වටලෑම

වටලෑමේ ආරම්භය

“අහෝ මාගේ නබි! උදව්කරුවන් වශයෙන්, අල්ලාහු තආලා සහ ඔබව අනුගමනය කරන විශ්වාසවන්තයින් ඔබට ප්‍රමාණවත් වනු ඇත.”
අල්-අන්ෆාල්: 64

බිඅ’සත් හි හත්වන වසර ... බහුදේවවාදීන් ඉස්ලාමය ව්‍යාප්ත වීම හා හදවත් තුළට කිඳා බැසීමට බාධා කිරීමට නිරන්තරයෙන් උත්සාහ කරයි. කෙසේ වුවත් මුස්ලිම් ජනතාව දිනෙන් දින වැඩි විය. වධහිංසා සහ කුරිරුකම් මුස්ලිම්වරුන් ඔවුන්ගේ මාර්ගයෙන් ඉවතට හරවා නොගෙනි , ඔවුන් ඔවුන්ගේ සමගිය සහ සහයෝගීතාවය ශක්තිමත් කිරීමට හේතු විය. ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙක් හැරී ගියේ නැත. ඔවුන්ගේ ආගමෙන්; අපගේ ශාස්තෘවරයා වන රසූලුල්ලාහ් වෙනුවෙන් තම ජීවිත පරිත්‍යාග කිරීමට ඔවුහු පසුබට නොවුහ. මක්කමෙන් පිට ගෝත්‍රිකයන්ට මේ ගැන ආරංචි වීමත් සමඟම ඉස්ලාමය කෙරෙහි ඔවුන්ගේ උනන්දුව වැඩි විය. ඉස්ලාමයේ එළිය තවත් ස්ථාන කරා ළඟා වෙමින් සිටියහ. අබිසීනියාවට යවන ලද ඔවුන්ගේ මිනිසුන් ඔවුන්ගේ කැමැත්ත ඉටු නොකළ බව දැනගත් විට බහුදේවවාදීන් කෝපයට පත් විය. එපමණක් නොව, නිගස් අෂාමා මුස්ලිම්වරයෙකු වී මුස්ලිම්වරුන් ආරක්ෂා කර ඔවුන්ට හොඳින් සැලකුවා. පළිගැනීමට සහ ඉස්ලාමය මුලිනුපුටා දැමීමට ඔවුහු රැස්වී මෙම බිහිසුණු තීරණය ගත්හ.

"ඔහු කොතැනක සිටියත්, මුහම්මද් (අලෙයිහිස් සලාම්) නියත වශයෙන්ම මරා දමනු ලැබේ!"

නොඇදහිලිවන්තයෝ මේ සඳහා දිවුරුම් දුන්හ.

බහුදේවවාදීන්ගේ තීරණය ගැන දැනගත් විට අබූතාලිබ් ඉතා කලබල විය. ඔහු තම ආදරණීය, ආශීර්වාද ලත් බෑණාගේ ජීවිතය ගැන කනස්සල්ලට පත් විය. ඔහු තම ගෝත්‍රය රැස් කර කුරේෂ් බහුදේවවාදීන්ට එරෙහිව විශ්වයේ සුල්තාන්වරයා ආරක්ෂා කරන ලෙස ඔවුන්ට නියෝග කළේය. ඥාතිත්වයේ උද්‍යෝගයෙන්, හෂිම්ගේ පුත්‍රයෝ මෙම නියෝගය ක්‍රියාත්මක කිරීමට එක්සත් වූහ. මේ සඳහා, ඔවුන් අපගේ නායකයා, නබිතුමා සහ ඔහුව විශ්වාස කළ ඔහුගේ සියලුම අස්හාබ් තුමාට ෂිඅබ් අල්-අබූ තාලිබ් වෙත, එනම් අබූතාලිබ්ගේ අසල්වැසි ප්‍රදේශයට ආරාධනා කළහ. එය මක්කම උතුරු පැත්තේ බයිතුල්ලා සිට කිලෝමීටර 3 ක කන්දක් මත පිහිටා ඇත.. අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ තම අස්හාබ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් රැස් කර ෂිඅබ්හි වාසය කිරීමට පටන් ගත්හ. හෂිම්ගේ පුතුන් අතරින්, අපගේ නායකයා වන නබිතුමා ආරක්ෂා කිරීමට ගත් තීරණයට විරුද්ධ වූයේ අබූ ලහබ් පමණක් වන අතර ෂිඅබ් වෙත නොගියේය. ඔහු ඇතුළු බහුදේවවාදීන් එකතු වී අපගේ නබිතුමාව ඝාතනය කිරීමට අවස්ථාවක් සොයන්නට පටන් ගත්හ.1

අපගේ ශාස්තෘවරයාණෝ, නබිතුමාණන් සහ ඔහුගේ අස්හාබ් තුමාණන් වූ බහුදේවවාදීන් අබූතාලිබ් අසල්වැසි ප්‍රදේශයේ රැස් වූ බව බහුදේවවාදීන් දැන ගත් විට ඔවුන් නැවත එක් විය. ඉන්පසු ඔවුන් මෙම තීරණය ගත්තා:

“මරා දැමීම සඳහා මුහම්මද් (‘අලෙයිහිස් සලාම්) ව කුරේෂ්වරුන්ට භාර දෙන තුරු, හෂිම්ගේ පුත්‍රයන්ගෙන් කිසිම ගැහැණු ළමයෙකු මනාලියක් ලෙස ගනු නොලැබේ! ඔවුන්ට ගැහැණු ළමයින් ලබා නොදෙනු ඇත! ඔවුන්ට කිසිවක් විකුණන්නේ නැත! ඔවුන්ගෙන් කිසිවක් මිලට නොගනු ඇත! කිසිවෙකු ඔවුන්ව මුණගැසෙන්නේවත් කතා කරන්නේවත් නැත! කිසිවෙකු ඔවුන්ගේ නිවෙස්වලට සහ අසල්වැසි ප්‍රදේශවලට ඇතුළු නොවනු ඇත! ඔවුන්ගෙන් සාමය ඇති කරන ලෙස ඉල්ලීමක් කිසි විටෙකත් පිළිගනු නොලැබේ! ඔවුන් කිසි විටෙකත් අනුකම්පා නොකරනු ඇත! ”

