तबूकको गजवा
तबूक मदीना मुनव्वरा र शाम सहरका बीचमा पर्ने एउटा परिचित ठाउँ हो। कसैले यो एउटा मुहानको नाम हो भनेका छन्। यो अभियान प्यारा नबीको अन्तिम अभियान भएकाले यसलाई तबूकको गजवा भनियो। यसलाई “फादिहा” पनि भनिन्छ, किनभने यस युद्धमा मुनाफिकहरूको बेइज्जत भयो। यसलाई “जैशुल उस्रत” पनि भनिन्छ। यस अभियानमा मुसलमानहरूले धेरै कष्ट भोगे। त्यसमाथि दूरी लामो थियो र मौसम निकै गर्मी। शत्रुका सैनिक धेरै र बलिया थिए। अनिकालको समय थियो। दसजनाले एउटै ऊँट चढ्थे। धेरैजसो सैनिकले एक महिनासम्म खजुरबाहेक केही खाएनन्। कहिलेकाहीँ भुटेको जौ खान्थे। कहिलेकाहीँ त्यो पनि पाउँदैनथे। तबूकको अभियानमा हिजरी नवौँ वर्षको रजब महिनामा, बिहीबार निस्किइयो।
इस्लाम अरब प्रायद्वीपमा तीव्र गतिमा फैलिँदै गरेको यस नवौँ वर्षमा “इस्लामी राज्य”सँग डाह गर्ने र त्यसको बढोत्तरी रोक्न चाहने बाइजान्टिन सम्राट हिरक्ललाई इसाई अरबहरूले यस्तो पत्र लेखे: “नबी भएको दाबी लिएर निस्केका ती मानिस बिते। मुसलमानहरू अहिले अनिकाल र अभावमा छन्। तिमी उनीहरूलाई आफ्नो धर्ममा फर्काउन चाहन्छौ भने अहिले नै ठीक समय हो।” यो पत्र पाएपछि हिरक्लले कुबादको कमानमा चालीस हजारको सेना मुसलमानहरूसँग लड्न पठाए। यो खबर पाएपछि फख्रे कायनातले आफ्ना असहाबलाई भेला गरेर युद्धको तयारी गर्न आदेश दिनुभयो। त्यस वर्ष खडेरी परेकाले सहाबीहरू आर्थिक रूपमा निकै तङ्गीमा हुनुहुन्थ्यो। व्यापार गर्नेहरूको मात्र हालत अलि राम्रो थियो। इस्लामी सैनिक धेरै थिए। खाद्यान्न र युद्धका साधन थोरै थिए। कष्ट भोग्नुपर्ने थियो। युद्धमा सहभागी हुने सैनिकको सरसामानका लागि असहाबले आर्थिक सहयोग गरून् भन्ने इच्छा पनि प्यारा नबीले गर्नुभएको थियो। हजुर (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)को यो इच्छाले सहाबीहरूलाई जुर्मुराइदियो। हरेकजना हातमा जे-जति थियो, ल्याउँदै हुनुहुन्थ्यो, धन र ज्यानले जिहादको तयारी गर्न लाग्नुभएको थियो।
प्यारा नबीका गुफाका साथी हजरत अबू बकरले आफ्नो सम्पूर्ण धन ल्याउनुभएको थियो। रसूले अकरमले “परिवारका लागि के छोड्यौ, हे अबू बकर?” भनेर सोध्नुहुँदा उहाँले जवाफ दिनुभयो: “अल्लाह तआला र उहाँका रसूललाई छोडेँ।” हजरत उमरले आफ्नो धनको आधा सहयोग भनेर ल्याउनुभएको थियो। प्यारा नबीले उहाँलाई पनि “परिवारका लागि के छोड्यौ, हे उमर?” भनेर सोध्नुहुँदा उहाँले “जति ल्याएँ, उति नै छोडेँ” भनेर जवाफ दिनुभयो। प्यारा नबीले भन्नुभयो: “तिमी दुईबीचको फरक तिमीहरूका वचनबीचको फरकजस्तै हो।” तब हजरत उमरले यसो भन्दै उहाँको कदर गर्नुभयो: “हे अबू बकर! मेरा आमाबुबा तिमीमाथि कुर्बान होऊन्! भलाइको बाटोको हरेक दौडमा तिमी मलाई उछिन्छौ। अब कुनै पनि कुरामा म तिमीलाई उछिन्न सक्दिनँ भन्ने राम्ररी बुझेँ।”