मेरा प्यारा नबी

हुनैनको गजवा

हुनैन मक्का र ताइफका बीचमा रहेको एउटा उपत्यका हो। यस युद्धलाई हवाजिनको गजवा पनि भनिन्छ। सरवरे आलम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) मक्का जित्ने नियतले मदीनाबाट निस्कनुहुँदा मक्काको वरपर बस्ने हवाजिन र सकीफ नामका दुई ठूला कबिलाले ‘मुसलमानहरू हामीमाथि चढाइ गर्न आउँदै छन्’ भन्ठानेर लडाइँको तयारी गर्न थाले। सारा संसारका सरदार मक्का जित्न आउनुभएको थाहा पाएपछि उनीहरूलाई अलि ढुक्क भए पनि ‘कुरैशपछि पालो पक्कै हाम्रो आउनेछ’ भन्ने सोचले तयारीमा झन् तीव्रता ल्याए। साथै उनीहरूले भने: “हामी कसम खान्छौँ, मुसलमानहरूले अहिलेसम्म राम्ररी लड्न जान्ने कौमसँग जुध्नु परेको छैन। उनी हामीमाथि आइलाग्नुअघि हामी नै उनीमाथि जाइलागौँ र युद्ध भनेको कस्तो हुन्छ, देखाइदिऔँ!” हवाजिनका सरदार मालिक बिन औफको कमानमा बीस हजारको निकै शक्तिशाली सेना लिएर उनीहरू हिँडे। आफ्ना सैनिकको साहस बढाउन र कठिनाइ देख्दा नभागून् भनेर उनीहरूले आफ्ना सबै बहुमूल्य धनसम्पत्ति, महिला र बालबालिका पनि साथै लिएका थिए।

यो खबर छिट्टै मक्कामा फैलियो। खबर साँचो हो कि होइन बुझ्न फख्रे कायनातले अब्दुल्लाह बिन अबी हद्रदलाई हवाजिन कबिलामा पठाउनुभयो। हजरत अब्दुल्लाह भेष बदलेर शत्रुका बीचमा पस्नुभयो। उनीहरूको विचार र चाल बुझेर तुरुन्तै हाम्रा प्यारा नबीलाई खबर गर्नुभयो।

रसूले अकरमले तुरुन्तै आफ्ना गौरवशाली असहाबलाई भेला गर्नुभयो। बीस वर्षका हजरत अत्ताब बिन असीदलाई मक्काको हाकिम बनाएर छिटो बाटो लाग्नुभयो। बाह्र हजारको सेना लिएर उहाँ मुशरिक हवाजिन र सकीफ कबिलालाई तिनकै छाउनीमा अचानक घेर्न चाहनुहुन्थ्यो। मुजाहिदहरूको झन्डा हजरत अलीले बोक्नुभएको थियो।१ अग्रपङ्क्तिको कमान हजरत खालिद बिन वलीदले सम्हाल्नुभएको थियो।२ सारा संसारका सरदारले फलामे टोप र एकमाथि अर्को गरी कवच लगाउनुभएको थियो र दुलदुल नामको आफ्नो खच्चरमा चढ्नुभएको थियो। शव्वाल महिनाको ११औँ दिन हुनैन उपत्यका पुगियो। त्यो रात सरवरे आलमले आफ्नो सेनाको निरीक्षण गर्नुभयो र युद्धको पङ्क्तिमा मिलाउनुभयो। फज्रको नमाज पढाइसकेपछि अघि बढ्नुभयो।

मुशरिकहरूका सेनापतिले रातको फाइदा उठाएर हुनैन उपत्यकाका दुवै भिरालोमा आफ्नो सेना राखी ढुकाइ थापेका थिए। आफ्ना टोलीसहित अगाडि-अगाडि जाँदै हुनुहुने हजरत खालिद बिन वलीदले ढुकाइबारे थाहा नपाई घोडा भञ्ज्याङतिर दौडाउनुभयो। बिहानको झिसमिसे अँध्यारोले शत्रुलाई देख्न दिएन। एक्कासि हजारौँ काँड मुजाहिदहरूमाथि बर्सिन थाले। यो अनपेक्षित काँडको वर्षाबाट जोगिन मुजाहिदहरू पछि हट्न बाध्य भए।