මන්සුර් ඉබ්නු ඉක්‍රිමා නම් බහු දේවවාදියෙකු විසින් කඩදාසි කැබැල්ලක ලියා ඇති මෙම තීරණ ඔවුන් විසින් මුද්‍රා තැබූහ. ඔවුන් එය කඅ’බා අල්-මුඅසාමාගේ බිත්තියේ එල්ලා තැබුවේ සෑම කෙනෙකුටම දැකීමට සහ රැඳී සිටීමටය.

මෙම පුවත අපගේ ආදරණීය නබිතුමාණන්ට දැනගත් විට, ඔහු ඉතා ශෝකයට පත් වී යාච්ඤා කළේය. ඔහුගේ ආයාචනය වහාම පිළිගනු ලැබූ අතර, අවාසනාවන්ත මන්සූර්ගේ දෑත් හදිසියේම නිෂ්ඵල විය. බහුදේවවාදීන් විස්මයට පත් වී, “බලන්න! හෂිම්ගේ පුත්‍රයන්ට අප කළ කුරිරුකමට ප්‍රතිඋපකාර වශයෙන් මන්සූර්ගේ දෑත් නිෂ්ඵල විය. ඔහු විපතකට ගොදුරු විය. ඔවුන් පියවි සිහියට එනවා වෙනුවට තවත් දරුණු විය. ඔවුන් ෂිඅබ් වෙත යන මාර්ග ආරම්භයේ මුරකරුවන් පිහිටෙව්වා. ඔවුන් එහි ඇතුළු වීමට ආහාර සහ ඇඳුම් පැළඳුම් වැළැක්වීය. ඔවුන් මක්කමට පැමිණි විකුණුම්කරුවන්ට ෂිඅබ් වෙත නොයන ලෙසත්, ඔවුන්ගේ භාණ්ඩ එහි ගෙන නොයන ලෙසත්, අවශ්‍ය නම්, ඔවුන් ඉහළ මිලකට භාණ්ඩ මිලදී ගන්නා ලෙසත් පැවසුවෝ ය. ඔවුන් සිතුවේ ඔවුන් ෂිඅබ්හි මිනිසුන් සාගින්නෙන් මිය යනු ඇතැයි හෝ හෂිම්ගේ පුත්‍රයන් පසුතැවිලි වී අපගේ නායකයා වන නබිතුමාව ඔවුන්ට භාර දෙනු ඇති බවයි. මෙම තත්ත්වය සෑම වසරකම කඅ’බෙ සංචාරයේ වාරය දක්වා පවතිනු ඇත.

සම්ප්‍රදායට අනුව, මෙම කාලය තුළ ලේ වැගිරෙන්නේ නැත. එමනිසා, හෂීම්ගේ පුත්‍රයෝ නිදහසේ මක්කමට ගොස් වසරකට අවශ්‍ය දේ මිලදී ගැනීමට උත්සාහ කරති. ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙක් වෙළෙන්දෙකුගෙන් භාණ්ඩ මිලදී ගැනීමට පැමිණියේ නම්, අබූ ලහබ් සහ අබූ ජහ්ල් වැනි ප්‍රකට බහුදේවවාදීන් වහාම අල්ලාගෙන, “අනේ වෙළෙන්දනි! මුහම්මද් තුමාගේ අස්හාබ්ට එරෙහිව ඔබේ මිල ඉතා ඉහළ නංවන්න. ඒ නිසා එහි මිල අධික බව නිසා කිසිවකුට කිසිවක් මිලදී ගත නොහැක. මේ හේතුව නිසා ඔබේ භාණ්ඩ විකුණන්නේ නැත්නම්, අපි ඒ සියල්ල මිලදී ගැනීමට සූදානම්.” වෙළෙන්දෝ තම භාණ්ඩ සඳහා ඉහළ මිලක් අය කරන අතර මුස්ලිම්වරු කිසිවක් ඒ මිලට බඩු නොගෙන ආපසු ගියහ.

මේ හේතුව නිසා අපගේ ආදරණීය නබි, අපගේ මව හස්‍රත් කදීජා, අපගේ නායකයා ,හස්‍රත් අපු බකර් අස් සිද්දීක් ඔවුන්ගේ සියලු ධනය වියදම්?කළෝ ය; කුසගින්නෙන් අහසට නැඟුණු දරුවන්ගේ කෑගැසීම් ලිහිල් කිරීමට ඔවුහු උත්සාහ කළහ. ඔවුන් ඔවුන්ට ගස් පොතු, තෘණ මුල් සහ වියළි සත්ව හම් කැබලි පවා පෝෂණය කළහ. අම්මලා තාත්තලා බලාපොරොත්තු සුන් වෙලා හිටියේ. අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ, නබිතුමා සහ අස්හාබ් අල්-කිරාම් කුසගින්නෙන් ඔවුන්ගේ ආශීර්වාද ලත් උදරයේ ගල් බැඳ ඇත. බහුශ්‍රැතයන්ගෙන් එකෙක් අනුකම්පා කොට රහසින් යමක් ගෙනාවා නම්, අනෙක් බහුශ්‍රැතයෝ ඔහුට පහර දී නින්දා කරති. කොටින්ම කියනවනම් යන එන එක නැවතිලා, මුමින්ලා හිටියේ බොහොම අමාරුවෙන්.