१ असहाबे किराम आफ्नो गच्छेअनुसार सहयोग गर्न लागिपर्नुभएको थियो। तर मुनाफिकहरू “तिमीहरू देखाउनका लागि दिँदै छौ” भन्दै असहाबे किरामको खिल्ली उडाउँथे। प्यारा नबीले भन्नुभयो: “जसले आज सदका दिन्छ, उसको सदकाले कियामतको दिन अल्लाह तआलाकहाँ उसको पक्षमा गवाही दिनेछ।” प्यारा नबीका मुबारक वचन सुनेपछि मोमिनहरूले झन् बढी सहयोग गर्न थाले। हजरत उस्मान बिन अफ्फानले आधा सेनालाई सुसज्जित पार्नुभयो।२ उस्मान जुन्नूरैन (रदियल्लाहु अन्हु)ले यस सेनालाई सामानसहित नौ सय पचासवटा ऊँट र पचासवटा घोडा दिनुभयो, तिनका सवारहरूको सरसामानको खर्च बेहोर्नुभयो, अनि दस हजार दीनार वा सात सय उकिया सुन पनि पठाउनुभयो।३ यसरी मुसलमानहरूमध्ये सबैभन्दा धेरै सहयोग गर्ने उहाँ नै हुनुभयो। हजरत उस्मानले सेनाका आवश्यकता यसरी पूरा गर्नुभएको थियो कि पानीका मसक टाल्ने ठूलो सियोसम्म राख्न बिर्सनुभएन। उहाँको यो सहयोगपछि रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले भन्नुभयो: “आजदेखि उस्मानको पाप लेखिनेछैन।”४ आर्थिक हालत निकै कमजोर भएका एकजना सहाबीले जिहादमा सहयोग गर्ने सवाब पाउन त्यो रात बिहानसम्म खजुरको एउटा बगैँचामा पानी तान्नुभयो, आफूले कमाएको खजुर प्यारा नबीकहाँ ल्याउनुभयो र भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! मेरा रबको रजा पाउन मसँग जे थियो, त्यही ल्याएँ। स्वीकार गर्नुहोस्।”
“हे उमर! (अबू बकरसँग) तिमी दुईबीचको फरक तिमीहरूका वचनबीचको फरकजस्तै हो” हदीसे शरीफ
मुसलमान पुरुषहरूले आफ्नो गच्छेअनुसार सहयोग गर्ने प्रयास गर्दै गर्दा महिलाहरूले पनि यस बाटोमा आफ्नो भागको जिम्मेवारी राम्ररी पूरा गर्दै थिए। तबूकको अभियानको तयारी गर्दा मुसलमानहरू निकै कठिन समयमा थिए। अनिकाल यति चर्को थियो कि हातमा केही नबचेका असहाबे किराममध्ये धेरैजना हजुर रसूलुल्लाहको सामु आएर भन्नुहुन्थ्यो: “या रसूलल्लाह! हामी पैदल भयौँ! खाने केही पनि छैन! यस गजवामा तपाईँबाट नछुट्टिई जिहादको सवाब पाउन चाहन्छौँ।” हाम्रा प्यारा नबी उहाँहरूलाई चढाउने केही बाँकी नरहेको कुरा दुःखी हुँदै बताउनुहुन्थ्यो। एक पटक सालिम बिन उमैर, अब्दुल्लाह बिन मुगफ्फल, अबू लैला माजिनी, उल्बा बिन जैद, अम्र बिन हुमाम, हरमी बिन अब्दुल्लाह र इरबाज बिन सारिया हाम्रा प्यारा नबीको सामु आएर यही बिन्ती गर्नुभयो। हजुरले ठूलो दुःखका साथ उहाँहरूलाई “तिमीहरूलाई चढाउने केही पाउँदिनँ” भन्नुहुँदा प्यारा नबीदेखि टाढा रहनुपर्ने र जिहादमा सामेल हुन नपाउने पीडाले उहाँहरू रुन थाल्नुभयो। तब अल्लाह तआलाले यो आयते करीमा पठाउनुभयो; भावार्थमा यसो भनिएको छ: “(हे मेरा रसूल! जिहादमा सामेल हुन) उनीहरू तिमीकहाँ आउँदा तिमीले उनीहरूलाई ‘तिमीहरूलाई सवारी जुटाइदिन सक्ने सामर्थ्य मसँग छैन’ भनेका थियौ। यस बाटोमा खर्च गर्ने केही नभएकाले (युद्धमा सामेल हुन नसकेकाले) दुःखले आँसु बगाउँदै उनीहरू फर्किए। उनीहरूमाथि कुनै जिम्मेवारी (पाप) छैन।”५ अन्त्यमा हजरत अब्बास र हजरत उस्मानले उहाँहरूलाई पनि गजवाका लागि तयार पारिदिनुभयो। तयारी पूरा भएपछि प्यारा नबीले सेनालाई सनिय्यतुल वदामा भेला गर्नुभयो। गजवामा सामेल नहुनेहरू नभएजत्तिकै थोरै थिए। सेना भेला गरेर हिँड्ने निधो गर्नुभएपछि रसूले अकरमले मुहम्मद बिन मस्लमालाई मदीनामा आफ्नो ठाउँमा राख्नुभयो।६ अभियान सुरु गर्ने बेला प्यारा नबीले भन्नुभयो: “आफूसँग थप जुत्ता बोक। जबसम्म थप जुत्ता हुन्छ, कष्ट भोग्नुपर्दैन।”
