TURMENT, TORTURA U KRUDILTÀ

Ħa jinxfu idejn Abû Lahab

Id-dar ta’ Sidna l-Profeta kienet bejn id-djar ta’ żewġ politeisti ħorox, Abû Lahab u Uqba ibn Mu’ayt. Dawn, f’kull okkażjoni, kienu jfittxu li jagħmlu xi ħsara lill-Profeta maħbub tagħna. Saħansitra billejl kienu jitfgħu l-istonku tal-annimali quddiem il-bieb ta’ Rasûlullah. Zijuh Abû Lahab lanqas b’dan ma kien jikkuntenta, iżda kien iwaddablu l-ġebel mid-dar tal-ġar tiegħu Adî u jinkwetah.

Lanqas martu Umm Jamîl ma kienet tibqa’ lura minnu: il-friegħi tax-xewk li kienet tiġbor kienet tferrixhom fit-toroq minn fejn kien se jgħaddi Rasûlullah, biex jinfilzawlu f’saqajh imbierka. Darba waħda, waqt li Abû Lahab kien qiegħed jitfa’ quddiem il-bieb ta’ Sidna l-Profeta l-ħmieġ li kien ġab, rah Hazreti Hamza. Minnufih ġera, qabad lil ħuh Abû Lahab u l-ħmieġ li kien ġab tefagħhulu fuq rasu.

Wara dan il-ħażen ta’ Abû Lahab u ta’ martu, niżlet dwarhom is-Sûrah Tabbat, li tibda bil-kliem “Ħa jinxfu idejn Abû Lahab, u diġà nixfu…”. Meta mart Abû Lahab, Umm Jamîl, semgħet li kienet niżlet sura dwarhom, bdiet tfittex lil Sidna l-Profeta. Meta saret taf li kien ħdejn il-Kâ’ba, ħadet f’idha ġebla kbira u marret hemm. Propju f’dak il-ħin Hazreti Abû Bakr kien qiegħed igawdi l-unur li jitkellem mal-Profeta tagħna.

Meta ra l-ġebla f’id Umm Jamîl, qal: “O Rasûlallah! Ġejja Umm Jamîl. Hija mara ħażina ħafna; nibża’ li tagħmillek xi ħsara. Kieku twarrab ftit, biex il-ħażen tagħha ma jilħqekx!” Rasûlullah qal: “Hi ma tistax tarani.” Umm Jamîl waqfet fuq ras Hazreti Abû Bakr u qalet kliem baxx: “O Abû Bakr! Għidli malajr fejn hu dak sieħbek! Għamel satira fuqi u fuq żewġi u għajjarna. Jekk hu poeta, jien ukoll poetessa, u żewġi wkoll poeta. Ara, jien ukoll nagħmel satira fuqu. Aħna kontrih, ma nagħrfux il-profezija tiegħu u r-reliġjon tiegħu ma togħġobniex. Naħlef li kieku rajtu, kont nagħtih b’din il-ġebla fuq rasu…” Meta Hazreti Abû Bakr qal: “Sidi mhuwiex poeta, u ma għamilx satira fuqek”, Umm Jamîl daret u telqet. Hazreti Abû Bakr dar lejn Sidna l-Profeta u staqsieh: “O Rasûlallah! Ma ratekx?” Hu qal: “Ma ratnix. Alla l-Għoli għamel għajnejha b’mod li ma jistgħux jarawni.”2

Fost il-bniet imbierka ta’ Sidna l-Profeta, Hazreti Umm Kulthûm kienet għarusa ma’ Utayba, iben Abû Lahab, u Hazreti Ruqayya ma’ ibnu l-ieħor, Utba; iżda kienu għadhom ma żżewġux.

Meta niżlet is-Sûrah Tabbat, Abû Lahab, li hu ta’ Jahannam, martu u l-kbarat ta’ Quraysh qalu lil Utba u lil Utayba: “Billi ħadtu lil uliedu l-bniet, ħaffiftulu l-piż. Ħallu lil uliedu l-bniet, ħa jbati. Aħna nagħtukom liema tfajla tridu minn Quraysh.” Huma qalu: “Tajjeb, ħallejniehom.” Dak il-bniedem baxx jismu Utayba mar saħansitra iżjed ’il bogħod: ġie quddiem il-Profeta tagħna (sallallâhu ta’âlâ ‘alaihi wa sallam) u insultah b’dan il-kliem: “O Muhammad! La lilek u lanqas ir-reliġjon tiegħek ma nagħraf. Lil bintek ukoll ħallejtha. Minn issa ’l quddiem la int tħobbni u lanqas jien inħobbok! La int tiġi għandi u lanqas jien niġi għandek!…” Imbagħad waqa’ fuq il-Profeta maħbub tagħna u qabdu minn għonq il-libsa mbierka tiegħu. Ċarratlu qmisu u insultah. Għal dan, il-Profeta maħbub tagħna talab kontrih b’dan il-kliem: “O Rabb tiegħi! Ibgħat fuqu waħda mill-bhejjem selvaġġi Tiegħek!” Meta Utayba, dak ta’ xorti ħażina, mar għand missieru u qallu x’ġara, Abû Lahab qal: “Nibża’ mit-talba ta’ Muhammad kontra ibni.” Ftit jiem wara, Abû Lahab bagħat lil ibnu Utayba Damasku għall-kummerċ. Il-karovana waqfet għal-lejl f’post jismu Zarqâ. Madwarha beda jdur iljun. Hekk kif rah, Utayba qal: “Jaħasra! Naħlef li t-talba ta’ Muhammad (‘alaihis-salâm) intlaqgħet. Dan l-iljun se jikolni! Għalkemm hu f’Mekka, il-qattiel tiegħi huwa hu!” Ftit wara l-iljun għab. Lil Utayba qegħduh jorqod f’post għoli. Billejl l-iljun reġa’ ġie. Xamm lil kull wieħed mill-karovana wieħed wieħed u wasal għand Utayba. Qabeż fuqu, ċarratlu żaqqu, qabdu minn rasu u temmu b’gdim tal-biża’. Utayba ta l-aħħar nifs jgħajjat: “Ma għedtilkomx li Muhammad huwa l-iżjed wieħed li jgħid il-verità fost in-nies?” U Abû Lahab, meta sema’ li ibnu kien tqatta’ minn iljun, beda jibki: “Ma għedtilkomx li kont nibża’ mit-talba ta’ Muhammad kontra ibni?”3

“Ħa jinxfu idejn Abû Lahab (ħa jinqered), u diġà nixfu. La ġidu (li wiret mingħand missieru) u lanqas dak li kiseb ma swewlu xejn. Se jidħol f’nar ixegħel, hu u martu wkoll, li ġġorr il-ħatab, b’ħabel mibrum ma’ għonqha” Tabbat: 1–5

Il-Profeta maħbub tagħna (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) kien isejjaħ lin-nies għall-hena ta’ dejjem; billi kien jistedinhom jemmnu fl-eżistenza u fl-uniċità ta’ Alla l-Għoli, kien jistinka biex ma jinħarqux f’Jahannam. Iżda l-politeisti, billi jgħidu: “Din hija r-reliġjon ta’ missirijietna”, kienu jibqgħu jqimu l-idoli. Sidna l-Profeta kien jistedinhom jgħixu ta’ bnedmin, ikunu nies ta’ unur u ta’ dinjità, jeħilsu mill-ħajja bla siwi u jogħlew għal gradi għoljin u sublimi. Iżda huma kienu jibqgħu jwebbsu rashom. Abû Lahab kien fuq quddiem fost dawk li kienu jinsultawh u jitturmentawh. Kien dejjem jimxi wara Rasûlullah, u kien jistinka biex iżomm lin-nies milli jisimgħu kliemu u jqajjem id-dubju f’qalbhom. Fil-postijiet fejn in-nies kienu jinġabru u fis-swieq, kull meta Rasûlullah kien jgħid: “O nies! Għidu ‘Lâ ilâha illallâh’ u teħilsu!”, Abû Lahab minnufih kien jasal warajh u jgħid: “O nies! Dan li qiegħed jitkellem huwa n-neputi tiegħi. Temmnux kliemu! Żommu ’l bogħod minnu!”

Darba waħda Muhammad ‘alaihis-salâm kien qiegħed jagħmel is-salât ħdejn il-Kâ’ba ash-sharîfa. Grupp ta’ seba’ politeisti, fosthom il-kbarat ta’ Quraysh Abû Jahl, Shayba ibn Rabî’a, Utba ibn Rabî’a u Uqba ibn Abî Mu’ayt, ġew u qagħdu bilqiegħda f’post qrib Rasûlullah. Fil-qrib kien hemm l-istonku u l-fdalijiet ta’ ġemel li kien inqatel il-jum ta’ qabel. Abû Jahl, dak il-bniedem baxx, dar lejn dawk ta’ ħdejh u għamel proposta kerha: “Min minnkom jieħu l-istonku ta’ dan il-ġemel u jqiegħdu bejn spallejn Muhammad meta jinżel fis-sajda?” L-iżjed wieħed oppressiv, ħarxi, bla ħniena u ta’ xorti ħażina fosthom, Uqba ibn Abî Mu’ayt, qal: “Jien”, u qam minnufih. Waqt li l-Profeta tagħna kien fis-sajda, qegħedlu l-istonku, b’dak kollu li kien fih, fuq spallejh imbierka. Il-politeisti, meta raw dan, bdew jitmermru bid-daħk. Sidna l-Profeta tawwal is-sajda u ma refax rasu l-imbierka. F’dak il-ħin rah Abdullah ibn Mas’ûd, wieħed mill-Kumpanni nobbli. Hu rrakkonta din il-ġrajja hekk:

“Meta rajt lil Rasûlullah f’dak l-istat, id-demm tela’ għal rasi. Iżda ma kelli la poplu u lanqas tribù li jħarsuni mill-politeisti. Kont waħdi u dgħajjef. F’dak il-ħin lanqas kelli s-saħħa nitkellem. Bqajt wieqaf f’posti, inħares lejn Rasûlullah b’niket kbir.

Aħ, kieku dak il-ħin kelli s-saħħa, jew xi ħadd li jħarisni mill-politeisti, biex inneħħi u narmi dak li kienu qiegħdu fuq l-ispallejn imbierka tar-Rasûl ’alaihis-salâm! Waqt li kont qiegħed nistenna hekk, għarrfu b’dan lil bint Rasûlullah, Hazreti Fâtima. Fâtima dak iż-żmien kienet għadha żgħira. Ġiet tiġri u tefgħet minn fuq missierha dak li kien hemm. Talbet kontra dawk li għamlu dan u qaltilhom kliem iebes. U Rasûlullah, bħallikieku ma ġara xejn, temm is-salât u qal tliet darbiet:

‘O Alla! Lil dan il-grupp ta’ Quraysh inħallihom f’idejk! O Alla! Lil Abû Jahl Amr ibn Hishâm inħallih f’idejk! O Alla! Lil Utba ibn Rabî’a inħallih f’idejk! O Alla! Lil Shayba ibn Rabî’a inħallih f’idejk! O Alla! Lil Uqba ibn Mu’ayt inħallih f’idejk! O Alla! Lil Umayya ibn Khalaf inħallih f’idejk! O Alla! Lil Walîd ibn Utba inħallih f’idejk! O Alla! Lil Umâra ibn Walîd inħallih f’idejk!’

Meta semgħu din it-talba kontrihom, il-politeisti waqfu jidħku u beżgħu, għax kienu jemmnu li t-talba li ssir fil-Baytullah tintlaqa’. Rasûlullah qal lil Abû Jahl: ‘Wallahi, jew tieqaf minn dan, jew Alla l-Għoli jniżżillek xi għawġ fuq rasek!’ Naħlef b’Alla l-Għoli li rajt lil kull wieħed minn dawk in-nies li Rasûlullah semma b’isimhom maqtul fil-Ghazâ ta’ Badr u mixħut mal-art, u mbagħad, bħal karkassa li kienet qiegħda tinten bis-sħana, mitfugħ fil-bir ta’ Badr.”

