tiegħu? Wallahi, l-għorrief li qegħdin jgħixu llum qegħdin jgħarrfu li min-nisel ta’ Abdulmuttalib se jiġi profeta. Ara, dak il-profeta huwa hu.”

Quddiem dan il-kliem, Abû Lahab kompla bit-taħdit ikrah tiegħu. Abû Tâlib irrabja ma’ Abû Lahab u qal: “Kodard! Wallahi, sakemm aħna ħajjin, aħna l-għajnuna u l-ħarsien tiegħu.” Dar lejn Muhammad ‘alaihis-salâm u qal: “O bin ħija! Għarrafna meta trid issejjaħ lin-nies biex jemmnu f’Rabbek; nissellħu u noħorġu miegħek.” Imbagħad Fakhr al-kâinât reġa’ beda jitkellem u qal: “O ulied Abdulmuttalib! Wallahi, fost l-Għarab m’hemmx bniedem li ġab lill-poplu tiegħu xi ħaġa ogħla u aħjar minn dak li ġibtilkom jien, li huwa ta’ ġid għal din id-dinja u għall-âkhirat tagħkom (jiġifieri minn din ir-reliġjon). Nistiednkom tgħidu żewġ kelmiet li huma ħfief fuq l-ilsien u tqal fil-mîzân. Dan huwa li tixhdu li m’hemmx alla ħlief Alla u li jiena l-qaddej u r-rasûl Tiegħu. Alla l-Għoli ordnali nsejħilkom għal dan. Mela, min minnkom se jaċċetta din is-sejħa tiegħi u jkun l-għajnuna tiegħi f’din it-triq?” Ħadd ma tkellem. Kollha baxxew rashom. Il-Profeta tenna dan il-kliem tiegħu tliet darbiet. Kull darba li qalu, Hazreti Alî qam. It-tielet darba qal: “O Rasûlallah! Għalkemm fl-età jien l-iżgħar fosthom, jiena nkun l-għajnuna tiegħek.” Imbagħad Rasûlullah qabad lil Hazreti Alî minn idu.

L-oħrajn, mistagħġba, infirdu. Il-habîb ta’ Alla l-Għoli (sallallâhu ’alaihi wa sallam) tnikket ħafna minħabba din l-attitudni tal-qraba tiegħu.

Iżda, mingħajr ma qata’ qalbu, kompla jsejħilhom, biex jeħilsu minn Jahannam u jiksbu l-hena.

Fir-raba’ sena tal-bi’that niżel il-vers 94 tas-Sûrah al-Hijr. Meta waslet l-ordni divina li fit-tifsira tagħha tgħid: “(O Maħbub Tiegħi!) Għarraf fil-beraħ dak li qiegħed tiġi ordnat (l-ordnijiet u l-projbizzjonijiet). Warrab wiċċek mill-politeisti! Tagħtix kas ta’ kliemhom!”, il-Profeta maħbub tagħna beda jsejjaħ lin-nies ta’ Mekka għall-Iżlam fil-beraħ. Jum minnhom tela’ fuq l-Għolja Safâ u qal: “O poplu ta’ Quraysh! Inġabru hawn u isimgħu kliemi!” Meta t-tribujiet inġabru, staqsa: “O poplu tiegħi! Qatt smajtu kelma gidba minn fommi?” Kollha b’leħen wieħed qalu: “Le, qatt ma smajna.” Qal: “Alla l-Għoli tani l-profezija u bagħatni lilkom bħala profeta.” Imbagħad qara l-vers 158 tas-Sûrah al-A’râf, li fit-tifsira tiegħu jgħid: “(O Maħbub Tiegħi!) Għidilhom: ‘O nies! Jiena r-rasûl ta’ Alla l-Għoli, Sid l-artijiet u s-smewwiet, mibgħut għandkom ilkoll. Hu Dak li jagħti l-mewt u l-ħajja lil kull ħaġa ħajja. M’hemmx alla (li jistħoqqlu l-‘ibâda) ħlief Hu.’” Zijuh Abû Lahab, li kien fost dawk li kienu jisimgħu, irrabja u, jibqa’ iebes fil-kufr (nuqqas ta’ fidi), għajjat: “Bin ħija tilef moħħu! Tisimgħux kliem min ma jqimx l-idoli tagħna u ħalla r-reliġjon tagħna!” Dawk li kienu hemm infirdu u ħadd ma emmen. Għalkemm kienu jafu li l-Profeta kien jgħid is-sewwa u kien ta’ akhlâq għoli, dawru wiċċhom minnu u saru għedewwa tiegħu.