सेना हिँड्दा मुनाफिकहरूको नाइके अब्दुल्लाह बिन उबईले मुसलमानहरूलाई तर्साउन नहुने कुरा गर्यो। अझ ऊ भन्दै थियो: “म कसम खान्छु, मानौँ म उनलाई र उनका असहाबलाई दुई-दुईजना गरी डोरीले बाँधिएको देखिरहेछु…” तर असहाबे किरामले यी कुराको पटक्कै वास्ता गर्नुभएन; जिहादमा सामेल हुने उहाँहरूको प्रेम दिनदिनै बढ्दै गयो। यो देखेर मुनाफिकहरू भित्रभित्रै जलिरहेका थिए। हजुर रसूलुल्लाहले सनिय्यतुल वदाबाट तबूकतर्फ हिँड्ने बेला सेनाका झन्डा (सञ्जक र अलम) फहराउन लगाउनुभयो। ठूलो झन्डा हजरत अबू बकरलाई र एउटा झन्डा हजरत जुबैर बिन अव्वामलाई दिनुभयो। औस कबिलाको झन्डा उसैद बिन हुजैरलाई र खजरज कबिलाको झन्डा अबू दुजानालाई दिनुभयो।७ प्यारा नबीको कमानमा रहेका असहाबे किरामको सङ्ख्या तीस हजार थियो; तीमध्ये दस हजार घोडचढी थिए। दाहिने भागको कमान हजरत तल्हा बिन उबैदुल्लाहलाई र देब्रे भागको हजरत अब्दुर्रहमान बिन औफलाई दिइयो।८ गौरवशाली सहाबीहरू निकै गर्मीमा, आफ्ना नबीको कमानमा हिँड्नुभयो। अल्लाह तआलाका हबीब अगुवा भएपछि खाने-पिउने कुरा नहुनुले उहाँहरूलाई बाटोबाट फर्काउन सक्दैनथ्यो; जानुपर्ने बाटोको दूरी र शत्रु सैनिकको बाहुल्यले पनि उहाँहरूलाई तर्साउन सक्दैनथ्यो। यस्तो अगुवासँग जहाँ पनि जान सकिन्थ्यो। हाम्रा प्यारा नबी र वीर सहाबीहरू हरेक पडावमा केही बेर आराम गरेर फेरि बाटो लाग्नुहुन्थ्यो। उहाँहरूको आठौँ पडाव सालेह अलैहिस्सलामको कौम नष्ट पारिएको हिज्र थियो। आफ्ना नबीको आदेश नमानेकाले अल्लाह तआलाले उनीहरूलाई कडा सैहा, अर्थात् आवाजले नष्ट गर्नुभएको थियो। सारा सृष्टिका सुल्तानले आफ्ना असहाबलाई भन्नुभयो: “आज राति उल्टो दिशाबाट बलियो आँधी चल्नेछ। साथमा साथी नभई कोही नउठोस्। हरेकले आफ्नो ऊँटको घुँडा बाँधोस्। यो अजाब ओर्लेको ठाउँ हो। कसैले यो पानी नपिओस्, यसले वुजू नगरोस्!…” सबैले यो आदेश माने। रातमा चलेको बलियो आँधीले चारैतिर उथलपुथल मच्चाउन थाल्यो। यसै बेला आफ्नो ऊँट बाँध्न बेवास्ता गरेका एकजना ऊँट खोज्न एक्लै उठ्दा आँधीले उनलाई घिसार्दै तै पहाडको फेदमा फ्याँकिदियो। अर्को एकजनालाई शौचले साह्रै च्यापेको थियो। शौच गर्न गएको ठाउँमा उनलाई खुन्नाक (लहरेखोकी) भन्ने रोग लाग्यो। प्यारा नबीले दुआ गर्नुभएपछि उनी फेरि निको भए।
त्यो बिहान पानीका भाँडामा एक थोपा पनि पानी बाँकी थिएन। तिर्खाले सबै मर्ने हालतमा पुगेका थिए। मुनाफिकहरूले यसलाई मौका ठानेर “मुहम्मद साँच्चै नबी भएका भए दुआ गरेर पानी पार्थे” भन्दै फसाद मच्चाउन खोजे।
यो अवस्था सारा संसारका सरदारलाई सुनाइएपछि उहाँले आफ्ना मुबारक हात उठाउनुभयो र पानी दिनुहोस् भनेर अल्लाह तआलासँग बिन्ती गर्नुभयो। तातो र बादलरहित मौसममा तुरुन्तै वर्षाका बादल देखा परे। मुसलधारे पानी पर्न थाल्यो। सबैले भाँडा भरे, वुजू गरे र पशुलाई पानी खुवाए। पानी रोकिएर बादल फाटेपछि पानी सेनामाथि मात्र परेको देखियो।