Darba waħda Abû Jahl qal lill-politeisti ta’ Quraysh fil-Baytullah: “O Quraysh! Qegħdin taraw li Muhammad ma jieqafx iċanfar ir-reliġjon tagħna, jitkellem kontra l-idoli tagħna u kontra missirijietna li kienu jqimuhom, u jqisna boloh. Quddiemkom naħlef u ngħid: għada, meta jiġi hawn jagħmel is-salât u jinżel fis-sajda, b’kull saħħti se inniżżillu fuq rasu ġebla li anki jien bilkemm se nkun nista’ nġorr. Imbagħad, jekk tridu ħarsuni minn ulied Abdulmuttalib u jekk tridu le – kif tridu. Meta noqtlu, il-qraba tiegħu jagħmluli li jridu…” Il-politeisti li kienu hemm ħeġġewh: “Naħilfu li se nħarsuk u ma nagħtuk f’idejn ħadd. Int biss oqtlu!” Filgħodu Abû Jahl ġie ħdejn il-Kâ’ba b’ġebla kbira ħafna f’idu. Qagħad bilqiegħda ħdejn il-politeisti u beda jistenna. Il-Profeta maħbub tagħna (sallallâhu ‘alaihi wa sallam), bħas-soltu, ġie fil-Baytullah u beda jagħmel is-salât. Abû Jahl qam u mexa lejn Rasûlullah biex jagħtih bil-ġebla kbira li kellu f’idu. Il-politeisti kollha kienu qegħdin isegwu dak li kien qiegħed jiġri b’eċċitament kbir. Meta Abû Jahl resaq qrib Rasûlullah, f’daqqa waħda beda jirtogħod. Il-ġebla kbira waqgħetlu minn idu mal-art, wiċċu sar griż bħall-irmied u mar lura b’biża’ kbir. Il-politeisti, mistagħġbin, marru għand Abû Jahl u staqsewh: “O Amr ibn Hishâm! Għid, x’ġara?” Abû Jahl qal: “Propju meta rfajt il-ġebla biex noqtlu, quddiemi deher ġemel inferoċit. Naħlef li f’ħajti qatt ma rajt u lanqas smajt b’ġemel b’saqajn daqshekk twal, b’snien daqshekk jaqtgħu u daqshekk tal-biża’. Kieku resaqt ftit iżjed, żgur kien joqtolni.” Darba oħra Abû Jahl ġabar lill-politeisti u staqsiehom: “L-iltim ta’ Abdullah jagħmel is-salât hawn u jogħrok wiċċu mal-art?” Huma qalu: “Iva.” Abû Jahl, li kien qiegħed jistenna din il-kelma propju, qal: “Jekk narah hekk, nisħaqlu rasu b’sieqi.” Darba waħda sid il-profeti qam għas-salât ħdejn il-Kâ’ba. Abû Jahl kien bilqiegħda ma’ sħabu. Qam minn postu u mexa lejn Rasûlullah (sallallâhu ’alaihi wa sallam). Resaq qrib ħafna. Iżda f’daqqa waħda beda jaħrab, jimsaħ wiċċu b’idu. Il-politeisti marru għandu u qalulu: “X’ġara, x’inhi din il-qagħda tiegħek?” Abû Jahl wieġeb: “Bejnietna feġġet ħofra tan-nar. Meta rajt xi nies jinqdfu fuqi, dort lura.” Il-kbarat tal-politeisti, bħal Walîd ibn Mughîra, Abû Jahl (Amr ibn Hishâm), Aswad ibn Muttalib, Umayya ibn Khalaf, Aswad ibn Abd Yaghûth, Âs ibn Wâ’il u Hârith ibn Qays, kull meta kienu jaraw lil Rasûlullah, kienu jiddieħku bih: “Dan ukoll jaħseb li huwa profeta u li jiġi għandu Jabrâîl.” Għalhekk, f’jum li fih Habîb al-akram kien imnikket ħafna, ġie Jabrâîl ’alaihis-salâm u ġab xi versi nobbli. Fit-tifsira tagħhom:

“(O Rasûl Tiegħi!) Naħlfu li ġew imżebilħa wkoll il-profeti li ntbagħtu qablek. Lil dawk li kienu jiddieħku u jżebilħuhom (lill-profeti), bħala ħlas taż-żebliħ tagħhom, ħakmuhom minn kull naħa l-għawġ u l-kastig.”4 “Aħna tassew biżżejjed kontra dawk li jiddieħku bik. Huma dawk li flimkien ma’ Alla l-Għoli jagħrfu alla ieħor. Dalwaqt se jkunu jafu (x’tmiem jistennihom). Aħna tassew nafu li minħabba kliemhom (minħabba li jagħtu sħab lil Alla, li jtawlu ilsienhom kontra l-Qur’ân al-karîm u li jkellmuk biż-żebliħ) sidrek jidjieq u qalbek titqal.”5

“O Abû Jahl! Wallahi, jew tieqaf minn dan, jew Alla l-Għoli jniżżillek xi għawġ fuq rasek” Il-Profeta maħbub tagħna Muhammad ’alaihis-salâm

Darba waħda, waqt li s-Sultân tal-univers kien qiegħed jagħmel it-tawâf madwar il-Kâ’ba l-Imqaddsa, ġie Jabrâîl ’alaihis-salâm u qal: “Ġejt ordnat inħallashom (lil dawk li jiddieħku).” Ftit wara għadda minn quddiemhom Walîd ibn Mughîra. Jabrâîl ’alaihis-salâm staqsa: “Dan li għaddej x’tip ta’ bniedem hu?” Sidna l-Profeta qal: “Huwa wieħed mill-agħar qaddejja ta’ Alla l-Għoli.” Imbagħad Jabrâîl ’alaihis-salâm ipponta lejn riġel Walîd u qal: “Ħallastu!” Ftit wara kien għaddej Âs ibn Wâ’il. Meta staqsa dwaru wkoll u ħa l-istess tweġiba, ipponta lejn żaqqu u qal: “Lil dan ukoll poġġejtu f’postu!” Meta għadda Aswad ibn Muttalib, ipponta lejn għajnejh, u meta ra lil Abd Yaghûth, lejn rasu. U meta kien għaddej Hârith ibn Qays, ipponta lejn żaqqu u qal: “O Muhammad! Alla l-Għoli ħelsek mill-ħażen tagħhom. Dalwaqt kull wieħed minnhom jolqtu xi għawġ.”

Lil Âs ibn Wâ’il daħlitlu xewka f’riġlu. Kemm ikkuraw, ma setgħu jsibulha l-ebda fejqan. Fl-aħħar riġlu ntefaħ daqs għonq ta’ ġemel, u ta l-aħħar nifs jgħajjat: “Alla ta’ Muhammad qatilni!”

Aswad ibn Muttalib għama. Jabrâîl ‘alaihis-salâm ħabatlu rasu ma’ siġra u qerdu.

Lil Aswad ibn Abd Yaghûth, waqt li kien f’post jismu Bâd as-samûm, wiċċu u ġismu sarulu suwed kollhom. Meta wasal id-dar, ma għarfuhx u keċċewh mill-bieb. Miet bil-qilla, iħabbat rasu mal-bieb ta’ daru.

U Hârith ibn Qays kien kiel ħut mielaħ. Is-sħana ġewwa fih baqgħet tiżdied. Kemm xorob ilma, ma setax jitfi l-għatx. Fl-aħħar infaqa’ u miet. Lil Walîd ibn Mughîra wkoll daħlitlu biċċa ħadid f’pexxuna. Il-ferita ma fieqitx, tilef ħafna demm, u hu wkoll ta l-aħħar nifs jgħajjat: “Alla ta’ Muhammad qatilni!”

Hekk kull wieħed minnhom ħa l-ħlas li kien jistħoqqlu għal dak li kien jagħmel. Barra minn hekk, fil-versi ġie mgħarraf li l-politeisti se jibqgħu f’Jahannam għal dejjem. Darba waħda l-Profeta maħbub tagħna (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) iltaqa’ ma’ Hakam ibn Abul-Âs. Meta Sidna l-Profeta tbiegħed, Hakam beda jiddieħak bih minn wara dahru, iwerwer ħalqu, wiċċu u ġismu.

Rasûl al-akram (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) ra, bin-nûr tal-profezija, dak li kien qiegħed jagħmel Hakam, u talab li jibqa’ hekk. Ġisem Hakam ħakmitu rogħda, u baqa’ hekk sa tmiem ħajtu.

It-torturi fuq il-Kumpanni nobbli

Il-politeisti ma kinux jitturmentaw biss lil Sidna l-Profeta. Kienu jittorturaw ukoll lill-Kumpanni glorjużi tiegħu (radiyallâhu ‘anhum). B’mod speċjali kienu jagħżlu lill-foqra u lil dawk li ma kellhom lil ħadd, u bla ebda tlaqliq kienu jagħfsuhom u jittorturawhom kemm setgħu, b’mod li lanqas jista’ jiġi immaġinat. L-iżjed li ġew ittorturati kienu Bilâl Habashî, is-Sinjura Zinnîra, Khabbâb ibn Arat, Ammâr ibn Yâsir u l-familja tiegħu (radiyallâhu ’anhum ajma’în). Lil xi wħud kienu jaħarquhom b’ġebel imsaħħan fis-sħana tax-xemx, u lil oħrajn kienu jżommuhom bil-ġuħ u bil-għatx u jittorturawhom, jgħidulhom: “Itlaq mir-reliġjon ta’ Muhammad!” Iżda huma kienu jissaportu dawk it-tbatijiet li ma jissaportewx, u qatt ma telqu mir-reliġjon tal-Iżlam.

Alla huwa wieħed, Alla huwa wieħed

Hazreti Bilâl, l-ilsir ta’ politeista jismu Umayya ibn Khalaf, sar Musulman permezz ta’ Abû Bakr as-Siddîq. Billi fost it-tnax-il ilsir tiegħu Umayya kien iħobb l-iżjed lil Bilâl, kien għamlu għassies tat-tempju tal-idoli. Meta sar Musulman, Hazreti Bilâl xeħet l-idoli kollha tat-tempju b’wiċċhom mal-art, bħallikieku qegħdin jagħmlu s-sajda. Meta l-aħbar waslet għand Umayya, qabdu biża’ kbir. Sejjaħlu u staqsieh: “Int sirt Musulman. Smajt li qiegħed tagħmel is-sajda lir-Rabb ta’ Muhammad; hekk hu?” Hazreti Bilâl qal: “Iva. Nagħmel is-sajda lil Alla l-Għoli, il-Kbir u l-Għoli.” Meta ħa din it-tweġiba, li ma għoġbitux, Umayya minnufih beda jitturmentah u jittorturah. F’nofsinhar, meta x-xemx tkun eżatt fuq ir-ras, kien ineżżgħu u fuq ġismu għeri jqiegħed ġebel imsaħħan bis-sħana, u hekk jaħarqu. Wara li kien jgħabbilu parti mill-ġebel, li kien jaħraq bħan-nar, fuq dahru u parti fuq żaqqu, kien jgħidlu: “Itlaq mir-reliġjon tal-Iżlam!.. Emmen fl-idoli Lât u Uzzâ!” Iżda Hazreti Bilâl kien jistqarr il-fidi tiegħu billi jgħid: “Alla l-Għoli huwa wieħed! Alla l-Għoli huwa wieħed!”

Kull meta kien jara dan is-sabar tiegħu, Umayya ibn Khalaf kien jinxtegħel bir-rabja, ikaxkru fuq ix-xewk, iġarraħlu ġismu u jittorturah. U Hazreti Bilâl, bla ma jagħti kas tad-demm li kien jiġri bil-kotra minn ġismu, kien jgħid: “O Alla! Jien kuntent b’dak li jiġi minn Għandek! O Alla! Jien kuntent b’dak li jiġi minn Għandek!” u kien jibqa’ sod fil-fidi tiegħu. Hazreti Bilâl iddeskriva din il-qagħda tiegħu hekk:

“Dak Umayya l-ħażin kien jorbotni fis-sħana tan-nhar u jittorturani billejl. Kien jum sħun. Bħas-soltu, reġa’ beda jittorturani. Biex iwarrabni mill-Iżlam, kull meta kien jgħid: ‘Qim l-idoli tagħna! Iċħad lil Alla ta’ Muhammad, iċħdu, iċħdu!’, jien kont ngħid: ‘Alla huwa wieħed! Alla huwa wieħed!’ Biex jiżfoga r-rabja tiegħu, dak in-nhar qegħedli blata kbira ħafna fuq sidri. F’dak il-ħin tlift minn sensi. Meta ġejt f’sensi, rajt li l-blata kienet tneħħiet minn fuqi u x-xemx kienet daħlet wara sħaba. Roddejt il-ħajr lil Alla l-Għoli u għedt lili nnifsi: ‘O Bilâl! Kull ma jiġi mingħand Janâb al-Haqq huwa sabiħ u ħelu.’”

Darba waħda Umayya ibn Khalaf reġa’ ħareġ lil Bilâl Habashî barra biex jittorturah. Neżżgħalu ħwejġu, ħallieh biss bil-qalziet ta’ taħt, meddu fuq ir-ramel jaqli fis-sħana li tixwi, u għabba fuqu l-ġebel. Il-politeisti nġabru u ttorturawh bil-qawwa, jgħidulu: “Jekk ma titlaqx mir-reliġjon tiegħek, noqtluk.” U Bilâl Habashî, taħt dawk it-tbatijiet li ma jissaportewx, kien jgħid: “Alla huwa wieħed! Alla huwa wieħed!” F’dak il-ħin il-Profeta maħbub tagħna (sallallâhu ’alaihi wa sallam) kien għaddej minn hemm. Meta ra f’liema stat kien Hazreti Bilâl Habashî, tnikket ħafna u qal: “Li ssemmi l-isem ta’ Alla l-Għoli se jeħilsek.”

Ftit wara li Sidna l-Profeta reġa’ lura d-dar, ġie għandu Hazreti Abû Bakr. Sidna l-Profeta rrakkonta lil Abû Bakr as-Siddîq it-tbatijiet li kien qiegħed jgħaddi minnhom Bilâl Habashî, u qal: “Tnikkitt ħafna.” Hazreti Abû Bakr minnufih mar hemm. Qal lill-politeisti: “X’tieħdu billi tittorturaw lil Bilâl b’dan il-mod? Bigħuhuli.” Huma qalu: “Ma nbigħuhx lanqas kieku tagħtina deheb daqs id-dinja kollha. Imma nistgħu nibdluh mal-ilsir tiegħek Âmir.” Âmir, l-ilsir ta’ Hazreti Abû Bakr, kien imexxilu l-kummerċ u jaqla’ ħafna flus. Minbarra l-ġid tiegħu stess, kellu għaxart elef munita tad-deheb. Kien l-għajnuna ta’ Hazreti Abû Bakr u kien imexxilu x-xogħlijiet kollha tiegħu. Iżda kien kâfir, u kien jibqa’ jwebbes rasu fil-kufr (nuqqas ta’ fidi) tiegħu. Hazreti Abû Bakr qal: “Tajtkom lil Âmir, bil-ġid u l-flus kollha tiegħu, flok Bilâl.” Umayya ibn Khalaf u l-politeisti l-oħra ferħu ħafna u qalu: “Qarraqna b’Abû Bakr.”

