POST
Czwartym z pięciu warunków islamu jest poszczenie każdego dnia w błogosławionym miesiącu Ramadan. Ramadan znaczy ‚palenie się’, ponieważ grzechy tych, którzy w tym miesiącu poszczą i żałują za grzechy (tewbe), spalają się i znikają. Wysłannik Allaha (sallallahu alejhi we sellem) oznajmił: „Gdy nadchodzi miesiąc Ramadan, otwierają się bramy Raju, zamykają się bramy Piekła, a szatani zostają związani”.
W jednym z hadis-i szerif w Sahih-i Buhari oznajmiono: „Jeśli ktoś uznaje post w miesiącu Ramadan za fard, za obowiązek, i oczekuje nagrody (sewab) za post od Allaha Najwyższego, jego wcześniejsze grzechy zostają mu wybaczone”. To znaczy, że należy wierzyć, iż post jest nakazem Allaha, i oczekiwać za niego nagrody. Warunkiem jest, by nie narzekać na to, że dzień jest długi albo że pościć jest ciężko. To, że dzień jest długi, i to, że pości się z trudem wśród tych, którzy nie poszczą, należy uważać za sposobność i wielką zdobycz.
Siedem jest warunków, by post stał się dla człowieka fard:
1- Być muzułmaninem. 2- Osiągnąć dojrzałość płciową (bulugh). Post dziecka jest sahih (ważny). 3- Mieć zdrowy rozum. 4- Ten, kto przebywa w dar-ul-harb (kraju niewiernych), musi usłyszeć, że post jest fard. 5- Być mukim (osiadłym, niebędącym w podróży). 6- U kobiet – nie mieć miesiączki (hajz). 7- Nie być w okresie połogu (nifas).
Fard postu
Post ma trzy fard: 1- Nijjet (intencja). 2- Uczynienie nijjet w czasie przeznaczonym na nijjet, to znaczy między jego pierwszą a ostatnią porą. 3- Powstrzymywanie się od tego, co łamie post, od świtu (fedżr-i sadyk) do zachodu słońca (to znaczy w obrębie dnia szer’i, dnia w rozumieniu islamu).
Uczeni czterech mezheb jednogłośnie oznajmiają, że post zaczyna się, gdy w jednym punkcie widocznej linii horyzontu zaczyna jaśnieć biel zwana fedżr-i sadyk. W księdze Multeka napisano: „Post to powstrzymywanie się od jedzenia, picia i współżycia od pojaśnienia świtu aż do zachodu słońca. Przy poście w miesiącu Ramadan fard jest także uczynienie nijjet sercem (w dowolnej chwili) w czasie od zachodu słońca dnia poprzedniego do pory Dahwe-i kubra1 w dniu postu. Jeśli do pory dahwe niczego nie zjadł ani nie wypił, czyni nijjet i pości. Nijjet po porze dahwe nie jest ważny. Czyniąc nijjet przed świtem, mówi się: »Uczyniłem nijjet, by jutro pościć«. Czyniąc nijjet po świcie, mówi się: »Uczyniłem nijjet, by dziś pościć«. Taka sama jest pora nijjet przy poście ślubowanym (nezr) na określony dzień i przy poście nafile (dobrowolnym). Na każdy dzień należy uczynić osobny nijjet”.