“जसले आज सदका दिन्छ, उसको सदकाले कियामतको दिन अल्लाह तआलाकहाँ उसको पक्षमा गवाही दिनेछ” हदीसे शरीफ
तबूकको गजवा
हाम्रा प्यारा नबी र सहाबीहरूले तकबीर भन्नुभयो, अल्लाह तआलाको हम्द गर्नुभयो। मुनाफिकहरूलाई पनि भन्नुभयो: “अब तिमीहरूसँग कुनै बहाना बाँकी रहेन। अल्लाह तआला र उहाँका रसूलमाथि ईमान ल्याऊ र असल मुसलमान बन!…” तर निर्लज्ज मुनाफिकहरूले जवाफ दिए: “के नै भयो र?… एउटा बादल गुज्रँदै गर्दा बर्सियो र गयो!…” भोक पनि चरम सीमामा पुगेको थियो; एउटा खजुर दुईजनाले बाँडेर खानुपर्ने हालत भएको थियो। कडा गर्मी, भोक र तिर्खा सहँदै पनि उहाँहरू तबूकनजिक पुगिसक्नुभएको थियो। हबीबे अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले भन्नुभयो: “इन्शाअल्लाह भोलि घाम माथि चढ्ने बेला तिमीहरू तबूकको मुहानमा पुग्नेछौ। म नआउन्जेल त्यो पानीमा हात नलगाऊ।” भोलिपल्ट उहाँहरू त्यहाँ पुग्नुभयो। मुहानमा पानी निकै थोरै थियो। हाम्रा प्यारा नबीले त्यो पानीबाट अलिकति एउटा भाँडामा राख्न लगाउनुभयो, त्यसमा आफ्नो मुबारक हात डुबाएर दुआ गर्नुभयो। त्यसपछि त्यो पानी मुहानमै खन्याइयो। पानी एकै क्षणमा उर्लेर बढ्यो। तीस हजारको इस्लामी सेनाले पिउँदा पनि अलिकति पनि घटेन। पछि फख्रे कायनातको एउटा मुजिजा रहेको यो पानीले वरिपरिको सबै ठाउँ सिँचियो। त्यो क्षेत्र हरियाली छाएको फाँट बन्यो, बरकतले भरिभराउ भयो। रसूले अकरम आफ्ना गौरवशाली असहाबसहित तबूक आइपुग्नुहुँदा बाइजान्टिनहरू र आमिला, लख्म र जुजामजस्ता इसाई बनाइएका अरब कबिलाहरू मिलेर बनेको रूमी सेना उहाँहरूको सामु थिएन। मूतामा तीन हजार मुजाहिदका सामु एक लाखको रूमी सेना हारेको थियो। अहिले उनीहरूको सामु तीस हजार मुजाहिद थिए र तिनका सेनापति सारा सृष्टिका सरदार हुनुहुन्थ्यो। हाम्रा प्यारा नबी वीर असहाबलाई भेला गरेर आउँदै हुनुहुन्छ भन्ने सुन्नासाथ रूमीहरू हरेकले भाग्ने ठाउँ खोजेका थिए।
हजुर रसूलुल्लाहले असहाबसँग सल्लाह गरेर तबूकभन्दा अगाडि नजाने निधो गर्नुभयो। यसै बेला त्यस क्षेत्रमा बस्ने केही कबिला र राज्यहरूले इस्लामी सेना आएको सुनेका थिए। डरले उनीहरूले प्यारा नबीकहाँ प्रतिनिधिमण्डल पठाएर जिज्या तिर्ने सर्तमा अमान मागे। प्यारा नबीले दया गरेर उनीहरूका प्रस्ताव स्वीकार गर्नुभयो; हरेकसँग छुट्टाछुट्टै सन्धिका बुँदा लेखिए र उनीहरूलाई सुरक्षित भएको कुरा बताइयो।
सरवरे कायनात अलैहि अफजलुस्सलवातले करिब बीस दिन शत्रुलाई पर्खनुभयो। तबूकमा असहाबे किरामसँग धेरै सङ्गत गर्नुभयो र उहाँहरूका मन नूरको सागरले पखाल्नुभयो। आफ्नो मुबारक हृदयबाट उर्लिने फैज र बरकत उहाँहरूका हृदयमा बगाउनुभयो। आफ्ना अतुलनीय सङ्गतमध्ये एउटामा भन्नुभयो: “मानिसहरूमध्ये सबैभन्दा असल र सबैभन्दा मर्यादावान् को हो, तिमीहरूलाई बताऊँ?” असहाबे किरामले भन्नुभयो: “बताइदिनुहोस्, या रसूलल्लाह!”