“(O Rasûl Tiegħi!) Naħlfu li ġew imżebilħa wkoll il-profeti li ntbagħtu qablek. Lil dawk li kienu jiddieħku u jżebilħuhom (lill-profeti), bħala ħlas taż-żebliħ tagħhom, ħakmuhom minn kull naħa l-għawġ u l-kastig” Al-An’âm: 10

Hazreti Abû Bakr minnufih tefa’ l-ġebel tqil minn fuq Bilâl Habashî u qajmu fuq saqajh. Bilâl Habashî kien mifni għalkollox mit-torturi ħorox. Hazreti Abû Bakr qabdu minn idu, ħadu dritt għand il-Profeta maħbub tagħna u qal: “O Rasûlallah! Illum ħlist lil Bilâl mill-jasar biex nogħġob lil Alla l-Għoli.” Rasûlullah feraħ ħafna u għamel ħafna talbiet għal Hazreti Abû Bakr. Imbagħad Jabrâîl ’alaihis-salâm ġab il-versi 17 u 18 tas-Sûrah al-Layl, li jħabbru li Abû Bakr huwa ’l bogħod minn Jahannam. F’dawn il-versi jingħad, fit-tifsira tagħhom: “Min (bħal Hazreti Abû Bakr) jibża’ ħafna minn Alla (u jżomm ’il bogħod mix-shirk u mid-dnubiet) u jonfoq ġidu fit-triq tat-tajjeb biex ikun safi quddiem Alla l-Għoli (u biex jilħaq il-wegħda divina), jitbiegħed minnha (minn Jahannam).”

Tortura li ma tistax tiġi immaġinata

Hazreti Khabbâb ibn Arat ukoll kien wieħed minn dawk li ġew oppressi biex jitilqu mir-reliġjon tagħhom. Lanqas Hazreti Khabbâb ma kellu lil ħadd, u kien l-ilsir ta’ mara politeista jisimha Umm Anmâr.

Billi ma kellux qraba li jħarsuh, il-politeisti kienu jinġabru, ineżżgħulu l-ħwejjeġ minn fuq ġismu mbierek u joborxuh bix-xewk. Xi drabi kienu jilbsulu qmis tal-ħadid fuq ġismu għeri u jżommuh fix-xemx. Il-ġebel li kienu jsaħħnu fix-xemx jew fin-nar kienu jagħfsuh ma’ ġismu għeri, jgħidulu: “Itlaq mir-reliġjon tiegħek! Qim lil Lât u lil Uzzâ!” U Khabbâb kien jibqa’ sod fil-fidi tiegħu u kien iwieġbilhom: “Lâ ilâha illallâh, Muhammadun Rasûlullah.”

Darba waħda l-politeisti nġabru u qabbdu nar f’pjazza. Rabtu lil Hazreti Khabbâb u ġabuh hemm. Neżżgħuh u medduh fuq in-nar. Riedu jew iwarrbuh mir-reliġjon jew jaħarquh fin-nar. Hazreti Khabbâb, mimdud fuq dahru f’nofs in-nar, kien jitlob: “O Alla! Int qiegħed tara l-istat tiegħi u taf f’liema qagħda jien. Saħħaħ il-fidi f’qalbi u agħtini sabar kbir!” Wieħed mill-politeisti rifes b’siequ fuq sidru. Iżda huma ma kinux jafu li Alla l-Għoli jħares lil dawk li jemmnu.

Ħafna snin wara, meta staqsew lil Khabbâb dwar din il-ġrajja, kixef dahru, wera l-marki tal-ħruq u qal: “Qabbdu n-nar għalija, imbagħad kaxkruni u xeħtuni fih. Dak in-nar ma tfieh xejn ħlief laħmi.”

Waqt li Hazreti Khabbâb kien jiġi ttorturat hekk barra, sidtu Umm Anmâr ukoll kienet issaħħan il-ħadid fin-nar u tagħfsu ma’ rasu u taħraqhielu, biex twarrbu mir-reliġjon. Hu, minħabba r-reliġjon tiegħu, kien jissaporti dan l-uġigħ kollu, ma kienx jagħmel dak li kienu jitolbu minnu u ma kienx jitlaq mill-fidi tiegħu.

Darba waħda Hazreti Khabbâb mar quddiem il-Profeta maħbub tagħna u qal: “O Rasûlallah! Il-politeisti barra, kull fejn jarawni, jaħarquni bin-nar. U d-dar, sidti Umm Anmâr taħraqli rasi b’ħadida msaħħna. Nitolbok tagħmel talba għalija!” Imbagħad wera l-ħruq fuq dahru u fuq rasu. Il-Profeta tagħna tnikket ħafna għall-qagħda tiegħu. Ma felaħx għat-tbatija li kien qiegħed jissaporti biex ma jitlaqx mir-reliġjon, u għall-oppressjoni li kienu qegħdin jagħmlulu, u talab: “O Rabb tiegħi! Għin lil Khabbâb!” Janâb al-Haqq minnufih laqa’ t-talba tar-Rasûl Tiegħu u bagħat fuq Umm Anmâr uġigħ ta’ ras qawwi. Umm Anmâr kienet tokrob bl-uġigħ ta’ rasha sas-sebħ. Bħala kura qalulha li għandhom jaħarqulha rasha b’ħadida msaħħna fin-nar. Fl-aħħar sejħet lil Khabbâb u ordnatlu jsaħħan virga tal-ħadid fin-nar u jaħraqilha rasha biha… U Hazreti Khabbâb kien jaħraqilha rasha bil-ħadid…

Fl-ewwel jiem tal-Iżlam, il-politeisti ma tantx kienu jagħtu kas lil Khabbâb ibn Arat. Iżda l-għadd ta’ dawk li kienu jemmnu kien qiegħed jikber minn jum għal ieħor. Fl-aħħar, riedu jew ma riedux, kellhom jieħdu l-ħaġa bis-serjetà. Imbagħad żiedu t-torturi fuq Hazreti Khabbâb: kienu jsawtuh bla qies, jagħtuh id-daqqiet, iġarrħuh u jgħabbuh turment fuq turment…

Minkejja dan kollu, Hazreti Khabbâb lanqas xagħra ma ċeda mill-fidi tiegħu. Iżda t-turmenti u t-torturi kienu saru ħaġa li ma tissaportiex. Għarraf lil Sid l-univers b’dak kollu li kien qiegħed jiġri u qal: “O Rasûlallah! M’intix se tagħmel talba biex neħilsu mit-tbatijiet li qegħdin ngħaddu minnhom?”

Għal dan, Rasûlullah qal: “Fost l-ummah ta’ qabilkom kien hemm nies li l-ġilda u l-laħam tagħhom kienu jitqaxxru u jinbarxu b’moxt tal-ħadid, iżda lanqas dik it-tortura ma kienet twarrabhom mir-reliġjon. Kienu jinqasmu fi tnejn b’serrieq minn quċċata ta’ rashom, iżda lanqas dawk it-torturi ma setgħu jwarrbuhom mir-reliġjon. Alla l-Għoli żgur li se jtemm din il-ħaġa (l-Iżlam). Se jagħmilha tirbaħ fuq ir-reliġjonijiet kollha. Il-paċi se tkun tant li bniedem li jivvjaġġa waħdu fuq il-bhima tiegħu minn San’â sa Hadramawt ma jibża’ minn ħadd ħlief minn Alla l-Għoli, u għan-nagħaġ tiegħu ma jibża’ minn xejn ħlief li jattakkahom il-lupu. Iżda intom qegħdin tgħaġġlu.” Imbagħad għamel talba għal Khabbâb u mesaħlu dahru. Dan il-kliem ħelu ta’ Rasûlullah, li hu ikel u fejqan għall-erwieħ, taffa l-uġigħ ta’ Khabbâb.

Hazreti Khabbâb kellu jieħu somma tajba ta’ flus, l-iżjed mingħand il-politeista bla rażan Âs ibn Wâ’il. Mar għandu jitolbu d-dejn. Âs ibn Wâ’il qal lil Khabbâb: “Sakemm ma tiċħadx lil Muhammad, ma nagħtikx dak li għandi nagħtik.” Hazreti Khabbâb wieġeb: “Wallahi, kif ma nistax nagħmel dan sakemm inkun ħaj, hekk ukoll, meta wara l-mewt inqum mill-qabar, qatt ma nkun nista’ nwarrab u niċħad lill-profeta tiegħi. Nitlaq kollox, iżda din iċ-ċaħda ma nistax nagħmilha.” Għal dan, Âs ibn Wâ’il qal: “Mela wara l-mewt se nerġgħu nqumu? Jekk teżisti ħaġa bħal din, dakinhar se jkolli kemm ġid u kemm ulied. Dakinhar inħallsek id-dejn.”

Minħabba dan il-kliem ta’ Âs ibn Wâ’il, Alla l-Għoli qal fil-Qur’ân al-karîm, fil-versi 77–79 tas-Sûrah Maryam, fit-tifsira tagħhom: “(O Habîb Tiegħi!) Jaqaw rajt lil dak li jiċħad il-versi Tagħna u jgħid: ’Lili żgur li (f’jum il-qiyâmat) se jingħatawli ġid u wlied’ (lil Âs ibn Wâ’il)? Jaf hu l-ghayb, jew ħa wegħda mingħand ir-Rahmân? Le, qatt! Aħna se niktbu dak li jgħid (f’jum il-qiyâmat se nagħmluh jagħti kont tiegħu) u se nżidulu l-kastig aktar u aktar.”

Tortura sakemm tintilef minn sensik

Il-politeisti, fit-tortura, ma kinux jagħmlu differenza bejn mara u raġel. Is-Sinjura Zinnîra, li kienet waħda mill-ewwel Musulmani u ma kellha lil ħadd, kienet ilsira. Meta saru jafu li kienet saret Musulmana, il-politeisti xejn ma qagħdu lura milli jittorturawha wkoll. Lis-Sinjura Zinnîra kienu jġegħluha tqim l-idoli Lât u Uzzâ, jagħfsulha griżmejha u jittorturawha sakemm, mingħajr nifs, kienet tintilef minn sensiha. Minkejja dan, qatt ma telqet mir-reliġjon tagħha u qatt ma għamlet dak li kienu jgħidulha. L-iżjed li kien jittorturaha kien Abû Jahl. Minħabba f’hekk, għajnejn Zinnîra waqfu jaraw. Darba waħda, meta Abû Jahl qalilha: “Rajt? Lât u Uzzâ għamewk!”, is-Sinjura Zinnîra wriet il-fidi tagħha u qalet: “O Abû Jahl! Wallahi mhux kif qiegħed tgħid. L-idoli li intom issejħulhom Lât u Uzzâ ma jiswew għal xejn; la jafu b’dawk li jqimuhom u lanqas b’dawk li ma jqimuhomx. Ir-Rabb tiegħi żgur li għandu s-setgħa jroddli d-dawl ta’ għajnejja u jerġa’ jġibni kif kont qabel.”

“(O Bilâl!) Li ssemmi l-isem ta’ Alla l-Għoli se jeħilsek” Hadîth sharîf

Abû Jahl baqa’ mistagħġeb quddiem il-fidi bla ċaqliq ta’ Hazreti Zinnîra. Alla l-Għoli laqa’ t-talba ta’ Zinnîra, u għajnejha bdew jaraw aħjar minn qabel. Għalkemm raw dan, Abû Jahl u l-politeisti ta’ Quraysh, b’ras iebsa, ma emmnux. Anzi, qalu: “Dan ukoll huwa wieħed mis-seħer tal-profeta tagħhom! Ma tistagħġbux b’dawn il-boloh li jimxu fit-triq ta’ Muhammad? Kieku t-triq li qegħdin jimxu fiha kienet tajba u vera, konna nkunu aħna l-ewwel li nimxu warajha. Mela ilsira sabet il-verità qabilna?”

Imbagħad Alla l-Għoli niżżel il-vers 11 tas-Sûrah al-Ahqâf. Fit-tifsira tiegħu: “Dawk il-kâfirin qalu dwar dawk li jemmnu: ’Kieku fih (fl-Iżlam) kien hemm xi ġid, huma (il-foqra u l-imsejknin) ma kinux jaqbżuna fih, ma kinux jiġru lejh qabilna.’ U billi ma sabux it-triq it-tajba bih (bil-Qur’ân al-karîm, bħalma sabuha l-fidili), se jgħidu (biex jiċħdu l-Qur’ân al-karîm): ’Dan il-Qur’ân al-karîm (dak li ġab Muhammad) huwa gidba qadima.’”