“අනේ අල්ලාහ්! යූසුෆ් (ජෝසෆ් අලෙයිහිස් සලාම්) තුමාගේ කාලයේ සාගතයේ අවුරුදු හතක් මෙන් අවුරුදු හතක් තිස්සේ එම මිනිසුන්ට සාගතයේ වධ හිංසා පැමිණවීමෙන් මට උපකාර කරන්න. ”
හදීස් අෂ් ෂරීෆ්

මෙම දරුණු කුරිරුකමත් සමඟ බහුදේවවාදීන් හාෂිම්ගේ පුත්‍රයන්ට සිහිය එනතුරුත්, අබූතාලිබ් අපගේ ශාස්තෘවරයා වන නබිතුමාව ඔවුන්ට භාර දෙන තුරුත් නිෂ්ඵල ලෙස බලා සිටියහ. බහුදේවවාදීන්ගේ මෙම සිතුවිලිවලට පටහැනිව, අබූතාලිබ් අසල්වැසි මුස්ලිම්වරු අපගේ ශාස්තෘවරයා වන නබිතුමාව ආරක්ෂා කරමින් උන් වහන්සේට හානියක් නොවන පරිදි සෑම පියවරක්ම ගනිමින් සිටියහ. සිදුවිය හැකි ඝාතනයක් වැලැක්වීම සඳහා, අබූතාලිබ් අපගේ නායකයා වන රසූලුල්ලා නිදා සිටි ස්ථානයට මුරකරුවන් යොදවා, ඔහු තම නිවසේ සාමකාමීව නිදා ගන්නා බවට සහතික විය. අපේ ශාස්තෘතුමනි, අල්ලාහු තආලාගේ අණ ක්‍රියාත්මක කිරීමටත්, ඉස්ලාම් දහම ප්‍රචාරය කිරීමටත් තප්පරයක් නාස්ති නොකළ නබිතුමා, මිනිසුන්ට ආගමට ඇරයුම් කර, ඉවසීමෙන් යුතුව මේ මාර්ගයේ උපදෙස් දෙමින්, ජහන්නම්වලින් මිනිසුන් බේරා ගැනීමට උත්සාහ කළේය. උන් වහන්සේව ප්‍රතික්ෂේප කළ කුරේෂ් බහුදේවවාදීන්ට, කුසගින්න කෙබඳු දැයි තේරුම් ගැනීමට, දිනක් අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ, රසූලුල්ලාහ්, “අනේ අල්ලාහ්! යූසුෆ් (ජෝසෆ් අලෙයිහිස් සලාම්) තුමාගේ කාලයේ සාගතයේ අවුරුදු හතක් මෙන් අවුරුදු හතක් තිස්සේ එම මිනිසුන්ට සාගතයේ වධ හිංසා පැමිණවීමෙන් මට උපකාර කරන්න. ”

ඉන් පසු දින කිහිපයේ අහසින් වැස්සක් පතිත වූයේ නැත. පිපාසයෙන් ඉඩම වියළී ගියේය. පොළවේ පැළෑටියක් වත් දැකීමට නොහැකි විය. කුරේෂ් බහුදේවවාදීන් සම්පූර්ණයෙන්ම ව්‍යාකූල විය. ඔවුන් මැරයන් කුසගින්නෙන් පෙළෙන සතුන් සහ ගඳ ගසන සුනඛ හම් අනුභව කිරීමෙන් මරණයෙන් මිදීමට උත්සාහ කළහ.. ඔවුන්ගේ දරුවන් ද කුසගින්නෙන් අඬන්නට පටන් ගත්හ. ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් කුසගින්නෙන් මිය ගියහ. බඩගින්න නිසා, ඔවුන් අහස දෙස බැලූ විට, ඔවුන් දුටුවේ සෑම තැනකම දුම සමඟ ආවරණය වී ඇති බව දුටුවෝ ය. ඔවුන් තම පියවි සිහියට පැමිණ ඔවුන්ගේ කෲරත්වයේ බරපතලකම තේරුම් ගැනීමට පටන් ගත්හ. ඔවුන් අබූ සුෆියාන්ව අපගේ නායකයාණන්, නබි තුමනි හමුවට යැව්වෝය. අබූ සුෆියාන් පැමිණ දිවුරුම් දුන්නේය. ඔහු පැවසුවේ, “ඕ මුහම්මද්! ඔබ ලොවට කරුණාවක් ලෙස එවන ලද බව ඔබ පවසයි; ඔබ අපට අණ කරන්නේ අල්ලාහ්ව විශ්වාස කරන ලෙසත් ඥාතීන් ගේ අයිතීන් රකින ලෙසත්‍ය. කෙසේ වෙතත්, ඔබේ ජනතාව නියඟයෙන් හා කුසගින්නෙන් මිය යති. යාච්ඤා කරන්න.මෙම ව්‍යසනය අපෙන් ඉවත් කරන ලෙස ඔබගේ රබ්(පරමාධිපති) වෙත; අල්ලාහ් ඔබගේ යාච්ඤාව පිළිගනී. ඔබ මෙසේ යාච්ඤා කළොත් අපි සියල්ලෝම විශ්වාස කරන්නෙමු!”