Co łamie post
Gdy w miesiącu Ramadan ktoś wie, że pości, i uczynił nijjet przed pojaśnieniem świtu, jego post zostaje złamany przez zjedzenie lub wypicie czegoś pożytecznego, to znaczy przez wprowadzenie ustami do żołądka czegoś, co zwykle spożywa się jako pokarm lub lekarstwo, albo czegoś, co daje przyjemność i odurzenie, albo przez współżycie, czynne lub bierne; wtedy konieczne stają się kaza i kefaret.2 Zgodnie z tą definicją palenie papierosów łamie post i czyni koniecznymi zarówno kaza, jak i kefaret, ponieważ stałe i płynne cząsteczki dymu przedostają się wraz ze śliną do żołądka. Jeśli po czymś, o czym dobrze wiadomo, że nie łamie postu, jak upuszczanie krwi bańkami (hidżame) czy obmowa (gybet), ktoś, sądząc, że jego post został już złamany, świadomie coś zje, to jego post zostaje złamany i konieczne stają się kaza i kefaret. Jeśli ten, kto w Ramadanie nie uczynił nijjet przed świtem, zrobi przed porą dahwe coś, co łamie post, to według dwóch imamów konieczne są zarówno kaza, jak i kefaret, ponieważ zaprzepaścił możliwość uczynienia nijjet i poszczenia, którą miał. Według Imama a’zama natomiast konieczne jest tylko kaza. Jeśli taki człowiek je i pije po porze dahwe, to według wszystkich trzech imamów kefaret nie jest konieczny. Kara kefaret jest odpłatą za rozdarcie zasłony czci i godności błogosławionego miesiąca Ramadan. Według Imama a’zama jest karą za świadome złamanie postu ramadanowego, który jest sahih we wszystkich czterech mezheb. Ponieważ w mezheb Szafii warunkiem jest uczynienie nijjet przed świtem, hanefita, który w ciągu dnia umyślnie złamie post, do którego nie uczynił nijjet przed świtem, albo który zostanie zmuszony do złamania postu lub złamie go z ważnej przyczyny, według Imama a’zama nie wykonuje kefaret. Przy złamaniu postu kaza, postu ślubowanego lub postu nafile nie wykonuje się kefaret. Jeśli ktoś, kto w jednym z dni Ramadanu zrobił coś, co wymaga tylko kaza, w innym dniu umyślnie zrobi to samo, konieczny staje się dla niego także kefaret.
„Gdy nadchodzi miesiąc Ramadan, otwierają się bramy Raju, zamykają się bramy Piekła, a szatani zostają związani”. Hadis-i szerif
Jeśli post zostanie złamany przez pomyłkę, na przykład gdy podczas ablucji woda dostanie się do gardła, albo jeśli ktoś zostanie zmuszony do złamania postu, jeśli zrobi lewatywę, jeśli wciągnie nosem płynne lekarstwo, wodę kolońską albo dym (dym z papierosa, który pali ktoś inny) lub dym z drzewa aloesowego okadzonego ambrą, jeśli wkropli lekarstwo do ucha, jeśli lekarstwo położone na ranę na skórze przeniknie do środka (albo jeśli wstrzyknie lekarstwo strzykawką), jeśli połknie coś, co nie jest ani lekarstwem, ani pokarmem, jak kawałek papieru, kamień, kawałek metalu, bawełnę, trawę albo ziarnko niegotowanego ryżu, prosa czy soczewicy, jeśli celowo zwymiotuje pełnymi ustami, jeśli przy krwawiącym zębie połknie samą krew albo krew zmieszaną ze śliną w równej ilości, jeśli je, nie wiedząc, że nastał świt, albo przerwie post, sądząc, że słońce zaszło, jeśli zapomniawszy, że pości, zaczął jeść, a potem, sądząc, że post został złamany, świadomie dalej je, jeśli podczas snu ktoś wleje mu wodę do ust albo odbędzie z nim stosunek, jeśli pości bez uczynienia nijjet albo w Ramadanie nie uczyni nijjet aż do rana, a potem, nawet jeśli uczyni nijjet po świcie, nie pości po porze dahwe – we wszystkich tych przypadkach post zostaje złamany i po święcie (bajram) konieczne jest wykonanie kaza tylko jednego dnia za każdy dzień. Kefaret nie jest konieczny. Jeśli do gardła dostanie się deszcz lub śnieg, łamie to zarówno post, jak i modlitwę salat. Konieczne jest kaza. Jeśli ktoś przez obejmowanie, przytulanie i całowanie stanie się dżunub, jego post zostaje złamany i konieczne staje się kaza. Jeśli jednak nie stanie się dżunub, post nie zostaje złamany. Jeśli ktoś świadomie połknie coś, co zostało mu między zębami z nocy, a jest to wielkości ciecierzycy, łamie to post i konieczne staje się kaza. Jeśli jednak jest to mniejsze od ciecierzycy, nie łamie postu.
Jeśli ktoś, kto zapomniał, że pości, i coś zjadł, po przypomnieniu sobie, że pości, znowu je lub pije, choć wie, że jedzenie przez zapomnienie nie łamie postu, jego post zostaje złamany i konieczne staje się wykonanie zarówno kaza, jak i kefaret.