Dâr al-Arqam

Il-Profeta maħbub tagħna (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) kien jitnikket ħafna bl-oppressjoni u bit-torturi li l-politeisti kienu jagħmlu lill-Kumpanni tiegħu. Biex l-Iżlam jinxtered u jitgħallem, kien hemm bżonn ta’ post sigur. Sidna l-Profeta għażel għal dan id-dmir qaddis id-dar ta’ Hazreti Arqam.6 Din id-dar kienet fil-lvant tal-Għolja ta’ Safâ, fi triq dejqa, f’post kemmxejn għoli. Minn hemm il-Kâ’ba l-Imqaddsa kienet tidher faċilment. Id-daħla u l-ħruġ tad-dar kienu tajbin ħafna biex wieħed iżomm għajnejh fuq min jgħaddi. Barra minn hekk, Hazreti Arqam kien wieħed mill-kbarat ta’ Mekka, raġel ta’ ġieħ kbir. Habîb al-akram, f’din id-dar, kien jispjega l-Iżlam lill-Kumpanni tiegħu. Dawk li kien miktub għalihom li jsiru Musulmani kienu jiġu hemm, kienu jingħataw l-unur tal-Iżlam u jiksbu l-barka billi jisimgħu l-kliem imbierek ta’ Rasûlullah, li hu fejqan għall-qlub. Kienu jisimgħu lil Sidna l-Profeta bla ma jieħdu nifs, bħallikieku fuq rashom kien qagħad għasfur li jtir hekk kif jitkellmu. Il-kliem imbierek tiegħu kienu jżommuh f’moħħhom, kważi jibilgħuh, bla ma jaqbżu kelma waħda. Il-Profeta tagħna (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) kien jgħaddi l-ġranet tiegħu fid-dar ta’ Arqam, u minn filgħodu sa filgħaxija kien jieħu ħsieb it-trobbija tal-Kumpanni tiegħu. Dan il-post kien l-ewwel ċentru tal-Musulmani, “Dâr al-Islâm”. L-ewwel Musulmani kienu jinġabru hemm, u hekk kienu mħarsa minn kull ħażen tal-politeisti.

Tortura sal-mewt

Ammâr ibn Yâsir jirrakkonta: “Ridt immur Dâr al-Arqam, nara lil Rasûlullah u nsir Musulman. Ħdejn il-bieb iltqajt ma’ Hazreti Suhayb. Meta staqsejtu: ‘X’qiegħed tagħmel hawn?’, hu staqsieni l-istess mistoqsija. Għedtlu: ‘Irrid nidħol għand Hazreti Muhammad, nisma’ kliemu u nsir Musulman.’ U hu qal: ‘Jien ukoll għal hekk ġejt.’ Dħalna flimkien quddiem il-preżenza għolja u onorata tiegħu. Spjegalna l-Iżlam. B’ferħ sirna Musulmani.”7

Ammâr kien wieħed mill-mujâhidîn li ma kinux jibżgħu jxandru bil-miftuħ li huma Musulmani. Kien jissaporti l-iżjed torturi ħorox biex ma jitlaqx mir-reliġjon tiegħu. Kull meta l-politeisti kienu jsibuh waħdu, kienu jeħduh fil-blat ta’ Mekka, f’post jismu Ramdâ, ineżżgħulu ħwejġu u jilbsuh qmis tal-ħadid.

Hekk kienu jżommuh taħt ix-xemx tikwi u jittorturawh. Xi drabi kienu jaħarqulu dahru bin-nar, u jgħadduh minn torturi li ma kellhom l-ebda tmiem. Kull darba kienu jgħidulu: “Iċħad!… Iċħad!… Qim lil Lât u lil Uzzâ u eħles!..” U Hazreti Ammâr kien jissaporti dawk it-tbatijiet li ma jissaportewx b’sabar kbir u kien iwieġeb: “Ir-Rabb tiegħi huwa Alla, il-profeta tiegħi huwa Muhammad ’alaihis-salâm.” Il-politeisti kienu jirrabjaw aktar b’dan. Kienu jqiegħdulu fuq sidru blat imsaħħan bis-sħana, u xi drabi kienu jitfgħuh f’bir u jippruvaw jgħerrquh fl-ilma. Darba waħda, meta kellu l-unur li jkun quddiem il-Profeta maħbub tagħna, Ammâr ibn Yâsir qal: “O Rasûlallah! Il-politeisti qegħdin jittorturawna bla qies.” Il-Profeta tagħna (sallallâhu ’alaihi wa sallam) tħassar lil Hazreti Ammâr u qal: “Sabar, o missier Yahzân!”, u mbagħad għamel talba: “O Rabb tiegħi! Tħallix lil ħadd mill-familja ta’ Ammâr idoq il-kastig ta’ Jahannam!”

L-ewwel martri, l-ewwel demm

Il-familja kollha ta’ Hazreti Ammâr – missieru Yâsir, ommu Sumayya u ħuh Abdullah – ħaddnet l-Iżlam. Lil ommu, lil missieru u lil ħuh il-politeisti kienu jittorturawhom saħansitra aktar milli kienu jittorturaw lil Hazreti Ammâr. Waqt it-torturi kienu jridu jġegħluhom jgħidu kliem ta’ kufr, iżda huma kienu jwieġbu: “Anki kieku tqaxxrulna ġildna u tqattgħulna laħamna biċċiet, ma nobdukomx”, u kienu jgħidu: “Lâ ilâha illallâh, Muhammadun Rasûlullah.” Jum ieħor, waqt li kienu qegħdin jittorturaw lill-familja ta’ Yâsir flimkien f’post jismu Bathâ, il-Profeta tagħna (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) kien għaddej minn hemm. Meta ra t-tbatijiet li ma jissaportewx tal-Kumpanni tiegħu, tnikket ħafna. Meta Hazreti Yâsir staqsa: “O Rasûlallah! Iż-żmien tagħna se jibqa’ dejjem jgħaddi f’dawn it-tbatijiet?”, Sidna l-Profeta qal: “Sabar, o familja ta’ Yâsir! Ifirħu, o familja ta’ Ammâr! Bla dubju, il-post tal-ħlas tagħkom huwa Jannah.” U darba waħda l-politeisti ta’ Mekka kienu qegħdin jittorturaw lil Ammâr bin-nar. Rasûlullah ġie hemm u qal: “O nar! Kun kiesaħ u ta’ salvazzjoni għal Ammâr, kif kont għal Ibrâhîm (‘alaihis-salâm)!” Wara, meta Ammâr kixef dahru, kienet tidher il-marka tan-nar. Dik il-marka kienet minn qabel it-talba ta’ Rasûlullah. Jum ieħor, waqt li kienu qegħdin jittorturaw lill-familja ta’ Yâsir, qatlu martri b’vleġeġ lil Hazreti Yâsir u lil ibnu Hazreti Abdullah. Abû Jahl ordna li s-saqajn imbierka ta’ Hazreti Sumayya jintrabtu bil-ħbula. Mat-truf tal-ħbula ordna li jintrabtu żewġ iġmla u li jinsaqu f’direzzjonijiet opposti; hekk qatta’ lil Hazreti Sumayya u għamilha martri. Meta Sidna l-Profeta u l-Kumpanni nobbli (‘alaihimur-ridwân) semgħu l-aħbar li l-oppressur bla ħniena u ħarxi Abû Jahl u l-politeisti l-oħra kienu qatlu martri lill-familja ta’ Yâsir bit-tortura, tnikktu ħafna. Din il-ġrajja kienet il-kawża li l-Kumpanni jingħaqdu u jinġabru flimkien aktar sew.8 Meta riedu jagħmlu s-salât, il-Kumpanni nobbli kienu jmorru f’postijiet fejn ma kien hemm ħadd, u hemm kienu jagħmlu l-‘ibâdât tagħhom bil-moħbi. Ġurnata minnhom, Sa’d ibn Abî Waqqâs, Sa’îd ibn Zayd, Abdullah ibn Mas’ûd, Ammâr ibn Yâsir u Khabbâb ibn Arat kienu qegħdin jagħmlu s-salât f’post jismu Abû Dubb, f’wieħed mill-widien ta’ Mekka. F’dak il-ħin resqu lejhom Akhnas ibn Sharîq u xi politeisti, li kienu qegħdin isegwuhom, u bdew jiddieħku bl-‘ibâda tagħhom u jgħajruha. Billi ma felħux għal dan, Hazreti Sa’d ibn Abî Waqqâs u sħabu nqdfu fuq il-politeisti. Hazreti Sa’d, b’għadma ta’ ġemel li qabad f’idu, ta lil wieħed mill-kâfirin u xaqqlu rasu. Il-politeisti beżgħu u ħarbu. Hekk il-Musulmani, għall-ewwel darba, xerrdu d-demm tal-kâfirin.

“O Abû Jahl! Wallahi mhux kif qiegħed tgħid. L-idoli li intom issejħulhom Lât u Uzzâ ma jiswew għal xejn; la jafu b’dawk li jqimuhom u lanqas b’dawk li ma jqimuhomx. Ir-Rabb tiegħi żgur li għandu s-setgħa jroddli d-dawl ta’ għajnejja u jerġa’ jġibni kif kont qabel” Is-Sinjura Zinnîra (radiyallâhu ’anhâ)

Kif Hazreti Abû Dharr Ghifârî sar Musulman

In-nies, wieħed wieħed u tnejn tnejn, kienu qegħdin isibu t-triq it-tajba, u n-nûr tal-Iżlam beda jinxtered anki barra minn Mekka u jdawwal id-dinja. Quddiem l-aħbar tat-tfaċċar tal-Iżlam u tat-tixrid tiegħu, il-politeisti kienu jfittxu modi kif iwaqqfuh. Fl-aħħar din l-aħbar waslet ukoll għand it-tribù ta’ Banî Ghifâr. Hekk kif sema’ din l-aħbar, Abû Dharr Ghifârî bagħat lil ħuh Unays Mekka u talbu jistħarreġ kif inhuma l-affarijiet. Unays mar Mekka u qagħad fil-majlis ta’ Sidna l-Profeta. Reġa’ lura mistagħġeb. Meta ħuh, Hazreti Abû Dharr, staqsieh: “X’aħbar ġibt?”, qal: “Sidi! Wallahi rajt raġel għoli ħafna, li dejjem jordna t-tajjeb u l-ġid u jżomm lin-nies mill-ħażen.” Meta Abû Dharr Ghifârî qal: “Tajjeb, u n-nies x’jgħidu fuqu?”, ħuh Unays, wieħed mill-poeti magħrufa ta’ dak iż-żmien, wieġeb: “Jgħidu li huwa poeta, bassar, saħħar. Iżda kliemu ma jixbahx lill-kliem tal-bassara u tas-saħħara. Barra minn hekk, dak li jgħid qabbiltu ma’ kull xorta ta’ poeżiji tal-poeti. Lanqas lilhom ma jixbah. Dan il-kliem, li m’hemmx bħalu, ma jistax jitqabbel mal-kliem ta’ ħadd. Wallahi, dak ir-raġel ixandar il-verità, jgħid dak li hu sewwa. Dawk li ma jemmnuhx huma giddieba u qegħdin fl-iżball.” Wara din l-aħbar, Abû Dharr Ghifârî ddeċieda li jmur Mekka, jara lil Sidna l-Profeta u jsir Musulman. Ħa f’idu bastun u ftit ikel, u b’ħeġġa qabad it-triq ta’ Mekka. Meta wasal Mekka, ma qal lil ħadd min kien, għax il-politeisti kienu juru għedewwa qalila lejn Sidna l-Profeta u lejn dawk li kienu għadhom kemm saru Musulmani, u kienu qegħdin iżidu l-ħażen tagħhom aktar u aktar. L-iżjed kienu jittorturaw lil dawk li saru Musulmani u ma kellhom lil ħadd u kienu barranin. Abû Dharr ma kien jaf lil ħadd f’Mekka. Kien barrani u ġej minn bogħod. Għalhekk ma staqsa xejn lil ħadd. Ħdejn il-Kâ’ba kien jistenna l-okkażjoni biex jara lil Rasûlullah, u kien ifittex xi sinjal biex isir jaf fejn kien. Lejn filgħaxija warrab f’kantuniera ta’ triq. Hazreti Alî ra lil Abû Dharr. Meta fehem li kien barrani, ħadu għandu d-dar. Billi ma staqsiehx dwar il-qagħda tiegħu, lanqas Abû Dharr ma kixef is-sigriet tiegħu. Meta sebaħ, reġa’ mar ħdejn il-Kâ’ba. Għalkemm dam idur sa filgħaxija, ma laħaqx dak li xtaq. Mar u qagħad fil-post ta’ qabel. Dak il-lejl ukoll Hazreti Alî għadda minn hemm. Qal: “Dan il-fqajjar għadu ma sarx jaf fejn hi daru”, u reġa’ ħadu miegħu. Filgħodu reġa’ mar fil-Baytullah u warrab fil-kantuniera fejn kien bilqiegħda. Hazreti Alî reġa’ stiednu d-dar. Din id-darba staqsieh minn fejn kien u għaliex kien ġie. Hazreti Abû Dharr qal: “Jekk twegħedni sewwa li se tagħtini tweġiba sewwa, ngħidlek.” Meta Hazreti Alî qal: “Għid, ma nikxef is-sigriet tiegħek lil ħadd”, Abû Dharr Ghifârî qal: “Smajt li hawn deher profeta. Ġejt biex narah u nasal għandu.” Hazreti Alî qal: “Sibt it-triq it-tajba, u għamilt bil-għaqal. Jien issa sejjer għandu. Imxi warajja u idħol fid-dar li nidħol fiha jien. Jekk fit-triq nintebaħ li xi ħadd jista’ jagħmillek ħsara, nagħmel tabirruħi qiegħed nirranġa ż-żarbun. Dakinhar int tistennanix, għaddi u kompli triqtek.” Abû Dharr Ghifârî mexa wara Hazreti Alî. Fl-aħħar kellu l-unur li jara l-wiċċ imbierek tal-Profeta tagħna, u sellimlu bil-kliem: “Assalâmu ’alaikum.”