“इन्शाअल्लाह भोलि उनीहरू (हवाजिन र सकीफका मानिसहरू) मुसलमानहरूका लागि गनीमत हुनेछन्” हदीसे शरीफ

हुनैनको गजवा

जुन घडी वली र नबीहरू चकित भएर उभिनेछन्,

“नफ्सी, नफ्सी!” भन्दै सबैबाट डरले चीत्कार उठ्नेछ,

निराशाले पापीहरूको हालत बिजोग हुनेछ,

शफाअतको अनुमतिसहित मैदान फेरि तपाईँकै हुनेछ।

तपाईँ अहमद, महमूद र मुहम्मद हुनुहुन्छ, मेरा सरदार!

हकबाट समर्थन पाएका हाम्रा सुल्तान हुनुहुन्छ, मेरा सरदार!

शैख गालिब

यो छिटो पछि हटाइले पछाडिबाट आउँदै गरेका सैनिकहरूको पङ्क्ति खल्बल्यायो। उनीहरू पनि पछि हट्न फर्कँदा बीस हजारको शत्रु सेना बाढीझैँ उपत्यकामा ओर्लन थालेको देखियो। हाम्रा प्यारा नबी एक्लै आक्रमणमा उत्रिएका मुशरिकहरूतर्फ अघि हुत्तिनुभयो। हजरत अब्बास, हजरत अबू बकर र मर्न तयार भएका सयजना जति वीर सहाबी मात्र रसूले अकरमसम्म पुग्न सक्नुभयो। उहाँहरूले आफ्नो शरीरलाई हाम्रा प्यारा नबीको ढाल बनाउनुभयो। हजरत अब्बासले खच्चरको लगाम र हजरत सुफयान बिन हारिसले रिकाब समातेर त्यसको गति रोक्ने र हजुर रसूलुल्लाह शत्रुका टोलीहरूको बीचमा नपसून् भन्ने प्रयास गरिरहनुभएको थियो। अल्लाह तआलाको धर्म मेटिएला भन्ने पीरले सारा संसारका सरदारले भन्नुभयो: “हे अब्बास! उनीहरूलाई पुकार: ‘हे मदीनावासी हो! हे समुराको रुखमुनि बैअत गर्ने सहाबी हो!’”

हजरत अब्बास अग्लो-ठूलो कदका र रवाफिला हुनुहुन्थ्यो। उहाँ कराउँदा आवाज निकै टाढासम्म सुनिन्थ्यो। उहाँले पूरा बलले कराउनुभयो: “हे मदीनावासी हो! हे समुराको रुखमुनि हाम्रा नबीलाई वचन दिने असहाब हो! तितरबितर नहोऊ। यहाँ भेला होऊ!” यो सुनेर असहाबे किराम फर्कन चाहनुभयो। तर उहाँहरूका पशु साह्रै तर्सिएकाले फर्कन सकिरहनुभएको थिएन। आखिर उहाँहरू आफ्नो कवच, तरबार र भाला लिएर पशुबाट हामफाल्न बाध्य हुनुभयो। छिट्टै हजुर रसूलुल्लाहको छेउमा पुगेर शत्रुसँग भीषण लडाइँमा भिड्नुभयो। “अल्लाहु अकबर! अल्लाहु अकबर!” भन्ने आवाजले धर्ती र आकाश थर्किरहेका थिए, शत्रुलाई तर्साएर आतङ्कित पारिरहेका थिए। बद्र, उहुद, खन्दक र खैबरमा ठूलो वीरता देखाउनुभएका असहाब, विशेषगरी हजरत अली, अबू दुजाना र जुबैर बिन अव्वाम, घुमीघुमी लड्दै शत्रुलाई ढाल्दै पछाडि धकेलिरहनुभएको थियो।