මෙසේ තම කුරිරුකම් සහ වධ හිංසා පසෙකින් තබා ඔවුන් අමාරුවේ වැටී අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ රසූලුල්ලාහ්ගෙන් අයැදින්නට පටන් ගත්හ. අපේ ශාස්තෘතුමනි, නබිතුමා ඔවුන් කළ දේ ඔවුන්ට මතක් කළේ නැත."අපි විශ්වාස කරන්නෙමු" යන ඔවුන්ගේ පොරොන්දුව මත ඔහු තම ආශීර්වාද ලත් දෑත් ඔසවා ජනාබ් අල්-හක්ට යාච්ඤා කළේය.අල්ලාහු තආලා ඔහුගේ හබීබ්ගේ යාඥාව පිළිගෙන මක්කමට ඕනෑ තරම් වර්ෂාවක් එවා ඇත.පෘථිවිය ජලයෙන් සංතෘප්ත වූ අතර ශාක පැළ වීමට පටන් ගත්තේය.බහුදේවවාදීන් නියඟයෙන් හා සාගතයෙන් බේරුණත්, ඔවුන් තම පොරොන්දුව අමතක කර නොඇදහිලිවන්තව අවධාරණ කළහ.

අල්ලාහු තආලා ආයාත් අල් කරීමාවේ ප්‍රකාශ කළේ ඔහු පහළ කෙළ් මේවාට ප්‍රතිචාරයක් වශයෙනි, මාල් හි, “ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව, (ඔවුන් අල්ලාහු තආලා සහ මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් විශ්වාස නොකරයි; සහ අල්-කරිම්, ආහිරත් සහ නැවත නැඟිටීම) ගැන ඔවුන් සැකයෙන් පසුවෙති. එබැවින් (අනේ මගේ හබීබ්!), අහස පැහැදිලිව පෙනෙන දුමාරයක් ගෙන එන දවස එනතෙක් බලා සිටින්න.එම දුම සියලු මිනිසුන් වට කරනු ඇත. මෙය දරුණු වධයකි!(මිනිසුන් පවසනු ඇත,) අපගේ රබ්!අපි විශ්වාස කරන පිණිස මේ වද වේදනා අපෙන් ඉවත් කරන්න .'සත්‍යය පහදා දෙන නබවරයෙකු ඔවුන් වෙත පැමිණ සිටියද, ඔවුන්ට ආවර්ජනය කර පාඩමක් උකහා ගන්නේ කොහේද?එවිට ඔව්හු උන් වහන්සේගෙන් ඉවතට හැරී, 'ඔහු හොඳින් උගත් පිස්සෙකි'යි කීහ.අපි මේ වධය ටිකක් ඉවත් කළ විට, ඔබ ඔබේ පැරණි ක්‍රමයට ආපසු යනු ඇත.ඔවුන් මහත් ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් අල්ලා ගන්නා දින (බද්‍ර් දිනයේදී) නියත වශයෙන්ම අපි (ඔවුන්ගෙන්) පළිගන්නෙමු.

නියත වශයෙන්ම අපි මොවුන්ට පෙර (කුරයිෂ් බහුදේවවාදීන්) ෆිර්අවුන්ගේ ජනතාව පරීක්ෂා කළෙමු. අපෙන් උතුම් නබිවරයෙක් ඔවුන් වෙත පැමිණියේය (එනම් මුසා අලෙයිහිස් සලාම්). ඔහු ඔවුන්ට මෙසේ කීවේය, 'අල්ලාහ්ගේ සේවකයන් (ඉස්‍රායෙල් දරුවන්) මා වෙත භාර දෙන්න. (ඔවුන් මා සමඟ යවන්න. ඔවුන්ට හිරිහැර නොකරන්න; ඔවුන්ට වධ දෙන්න එපා.) නියත වශයෙන්ම මම අල්ලාහු තආලා විසින් ඔබ වෙත එවන ලද විශ්වාසවන්ත නබිවරයෙක් වෙමි. අල්ලාහු තආලා කෙරෙහි අහංකාර නොවන්න. මක්නිසාද මම පැහැදිලි ආශ්චර්‍යයන් සමඟ, මාගේ හේතුව සත්‍ය බව පෙන්වන සාක්ෂි සමඟ ඔබ වෙත පැමිණියෙමි. ඔබ මට ගල් ගසා මරා නොදමන පිණිස ,මාගේ සහ ඔබගේ රබ්(පරමාධිපති) වන අල්ලාහු තආලාගෙන් මම රැකවරණය පතන බව දැන ගන්න. ඔහු මාව ආරක්ෂා කරයි. ඔබ මාව ස්ථිර කර විශ්වාස නොකරන්නේ නම්, මට එසේ වීමට ඉඩ දෙන්න. (මම ඔබෙන් යහපතක් බලාපොරොත්තු නොවෙමි. අඩුම තරමින් ඔබේ නපුර මට ස්පර්ශ නොවීමට ඉඩ දෙන්න)' 'අනේ මගේ රබ්! මේ අය අවිශ්වාසය ගැන බල කරන පිරිසක්.' අල්ලාහු තආලා මුසා (අලෛහිස් සලාම්) තුමාට හෙළිදරව් කර, 'මාගේ සේවකයන් (ඊජිප්තුවෙන්) රාත්‍රියේදී (ඊජිප්තුවෙන්) පිටත්ව යන්න! ෆිර්අවුන් සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයන් ඔබේ නික්මයාම ගැන ආරංචි වූ විට, ඔවුන් නිසැකවම ඔබ පසුපස එනු ඇත. ඔබේ මිනිසුන් සමඟ මුහුදෙන් එතෙර වූ පසු එය එලෙසම තබන්න (නැවත ඔබේ සැරයටිය සමඟ බිම නොතබන්න. විවෘත කළ පාරවල් වසා නොගන්න. විවෘතව තබන්න). මක්නිසාද පාරාවෝ සහ ඔහුගේ සොල්දාදුවන් එම මාර්ගවලට ඇතුළු වී දියේ ගිලී මිය යනු ඇත.''2