“Sabar, o familja ta’ Yâsir! Ifirħu, o familja ta’ Ammâr! Bla dubju, il-post tal-ħlas tagħkom huwa Jannah” Hadîth sharîf

Dak is-salâm kien l-ewwel salâm li ngħata fl-Iżlam, u Abû Dharr Ghifârî kien l-ewwel wieħed li sellem hekk. Sidna l-Profeta rodd is-salâm u qal: “Fuqek tkun il-ħniena ta’ Alla l-Għoli.” Imbagħad Sidna l-Profeta staqsieh: “Min int?” Hu qal: “Jien mit-tribù ta’ Ghifâr.” “Minn meta ilek hawn?” staqsa Sidna l-Profeta. – “Ilni hawn tlett ijiem u tlitt iljieli.” – “Min kien jagħtik tiekol?” – “Ma sibt xejn x’niekol u x’nixrob ħlief Zamzam. Kull meta kont nixrob minn Zamzam, la kont inħoss ġuħ u lanqas għatx.” Il-Profeta tagħna qal: “Zamzam huwa mbierek. Ixabba’ lil min hu bil-ġuħ.” Wara dan Abû Dharr Ghifârî qal lil Sidna l-Profeta: “Għarrafni l-Iżlam.” Il-Profeta tagħna qallu l-Kalimat ash-shahâda, u hu tenniha, kiseb l-unur tal-Iżlam u ngħaqad mal-ewwel Musulmani.9 Meta sar Musulman, Hazreti Abû Dharr Ghifârî qal lill-Profeta tagħna: “O Rasûlallah! Naħlef b’Janâb al-Haqq, li bagħtek bħala profeta veru, li dan se ngħidu bil-miftuħ fost il-politeisti.” Mar ħdejn il-Kâ’ba u qal b’leħen għoli: “O Quraysh! Ash-hadu an lâ ilâha illallâh wa ash-hadu anna Muhammadan ‘abduhu wa rasûluh – nixhed li m’hemmx alla ħlief Alla l-Għoli, u li Muhammad ‘alaihis-salâm huwa l-qaddej Tiegħu u r-rasûl Tiegħu.” Hekk kif semgħu dan, il-politeisti minnufih inqdfu fuqu. Tawh bil-ġebel, bil-bsaten u b’biċċiet tal-għadam u ħallewh mgħaddas fid-demm. Meta ra dan, Hazreti Abbâs qal: “Ħallu lil dan ir-raġel, se toqtluh! Huwa minn tribù li tgħix fuq it-triq minn fejn tgħaddi l-karovana tal-kummerċ tagħkom. Kif se tgħaddu minn hemm imbagħad?” Hekk ħeles lil Hazreti Abû Dharr minn idejn il-politeisti. Abû Dharr, mill-ferħ li kiseb l-unur tal-Iżlam, ma setax joqgħod kwiet. L-għada reġa’ qal il-Kalimat ash-shahâda ħdejn il-Kâ’ba, b’kemm għandu leħen, jgħajjat. Il-politeisti din id-darba wkoll sawtuh u waqa’ mal-art. Reġa’ wasal Hazreti Abbâs u ħelsu minn idejhom. Sidna l-Profeta (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) ordna lil Hazreti Abû Dharr Ghifârî jerġa’ lura f’pajjiżu u jxerred l-Iżlam hemm. Skont din l-ordni, reġa’ lura għand it-tribù tiegħu u kellimhom dwar l-uniċità ta’ Alla l-Għoli u dwar il-fatt li Muhammad ‘alaihis-salâm huwa r-Rasûl Tiegħu. Qalilhom li dak li jxandar hu huwa l-verità u sewwa, u li l-idoli li kienu jqimu huma fiergħa, vojta u bla sens. Parti mill-folla li kienet qiegħda tisimgħu bdiet tgħajjat kontrih. Imbagħad il-kap tat-tribù, Haffâf, sikket lil dawk li kienu qegħdin jgħajtu u qal: “Stennew, ħa nisimgħu x’se jgħid.” Għal dan, Hazreti Abû Dharr kompla: “Qabel ma sirt Musulman, darba waħda mort ħdejn l-idolu Nuhm u qegħedt ħalib quddiemu. Rajt kelb jiġi, jixrob il-ħalib u jniġġes l-idolu. Fhimt b’mod ċar ħafna li l-idolu ma kellux saħħa jżomm dan milli jiġri. Kif jista’ jogħġobkom tqimu idolu li anki kelb umiljah? Dan mhux ġenn? Ara, dan hu dak li tqimu intom.” Kulħadd baqa’ b’rasu baxxa. Meta wieħed minnhom qal: “Tajjeb, u dan il-Profeta li qiegħed issemmi x’ixandar? Kif fhimt li qiegħed jgħid il-verità?”, Hazreti Abû Dharr qal b’leħen għoli: “Ixandar li Alla l-Għoli huwa wieħed, li m’hemmx alla ħlief Hu, li Hu ħalaq kollox u li Hu s-Sid u r-Rabb ta’ kollox… Jistieden lin-nies jemmnu Fih… Jistieden għat-tajjeb, għall-akhlâq sabiħ u biex in-nies jgħinu lil xulxin. Ixandar kemm hi ħaġa kerha li tindifen it-tifla ħajja, u kull ħażen ieħor, inġustizzja u oppressjoni li tagħmlu, u li għandna nżommu ’l bogħod minnhom.” U dam ħafna jispjega l-Iżlam. Semma wieħed wieħed l-iżbalji li fihom kienet it-tribù tiegħu. Imbagħad tkellem dwar il-ħsara u l-kruha tagħhom.

Ħafna minn dawk li semgħuh saru Musulmani, u l-ewwel fosthom kienu l-kap tat-tribù Haffâf u ħu Abû Dharr stess, Unays.10

Il-qari tal-Qur’ân al-karîm bil-miftuħ ħdejn il-Kâ’ba

Darba waħda l-Kumpanni nobbli nġabru f’post imwarrab u bdew jitkellmu: “Wallahi, ħlief Rasûlullah, ma nstab ħadd li jġiegħel lil dawn il-politeisti ta’ Quraysh jisimgħu l-Qur’ân al-karîm bil-miftuħ. Hemm xi ħadd li se jaqralhom il-Qur’ân al-karîm bil-miftuħ u jġegħelhom jisimgħuh?” Hemm kien hemm ukoll Hazreti Abdullah ibn Mas’ûd. Qal: “Jien inġegħelhom jisimgħuh.” Meta xi wħud mill-Kumpanni qalulu: “O Abdullah! Nibżgħu li l-politeisti jagħmlulek il-ħsara. Aħna rridu raġel li għandu poplu u tribù li, meta jkun hemm bżonn, iħarsuh mill-politeisti”, hu baqa’ jinsisti: “Intom ħalluni mmur. Janâb al-Haqq iħarisni.” L-għada, fil-ħin tad-duhâ (qabel nofsinhar), mar ħdejn il-Maqâm Ibrâhîm. Il-politeisti kienu miġbura hemm. Ibn Mas’ûd, bilwieqfa, qal il-Bismillâhir-rahmânir-rahîm u beda jaqra s-Sûrah ar-Rahmân. Il-politeisti qalu lil xulxin: “X’qiegħed jgħid bin Umm Abd? Żgur li qiegħed jaqra dak li ġab Muhammad”, u nqdfu fuqu. Bil-ponn, bis-sieq u bil-ħarta sewdulu wiċċu u għajnejh tant li sar ma jingħarafx. Iżda hu, taħt il-ħarta u d-daqqiet ta’ ponn, kompla jaqra. Reġa’ lura għand il-Kumpanni nobbli b’wiċċu u għajnejh kollhom ġrieħi u tbenġil. Il-Kumpanni nobbli tnikktu ħafna u qalu: “Aħna diġà konna nibżgħu li se jiġrilek hekk. Fl-aħħar ġralek dak li konna nibżgħu minnu.” Iżda Abdullah ibn Mas’ûd xejn ma kien imnikket, u qal: “Qatt ma rajt lill-għedewwa ta’ Alla l-Għoli daqshekk dgħajfa daqs illum. Jekk tridu, għada filgħodu nista’ nġegħelhom jisimgħu daqstant ieħor.” Il-Kumpanni nobbli qalu: “Le, dan biżżejjed għalik. Ġegħelt lil dawk il-kâfirin ħorox jisimgħu dak li ma jogħġobhomx.”11

Kif Tufayl ibn Amr sar Musulman

F’dawk is-snin, meta kien beda jxerred l-Iżlam bil-miftuħ f’Mekka, il-Profeta tagħna (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) lejl u nhar kien jagħti l-parir lin-nies u jistedinhom għar-reliġjon tal-Iżlam. Il-politeisti ta’ Mekka kienu jistinkaw biex ifixklu dawn l-isforzi ta’ Rasûlullah. Kontra dawk li kienu jaċċettaw dak li kien jgħid u jemmnu, kienu jqisu permess kull gidba, kull kalunnja u kull tortura. Hekk kif kienu jaraw lil xi ħadd li ltaqa’ u tkellem ma’ Sidna l-Profeta, minnufih kienu jmorru għandu u jużaw kull qerq u kull gidba biex ma jismax u ma jemminx dak li jgħid. Kienu jagħmlu kull ma jistgħu biex dawk li jiġu Mekka minn barra ma jiltaqgħux miegħu. Fi żmien meta l-Musulmani kienu fl-għawġ u qegħdin jbatu t-turmenti tal-kâfirin, Tufayl ibn Amr Dawsî ġie Mekka. Meta rawh, il-mexxejja tal-politeisti marru għandu u qalulu: “O Tufayl! Ġejt f’pajjiżna. L-iltim ta’ Abdulmuttalib, li feġġ fostna, għandu ħafna ħwejjeġ tal-għaġeb. Il-kliem li jgħid huwa bħas-seħer. Jifred lill-iben minn missieru, lill-ħu minn ħuh, lir-raġel minn martu! Bl-ideat li ġab qajjem kollox madwarna. L-iben li jisma’ kelmtu ma jagħtix kas ta’ missieru, iżda jimxi warajh. Ħadd ma għadu jisma’ minn ħadd, iżda jsir Musulman. Nibżgħu li l-għawġ tal-firda li laqat lilna jolqot ukoll lilek u lil niesek. Dan ikun il-parir tagħna lilek: la titkellem qatt miegħu! La tgħidlu kelma u lanqas tisma’ kelmtu. Tagħtix kas ta’ dak li jgħid! Oqgħod attent ħafna. Lanqas iddum hawn. Itlaq minnufih!” Dak li ġara wara dan, Tufayl ibn Amr jirrakkontah hekk:

“Wallahi, dak ir-raġel ixandar il-verità, jgħid dak li hu sewwa. Dawk li ma jemmnuhx huma giddieba u qegħdin fl-iżball” Hazreti Unays Ghifârî (radiyallâhu ’anh)