तब भन्नुभयो: “मानिसहरूमध्ये असल चाहिँ घोडा वा ऊँटको पिठ्युँमा, वा आफ्नै दुई खुट्टामा अन्तिम साससम्म अल्लाह तआलाको बाटोमा मेहनत गर्ने मानिस हो। मानिसहरूमध्ये खराब चाहिँ अल्लाह तआलाको किताब पढेर पनि त्यसबाट केही फाइदा नउठाउने उद्दण्ड मानिस हो।”
शहादतबारे सोध्ने एकजनालाई भन्नुभयो: “जसको कुदरतको हातमा मेरो अस्तित्व छ, उहाँ अल्लाह तआलाको कसम खान्छु, शहीदहरू कियामतको दिन आ-आफ्ना तरबार घाँटीमा झुन्ड्याएर आउनेछन्। उनीहरू नूरका मिम्बरमाथि बस्नेछन्।”९
यस गजवामा प्यारा नबीका धेरै मुजिजा देखिए। तबूकबाट मदीना फर्कने तयारी भइरहेको बेला भोकले सहनै नसक्ने हालतमा पुगेका सहाबीहरूले आफ्नो अवस्था प्यारा नबीलाई बिन्ती गर्नुभयो। हजुर रसूलुल्लाहले उहाँहरूको बाँकी रहेको खाना छालाको एउटा सुफ्रामाथि जम्मा गर्न लगाउनुभयो। त्यसले सानो एउटा तसला पनि बल्लतल्ल भरियो। सरवरे आलम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले फेरि वुजू गर्नुभयो र दुई रकअत नमाज पढ्नुभयो। मुबारक हात फैलाएर खानामा बरकत होस् भनेर दुआ गर्नुभयो। त्यसपछि असहाबलाई आ-आफ्ना भाँडा ल्याउन आदेश दिनुभयो। त्यत्रो ठूलो सेनामा एउटा पनि भाँडा खाली नरहने गरी सबै भरिए। साथै सबै मुजाहिदले अघाउन्जेल खाँदा पनि सुफ्रामाथिको खाना अलिकति पनि नघटेको देखियो।
“इन्शाअल्लाह भोलि घाम माथि चढ्ने बेला तिमीहरू तबूकको मुहानमा पुग्नेछौ। म नआउन्जेल त्यो पानीमा हात नलगाऊ” हदीसे शरीफ
खालिद बिन वलीदको दूमतुल जन्दलतर्फको सरिय्या
हजरत हबीबे अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले तबूकमा हुनुहुँदा खालिद बिन वलीद (रदियल्लाहु अन्हु)लाई दूमतुल जन्दलतर्फ पठाउनुभयो। त्यहाँका राजा उकैदिर बिन अब्दुल मलिक इसाई थिए। इस्लामी सेना किल्लाको वरपर पुगेर ढुकेर बस्यो। त्यही बेला किल्लाको ढोकामा एउटा जङ्गली गोरु आएको खबर पाएर उकैदिर त्यसको सिकार गर्न घोडामा उफ्रेर त्यसको पछि लागे। उकैदिर, उनका भाइ हस्सान र उनीहरूको टोली सिकारमा हुँदा मुजाहिदहरूले उनीहरूलाई घेरे। हस्सानले तरबार झिक्न खोज्दा मारिए। उकैदिर बन्दी बनाइए। अरू भागेर किल्लामा शरण लिए। हजरत खालिदले उकैदिरलाई भन्नुभयो: “म तिमीलाई अमान दिएर रसूलुल्लाहको सामु पुर्याउँछु। तर यो सर्तमा: तिमी किल्लाभित्र गएर दुई हजार ऊँट, आठ सय घोडा, आठ सय ढाल र चार सय भाला सुम्पनेछौ। राज्य फेरि तिम्रै रहनेछ।” उकैदिरले स्वीकार गरे। किल्लाभित्र पसेर गनीमत लिइयो र सबै मदीना आए। उच्च दरबारमा पुग्ने अनुमति पाएका उकैदिर र उनका भाइ हसार ईमान ल्याएर मुसलमान हुनुभयो।
पासो
मुजाहिदहरू तबूक छोडेर मदीनाको बाटो लागेका थिए। मुनाफिकहरूले हाम्रा प्यारा नबीलाई पासोमा पारेर मार्न आपसमा सल्लाह गरे। एक रात इस्लामी सेना अघि बढिरहेको बाटोको एउटा साँघुरो घाँटीमा ढुकेर पर्खन थाले। प्यारा नबीको ऊँटको डोरी हजरत अम्मार बिन यासिरले तानिरहनुभएको थियो, पछाडि हजरत हुजैफा बिन यमान आउँदै हुनुहुन्थ्यो। मुनाफिकहरूले मिलेर हत्याको षड्यन्त्र रचेको कुरा जिब्रील अलैहिस्सलामले खबर गर्नुभयो। घाँटीनजिक पुग्नुहुँदा प्यारा नबीले सेनालाई भन्नुभयो: “तिमीहरू