වැටලීම ඉවත් කිරීම

බහුදේවවාදීන් “අපි විශ්වාස කරන්නෙමු” යන පොරොන්දුව ඉටු නොකළ අතර නැවත පීඩා කිරීමට පටන් ගත්හ. දවසක් අල්ලාහු තආලා අපේ නබිතුමාට ඒ බව දැනුම් දුන්නා. "ඔහු කඅ’බාවේ එල්ලා තිබූ ලියවිල්ලට ලී පණුවෙක් (සලබයා) ආසාදනය කළ අතර, පණුවා අල්ලාහු තආලාගේ නම හැර අනෙකුත් සියලුම ලියවිලි අනුභව කළේය." අපගේ ශාස්තෘවරයා, නබිතුමා අබූතාලිබ්ට මෙසේ පැවසීය: “අනේ මාමේ! මාගේ රබ්(පරමාධිපති) වන අල්ලාහු තආලා, කුරෙයිෂ්වරුන්ගේ ලේඛනයට ලී පණුවෙක් වැදී ඇත. අල්ලාහු තආලාගේ නාමය හැර කෲරත්වය, ඥාතීන් සමඟ සබඳතා අත්හැරීම, අපහාස කිරීම වැනි කිසිවක් ඔහු ඉතිරි නොකළේය. ඔහු ඒ සියල්ල විනාශ කළේය.”

අබූතාලිබ් ඔහුගෙන් “ඔබේ රබ්(පරමාධිපති) මේ ගැන ඔබට දන්වා සිටියේද?” යනුවෙන් ඇසූ විටය. අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ, නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේ, "ඔව්." කියමින්‍ය. එවිට අබූතාලිබ්, “ඔබ සත්‍යය පමණක් කථා කරන බවට මම සාක්ෂි දරමි” යැයි පැවසීය. ඔහු වහාම ඇඳුම් ඇඳගෙන කඅ’බා වෙත ගියේය. බහුදේවවාදීන්ගේ ප්‍රධානීන් එහි වාඩි වී සිටියහ. ඔවුන් අබූතාලිබ් එනවා දුටු විට, “ඔහු පැමිණෙන්නේ මුහම්මද් අපට භාර දීමටයි!” අබූතාලිබ් ඔවුන් වෙත ළඟා වූ විට, “අනේ කුරෙයිෂ් සමාජය! මගේ සහෝදරයාගේ පුත්, අල්-අමීන්, කිසි විටෙකත් බොරු නොකියයි, ඔබ ලියූ ලියවිල්ලේ අල්ලාහු තආලාගේ නම හැර අනෙකුත් සියලුම ලියවිලි ලී පණුවෙක් කෑ බව මට කීවේය. ඔබ අපට විරුද්ධව ලියූ ලියවිල්ල ගෙනැවිත් බලමු! මෙම වචනය සත්‍ය නම්, අපි සියලු දෙනා මිය යන තුරුම අපි ඔහුව ආරක්ෂා කරන බවට දිවුරනවා! දැන් ඔබ මේ කෲරත්වය සහ නරක හැසිරීම අත්හැරිය යුතුයි..."

“අනේ මාමේ! මාගේ රබ්(පරමාධිපති) වන අල්ලාහු තආලා, කුරෙයිෂ්වරුන්ගේ ලේඛනයට ලී පණුවෙක් වැදී ඇත. අල්ලාහු තආලාගේ නාමය හැර, කෲරත්වය, ඥාතීන් සමඟ සබඳතා අත්හැරීම, අපහාස කිරීම වැනි කිසිවක් ඔහු ඉතිරි නොකළේය. ඔහු ඒ සියල්ල විනාශ කළේය.”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්

උද්දාමයට පත් බහුදේවවාදීන් එම ලියවිල්ල කඅ’බාවේ බිත්තියෙන් ගලවා ගෙන ආවා. “එය කියවන්න!” යැයි අබූතාලිබ් පැවසූ විට ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙක් පිටුව විවෘත කළ අතර, "බිස්මික අල්ලාහුම්ම"3 හැර අනෙකුත් සියලුම වචන නැති බව දුටුවෝය. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඇතැමුන් අත්හැරීම මත, ඔවුන් මෙම දරුණු වැටලීම ඉවත් කළ අතර එය හදවත්වල ගැඹුරු තුවාල සහ වසර තුනක් අඛණ්ඩව පැවති අමතක නොවන වේදනාවන් ඇති කළේය.

කෙසේ වුවද, ඔවුන් තම සතුරුකම අත්හැරියේ නැත. ඔවුන් ඊටත් වඩා දරුණු විය. ඉස්ලාමය පැතිරීම වැළැක්වීමට ඔවුහු සෑම ආකාරයකින්ම උත්සාහ කළහ. ඔවුන්ගේ සියලු උත්සාහයන් නොතකා, ඉස්ලාමය වේගයෙන් ව්‍යාප්ත විය. අපගේ ආදරණීය නබි මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ක්‍රියා කළේ අවිද්‍යාවේ යුගයේ සුල්මාත් (අන්ධකාරයෙන්) හුස්ම හිර වී සිටි මිනිසුන් බේරා ගැනීමට සහ ඔවුන් සැබෑ සතුට ලබා ගැනීමට ය. මෙම සැපය ලබා ගත් අය තමන් ලබා ගත් උතුම් ආශිර්වාදයට අල්ලාහු තආලාට ස්තූති කළ අතර බහුදේවවාදීන්ගේ අපහාස හා වධ හිංසා හමුවේ ඔවුන් කිසි විටෙකත් නොසැලී සිටියහ. මුහම්මද් තුමාණන්ගේ ප්‍රාතිහාර්‍යයන් සහ මුස්ලිම්වරුන් තම ආගම කෙරෙහි දක්වන නොපසුබට උත්සාහය දුටු බොහෝ හදවත් ඉස්ලාමයේ නූර් විසින් ආලෝකමත් විය.