सारा संसारका सरदार आफ्ना असहाबले ज्यानको बाजी लगाएर गरिरहेको यो लडाइँ हेरिरहनुभएको थियो; उहाँको मुबारक ओठबाट यो दुआ सुनिँदै थियो: “या अल्लाह! हामीमाथि आफ्नो सहायता नाजिल गर्नुहोस्। उनीहरूले हामीमाथि जित पाऊन् भन्ने तपाईँ निश्चय नै चाहनुहुन्न।” अल्लाह तआलासँगका बिन्तीका बीच हाम्रा प्यारा नबीले भुइँबाट एक मुठी बालुवा टिप्नुभयो र “यिनका अनुहार कालो होस्!” भन्दै मुशरिकहरूतिर छर्नुभयो। हाम्रा प्यारा नबीको एउटा मुजिजास्वरूप शत्रु सैनिकमध्ये आँखामा बालुवा नभरिएको कोही बाँकी रहेन। फरिश्ताहरू पनि सहायताका लागि आइपुग्नुभएको थियो। प्यारा नबीले भन्नुभयो: “अल्लाह तआलाको कसम, उनीहरू हारे।” मुशरिकहरू भत्कन, फर्केर भाग्न थाले। जति फर्कन्थे, उति पछाडि गौरवशाली सहाबीहरूलाई देख्थे; युद्धमैदानमा ल्याएका आफ्ना पत्नी, बालबच्चा र धनसम्पत्ति छोडेर सक्दो छिटो भाग्दै थिए। भाग्नेहरूमध्ये केहीले ताइफको किल्लामा शरण लिए।३ केही नख्ला र औतासतिर गए। युद्धमैदानमा उनीहरूले सत्तरीवटा लास, छ हजार बन्दी र हिसाबै नभएको धनसम्पत्ति छोडेका थिए।

यस गजवामा अल्लाह तआलाको अनुमति र हजुर रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)को हिम्मत र बरकतले फेरि विजय मुसलमानहरूकै भयो। चारजना शहीद हुनुभयो, केही सहाबी घाइते हुनुभयो। हजरत खालिद बिन वलीद पनि घाइते हुनुभएको सुनेर हाम्रा प्यारा नबी उहाँकहाँ पुग्नुभयो र आफ्ना मुबारक हातले घाउ मुसार्नुहुँदा घाउ तुरुन्तै निको भयो।

औतासको सरिय्या

हुनैनको गजवामा तहसनहस भएपछि हवाजिनका मुशरिकहरू औतासमा भेला भए। रसूलुल्लाहले अबू मूसा अल-अशअरीका काका अबू आमिरको कमानमा एउटा टोली औतासतर्फ पठाउनुभयो। औतासमा फेरि घमासान झडप भयो। अबू आमिर शहीद हुनुभयो। उहाँको ठाउँ हजरत अबू मूसा अल-अशअरीले लिनुभयो र शत्रुलाई तितरबितर पार्नुभयो।४ मुजाहिदहरू धेरै बन्दी र प्रशस्त गनीमत लिएर फर्किए।

“हे अब्बास! उनीहरूलाई पुकार: ‘हे मदीनावासी हो! हे समुराको रुखमुनि बैअत गर्ने सहाबी हो!’” हदीसे शरीफ

बन्दीहरूमध्ये रसूलुल्लाहकी दूधदिदी शैमा पनि हुनुहुन्थ्यो। उहाँले “म तिमीहरूका नबीकी दूधदिदी हुँ” भन्नुभयो। मुजाहिदहरूले पत्याएनन्। उहाँलाई एउटा ऊँटमा चढाएर रसूलुल्लाहको सामु लगियो। शैमाले बाल्यकालका धेरै सम्झना विस्तारसँग सुनाउनुभयो। रसूल अलैहिस्सलामले आफ्नो चादर भुइँमा बिछ्याएर दूधदिदीलाई त्यसमाथि बसाल्नुभयो। आफू पनि बस्नुभयो र धेरै रुनुभयो।५ हलीमा खातून र शैमाका बुबाबारे सोध्नुभयो। उहाँले भन्नुभयो: “उहाँहरूको वफात भएको धेरै भयो।” आफूले पाएको इज्जत र सत्कारका कारण उहाँले ईमान ल्याउनुभयो।६ रसूल अलैहिस्सलामले भन्नुभयो: “चाहन्छौ भने हामीसँगै बस।७ यहाँ तिम्रो हर किसिमको सेवा हुनेछ। चाहन्छौ भने तिमी जान चाहेको ठाउँमा पठाइदिन्छौँ।” शैमाले “देशप्रतिको माया ईमानबाट हो” भन्नेअनुसार आफ्नो देश रोज्नुभयो। त्यसपछि रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले उहाँलाई एउटी दासी, तीनजना दास र केही ऊँट र भेडा उपहार दिएर उहाँको देश पठाइदिनुभयो।