“Wissi lill-eqreb fost qrabatek bil-kastig ta’ Alla u sejħilhom għar-reliġjon vera” Ash-Shu’arâ’: 214

Jum ieħor, jobdi l-ordni ta’ Alla l-Għoli: “Għarraf fil-beraħ dak li qiegħed tiġi ordnat (l-ordnijiet u l-projbizzjonijiet)”, il-Profeta reġa’ tela’ fuq l-Għolja Safâ. B’leħen għoli u qawwi sejjaħ lill-poplu: “Yâ sabâhâh! Ejjew hawn, inġabru, għandi aħbar importanti għalikom!”20 Wara din is-sejħa, it-tribujiet inġabru jiġru. Bdew jistennew mistagħġba u kurjużi. Dawk li ma ġewx bagħtu lin-nies tagħhom biex isiru jafu għaliex kienu qegħdin jinġabru. Grupp minn dawk li ġew beda jistaqsi: “O Muhammad al-Amîn! Għaliex ġbartna hawn, x’se tgħarrafna?” U hu kellimhom b’dawn il-kelmiet: “O tribujiet ta’ Quraysh!” Kulħadd kien jisimgħu b’attenzjoni kbira. Kompla: “Il-qagħda tiegħi u tagħkom tixbah lil dik ta’ bniedem li, meta ra l-għadu, ġera biex jgħarraf lill-familja tiegħu u, bil-biża’ li l-għadu jasal għand il-familja tiegħu qablu u jagħmlilha d-deni, għajjat: ‘Yâ sabâhâh!’ (L-għadu dawwarna! Is-sebħ wasal! Lestu malajr għall-ġlied!) O nies ta’ Quraysh! Kieku kelli ngħidilkom li wara din il-muntanja hemm armata tal-għadu li waslet biex taqbad fuqkom, kontu temmnuni?” Huma qalu: “Iva, nemmnuk. Għax sa issa fik ma rajna xejn ħlief is-sewwa. Qatt ma rajniek tigdeb!..”

Imbagħad semma t-tribujiet kollha ta’ Quraysh: “O ulied Hâshim! O ulied Abd Manâf! O ulied Abdulmuttalib!”, u kompla: “Jiena għalikom inwissi minn kastig qawwi li żgur se jiġi. Alla l-Għoli ordnali nwissi lill-qraba l-eqreb tiegħi bil-kastig tal-âkhirat. Nistiednkom temmnu billi tgħidu: Lâ ilâha illallâhu wahdahû lâ sharîka lah (Alla huwa wieħed, m’hemmx alla ħlief Hu). U jiena l-qaddej u r-rasûl Tiegħu. Jekk temmnu f’dan, tidħlu f’Jannah. Sakemm ma tgħidux ‘Lâ ilâha illallâh’, jiena ma nista’ nġibilkom la ġid f’din id-dinja u lanqas sehem fl-âkhirat.” Abû Lahab, li kien fost it-tribujiet li kienu jisimgħu, qal: “Għal dan ġbartna?”, u xeħet lejn il-Profeta maħbub tagħna ġebla li qala’ mill-art. Mill-oħrajn ma ġietx oppożizzjoni bħal din; infirdu jitkellmu bejniethom.21

Anki kieku jqiegħdu x-xemx f’idi l-leminija!