“Naħlef li tant tennewli dan li fl-aħħar iddeċidejt li ma nitkellimx miegħu u qatt ma nisma’ kliemu. Saħansitra meta kont dieħel il-Kâ’ba, biex ma nismax kliemu, sadejt widnejja bit-tajjar. L-għada filgħodu mort ħdejn il-Kâ’ba. Rajt lir-Rasûl ‘alaihis-salâm jagħmel is-salât hemm. Waqaft f’post qrib tiegħu. Bil-hikma ta’ Janâb al-Haqq, xi ħaġa minn dak li kien qiegħed jaqra waslet f’widinti. Kemm kien sabiħ il-kliem li smajt! Għedt lili nnifsi: ‘Jien m’iniex raġel li ma jafx jagħżel it-tajjeb mill-ħażin. Barra minn hekk, jien poeta. Għaliex ma nismax dak li jgħid? Jekk kliemu jidhirli sabiħ, naċċettah, u jekk ma jogħġobnix, inħallih.’ Staħbejt fil-ġenb u stennejt hemm sakemm Rasûlullah temm is-salât u telaq lejn id-dar. Imbagħad mort warajh. Meta daħal id-dar, dħalt jien ukoll u għedtlu: ‘O Muhammad ‘alaihis-salâm! Meta ġejt f’dan il-pajjiż, niesek qaluli hekk u hekk… Riduni noqgħod ’il bogħod minnek. Mill-biża’ sadejt widnejja bit-tajjar biex ma nismax kelmtek. Iżda Alla l-Għoli ġegħelni nisma’ xi ħaġa minn dak li taqra. Deherli sabiħ ħafna. Issa għarrafni dak li għandek tgħidli! Jien lest naċċetta.’ Rasûlullah spjegali l-Iżlam u qrali xi ftit mill-Qur’ân al-karîm. Naħlef li f’ħajti qatt ma smajt kliem isbaħ minn dan. Minnufih għedt il-Kalimat ash-shahâda u sirt Musulman. Imbagħad għedt: ‘O Rasûlallah! Jien fost niesi raġel li kelmtu tinstema’ u li għandu ġieħ. Ħadd minnhom ma jmur kontra kelmti. Se mmur u nistedinhom ukoll għar-reliġjon tal-Iżlam. Agħmel talba biex Alla l-Għoli jagħtini xi sinjal, xi karâma! Ħa jkun dak is-sinjal ta’ faċilità u ta’ għajnuna għalija meta nistieden lil niesi għall-Iżlam!’ Għal din it-talba tiegħi, Rasûlullah (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) talab: ‘O Alla! Agħtih sinjal, marka!’ Imbagħad irġajt lura f’pajjiżi. F’lejl mudlam, meta wasalt fuq l-għolja ta’ fuq l-għajn fejn kienu jgħixu niesi, fuq ġbini feġġ nûr bħal qandil u beda jiddi. Imbagħad tlabt: ‘O Alla! Ibdel dan in-nûr minn ġbini għal post ieħor! Ħalli l-injoranti tat-tribù ta’ Daws, meta jarawh, ma jaħsbux li Alla ħareġlu dan fuq ġbinu bħala kastig divin għax telaq mir-reliġjon tiegħu!’ Dak in-nûr minnufih għadda fuq tarf il-frosta li kelli f’idi u baqa’ mdendel hemm bħal qandil. Meta qrabt lejn ir-raħal tat-tribù tiegħi u bdejt nieżel l-inżul, dawk li kienu hemm kienu juru lil xulxin in-nûr li kien jiddi bħal qandil fuq tarf il-frosta f’idi. Hekk inżilt l-inżul u wasalt id-dar. L-ewwel wieħed li ġie għandi kien missieri, u rani f’dak l-istat. Mill-imħabba li kellu għalija għannaqni minn għonqi. Missieri kien xiħ ħafna. Għedtlu: ‘Missieri! Jekk tibqa’ kif kont, la jien tiegħek u lanqas int tiegħi!’ Meta sema’ dan il-kliem tiegħi, missieri stagħġeb u staqsa: ‘Għaliex, ibni?’ Wieġbtu: ‘Jien issa dħalt fir-reliġjon ta’ Muhammad ‘alaihis-salâm u sirt Musulman.’ Għal dan, missieri qal: ‘Ibni, jien ukoll dħalt fir-reliġjon li dħalt fiha int. Ħa tkun ir-reliġjon tiegħek ir-reliġjon tiegħi wkoll!’, u minnufih qal il-Kalimat ash-shahâda u sar Musulman. Wara dan għallimtu dak li kont naf dwar ir-reliġjon tal-Iżlam. Imbagħad għamel il-ghusl u libes ħwejjeġ nodfa. Wara ġiet għandi marti. Lilha wkoll għedtilha l-istess. Hi wkoll aċċettat u saret Musulmana. Meta sebaħ, ħriġt fost it-tribù ta’ Daws. Spjegajtilhom l-Iżlam u stedinthom ilkoll għall-Iżlam. Iżda huma baqgħu jitħassbu biex jaċċettaw. Għal żmien twil opponew. Ma telqux l-għemejjel tagħhom, li huma dnub u ħażen. Marru saħansitra iżjed ’il bogħod: b’għamżiet tal-għajn u tal-ħuġbejn kienu jiddieħku bija; minħabba l-passjoni tagħhom għall-użura u għal-logħob tal-azzard ma semgħux kliemi. Kienu jaħarbu milli jimxu wara l-Iżlam. Qamu kontra Alla u kontra r-Rasûl Tiegħu.

Wara xi żmien ġejt Mekka u lmentajt lil Rasûlullah dwar niesi: ‘O Rasûlallah! It-tribù ta’ Daws qamet kontra Alla l-Għoli. Ma aċċettawx l-istedina tiegħi biex jidħlu fl-Iżlam. Agħmel talba għalihom!’ Il-Profeta maħbub tagħna, li kellu ħafna mogħdrija u ħniena għal kulħadd, refa’ idejh, dar lejn il-qibla u talab: ‘O Rabb tiegħi! Uri t-triq it-tajba lin-nies ta’ Daws u ġibhom fir-reliġjon tal-Iżlam!’ U lili qalli: ‘Erġa’ lura għand niesek. Kompli stedinhom għall-Iżlam b’wiċċ jidħak u bi kliem ħelu! Kun ġentili magħhom!’ Minnufih irġajt lura f’pajjiżi, u lanqas għal mument ma waqaft nistieden lin-nies ta’ Daws għall-Iżlam.”12

L-istedina fis-swieq

Kull sena, f’ċerti jiem, nies minn bliet differenti kienu jiġu Mekka biex iżuru l-Kâ’ba. Rasûl al-akram (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) ukoll kien jilqa’ lil dawk li jiġu, jispjega l-Iżlam lil kull grupp, u jxandar “li Alla l-Għoli huwa wieħed, li hu profeta veru, u li s-salvazzjoni tinsab f’dan”. Darba waħda Walîd ibn Mughîra ġabar lill-politeisti u qal: “O Quraysh! Reġa’ wasal iż-żmien taż-żjara tal-Kâ’ba. Leħen Muhammad infirex mad-dinja kollha. It-tribujiet Għarab jiġu għandu, kliemu ħelu jiġbedhom, u jidħlu fir-reliġjon tiegħu. Kontra dan irridu nsibu xi miżura. Ejjew naqblu lkoll fuq ħaġa waħda, biex ma ngħidux kull wieħed ħaġa differenti dwaru u nagħmlu lil xulxin giddieba.” In-nies ta’ Quraysh qalu: “O Abû Abd Shams! Int l-iżjed wieħed li jara ’l bogħod fostna. Dak li tgħidilna ngħidu, aħna wkoll ngħiduh.” Meta Walîd qal: “Le, intom għidu u jien nisma’”, huma qalu: “Ħa ngħidu li huwa bassar.” Walîd minnufih oġġezzjona: “Le! Naħlef li mhuwiex bassar. Rajna ħafna bassara. Huma jgħidu kemm il-verità u kemm il-gidba bla tlaqliq. Dak li jaqra Muhammad xejn ma jixbah lil dak li jivvintaw il-bassara. Barra minn hekk, sal-lum qatt ma smajna gidba waħda mingħand Muhammad. Jekk ngħidu hekk, ħadd ma jemminna.” Din id-darba qalu: “Ħa ngħidu li huwa majnûn, li huwa miġnun.” Walîd reġa’ oġġezzjona: “Le! Naħlef li la huwa majnûn u lanqas miġnun. Aħna nafu lill-miġnunin u lill-majnûn, u nagħrfu wkoll is-sinjali tal-ġenn. Fih la hemm fgar, la tregħid u rogħda, u lanqas biżgħat immaġinarji. Jekk ngħidu hekk, jiċħadna u jagħmilna giddieba.” In-nies ta’ Quraysh qalu: “Ħa ngħidu li huwa poeta…” Walîd reġa’ oġġezzjona: “Lanqas poeta mhu! Aħna nafu tajjeb ħafna kull xorta ta’ poeżija. Dak li jaqra hu xejn ma jixbah lill-poeżija.” Din id-darba qalu: “Ħa ngħidu li huwa saħħar.” Walîd qal: “Mhuwiex saħħar. Rajna s-saħħara u s-seħer li jagħmlu, u lilhom ukoll nafuhom. Fi kliemu m’hemm l-ebda traċċa ta’ seħer. Il-kliem ta’ Muhammad jaqbeż lid-dinja kollha. Lanqas mhu bniedem mhux magħruf. Ma nistgħux nifirdu lin-nies minnu u nżommuhom milli jitkellmu miegħu. Barra minn hekk, fl-elokwenza u fil-ħlewwa tal-kelma, fil-kliem sabiħ u mimli tifsir, jaqbeż lil sħabu tal-istess età. Fi kelma waħda, kull ma ngħidu fuqu, in-nies jifhmu li kelmitna hija gidba.” In-nies ta’ Quraysh, billi ma sabux x’jgħidu, qalu: “Int l-akbar fl-età u l-iżjed ta’ esperjenza fostna; kull ma tgħid int, aħna naqblu miegħu.”

“Il-Profeta tagħna talab: ‘O Rabb tiegħi! Uri t-triq it-tajba lin-nies ta’ Daws u ġibhom fir-reliġjon tal-Iżlam!’ U lili qalli: ‘Erġa’ lura għand niesek! Kompli stedinhom għall-Iżlam b’wiċċ jidħak u bi kliem ħelu! Kun ġentili magħhom!’” Tufayl ibn Amr (radiyallâhu ’anh)

Imbagħad Walîd ibn Mughîra qagħad jaħseb ftit, u bil-qerq ħeġġeġ lil dawk ta’ madwaru u qal: “Xorta waħda, l-aħjar ħaġa hi li ngħidu li huwa saħħar, maġu; din hi l-iżjed ħaġa li tidħol fil-moħħ. Għax bi kliemu jifred lin-nies mill-poplu u mill-qraba tagħhom. Ibiegħed lill-ħu minn ħuh, u liż-żewġ ħbieb minn xulxin.” In-nies ta’ Quraysh minnufih xterdu, u lin-nies li kienu ġabru madwarhom f’Mekka bdew jgħidulhom: “Muhammad huwa saħħar!..” u xerrdu dan fost il-poplu. Meta t-tribujiet bdew jiġu jżuru l-Kâ’ba, kienu joħorġu jiltaqgħu magħhom, u ma ħallew lil ħadd li ma wissewhx biex ma jiltaqax ma’ Sidna l-Profeta. Minħabba dan l-għemil tal-politeisti, fl-artijiet Għarab kollha beda jqum l-interess għall-Iżlam, u fl-imħuħ bdew jitfaċċaw dubji u mistoqsijiet dwar l-idoli. Alla l-Għoli niżżel versi li jgħarrfu li se jġiegħel lill-kâfir Walîd ibn Mughîra jdoq kastigi qarsa. Hekk, fil-versi 11–29 tas-Sûrah al-Muddaththir jingħad, fit-tifsira tagħhom: “(O Rasûl Tiegħi!) Ħalli f’Idejja x-xogħol (il-kastig) ta’ dak li ħlaqt waħdu (mingħajr ġid) (ta’ kâfir bħal Walîd ibn Mughîra)! (Jien nagħti lil dak il-kâfir il-kastig li jistħoqqlu.) Tajtu ġid bil-kotra (lil dak il-bniedem ingrat, li ma kellu xejn, tajtu ħafna dwieli, ġonna u ġid, u wara wassaltu għal ħafna grazzji). Tajtu wlied subien li huma dejjem miegħu (li jħarsuh u jgħassuh, qawwija u b’saħħithom, lesti jwaqqfu minnufih kull attakk kontrih). Kollox għamiltlu faċli, tajtu opportunitajiet kbar ħafna (qegħedtu fi stat li jilħaq kollox b’mod faċli, ftaħtlu t-triq. F’Mekka laħaq pożizzjoni għolja. Ingħata l-laqam ta’ Rayhânatul-Arab. Quddiem niesu kien jippreżenta ruħu bħala raġel magħżul ħafna). Imbagħad (dan il-bniedem regħbien u ingrat), wara dawn l-opportunitajiet kollha, jixtieq li nkattrulu (il-ġid u l-ulied) saħansitra aktar (jitlob bir-regħba, u ma jistinkax biex japprezza l-grazzji li ngħata u jroddilhom il-ħajr). Le, qatt! Ix-xewqat tiegħu qatt mhu se jitwettqu! (Ix-xewqa ta’ dak li jiċħad, ta’ dak ir-regħbien, mhix se sseħħ; ġidu u wliedu mhux se jiżdiedu.) Għax hu sar ras iebsa għall-aħħar kontra l-versi Tagħna. Se nkaxkru bil-qawwa fuq blata li tiżloq f’Jahannam, li fuqha s-sieq ma tistax iżżomm (se nikkastigah bil-kastig li jistħoqqlu fit-turment qalil u ta’ wġigħ ta’ Jahannam), se nitfgħu fl-għawġ u fit-tbatija! (Darba waħda, waqt li Sidna l-Profeta kien qiegħed jaqra l-Qur’ân al-karîm b’leħen għoli ħdejn il-Kâ’ba, il-versi ħallew marka profonda fuq Walîd. Hu mar għand in-nies ta’ Quraysh u qal: ‘Smajt kliem li jaqra Muhammad. Dan ma jistax ikun kliem ta’ bniedem u lanqas ta’ ġinn. Dan il-kliem mhuwiex poeżija, u lanqas kliem ta’ bassar. Dan ir-raġel lanqas jigdeb. Jien raġel li smajt ħafna kliem qasir u mimli tifsir. Iżda dan ma stajt inqabblu ma’ xejn. Qatt rajtuh jigdeb?’ In-nies ta’ Quraysh inkwetaw ħafna u qalu: ‘Jaħasra! Lil dan ir-raġel għaqli, sinjur u influwenti wkoll tlifnieh minn idejna! Il-kliem ta’ Muhammad (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) laqtu lilu wkoll.’ Minnufih bagħtulu lil Abû Jahl. Abû Jahl ġie u qal: ‘X’għandek, li narak daqshekk imnikket u mkisser? Is-seħer ta’ Muhammad laqtek lilek ukoll, jew messek xi ħaġa mill-ġid u mill-propjetà tiegħu? Aħna ftehemna bejnietna: jekk qiegħed tixxennaq għall-ġid u għall-propjetà, nagħtuk ġid u propjetà kemm trid. Titlaqx hekk fi triq ħażina.’ U Walîd ibn Mughîra qal: ‘Jien l-iżjed wieħed sinjur fost Quraysh. Kif tistgħu toffruli ħaġa bħal din?’ Abû Jahl qal: ‘Tajjeb! Mela għaliex għedt kliem ta’ tifħir dwar il-Qur’ân li jaqra hu?’) (Imbagħad dak li jiċħad, biex jitkellem kontra l-Qur’ân al-karîm li sema’ mingħand Rasûlullah,) qagħad jaħseb xi ħwejjeġ f’moħħu (ħaseb u reġa’ ħaseb) u mbagħad ta ġudizzju fuq il-valur tiegħu (kejl) (ħareġ bir-riżultat tal-ħsieb tiegħu). Ħa jkun misħut (ħa jinqered), kif iġġudika! (Ħareġ b’ġudizzju bla bażi u bla sens, li jiċħad dak li kien għadu kemm qal u li ma jistax ikun sewwa bl-ebda mod. Dan ir-raġel ħass il-ħtieġa li jfisser kliemu: kif nispjegalhom dan il-kliem li għedt.)