उपत्यकाभित्रबाट जाऊ; त्यो बाटो तिमीहरूका लागि सजिलो पनि छ, फराकिलो पनि।” आफू साँघुरो घाँटीतर्फ जाँदै गर्दा सेना उपत्यकाभित्रबाट अघि बढिरहेको थियो। रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) घाँटीनजिक पुग्नुहुँदा मुनाफिकहरूको यो टोली मुख छोपेर आक्रमणमा उत्रियो। हजरत हुजैफाले “हे अल्लाह तआलाका शत्रु हो!” भन्दै हातको लट्ठीले मुनाफिकहरू र तिनका पशुलाई हान्न थाल्नुभयो। यो होहल्लाबाट डराएर बाह्रजना मुनाफिक तुरुन्तै सैनिकहरूको भीडमा मिसिए। हजुर रसूलुल्लाहले तिनका नाम हजरत हुजैफालाई बताउनुभयो र अरूलाई नभन्न सचेत गराउनुभयो।
घटना सुनेर सामु आउनुभएका हजरत उसैद बिन हुजैरले प्यारा नबीसँग धेरै बिन्ती गर्नुभयो: “या रसूलल्लाह! मेरो ज्यान तपाईँमाथि कुर्बान होस्! उनीहरू को हुन्, मलाई बताइदिनुहोस्, म तिनका टाउका तपाईँकहाँ ल्याउँछु!” तर रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले अनुमति दिनुभएन।१०
मस्जिदे जिरार
आखिर हाम्रा प्यारा नबी र उहाँका वीर असहाब बाइजान्टिनहरूलाई तर्साएर, उनीहरूको प्रतिरोध तोडेर नूरानी मदीनानजिक आइपुग्नुभएको थियो। सारा सृष्टिका सुल्तानले मदीनाको एकदमै नजिक रहेको जी अवान भन्ने ठाउँमा असहाबलाई बास बस्न आदेश दिनुभयो। सहाबीहरू आराम गरिरहँदा केही मुनाफिक हाम्रा प्यारा नबीकहाँ आएर मस्जिदे जिरारमा पाल्न अनुरोध गरे। मस्जिदे जिरार कुबामा थियो। हजुर रसूलुल्लाहले मदीनातर्फ हिजरत गर्दा कुबामा बनाउन लगाउनुभएको पहिलो मस्जिदको ठीक अगाडि मुनाफिकहरूले त्यो बनाएका थिए। हाम्रा प्यारा नबी असहाबसहित तबूक जाँदै गर्दा मुनाफिकहरूले उहाँको सामु आएर यसो भन्दै निम्तो दिएका थिए: “या रसूलल्लाह! हामीले नयाँ मस्जिद बनायौँ, पाल्नुभएर हामीलाई नमाज पढाइदिनुहुन्छ कि?” तर अभियानमा हुनुहुने सारा संसारका सरदारले नसीब भए तबूकबाट फर्कँदा आउन सकिने कुरा भन्नुभएको थियो।
मुनाफिकहरूको उद्देश्य मुसलमान जमाअतलाई फुटाउनु, आफ्नो स्वार्थको हतियार बनाउनु र फसाद मच्चाएर उनीहरूलाई एकअर्कासँग भिडाउनु थियो। अझ बाइजान्टिन सैनिकलाई मदीना बोलाएर यस मस्जिदमा थुपारेका हतियारले उनीहरूलाई सघाउने योजना थियो। प्यारा नबीलाई त्यहाँ नमाज पढाउन लगाएर मस्जिदे जिरार एउटा पवित्र ठाउँ हो भन्ने छाप पार्न खोजिएको थियो। यसरी मुसलमानहरू त्यहाँ नमाज पढ्न एकअर्कासँग तँछाडमछाड गर्नेछन् र, मुनाफिकहरूको ठम्याइमा, उनीहरूको जालमा फस्नेछन्!… सरवरे आलम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले मुनाफिकहरूको यो निम्तो स्वीकार गर्नुभएको थियो र जाने निधो गर्नुभएको थियो। अल्लाह तआलाले सूरा तौबाका १०७–१०८औँ आयते करीमा पठाएर कुराको भित्री रहस्य बताइदिनुभयो। तब सारा संसारका सरदारले मालिक बिन दुख्शुम र आसिम बिन अदीलाई भन्नुभयो: “त्यो, अत्याचारी मानिसहरूको मस्जिदमा पस। त्यसलाई भत्काऊ, जलाऊ!” उहाँहरू मगरिब र इशाको बीचमा गएर भवनमा आगो लगाउनुभयो। त्यसपछि भत्काएर धुलोपिठो पार्नुभयो। मुनाफिकहरूबाट चुँसम्म आवाज आएन।११ प्यारा नबी र उहाँका गौरवशाली असहाब आउँदै हुनुहुन्छ भन्ने सुनेर मदीनावासी तुरुन्तै तयार भए र ठूलो उत्साहका साथ स्वागत गर्न निस्किए…