W Multeka i we wszystkich innych księgach napisano: „Jeśli lekarstwo położone na ranę na głowie lub na ciele przeniknie do mózgu lub do przewodu pokarmowego, post zostaje złamany i konieczne staje się tylko kaza”. W komentarzu do Multeka napisano: „Imam a’zam mówi, że pokarm, który przeniknie do środka przez ranę, łamie post. Dwaj imamowie natomiast mówią, że go nie łamie, ponieważ post łamie tylko to, co wnika przez naturalne otwory ciała”. Tahtawi bardzo dobrze objaśnia to w komentarzu do Merakyl-felah. Mówi: „Jeśli wiadomo, że płynne lub stałe lekarstwo położone na ranę na głowie lub na ciele przeniknęło do mózgu lub do przewodu pokarmowego, post zostaje złamany. Jeśli nie wiadomo dobrze, że przeniknęło do środka, a lekarstwo jest płynne, to według Imama a’zama post zostaje złamany. Dwaj imamowie zaś powiedzieli, że gdy nie wiadomo dobrze, że lekarstwo przeniknęło do środka, post nie zostaje złamany. Wszyscy trzej imamowie byli zgodni, że jeśli lekarstwo, o którym nie wiadomo dobrze, że przeniknęło, jest stałe, post nie zostaje złamany”. Z tego wynika, że wszyscy trzej imamowie powiedzieli, iż lekarstwo, o którym dobrze wiadomo, że przeniknęło do środka, łamie post, czy jest płynne, czy stałe. Z tego wynika także, że każda szczepionka i każdy zastrzyk z lekarstwem podawany strzykawką pod skórę lub do mięśni rąk, nóg czy innych miejsc łamie post.
Co nie łamie postu
Jeśli w szlachetnym Ramadanie (Ramadan-i szerif) albo podczas postu kaza, kefaret, ślubowanego lub nafile ktoś, zapomniawszy, że pości, je, pije lub współżyje, albo podczas postu we śnie stanie się dżunub, albo na jawie stanie się dżunub od patrzenia, jeśli posmaruje się jodyną lub olejem albo użyje kohlu (nawet jeśli ich kolor lub zapach będzie wyczuwalny w ślinie lub w moczu), albo jeśli całuje z pożądaniem, obmawia, pozwoli upuścić sobie krew bańkami, mimowolnie zwymiotuje pełnymi ustami albo celowo zwymiotuje trochę, albo jeśli woda dostanie mu się do ucha, albo pył, dym czy mucha mimowolnie dostanie mu się przez usta lub nos do gardła (albo jeśli otrzyma sztuczne powietrze przez butlę z tlenem, albo jeśli nie da się uniknąć tego, że dym z papierosów palonych przez innych dostaje mu się do ust i nosa), albo jeśli po wypłukaniu ust połknie wraz ze śliną wilgoć pozostałą w ustach, albo jeśli włoży lekarstwo do oka lub do ubytku w zębie, nawet jeśli poczuje jego smak w gardle – żadna z tych rzeczy nie łamie postu.
Autor księgi Bahr-ur-raik (rahmetullahi teala alejh) mówi: „Usta są czasem uważane za wewnętrzną część ciała. Dlatego jeśli poszczący połknie swoją ślinę, jego post nie zostaje złamany. Jest to tak, jak przechodzenie nieczystości wewnątrz człowieka z żołądka do jelit. Krew wypływająca z rany w ustach, po wyrwaniu zęba lub z miejsca, w które zrobiono zastrzyk, albo krew przychodząca z żołądka do ust nie łamie ani ablucji, ani postu. Gdy tę krew się wypluje lub połknie, również ani ablucja, ani post nie zostają złamane, jeśli śliny jest więcej niż krwi, to znaczy jeśli jest ona żółta. Tak samo jest, gdy inne rzeczy z żołądka przychodzą do ust – nie zostaje złamana ani ablucja, ani post. Jeśli wydostanie się ich z ust na zewnątrz tyle, ile mieszczą pełne usta, łamie to i ablucję, i post. Wnętrze ust bywa też uważane za zewnętrzną część ciała. Gdy weźmie się wodę do ust, post nie zostaje złamany”. Tak samo napisano w Dżewhere. Jak widać, gdy po wyrwaniu zęba przychodzi dużo krwi, jej wyplucie nie łamie postu. Gdy ktoś nie pości, połknięcie jej nie łamie ablucji. Jeśli krwi jest mniej niż śliny, w żadnym przypadku żadna z nich nie zostaje złamana.