සඳ දෙකඩ වීම

අපේ ශාස්තෘන් වහන්සේ නබි තුමාණන්ගේ ශ්‍රේෂ්ඨතම ප්‍රාතිහාර්‍යයක් වන්නේ සඳ දෙකට බෙදීමයි. අබූ ජහ්ල් සහ වලිද් ඉබ්න් මුගීරා ඇතුළු බහුදේවවාදීන් පිරිසක් අපගේ ගුරුවරයා වන රසූල් අල්-අක්‍රම් (සල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලම්) ට පැවසූහ, “ඔබ සැබවින්ම නබිවරයෙකු නම්, සඳ දෙකට බෙදන්න, එයින් අඩක් දිස්විය යුතුය. කුඅයිකින් කන්ද උඩින් සහ අනෙක් භාගය අබූ කුබයිස් කන්ද උඩින්!" අපේ නායකයා රසූලුල්ලා ඇහුවා, "මම එහෙම කළොත්, ඔබ විශ්වාස කරනවාද?" ඔව්හු, ඔව්, අපි කරන්නෙමුයි කී හ. අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් රසූලුල්ලාහ් අල්ලාහ් දෙවියන්ට සඳ දෙකට බෙදීමට ප්‍රාර්ථනා කළේය. ජිබ්‍රීයිල් අලෛහිස් සලාම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ වහා අපගේ ආදරණීය නබිතුමා වෙත පැමිණ, “අනේ මුහම්මද්! අද රාත්‍රියේ ප්‍රාතිහාර්‍යය නැරඹීමට මක්කානුවන්ට දන්වන්න.” අපේ ශාස්තෘන් වහන්ස, නබිතුමා ප්‍රකාශ කළේ මාසයේ දහහතර වනදා එනම් පුර පසළොස්වක පොහොය (පුර පසළොස්වක පොහොය) එනම් එය දීප්තිමත්ම රාත්‍රියේදී සඳ දෙකට බෙදෙන බවත් පාඩමක් ගැනීමට කැමති අය එය කළ යුතු බවත්‍ය.. එදා රාත්‍රියේ අපේ ආදරණීය නබිතුමා තම ආශිර්වාද ලත් ඇඟිල්ලෙන් ඇඟිල්ල දිගු කළ විට සඳ දෙකට බෙදී ගියේය. එක් කොටසක් අබූ කුබයිස් කන්ද උඩින් ද අනෙක් කොටස කුඅයිකින් කන්ද උඩින් ද දැකගත හැකි විය. ඉන්පසු ඔවුන් නැවතත් අහසේ එකට එකතු විය.

රසූලුල්ලාහ් පැවසුවේ, “අනේ අබූ සලමා ඉබ්නු අබ්දුල්අසඩ්, අර්කම් ඉබ්නු අබිල් අර්කම්! එයට සාක්ෂි දරන්න!” යනුවෙනි. එවිට ඔහු තමා සමඟ සිටි ඔහුගේ අනෙක් අස්හාබ්ටද, “සාක්ෂි දරන්න!” යැයි පැවසුවේය. බහුදේවවාදීන් ඔවුන්ගේ ඇස්වලින් තවත් පැහැදිලි ආශ්චර්‍යයක් දුටුවේය. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන් ඔවුන්ගේ වචනය තබා නොගත් අතර විශ්වාස කළේ නැත. තවද, අන් අය විශ්වාස කිරීම වැලැක්වීම සඳහා, “මෙය මුහම්මද් තුමාගේ මායාව පමණක් විය හැකිය! නමුත් ඔහුට සියලු මිනිසුන් වසඟ කළ නොහැක! වෙන නගර වලින් එන අයගෙන් අහමු. ඔවුන් ද එම සිදුවීම දැක තිබේදැයි බලමු. ඔවුන් එසේ කළේ නම්, මුහම්මද් තුමාගේ නබිත්වය පිළිබඳ ප්‍රකාශය සත්‍ය වේ. නැත්තම් ඒක මායාවක්.” ආපු අයගෙන් ඔවුන් ඇසුවෝය; ඔවුන් වෙනත් තැන්වලට පවා මිනිසුන් යවා පරීක්‍ෂණ කළෝය. “ඔව්, එදා රෑ අපි දැක්කා සඳ දෙකට බෙදි තිබුණේ ය!” කියා හැමෝම එකම දේ ඔවුන්ට පැවසුවෝය. ඔවුන් එය නැවතත් ප්‍රතික්ෂේප කළෝය. ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන්ගේ ප්‍රධානියා වූයේ අබූ ජහ්ල්‍ය. “අබූතාලිබ්ගේ අනාථයාගේ මායාව අහසට පවා බලපෑවේය”4 මිනිසුන්ට මෙම සිදුවීම සිදු නොවන පරිදි ඔහු හදවත් දූෂණය කරමින් සිටියේය. එය මිනිසුන් ඇදහිල්ලේ ආශීර්වාදය නොලබන පිණිස ය. ඔහුගේ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම මත, අල්ලාහු තආලා ආයාත් අල් කරිමාස් පහළ විය. මාල් තුළ:

“පැය (කියාමත්) ළං වූ අතර, සඳ (දෙකට බෙදී). ඔවුන් (කුරේෂ් කාෆිර්වරුන්) ප්‍රාතිහාර්‍යයක් (මුහම්මද් අලයිහිස්සලම් තුමාගේ නබිත්වය පෙන්නුම් කරන) දකින විට, ඔවුන් (මෙසේ කල්පනා කිරීමෙන් හා ඇදහිල්ලෙන්) ඉවතට හැරී, 'එය නිරන්තර (නොනවතින, විස්තීර්ණ හා බලවත්) මායාවක් යැයි පවසති. තවද ඔවුන් ප්‍රතික්ෂේප කළහ, ඔවුන් ඔවුන්ගේම ආශාවන්ට (ඔවුන්ගේ නෆ්ස්ගේ ඉල්ලීම් සහ ආශාවන්ට) යටත් විය. කෙසේ වෙතත්, සෑම දෙයක්ම එහි අවසානය කරා ළඟා වනු ඇත, එහි ස්ථානය සොයා ගන්න (එය ගමන් කරන).