अब्दुल्लाह बिन उबईको मृत्यु
हाम्रा प्यारा नबी तबूकको अभियानबाट फर्कनुभएको दुई महिनापछि, शव्वाल महिनामा मुनाफिकहरूको नाइके अब्दुल्लाह बिन उबई मर्यो। त्यसपछि मुनाफिकहरूको एकता भत्कियो र उनीहरू तितरबितर भए।१२ यसरी अरबमा मुनाफिकहरूको मात्र होइन, मुशरिक र यहूदीहरूको पनि शिर कुल्चियो; इस्लामको विरोध गर्ने र त्यसलाई रोक्ने उनीहरूका गतिविधि निभाइए।
हिजरी नवौँ वर्षका अरू घटना
रसूलुल्लाह तबूक आइपुग्नुहुँदा पहिले ऐलाका, त्यसपछि जर्बाका शासकहरू आएर खराज तिरे। रसूलुल्लाहले एउटा सन्धिपत्र लेखाएर उनीहरूको हातमा दिनुभयो। यस गजवामा हिरक्ललाई पत्र पठाएर फेरि इस्लाममा बोलाउनुभयो। तर उनलाई हिदायत नसीब भएन।
“जसको कुदरतको हातमा मेरो अस्तित्व छ, उहाँ अल्लाह तआलाको कसम खान्छु, शहीदहरू कियामतको दिन आ-आफ्ना तरबार घाँटीमा झुन्ड्याएर आउनेछन्। उनीहरू नूरका मिम्बरमाथि बस्नेछन्” हदीसे शरीफ
यसै वर्ष रसूलुल्लाहकी छोरी उम्मे कुलसूम वफात हुनुभयो। उहाँको जनाजाको नमाज रसूलुल्लाह आफैँले पढाउनुभयो; दफन गरिँदै गर्दा कब्रको छेउमा उहाँका मुबारक आँखाबाट आँसु झरे।
सनतुल वुफूद (दूतहरूको वर्ष)
तबूकको अभियानबाट फर्कनुभएपछि सरवरे आलम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले विभिन्न राज्यहरूमा दूत पठाएर तिनलाई इस्लाममा बोलाउनुभयो। उमान र बहरैनका मानिसहरू मुसलमान हुने सौभाग्यले धन्य भए।
अब इस्लाम निकै तीव्र गतिमा फैलिँदै थियो। वरपरका कबिला र राज्यहरूमा धर्मका आधारभूत कुरा सिकाउन शिक्षकहरू र तिनको शासन चलाउन हाकिमहरू पठाइँदै थिए। हिजरतको नवौँ वर्षमा मदीनामा मुसलमान भएका प्रतिनिधिमण्डलहरूको ओइरो लाग्यो। विभिन्न कबिलाबाट आएका प्रतिनिधिमण्डलले सारा संसारका सरदारको अधीनता स्वीकार गरेको बताए र सौभाग्य पाए। आउनेहरूको भीडले गर्दा यस वर्षलाई सनतुल वुफूद (दूतहरूको वर्ष) भनियो। जहिले कुनै दूत आउँथ्यो, रसूलुल्लाह बहुमूल्य लुगा लगाउनुहुन्थ्यो। असहाबलाई पनि राम्रा लुगा लगाउन लगाउनुहुन्थ्यो। आउनेहरूलाई सफा र राम्रो ठाउँमा सत्कार गर्नुहुन्थ्यो, भोज दिनुहुन्थ्यो र धेरै उपहार दिएर बिदा गर्नुहुन्थ्यो। उनीहरू पनि सन्तुष्ट भएर प्रशंसा गर्दै फर्कन्थे। दूत पठाउने कबिलामध्ये एउटा बनू मुर्रा कबिला थियो। उनीहरूले तेह्रजना दूत पठाए। तिनले आफ्नो कबिला मुसलमान भएको बताए। आफ्नो देशमा पानी पटक्कै नपरेको, घाँस नउम्रेको र कडा अनिकाल भोगिरहेको सुनाए। यस सङ्कटबाट छुटकारा पाउन उनीहरूले रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)सँग दुआ मागे। उहाँले यसो दुआ गर्नुभयो: “या रब! उनीहरूलाई वर्षाले तृप्त पारिदिनुहोस्।” बनू मुर्राका दूतहरू आफ्नो देश फर्कँदा आफ्नो कौमको सङ्कट पूरै टरेको देखे। किनभने रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले उनीहरूका लागि दुआ गर्नुभएकै दिन त्यहाँ प्रशस्त पानी परेको रहेछ। त्यो ठीक दुआ गरिएकै समयसँग मेल खान्थ्यो।