“Le, se nerġa’ mmur u naqra. Qatt qabel ma rajt lill-politeisti daqshekk dgħajfa. Id-dgħufija tagħhom tferraħni ħafna. Ma nħossx uġigħ mit-torturi li għamluli” Abdullah ibn Mas’ûd (radiyallâhu ’anh)

Imbagħad, ħa jkun misħut, kif (b’mod daqshekk tal-biża’) iġġudika! Imbagħad ħares (ikkonċentra fuq il-ħaġa, reġa’ eżamina s-suġġett bir-reqqa u reġa’ ħaseb fuqu biex iġibu għalkollox taħt il-kontroll tiegħu). Imbagħad qarras wiċċu u kerrah. Imbagħad dar dahru lill-verità u tkabbar. U qal: ’Dan mhu xejn ħlief seħer li n-nies wirtuh (li jgħaddi bla waqfien minn wieħed għall-ieħor). Dan mhu xejn ħlief kliem ta’ bniedem!’” (U dan ir-raġel qabel kien stqarr quddiem niesu li l-Qur’ân al-karîm huwa kliem tal-għaġeb u li ma jixbahx lill-kliem tal-bnedmin u tal-ġinn. Imbagħad dak li jiċħad, biex jogħġob lil niesu, biddel kelmtu u qal fuq il-Qur’ân al-karîm kalunnji li bl-ebda mod ma jixirqulu. Hekk għamel lilu nnifsu jistħoqqlu l-kastig divin. Alla l-Għoli qal:) “Se nitfgħu f’Jahannam (f’Saqar, fin-nar qalil). U taf int x’inhu Saqar? (Minn fejn tista’ tkun taf x’inhu n-nar qalil? Taf xi ħaġa dwar il-karatteristiċi tiegħu?) Ma jħalli xejn u ma jaħfer lil xejn! (La jħalli ħaj u lanqas jeqred għalkollox! Jiġifieri, lill-bniedem la joqtlu u lanqas iqajmu! Lil dawk li jidħlu fih la jħallihom joħorġu u lanqas jieqaf jitturmentahom.) Iqaxxar il-ġilda kollha tal-bniedem (jaħraqha, jixwiha u jsewwidha) u jikxiflu l-għadam.”

Kif il-politeisti kienu jisimgħu l-Qur’ân al-karîm

Il-kbarat tal-politeisti, b’ħafna qerq u oppressjoni, kienu jżommu lin-nies milli jemmnu. Lin-nies ta’ Mekka kienu jipprojbixxulhom jisimgħu l-versi li kien jaqra Muhammad ‘alaihis-salâm. U huma stess, billejl, kienu jiġu bil-moħbi ħdejn id-dar fejn kien il-Profeta maħbub tagħna Muhammad ‘alaihis-salâm, jistaħbew f’xi kantuniera u jisimgħu. Meta kien jisbaħ u jibda jiċċara, il-kbarat tal-politeisti, meta jaraw li bla ma kien jaf wieħed bl-ieħor kienu ġew billejl jisimgħu l-Qur’ân al-karîm, kienu jċanfru lil xulxin u jgħidu: “Ħalli ma nerġgħux nagħmlu hekk.” Iżda l-lejl ta’ wara, bla ma jaf wieħed bl-ieħor, kienu jerġgħu jmorru, jistaħbew f’xi kantuniera u jerġgħu jisimgħu. U meta jisbaħ, kienu jaraw lil xulxin u jistagħġbu. Kienu jinfirdu jaħilfu li ma jerġgħux jagħmlu hekk, iżda ma setgħux jieqfu. Madankollu, billi kienu jimxu wara n-nafs tagħhom, kienu jitkabbru, kienu jibżgħu li l-politeisti l-oħra jċanfruhom, u kienu jinġarru minn ħafna ħsibijiet fiergħa oħra, ma emmnux. U f’dan kienu jżommu lil oħrajn ukoll. Saħansitra kienu jgħajtu fit-toroq: “Muhammad huwa saħħar.” Darba waħda lejn filgħaxija l-politeisti nġabru madwar il-Kâ’ba u qalu: “Ejjew insejħu lil Muhammad u nitkellmu fuq din il-kwistjoni! Ħalli wara ħadd ma jċanfarna, iżda jagħtuna raġun”, u bagħtu messaġġ lil Rasûlullah (sallallâhu ‘alaihi wa sallam). Fuq din l-istedina, Sidna l-Profeta ġie ħdejn il-Kâ’ba u qagħad bilqiegħda wiċċ imb’wiċċ mal-politeisti. Il-politeisti qalu: “O Muhammad! Bgħatna għalik biex nilħqu ftehim miegħek. Naħilfu li fost l-Għarab qatt ma deher raġel bħalek, li daħħal lil niesu f’daqshekk għawġ! Ċanfart ir-reliġjon tagħna! Tawwalt ilsienek kontra l-allat tagħna! Waqqajt għaċ-ċajt l-għaqal tagħna! Qsamt l-għaqda tagħna u qajjimtna kontra xulxin! M’hemm l-ebda ħażen li ma ġibtx fuqna! Jekk b’dan l-għemil u b’dan il-kliem trid issir sinjur, niġbrulek ġid aktar milli trid. Jekk trid tikseb fama u ġieħ, naċċettawk bħala l-kap tagħna. Jekk trid issir sultân, inxandruk sultân u ninġabru madwarek. Jekk qiegħed taħt l-influwenza ta’ xi ħaġa, neħilsuk minnha. Jekk hija marda li ġejja mill-ġinn, nonfqu ġidna kollu biex insibulek il-kura!…” Sid id-dinjiet semagħhom bis-sabar, u mbagħad tahom din it-tweġiba maestuża: “O Quraysh! Minn dak kollu li qegħdin tgħidu, xejn ma hu fija. B’dak li ġibtilkom ma ġejtx biex nitlob il-ġid tagħkom, la biex nikseb fostkom ġieħ u fama kbar, u lanqas biex insir sultân fuqkom. Iżda Alla l-Għoli bagħatni għandkom bħala profeta u niżżel fuqi Ktieb. Ordnali li nkun għalikom (għal dawk minnkom li jaċċettaw) wieħed li jġib l-aħbar it-tajba (ta’ Jannah) u wieħed li jwissi (lil dawk minnkom li ma jaċċettawx, b’Jahannam).

U jien wassaltilkom din l-ordni tar-Rabb tiegħi, tajtkom il-parir. Jekk taċċettaw dak li ġibt, dan ikun is-sehem u r-rizq tagħkom kemm f’din id-dinja kif ukoll fl-oħra. U jekk ma taċċettawx, iżda tirrifjutaw, id-dmir tiegħi hu li, sakemm Alla l-Għoli jiġġudika bejni u bejnkom, nilqa’ b’sidri kull tbatija u nissaportiha, biex inwettaq l-ordni ta’ Janâb al-Haqq…” Abû Jahl, Umayya ibn Khalaf u l-politeisti l-oħra qalu: “O Muhammad! Taf li m’hemm ħadd li jgħix f’kundizzjonijiet iebsa daqsna. Ladarba int profeta, itlob lir-Rabb tiegħek ineħħi u jbiegħed dawn il-muntanji li jdejquna u jagħmlulna l-għajxien iebes! Ħa jwessagħlna l-art u jġiegħel jiġru fiha xmajjar bħax-xmajjar tax-Xam u tal-Iraq! Barra minn hekk, ħa jqajjem lil xi wħud mill-antenati tagħna li mietu, l-ewwel nett lil Qusayy ibn Kilâb! Qusayy ibn Kilâb kien raġel li jgħid is-sewwa u raġel għoli. Ħalli nistaqsuh lilu jekk dak li qiegħed tgħid huwiex verità jew falsità! Jekk hu jikkonfermak u jekk tagħmel dak li qegħdin nitolbuk, nikkonfermawk. Hekk insiru nafu wkoll x’pożizzjoni għandek quddiem ir-Rabb tiegħek. Jekk dan ma tagħmlux għalina, itlob xi ħaġa mingħand ir-Rabb tiegħek għalik innifsek. Itolbu jibgħat anġlu li jikkonferma kliemek u jwarrabna minnek! Barra minn hekk, ħa jagħtik ir-Rabb tiegħek ġonna, palazzi u teżori, biex teħles mill-ħsieb tal-għajxien! Għax int ukoll, bħalna, iddur fis-swieq u tbati biex taqla’ l-għajxien!…” Fakhr al-âlam qalilhom: “Jien ma ntbgħattx għandkom b’dawn. Jien ġibtilkom mingħand Janâb al-Haqq biss dak li bih bagħatni Alla l-Għoli. Dan wassaltulkom. Jien m’iniex raġel li jitlob mingħand ir-Rabb tiegħu (li jagħtih ġid u propjetà)… Alla l-Għoli bagħatni bħala wieħed li jġib l-aħbar it-tajba (ta’ Jannah, lil dawk minnkom li jaċċettaw dak li ġibt) u wieħed li jwissi (b’Jahannam, lil dawk minnkom li ma jaċċettawx, iżda jirrifjutaw).” Imbagħad il-politeisti qalu: “Ladarba r-Rabb tiegħek żgur jagħmel kull ma jrid, mela tolbu jqatta’ dan is-sema u jwaqqgħu fuqna!… Sakemm ma tagħmilx dan, ma nemmnukx!” Sidna l-Profeta qal: “Dan f’idejn Alla l-Għoli. Jekk Hu jrid jagħmlilkom dan, żgur jagħmlu.” Għal dan, il-politeisti marru saħansitra iżjed ’il bogħod: “O Muhammad! Ir-Rabb tiegħek ma kienx jaf li se noqogħdu bilqiegħda miegħek, x’se nistaqsuk u x’se nitolbuk, biex jgħarrfek u jgħallmek minn qabel? Għaliex ma għarrafx x’se jagħmlilna jekk ma naċċettawx dak li qiegħed twasslilna?… Sakemm ma ġġibilniex l-anġli bħala xhieda tal-verità ta’ kliemek, ma nemmnukx… Issa m’għandna l-ebda obbligu lejk. Naħilfu li ma nħallukx aktar bi kwietek! Jew neqirduk aħna, jew teqridna int…” Meta ra li, minflok jersqu lejh, kienu qegħdin jitbiegħdu għalkollox, il-Profeta maħbub tagħna telaq minn ħdejhom.13 Meta l-politeisti ta’ Mekka ċaħdu lis-Sultân tal-univers, Alla l-Għoli bagħat il-wahy permezz ta’ Jabrâîl ’alaihis-salâm u weġibhom bil-versi. Għarraf il-kastigi qarsa li kienu se jolqtuhom. Fil-versi 4–11 tas-Sûrah al-An’âm jingħad, fit-tifsira tagħhom: “Ma jiġihom l-ebda vers mill-versi tar-Rabb tagħhom (vers mill-versi tal-Qur’ân al-karîm, prova mill-provi jew miraklu mill-mirakli) li ma jdurux wiċċhom minnu.