නියත වශයෙන්ම ඔවුන් (මක්කාවේ බහුදේවවාදීන් වෙත) බොහෝ වැදගත් ප්‍රවෘත්ති (නියෝග සහ තහනම්) පැමිණි අතර එය ඔවුන්ව (නපුරෙන්) ඉවත් කරවයි. (එම ආඥා සහ තොරතුරු) සම්පූර්ණ ප්‍රඥාවකි. රසූල්, අනතුරු ඇඟවීම් සහ බිය ගැන්වීම් (ඔවුන්ට) කිසිදා ප්‍රයෝජනයක් නොවේ. එවිට (අනේ මගේ හබීබ්! ඔවුන් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම දිගටම කරගෙන යන්නේ නම්) ඔබද ඔවුන්ගෙන් ඉවත් වන්න. එම අමතන්නා (ඉස්‍රාෆිල් අලෙයිහිස් සලාම්) පෙර නොවූ විරූ සහ නොදන්නා දෙයකට (මහෂර් ස්ථානය, ගණන් කිරීම) (නොඇදහිලිවන්තයන්) කැඳවන දින, ඔවුන් තම සොහොන්වලින් නින්දිත හා පහත් දෑසින් (යන්නේ කොතැනටදැයි නොදැන) එළියට එනු ඇත. බියෙන් සහ භීෂණයෙන් විසිරුණු පළඟැටියන් වැනි. ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන් (ඔවුන්ගේ හිස පහත්කරගෙන) එම අමතන්නා වෙත වේගයෙන් දිව යද්දී, ‘අද අපට මොනතරම් දුෂ්කර හා දුක්ඛිත දවසක්ද?’ 5

අල්ලාහ් ඔබටත් හිදායත් (යහමඟ) ලබා දේවා

බහුදේවවාදීන් මුස්ලිම්වරුන්ට පනවා තිබූ තෙවසරක අවහිරය අවසන් වූ පසු, නජ්‍රාන්හි පිරිසක් අපගේ ශාස්තෘවරයා වන රසූලුල්ලාහ් වෙත පැමිණියහ. ඔවුන්ගෙන් විස්සක් පමණ සිටි අතර, ඔවුන් අබිසීනියාවට සංක්‍රමණය වූ අස්හාබ් අල්-කිරාම්ගෙන් ඉස්ලාම් ගැන අසා තිබුණි. ඔවුන් මක්කමට පැමිණියේ ඉස්ලාම් දහම ගැන ඉගෙන ගැනීමටත් අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් නබි තුමාණන් දැකීමේ සතුට ලබා ගැනීමටත්‍ය. ඔවුන් කඅ’බා අල්-මුඅස්සමා අසල අපගේ නායකයා රසූලුල්ලා හමුවිය. ඔවුන් බොහෝ ප්‍රශ්න ඇසූ අතර ඔවුන් සිතුවට වඩා ලස්සන හා පරිපූර්ණ පිළිතුරු ලැබුණි. කුරේෂිවරුන්ගේ බහුදේවවාදීන් ඔවුන් දෙස බලා සිටියහ. ලොවට දයාව වශයෙන් එවන ලද අපගේ ආදරණීය නබිතුමා, අල්-කුර්ආන් අල්-කරීම් හි සමහරක් පාරායනය කළේය. ඔවුන් දැඩි ලෙස ස්පර්ශ වූ අතර ඔවුන්ගේ කඳුළු වළක්වා ගත නොහැකිව හැඬුවෝ ය. එවිට අපගේ ශාස්තෘන්වහන්සේගේ ආරාධනයෙන් ඔවුන් ඉතා සතුටු වී මහත් ප්‍රීතියෙන් කලිමා ෂහාදා කියමින් මුස්ලිම්වරුන් බවට පත් වූහ. ඔවුන් තම මව්බිමට ආපසු යාමට අවසර ඉල්ලා සිටි විට, අබූ ජහ්ල් ඔවුන් ළඟට ගොස් ඔවුන්ට අපහාස කරමින්, “ඔබ තරම් මෝඩ කිසිවෙක් අපි දැක නැත! වරක් ඔහු අසල වාඩි වූ විට, ඔබ ඔබේ ආගම අත්හැර ඔහු පැවසූ සෑම දෙයක්ම තහවුරු කළා! මෑතකදී අස්හාබ් බවට පත්වීමෙන් ගෞරවයට පාත්‍ර වූ මෙම පුද්ගලයින් පිළිතුරු දුන්නේ, “අල්ලාහු තආලා ඔබටත් හිදායත් (යහපත් මග පෙන්වීම) ලබා දෙනු ඇතැයි අපි ප්‍රාර්ථනා කරමු. අපි ඔබේ සහ නූගත් හැසිරීම් ආපසු නොදෙන්නෙමු. අපි ඔබේ කිසිම අයිතිවාසිකමක් කැඩුවේ නැත. කෙසේ වෙතත්, නූගත් කිහිප දෙනෙකුගේ වචන වලින්, අප ලබා ගත් මේ උතුම් ආශීර්වාදය නැති කර ගැනීමට අපට අවශ්‍ය නොවන බව හොඳින් දනී. අපි මේ ආගම අත්හරින්නේ නැහැ.”6