Wara dawn is-sejħiet, il-Profeta maħbub tagħna, kull fejn kien jara xi bniedem jew xi grupp, kien ifissrilhom l-Iżlam. Għarraf li l-ħelsien veru huwa possibbli biss jekk il-bniedem jitbiegħed mill-imxija wara n-nafs, mill-moħqrija, mill-inġustizzja u minn kull għemil ħażin, u jemmen f’Alla l-Għoli. Dawk li kienu jimxu wara x-xewqat u l-passjonijiet tan-nafs tagħhom, li kienu jgħaffġu lid-dgħajfa u li kienu marru lil hinn minn kull qies fl-arroganza, qamu kontra dan bil-qawwa kollha. Meta raw li kien se jintemm dan l-għemil korrott kollu tagħhom, ċaħdu dak li għarraf Muhammad ‘alaihis-salâm. Saru għedewwa tiegħu u ta’ dawk li emmnu. Il-politeisti fil-bidu kienu jiddieħku. Imbagħad iddeċidew iżidu l-pressjoni u t-tortura. Riedu jbeżżgħu u jsikktu lill-fidili u jitfu s-sejħa għall-Iżlam. Fuq quddiem tagħhom kien hemm Abû Jahl, Utba, Shayba, Abû Lahab, Uqba ibn Abî Mu’ayt, Âs ibn Wâ’il, Aswad ibn Muttalib, Aswad ibn Abd Yaghûth, Walîd ibn Mughîra…

Jum minnhom Utba, Shayba u Abû Jahl qalu lil Abû Tâlib: “Int il-kbir tagħna. Aħna dejjem nirrispettawk u nonorawk. Issa bin ħuk waqqaf reliġjon ġdida. Qiegħed jgħajjar l-idoli tagħna u jakkużana bil-kufr. Agħtih parir. Biegħdu minn dan ix-xogħol. Jekk ma jieqafx, aħna nafu kif se nlaħħqu miegħu…”

Abû Tâlib ikkalmahom u bagħathom lura, u biex il-Profeta tagħna ma jitnikkitx, ma qallu xejn b’dan. Wara xi żmien, il-politeisti reġgħu nġabru u ġew għand Abû Tâlib. Qalulu: “Diġà ġejna għandek qabel u għarrafniek kif inhuma l-affarijiet. Ma tajtx kas ta’ kliemna. U hu għadu jgħajjar lill-idoli tagħna. Ma baqgħalniex sabar. Se niġġieldu kontra t-tnejn li intom sal-aħħar qatra demm. F’Mekka jew jintemm hu, jew nintemmu aħna.” Abû Tâlib ipprova jikkalmahom, iżda huma baqgħu jwebbsu rashom.22

Abû Tâlib ma riedx li Rasûlullah jitnikket, iżda lanqas ma ried li tinqala’ xi għedewwa bejnu u bejn niesu. Mar għand il-Profeta tagħna u qallu: “O Muhammad! In-nies kollha ngħaqdu fl-għedewwa kontrik u ġew jilmentaw miegħi. L-għedewwa bejn il-qraba mhijiex ħaġa tajba. Iriduk ma ssejħilhomx kâfirin, u ma tgħajjarhomx billi tgħid li qegħdin fi triq ħażina.” Għal dan, Habîb al-akram qal:

“O ziju! Kun af li anki kieku jagħtuni x-xemx f’idi l-leminija u l-qamar f’idi x-xellugija (iwiegħdu x’iwiegħdu), jiena qatt ma nieqaf minn din ir-reliġjon, u lanqas milli nwassalha u ngħarrafha lin-nies. Jew Alla l-Għoli jxerred din ir-reliġjon mad-dinja kollha u d-dmir tiegħi jitwettaq, jew nagħti ħajti f’din it-triq.” Imbagħad qam bilwieqfa. Għajnejh imbierka kienu mimlija dmugħ.