“L-Għarab tad-deżert, selvaġġi, injoranti u ta’ qalb iebsa, ma jemmnux fik. Il-biċċa l-kbira minnhom huma ipokriti (munâfiqîn)” At-Tawba: 97

Hekk, meta waslilhom il-Haqq (il-Qur’ân al-karîm), ċaħduh u rrifjutawh. Iżda dalwaqt se tasalhom l-aħbar (il-kastig) ta’ dak li kienu jiddieħku bih u jżebilħuh. Ma rawx huma (in-nies ta’ Mekka) kemm ġenerazzjonijiet qridna qabilhom? Ma kinux jafu b’ċertezza? Lilhom konna tajniehom opportunitajiet li lilkom ma tajniekomx. Mis-sema bgħatnilhom xita bil-kotra. (Taħt il-ġonna, il-bsatin u l-palazzi tagħhom) ġegħilna jiġru x-xmajjar. Imbagħad qridniehom minħabba dnubiethom (u għax ma roddewx ħajr għal dawk il-grazzji). Minflokhom ħlaqna ġenerazzjonijiet oħra wara oħra. U kieku niżżilnielek ktieb miktub fuq il-karta, u huma messewh b’idejhom, dawk il-kâfirin, b’ras iebsa, xorta kienu jgħidu: ‘Dan mhu xejn ħlief seħer ċar.’ U qalu: ’Kieku biss niżel għandu (għand Muhammad ‘alaihis-salâm) anġlu (li narawh aħna wkoll u jgħidilna li hu profeta)!’ Kieku bgħatna anġlu (u huma xorta ma emmnux), il-ħaġa żgur kienet tintemm (kienet tingħata s-sentenza li jinqerdu lkoll). Imbagħad ma kienx jingħatalhom żmien lanqas daqs teptipa ta’ għajn, u lanqas kien ikun hemm aktar stennija għalihom. Kieku għamilnieh (lill-Profeta) anġlu, żgur konna nerġgħu nuruh (f’sura) ta’ raġel, u konna nerġgħu nitfgħuhom fid-dubju li waqgħu fih. Naħlfu li ġew imżebilħa wkoll il-profeti li ntbagħtu qablek. Lil dawk li kienu jiddieħku u jżebilħuhom, bħala ħlas taż-żebliħ tagħhom, ħakmuhom minn kull naħa l-għawġ u l-kastig. Għid: ‘Imxu fl-art u araw x’kien it-tmiem ta’ dawk li qiesu lill-profeti giddieba!’” U fil-versi 7–10 tas-Sûrah al-Furqân jingħad, fit-tifsira tagħhom: “Il-kâfirin qalu: ‘X’tip ta’ profeta hu dan? Jiekol u jixrob bħalna u jimxi fit-toroq. Kieku kien profeta, kien jiġi għandu anġlu. Kien ikollu min jgħinu, u dawk ukoll kienu jgħarrfuna u jwissuna b’Jahannam. Jew ir-Rabb tiegħu kien jibgħatlu teżori ta’ flus, jew kien ikollu ġonna u propjetà u jiekol kif irid.’ Dawk l-oppressuri qalu lil xulxin: ‘Jekk timxu warajh, tkunu qegħdin timxu wara raġel imsaħħar.’ (O Habîb Tiegħi!) Ara x’eżempji koroh ġabu dwarek, u hekk telqu mit-triq it-tajba u waqgħu fl-iżball. Issa ma jistgħux joħorġu aktar mill-iżball u jsibu triq lejn il-hidâya. Kemm hu għoli Alla l-Għoli! Jekk Hu jrid, jagħtik (f’din id-dinja) ħaġa aħjar minn dik: ġonna u bsatin li jiġru x-xmajjar minn taħthom, u jibnilek palazzi!” U fil-vers 21 jingħad, fit-tifsira tiegħu: “Dawk li ma jittamawx li jiltaqgħu magħna qalu: ‘Kieku biss niżlu fuqna l-anġli (u għarrfuna li Muhammad qiegħed jgħid il-verità), jew rajna lir-Rabb tagħna!’ Naħlfu li huma tkabbru f’qalbhom u, b’arroganza kbira, qabżu kull limitu…” Fil-vers 9 tas-Sûrah Saba’ jingħad, fit-tifsira tiegħu: “Kieku ridna, konna nġegħlu l-art tiblagħhom (bħal Qârûn, għax raw il-versi ċari Tagħna u ċaħduhom) jew inwaqqgħu fuqhom biċċiet mis-sema (kif għamilna lin-nies ta’ Ayka).” U fil-vers 97 tas-Sûrah al-Isrâ’ jingħad, fit-tifsira tiegħu: “…F’jum il-qiyâmat se niġbruhom b’wiċċhom mal-art, għomja, imbikkmin u torox! Il-post tagħhom huwa Jahannam; kull meta l-fjamma tiegħu tibda tbatti, Aħna nżidulhom in-nar!” Quddiem il-versi li niżlu dwarhom, il-politeisti żiedu l-għedewwa tagħhom aktar u aktar.

B’mod speċjali Ubayy ibn Khalaf u ħuh Umayya kienu jnikktu ħafna lil Rasûlullah. Ubayy, dak ta’ xorti ħażina, ġie quddiem il-preżenza għolja tal-Profeta tagħna b’għadma mħassra. Qal: “O Muhammad! Int tgħid li l-Alla tiegħek se jqajjem din l-għadma wara li titħassar, hekk hu? Mela taħseb li r-Rabb tiegħek se jqajjem din wara li titħassar!” u farrak l-għadma. Imbagħad nefaħ it-trab tagħha lejn il-Profeta maħbub tagħna. U kompla jgħid: “O Muhammad! Min jista’ jqajjem din wara li tħassret hekk?” Sidna l-Profeta (sallallâhu ’alaihi wa sallam) qal: “Iva. Alla l-Għoli se jmewwet kemm lilek kif ukoll lilha… Imbagħad iqajmek u jitfgħek f’Jahannam.” Fuq din il-ġrajja, Janâb al-Haqq niżżel dawn il-versi. Fit-tifsira tagħhom: “Dak il-bniedem (li jiċħad) ma rax, ma kienx jaf b’ċertezza, li Aħna ħlaqnieh minn qatra żerriegħa? U madankollu sar wieħed li jitlewwem bil-miftuħ. Nesa kif inħoloq u ġabilna eżempju: ‘Min se jqajjem din l-għadma meta tkun tħassret u tfarrket?’ (O Rasûl Tiegħi!) Għid: ’Iqajjimhom Dak li ħalaqhom (meta ma kinux jeżistu) l-ewwel darba (Alla l-Għoli), u Hu jaf sewwa kull ħlejqa. Hu (Alla l-Għoli) Dak li minn siġra ħadra joħroġilkom in-nar, u intom bih tqabbdu. Dak li ħalaq is-smewwiet u l-art m’għandux is-setgħa joħloq bħalhom? Iva, għandu s-setgħa. Hu l-Ħallieq ta’ kollox, Hu jaf kollox…’”14

Il-fidi ta’ Khâlid ibn Sa’îd

Fl-ewwel żminijiet tal-istedina għall-Iżlam, Khâlid ibn Sa’îd ra ħolma. Fil-ħolma kien wieqaf fuq xifer Jahannam, u missieru ried jimbuttah ġo fih. Propju f’dak il-waqt ra lill-Profeta tagħna jaqbdu minn qaddu u jeħilsu milli jaqa’ f’Jahannam. Qam jgħajjat u qal: “Wallahi, din il-ħolma hija vera.” Meta ħareġ barra, iltaqa’ ma’ Hazreti Abû Bakr u rrakkontalu l-ħolma. Hazreti Abû Bakr qallu: “Il-ħolma tiegħek hija vera; dak ir-raġel huwa l-profeta ta’ Alla l-Għoli. Mur minnufih u mxi warajh! Int se timxi warajh, tidħol fir-reliġjon li ġab u tkun miegħu. U hu, kif rajt fil-ħolma, iħarsek milli taqa’ f’Jahannam. U missierek jibqa’ f’Jahannam!”

Hazreti Khâlid ibn Sa’îd kien għadu taħt l-effett tal-ħolma. Bla ma tilef ħin, minnufih mar f’post jismu Ajyâd, quddiem Muhammad ’alaihis-salâm, u staqsa: “O Muhammad! Għal xiex qiegħed tistieden lin-nies?”

Sidna l-Profeta wieġbu: “Nistieden lill-bniedem jemmen f’Alla wieħed, li m’għandux sieħeb u lanqas xebh, u li Muhammad (’alaihis-salâm) huwa l-qaddej u l-profeta Tiegħu, u li jieqaf iqim xi biċċiet ġebel li la jisimgħu, la jaraw, la jagħmlu ħsara u lanqas ġid, u lanqas jafu b’min iqimhom u b’min ma jqimhomx.”

Għal dan, Khâlid ibn Sa’îd minnufih qal: “Jien ukoll nixhed li m’hemmx alla li għandu jiġi meqjum ħlief Alla l-Għoli, u nixhed ukoll li int il-profeta ta’ Alla l-Għoli!” u sar Musulman. Li sar Musulman ferraħ ħafna lill-Profeta tagħna. Warajh, martu Umayya wkoll kisbet l-unur li ssir Musulmana. Hazreti Khâlid ibn Sa’îd ried li ħutu wkoll isiru Musulmani, u stinka għal dan. Minnhom, Umar ibn Sa’îd kien diġà sar Musulman.

“…F’jum il-qiyâmat se niġbruhom b’wiċċhom mal-art, għomja, imbikkmin u torox! Il-post tagħhom huwa Jahannam; kull meta l-fjamma tiegħu tibda tbatti, Aħna nżidulhom in-nar!” Al-Isrâ’: 97

Meta missierhom Abû Uhayha, għadu qalil tal-Iżlam, sar jaf li Khâlid u Umar kienu saru Musulmani u li kienu jagħmlu s-salât f’post imwarrab f’Mekka, bagħat għalihom lil uliedu li ma kinux saru Musulmani u ġabhom għandu. Imbagħad qalilhom jitilqu r-reliġjon li kienu għadhom kemm daħlu fiha. Beda jċanfarhom u jsawwathom.

Imbagħad qal lil Khâlid ibn Sa’îd: “Int mort wara Muhammad? Meta qiegħed tara li hu jmur kontra niesu, u b’dak li ġab jinsulta l-idoli tagħna u l-antenati tagħna!”

Meta Hazreti Khâlid ibn Sa’îd qal: “Wallahi, Muhammad ‘alaihis-salâm qiegħed jgħid il-verità. Jien mort warajh. Immut, iżda ma nitlaqx ir-reliġjon tiegħi!”, ir-rabja ta’ missieru nxegħlet aktar. Sawtu b’bastun sakemm inkiser, u mbagħad qal: “Ibni l-ħażin! Mur fejn trid. Naħlef li ma nagħtikx lanqas ħobża!” Hazreti Khâlid qal: “Jekk int taqtagħli l-għajxien, Alla l-Għoli żgur jagħtini r-rizq.”

Missieru hedded lil uliedu l-oħra: “Jekk xi ħadd minnkom ikellmu, nagħmlilkom dak li lilu ma għamiltlux.” U lil Hazreti Khâlid qaflu fil-kantina tad-dar u ħallieh tlett ijiem bil-ġuħ u bil-għatx fis-sħana ta’ Mekka.

Hazreti Khâlid ibn Sa’îd sab mezz u ħeles minn idejn missieru. Missieru marad b’marda qawwija. Abû Uhayha, mimdud marid, minħabba l-għedewwa tiegħu lejn l-Iżlam, kien jgħid:

“Jekk neħles minn din il-marda u nqum fuq saqajja, kulħadd f’Mekka se jqim l-idoli tagħna. Ħadd ma jkun jista’ jagħmel ‘ibâda lil ħadd ħlief lilhom!..” Biex tintemm l-għedewwa ta’ missieru kontra r-reliġjon il-vera u biex missieru ma jagħmilx ħsara lil ħutu l-Musulmani, Hazreti Khâlid refa’ idejh u talab: “O Alla, li ħlaqt id-dinjiet! Tħallix lil missieri jqum minn din il-marda!” Janâb al-Haqq laqa’ t-talba tiegħu: Abû Uhayha ma setax iqum mis-sodda tal-marda, u miet.

Kif Mus’ab ibn Umayr sar Musulman

Mus’ab ibn Umayr (radiyallâhu ‘anh) kien minn familja nobbli u sinjura ta’ Quraysh. Meta sema’ l-kliem imbierek tal-Profeta tagħna, twieldet f’qalbu mħabba kbira. Kien jinħaraq bix-xewqa li jasal għandu. Fl-aħħar mar Dâr al-Arqam u sar Musulman. Meta semgħu dan, ommu u missieru ċaħduh minn kollox u bdew jittorturawh. Biex iwarrbuh mir-reliġjon, qafluh fil-kantina ta’ darhom u ħallewh għal ġranet sħaħ bil-ġuħ u bil-għatx. Taħt ix-xemx tikwi tal-Għarabja għaddewh minn torturi iebsa li bilkemm jissaportew. Iżda Hazreti Mus’ab ibn Umayr issaporta b’sabar dawk it-torturi iebsa u bla ħniena, u ma telaqx mill-Iżlam.

Qabel ma sar Musulman, Hazreti Mus’ab, bil-ġid tal-familja tiegħu, kien trabba fil-ġid u fil-kotra. Kulħadd kien jgħir għalih. Meta sar Musulman, il-familja tiegħu ċaħditu minn kollox u għaddietu mit-torturi. Mus’ab ibn Umayr, li kien jissaporti kull tbatija minħabba r-reliġjon tiegħu, darba waħda ġie għand Rasûlullah. Hazreti Alî ddeskriva din il-miġja tiegħu hekk: “Konna bilqiegħda ma’ Rasûlullah. F’dak il-ħin ġie Mus’ab ibn Umayr. Kien liebes ħwejjeġ imraqqgħin u kien fi stat li jqanqal il-ħasra. Meta Rasûlullah (sallallâhu ’alaihi wa sallam) ra l-qagħda tiegħu, għajnejh imbierka mtlew bid-dmugħ. Billi Mus’ab, minkejja t-torturi u l-faqar li kien qiegħed jissaporti, ma telaqx mir-reliġjon tiegħu, Rasûlullah qal: ‘Ħarsu lejn dan ir-raġel, li Alla l-Għoli dawwal qalbu bin-nûr. Rajt kif ommu u missieru kienu jitimgħuh l-aħjar ikel u xorb. L-imħabba lejn Alla l-Għoli u lejn ir-Rasûl Tiegħu ġabitu fl-istat li qegħdin tarawh fih.’”

“O Alla! Aħfrilhom dnubiethom! Għax ma jafux x’qegħdin jagħmlu” Hadîth sharîf

Semmi lil Haqq, mimli nar!
Tasal għal ħafna rigali,
Kull bieb jinfetaħ quddiemek,
Jidhirlek Jamâlullah.
Shams Tabrîzî jafha sewwa:
Id-dinja ma tibqax, se tgħib,
Il-ħlejjaq kollha jintemmu,
Jibqa’ għal dejjem Alla biss.
Salâtullah, salâmullah,
’Alaika yâ Rasûlallah.

Il-Ħiġra lejn l-Abissinja