"මෙයට පෙර අප විසින් ග්‍රන්ථය ලබා දුන් බොහෝ අය එය (අල්-කුර්ආන් අල්-කරීම්) විශ්වාස කරති. එය (කුර්ආන් අල්-කරීම්) ඔවුන්ට පාරායනය කරනු ලැබුවහොත්, ඔවුන් පවසන්නේ, "අපි මෙය විශ්වාස කරමු. නියත වශයෙන්ම මෙය අපගේ දෙවියන් වහන්සේගේ සත්‍යයයි. නියත වශයෙන්ම අපි මීට පෙර මුස්ලිම්වරු වෙමු."
අල්-කසස් 52-53

අල්ලාහු තආලා මෙම සිදුවීම පිළිබඳව මාල්හි එවූ ආයාත් අල් කරිමා හි සඳහන් කර ඇත, “මෙයට පෙර (අල් කුර්ආන් අල්-කරීම්) අප විසින් පොතක් ලබා දුන් බොහෝ මිනිසුන් මෙය (අල් කුර්ආනය) විශ්වාස කරයි. එය (කුර්ආන් අල්-කරීම්) ඔවුන්ට පාරායනය කළ විට, ‘අපි මෙය විශ්වාස කළෙමු. මෙය අපගේ රබ්(පරමාධිපති) ගේ සත්‍යයක් බවට සැකයක් නැත. නියත වශයෙන්ම අපි මීට පෙර ඉස්ලාමය පිළිගෙන සිටි අයයි.’ මොවුන්ගේ ඉවසීම (සහ නොපසුබට උත්සාහය) සඳහා දෙගුණයෙන් ප්‍රථිඑල දෙනු ඇත. ඔවුන් යහපතෙන් නපුර පලවා හරිති. අපි ඔවුන්ට සැපයූ දෙයින් ඔවුහු (පුණ්‍යාධාර සඳහා) වියදම් කරති. නරක වචනයක් ඇසූ විට ඔවුන් හැරී ගොස්, ‘අපේ ක්‍රියාවන් අපට අයිති ය; ඔබේ ක්‍රියා ඔබට අයිතියි. ඔබට සලාම් (සාමය) ලැබේවා. අපි නූගත් අය සොයන්නේ නැත (හෝ ඔවුන්ගේ මිත්‍රත්වය අවශ්‍ය නොවේ).’’7

සූ කසීදා

8

මගේ ඇස්! මගේ හදවතේ ඇති ගින්නට වතුර වත් නොකරන්න,

මන්ද මේ මහා ගින්න ජලයට නිවා දැමිය නොහැක.

කැරකෙන අහස දිය පාට වේද,

හෝ කැරකෙන අහස මගේ දෑස වතුරෙන් වැසී ඇත්දැයි මම නොදනිමි.

ජලයෙන් එතෙර වන පොළවේ ඉරිතැලීම් මතුවන නිසා ඔබේ කඩුවෙන් ලැබෙන සතුට මගේ හදවතේ ඉරිතැලීම් ඇති කළ බව පුදුමයක් නොවේ.

තුවාල වූ මිනිසෙක් පරිස්සමෙන් වතුර බොනවා සේ,

මගේ තුවාල වූ හදවත ඔබේ ඊතලය9 ගැන බියෙන් කතා කරයි.

වතුකාරයා රෝස වත්තට වතුර දැමිය යුතුය, බාධා නොකළ යුතුය,

ඔබ කොපමණ වතුර දැමූවත් රෝස මලක් ඔබේ මුහුණ තරම් ලස්සන නොවනු ඇත.

කළු පැහැති තීන්ත පිරවූ තියුණු පෑනක් මෙන් අවධානය යොමු කළත්,

ඔබේ කලාව වැනි මුහුණ අනුකරණය කිරීමට කිසිදු ලේඛකයකුට නොහැකිය.

ඔබේ කම්මුල ගැන සිතන විට මගේ ඇහිබැමි තෙත් වේවා,

රෝස මල් බලාපොරොත්තුවෙන්, කටුවට වතුර දමන්න, කිසි විටෙකත් නිෂ්ඵල නොවේ.

දුක් වේදනා දවසේදී, ඔබේ කඩුව වැනි දර්ශනය මගේ තුවාල වූ හදවතෙන් ඉවතට නොගන්න,

මන්ද අඳුරු රාත්‍රියේදී රෝගීන් බැලීම සහ ජලය ලබා දීම යහපතකි.

"මගේ හදවත! ඊතලයේ ඉලක්කයට සවන් දෙන්න, බෙදීමේ උණ අඩු කරන්න,

මට වතුර නැත; මට, මේ වරක්, මේ කාන්තාරයේ ජලය සොයන්න.

සුෆි කෙනෙක් කව්සර්ට ප්‍රිය කරන පරිදි, මම ඔබේ තොල් සඳහා ආශා කරමි,

සුපැහැදිලි අය වතුර රස විඳිනවා වගේ මත්පැන් පානය කරන්නන්ට වයින් අවශ්‍යයි.

එය සැමවිටම ඔබේ ස්වර්ගීය වටපිටාවට ගලා යයි. ඔහු ජලයට ඇලුම් කළ යුතුය,

කේතුධර ගසක් වැනි මනරම් ඇවිදීමකින් යුක්ත විය යුතුය.

මම පස් බවට පත් වී එම ප්‍රදේශයට ජලය යන මාර්ගය අවහිර කළ යුතු අතර,

එය මගේ ප්‍රතිවාදියා වන ජලය වන බැවින් එයට එහි යාමට මට ඉඩ දිය නොහැක.

“මිත්‍රවරුනි, මම ඔහුගේ අත සිප ගැනීමට ආශාවෙන් මිය ගියහොත්,

මගේ දූවිලි වලින් භාජනයක් සාදා එය මත ආදරයේ ජලය වත් කරන්න.

“අනේ කන්ද! මට වුණ දේ ඔයාට වුණා නම්, ඔයාට ඒක දරාගන්න බැරි වෙයි, ඔයා කඩා වැටෙයි!”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්.