W Fetawa-yi Hindijje napisano: „Zrobienie lewatywy albo wkroplenie oleju do ucha łamie post, ale kefaret nie jest konieczny. Wlanie wody lub oleju do męskiego członka nie łamie postu, nawet jeśli płyn dotrze do pęcherza. Płyn wlany do pochwy kobiety łamie jej post. Wprowadzenie mokrego lub natłuszczonego palca do odbytu lub do pochwy łamie post. Suchy palec (wprowadzony do odbytu lub pochwy) go nie łamie. Woda, która podczas podmywania się (taharet) dostanie się do odbytu, łamie post”. Kosztowanie potrawy (podczas jej przyrządzania) bez połykania, żucie czystej gumy, to znaczy gumy w stanie naturalnym, całowanie i obejmowanie, gdy istnieje obawa stania się dżunub, oraz kąpanie się dla ochłody nie łamią postu, lecz są tenzihen mekruh. Używanie kohlu, smarowanie wąsów olejkiem oraz wąchanie kwiatów, piżma lub wody kolońskiej nie łamią postu i nie są też mekruh. Kohl (na oczach) i olejek (na wąsach) są mekruh, gdy służą ozdobie; tak samo mekruh jest noszenie kwiatów przypiętych do kołnierza lub w ręce. Wąchanie zapylonych lub zadymionych rzeczy albo żucie gumy z dodatkami, takimi jak cukier itp., łamie post. Używanie (patyczka do czyszczenia zębów zwanego) myswak oraz upuszczanie krwi bańkami nie są mekruh.
Jeśli ktoś w szlachetnym Ramadanie umyślnie złamie (przed zachodem słońca) post, do którego uczynił nijjet przed porą imsak, konieczne są dla niego zarówno kefaret, jak i kaza.
Złamanie postu nafile lub postu kaza nie wymaga kefaret.
Jako kefaret pości się sześćdziesiąt dni bez przerwy, poza dniami Ramadanu i pięcioma dniami, w które poszczenie jest haram. Ponadto pości się z nijjet kaza tyle dni, ile dni postu się złamało (przedwcześnie). (Haram jest poszczenie w pierwszym dniu Święta Ramadanu i w każdym z czterech dni Święta Ofiar – Kurban Bajramu.) Kto nie jest w stanie tego uczynić, karmi do syta dwa razy sześćdziesięciu biednych w ciągu jednego dnia albo jednego biednego dwa razy dziennie przez sześćdziesiąt dni. Albo daje każdemu z nich majątek o wartości sadaka-i fitr. Aby wykonać kaza jednego dnia postu, pości się jeden dzień. Rodzajem postu, który nigdy nie jest dozwolony, jest post z takim nijjet: „Czynię nijjet postu, jeśli (obecny) miesiąc jest Ramadanem; jeśli nie, jestem bez nijjet”. Ci, którzy rozpoczynają post ramadanowy nie po ujrzeniu na niebie nowego księżyca (hilal), lecz według przygotowanych wcześniej kalendarzy, muszą po Święcie Ramadanu pościć dwa dni z nijjet kaza. Sposób obliczania pierwszego dnia Ramadanu jest obszernie opisany w księdze Se’adet-i Ebedijje (ang. Endless Bliss, cz. IV, rozdz. 10).
Ibn Abidin (rahimehullahu teala) mówi: „Przy pochmurnej pogodzie nie należy przerywać postu (iftar), dopóki nie nabierze się przekonania, że słońce zaszło, nawet jeśli odczytano ezan (ogłaszający porę wieczornej modlitwy salat [i iftaru]). Gdy przerwie się post przed (porą zwaną) isztibak-un-nudżum, to znaczy zanim na niebie ukaże się większość gwiazd, spełnia się mustehab zwany ‚ta’dżil’ (co znaczy pośpiech z iftarem). Gdy w jakimś miejscu widzi się zachód słońca i przerywa się post, ten, kto jest w wysokim miejscu, na przykład na minarecie, nie przerywa postu, dopóki nie stwierdzi, że słońce zaszło dla niego. Tak samo jest z poranną modlitwą salat i z sahurem”.
„Post jest tarczą, która chroni wierzącego przed Piekłem”. Hadis-i szerif
O Przywódco proroków,
O przewodniku ewlija,
Proroku światów,
Ehlen we sehlen merhaba.
Tyś ukochanym dusz,
Tyś nakazem dla serc,
Tyś sułtanem obu światów,
Ehlen we sehlen merhaba.
Tyś ukochanym Allaha,
Nie odłączaj nas od Twego orędownictwa,
Ahmedzie, Muhammedzie, Mustafo,
Ehlen we sehlen merhaba.
Junus mówi słowo prawdy,
U Twego progu kładzie twarz,
W dniu Mahszer on czeka na nas,
Ehlen we sehlen merhaba.