Meta ra li Rasûlullah kien tnikket, Abû Tâlib iddispjaċih għal dak li kien qal, għannqu minn għonqu u qallu: “O bin ħija! Kompli fi triqtek u agħmel dak li trid. Sakemm inkun ħaj, se nħarsek u nipproteġik.”23

Meta għaxra mill-kbarat tal-politeisti fehmu li Abû Tâlib kien qiegħed iħares lil Hazreti Muhammad, ħadu magħhom lil Umâra ibn Walîd u marru għand Abû Tâlib. Għamlulu proposta li kien impossibbli jaċċettaha: “O Abû Tâlib! Taf li dan Umâra huwa l-isbaħ, l-aktar b’saħħtu u l-aktar ta’ akhlâq fost iż-żgħażagħ ta’ Mekka. Barra minn hekk huwa poeta. Nagħtuhulek, u jservik fix-xogħlijiet tiegħek. Minflok Umâra, agħtina lil Muhammad ħa noqtluh. Raġel flok raġel! X’trid aktar?” Abû Tâlib għadab għall-aħħar b’dan il-kliem. Qalilhom: “Intom l-ewwel agħtuni lil uliedkom stess. Jien noqtolhom. Imbagħad nagħtikom lin-neputi tiegħi.” Il-politeisti fehmu kemm kienet serja l-ħaġa u qalu: “Imma wliedna mhux jagħmlu dak li jagħmel hu…” Abû Tâlib qal: “Naħlef li n-neputi tiegħi huwa aħjar minn uliedkom kollha. Mela intom tagħtuni lil ibnkom biex irabbih jien, u lil qalbi tiħduhieli biex toqtluha!… Anki l-ġemla ma tixxennaq u ma tħares lil ħadd ħlief lill-ferħ tagħha. Din il-ħaġa hija ’l bogħod ħafna mill-għaqal u mir-raġuni. Issa l-ħaġa qabżet kull limitu. Min hu għadu ta’ qalbi Muhammad (’alaihis-salâm), jien ukoll għadu tiegħu. Kunu afu dan sewwa, u agħmlu kull ma tistgħu!”24 Il-politeisti qamu minn posthom bir-rabja u telqu. Abû Tâlib minnufih ġabar lil ulied Hâshim u lil ulied Abdulmuttalib. Fissrilhom x’kien qiegħed jiġri u kkonvinċiehom jgħinu lill-Profeta maħbub tagħna (sallallâhu ’alaihi wa sallam). Id-dirgħajn li jintrefgħu biex joqtlu lil Rasûlullah kellhom jinkisru. F’dan ingħaqdu kontra l-politeisti. Abû Lahab biss ma ngħaqadx magħhom. Abû Tâlib qalilhom: “O rġiel qalbiena! Għada kull wieħed minnkom jitħażżem bix-xabla tiegħu u jimxi warajja!”

“O ziju! Kun af li anki kieku jagħtuni x-xemx f’idi l-leminija u l-qamar f’idi x-xellugija (iwiegħdu x’iwiegħdu), jiena qatt ma nieqaf minn din ir-reliġjon, u lanqas milli nwassalha u ngħarrafha lin-nies. Jew Alla l-Għoli jxerred din ir-reliġjon mad-dinja kollha u d-dmir tiegħi jitwettaq, jew nagħti ħajti f’din it-triq” Il-Profeta maħbub tagħna Muhammad ’alaihis-salâm

L-għada Abû Tâlib mar id-dar ta’ Sidna l-Profeta, u lkoll flimkien imxew lejn il-Haram ash-sharîf. L-irġiel qalbiena ta’ ulied Hâshim kienu mexjin warajhom. Waslu ħdejn il-Kâ’ba u waqfu wiċċ imb’wiċċ mal-politeisti. Abû Tâlib qal lill-politeisti: “O nies ta’ Quraysh! Smajt li ddeċidejtu toqtlu lin-neputi tiegħi. Tafu li dawn iż-żgħażagħ warajja, b’idejhom fuq ix-xwabel, qegħdin jistennew bla sabar sinjal minni? Naħlef li jekk toqtlu lil Muhammad, ma nħalli lil ħadd minnkom ħaj!…” Imbagħad beda jgħid poeżiji fit-tifħir tal-Profeta maħbub tagħna. Il-politeisti li kienu hemm, b’Abû Jahl fuq quddiem, xterdu.