बनू असद कबिलाका दसजना आएर मुसलमान भएको गुन लगाए। उनीहरूले भने: “हामी अनिकालको वर्षमा टाढाबाट आयौँ। हामीमाथि सेना आउनुअघि नै आफ्नै इच्छाले मुसलमान भयौँ।” उनीहरूबारे सूरा हुजुरातको सत्रौँ आयत नाजिल भयो। बनू बिकारको प्रतिनिधिमण्डलका अगुवा मुआविया बिन सौर बिन उबादा बिन बिकार करिब सय वर्षका हुनुहुन्थ्यो। उहाँसँग उहाँका छोरा बुशैर, मज्मा बिन अब्दुल्लाह र अब्दे अम्र बिन असम थिए। उहाँले रसूलुल्लाहसँग आफ्नो छोराको अङ्गमा मुबारक हात फेरिदिन अनुरोध गर्नुभयो र भन्नुभयो: “किनभने उसले मलाई धेरै आदर गरेको छ, धेरै भलो गरेको छ।” रसूलुल्लाहले आफ्नो मुबारक हातले बुशैरको अनुहार मुसार्नुभयो र धेरै बाख्रा उपहार दिनुभयो। अब्दे अम्रको नाम फेरेर अब्दुर्रहमान राखिदिनुभयो। बनू नजीबको प्रतिनिधिमण्डलमा दसजना थिए। उनीहरूले आफ्ना धनसम्पत्ति र पशुको जकात पनि साथै ल्याएका थिए। रसूलुल्लाह उनीहरू आएकोमा साह्रै खुसी हुनुभयो र उनीहरूलाई राम्रो बासमा राख्न आदेश दिनुभयो। नजीबका दूतले फर्ज र सुन्नतबारे यति धेरै प्रश्न सोधे कि रसूलुल्लाहको माया उनीप्रति झन् बढ्यो। उहाँले उनको आदर-सत्कार बढाउनुभयो र अरू दूतभन्दा फरक व्यवहार गर्नुभयो। सामानको छेउमा बसेका युवकलाई पनि बोलाउन लगाउनुभयो र उनी अल्लाह तआलाबाहेक सबै कुराबाट मुख फर्काएको देखेर उनका लागि पनि भलाइको दुआ गर्नुभयो। अरूलाई जस्तै उनलाई पनि उपहार दिनुभयो। त्यो टोली आफ्नो इच्छा पूरा भएर खुसीसाथ आफ्नो कबिलामा फर्कियो। बनू किनानाबाट एउटा समूह आएर मुसलमान भयो। उनीहरूका अगुवा वासिला बिन अस्का हुनुहुन्थ्यो। उहाँ आउँदा रसूलुल्लाह तबूकको अभियानको तयारी गर्दै हुनुहुन्थ्यो। उहाँले बैअत गर्नुभयो र आफ्नो कबिलामा जानुभयो। उहाँका बुबाले ईमान ल्याएनन्, बहिनीले ईमान ल्याउनुभयो। त्यहाँबाट उहाँ मदीना जानुभयो र तबूकतर्फ गएको सेनाको पछि लाग्नुभयो। रसूलुल्लाहलाई भेट्टाउनुभयो। खालिदसँग उकैदिरविरुद्धको लडाइँमा पठाइनुभयो। उहाँको भागमा धेरै ऊँट परे।
बनू साइदाबाट जिमाम बिन सालबा आउनुभयो। सामु पुगेर रसूलुल्लाहलाई नमाज, रोजा, हज र जकातबारे धेरै प्रश्न सोध्नुभयो। प्रश्न सकिएपछि भन्नुभयो: “मैले ईमान ल्याएँ; तपाईँ अल्लाहबाट जे ल्याउनुभएको छ, सबैमा विश्वास गरेँ।” आफ्नो कौमकहाँ गएर इस्लामको सन्देश पुर्याउनुभयो। त्यो सारा कबिला मुसलमान भयो।
या रसूलल्लाह! तपाईँको ढोकाको दासका
खुट्टा छोएको माटो जसले चुम्दैन,
र यस सौभाग्यका लागि जसले ज्यान कुर्बान गर्दैन,
उसमा तपाईँको माया छैन; म पत्याउँदिनँ, उसको कुरा झूटो हो।
तपाईँले टेकेको माटोलाई शिरको मुकुट बनाऊँ;
चुमूँ, आँखामा दलूँ, मुटुको औषधि बनाऊँ;
सही बाटो भेट्टाउने दियो बनाऊँ;
र तपाईँका बाटामा परूँ, तपाईँको आशिक र मोहित भएर।
तपाईँको दिशाबाट आउने हरेक हावा सुँघ्छु,
तपाईँको सुगन्धको छाप छ कि भनेर खोज्छु;
तपाईँमाथि मेरो परिवार र सन्तान कुर्बान होऊन्,
मेरा आमा, बुबा, नातेदार र अरू हजारौँ ज्यान।
तपाईँका मनैदेखिका आशिक मौलाना खालिद भन्छन्:
हे संसारका सुल्तान, हे सारा जगत्का प्यारा!
मेरो एउटै ज्यान छ, त्यो पनि तपाईँकै देन हो,
तपाईँलाई कुर्बान गर्न ज्यान ल्याएँ भन्न सक्दिनँ।
मौलाना खालिद बगदादी
“या रब! उनीहरूलाई (बनू मुर्रा कबिलालाई) वर्षाले तृप्त पारिदिनुहोस्” हदीसे शरीफ
काबा मुअज्जमाको रातको एउटा दृश्य