ताइफको गजवा

सारा सृष्टिका सुल्तान (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) हुनैनबाट ताइफ भागेको शत्रुमाथि पनि चढाइ गरेर अन्तिम टुङ्गो लगाउन चाहनुहुन्थ्यो। उनीहरूका सेनापति मालिक बिन औफ ताइफमा शरण लिनेहरूमध्ये थिए। मक्कानजिकको यो किल्ला कुफ्रको अन्तिम, तर सबैभन्दा बलिया किल्लामध्ये एक थियो। प्यारा नबी हिजरतअघि ताइफ आएर एक महिनासम्म त्यहाँका मानिसहरूलाई उपदेश दिनुभएको थियो। तर ताइफका मानिसहरूले सारा संसारका सरदारलाई कहिल्यै नदेखिएको यातना र अत्याचार गरेका थिए। अझ उहाँका मुबारक खुट्टा रगतमा लतपत पारेका थिए। हजुरले यहाँ हजरत जैद बिन हारिसासँग आफ्नो जीवनका सबैभन्दा दुःखद र पीडादायी दिन बिताउनुभएको थियो।

हाम्रा प्यारा नबी हिजरी आठौँ वर्षको शव्वाल महिनामा हुनैनको गजवापछि पाएको गनीमत जिरानामा छोडेर ताइफतर्फ लाग्नुभयो। हजरत खालिद बिन वलीदलाई अगाडि पठाउनुभयो।८ आफू पनि गौरवशाली असहाबसहित पछिपछि ताइफको अगाडि आइपुग्नुभयो। सकीफ कबिलाले आफ्नो बलियो किल्लामा पहिले नै प्रशस्त खाद्यान्न थुपारेको थियो। असहाबे किराम आउनुभएको देखेर उनीहरूले ढोका थुने र बचाउमा लागे। किल्लानजिक पुग्ने मुजाहिदहरूलाई काँड हानेर जवाफ दिन्थे। लडाइँ यसरी नै चलिरह्यो। ताइफका मानिसहरू किल्लाबाट निस्केर खुला मैदानमा हातापाती लड्ने आँट पटक्कै गर्दैनथे।

असहाबे किराममध्ये केहीले किल्लाभित्र ढुङ्गा फ्याँक्ने यन्त्रले ढुङ्गा हान्ने प्रस्ताव राख्नुभयो। प्यारा नबीले यो उचित ठान्नुभयो र दब्बाबा भनिने ढुङ्गा फ्याँक्ने यन्त्र बनाउन लगाउनुभयो। तिनबाट मुशरिकहरूमाथि ढुङ्गा हान्न लगाउँदै घेराबन्दी कायमै राख्नुभयो। असहाबे किराम ज्यानको बाजी लगाएर जतिसक्दो छिटो किल्ला जित्ने प्रयासमा लाग्नुभएको थियो। तर किल्ला निकै बलियो भएकाले विजयमा बाधा पर्‍यो। यसैबीच बाह्रजना सहाबी शहादतको दर्जामा पुग्नुभयो। अबू सुफयान बिन हर्ब वीरतासाथ लड्दै गर्दा उहाँको एउटा आँखा निस्क्यो।९

रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले भन्नुभयो: “हे अबू सुफयान! तिमी कुन चाहन्छौ? चाहन्छौ भने म दुआ गर्छु, तिम्रो आँखा आफ्नो ठाउँमा फर्कन्छ। चाहन्छौ भने अल्लाह तआलाले तिमीलाई जन्नतमा एउटा आँखा दिऊन्।” अबू सुफयानले “या रसूलल्लाह! जन्नतमा आँखा पाउन चाहन्छु” भन्नुभयो र हत्केलामा रहेको आँखा भुइँमा फ्याँकिदिनुभयो।१० घेराबन्दीको बीसौँ दिनतिर एक रात रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले सपनामा आफूलाई उपहार दिइएको नौनीले भरिएको भाँडो एउटा भालेले ठुँगेर नौनी भुइँमा पोखिएको देख्नुभयो। ताइफ यस वर्ष जितिनेछैन भन्ने यसको अर्थ लगाएर उहाँले घेराबन्दी उठाउनुभयो।

दयाका सागर हाम्रा प्यारा नबीले ८ वर्षअघि आफूलाई सताउने ताइफका मानिसहरूबारे “तपाईँले अनुमति दिनुभयो भने यी पहाड यिनका टाउकामाथि पल्टाइदिन्छु” भन्नुहुने फरिश्तालाई भन्नुभएको थियो: “म सारा संसारका लागि रहमत बनाएर पठाइएको हुँ। मेरो एउटै चाहना छ: अल्लाह तआलाले यी मुशरिकहरूको वंशबाट कसैलाई साझेदार नठहराई हक तआलाको इबादत गर्ने पुस्ता निकालून्।” अहिले पनि उहाँले दया गर्दै यसो दुआ गर्नुभयो: “या रब! सकीफका मानिसहरूलाई सही बाटो देखाउनुहोस्! उनीहरूलाई हामीकहाँ ल्याइदिनुहोस्।”

हबीबे अकरम असहाबसहित ताइफबाट निस्केर जिलकादा महिनाको पहिलो हप्ता हुनैनमा हात परेका बन्दी र गनीमत जम्मा गरिएको जिराना आइपुग्नुभयो। छ हजार बन्दीका साथै बीस हजारभन्दा बढी ठूला र चालीस हजारभन्दा बढी साना पशु र हिसाबै नभएका गरगहना गनीमतमा पाइएका थिए। उहाँले ती हकदार मुजाहिदहरूलाई बाँडिदिनुभयो। त्यही बेला हवाजिन कबिलाको एउटा प्रतिनिधिमण्डल उहाँको सामु आउने अनुमति माग्दै छ भन्ने थाहा भयो। हाम्रा प्यारा नबीले उनीहरूलाई भेट्नुभयो। सारा हवाजिन कबिला मुसलमान भएको खबर प्रतिनिधिमण्डलले सुनाएपछि सारा संसारका सरदार साह्रै खुसी हुनुभयो। त्यसपछि आफ्नो भागमा परेका बन्दीलाई तुरुन्तै मुक्त गरेर फर्काइदिनुभयो। असहाबे किरामले पनि हाम्रा प्यारा नबीको अनुसरण गर्दै त्यसै गर्नुभयो। हजुर रसूलुल्लाहको एउटा दयाले छ हजार बन्दी एकै क्षणमा स्वतन्त्र भए। ताइफमा शरण लिएका हवाजिन कबिलाका सरदार मालिक बिन औफकहाँ यो खबर पुग्दा उहाँ पनि आएर मुसलमान हुनुभयो; प्यारा नबीले उहाँलाई उपहारले पुरिदिनुभयो।११ अब त्यहाँ गर्नुपर्ने काम बाँकी रहेन। तेह्र दिन त्यहाँ बसेपछि हजुर रसूलुल्लाहले एक बुधबारको रात उमराको नियतले एहराम बाँध्नुभयो। सारा सृष्टिका सुल्तान सधैँझैँ विजयी भएर असहाबसहित मक्का पुग्नुभयो। काबा मुअज्जमाको तवाफ गरेर उमरा पूरा गर्नुभयो। अत्ताब बिन असीदलाई हजको अमीरको जिम्मासमेत दिएर मक्काको हाकिम बनाउनुभयो।१२

“देशप्रतिको माया ईमानबाट हो” हदीसे शरीफ