කුඩා බද්ර් ගාසාව
"මාගේ පැවැත්ම ඔහුගේ අතේ තබාගෙන සිටින අල්ලාහ්ගේ නාමය වෙනුවෙන්, මම නිසැකවම යුද්ධයට යන්නෙමි."
හදීස් අෂ් ෂර්ෆ්
මෙම ගසා "බද්ර් අල්-මවුඋද්" සහ "බද්ර් අස්සුග්රා" ලෙසද හැඳින්වේ. “ඊළඟ අවුරුද්දේ අපි නැවතත් බද්ර්හිදී සටන් කරමු” යැයි අබූසුෆියාන් පැවසූ විට, උහද් නගරයෙන් පිටව යන අතරතුර, හබීබ් අල්-අක්රම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) ගේ සංඥාවක් සහිතව, හස්රත් උමර් (රළියල්ලාහු අන්හු) පිළිතුරු දුන්නේය, "අපි බලමු"
අබූ සුෆියාන් සොල්දාදුවන් එක්රැස් කරමින් කුරේෂ් යුද්ධයට දිරිගන්වමින් සිටියේය. එහෙත්, ඔහුගේ සිතින් ඔහු එය ප්රාර්ථනා කළේ නැත. එසේ වුවද, ඔහු තම පොරොන්දුව ඉටු නොකළ බව ඔවුන් නොකියන ලෙස ඔහු ජනතාව මෙහෙයවනු ඇත. එම අවස්ථාවේදී නයිම් ඉබ්නු මස්උද් අෂ්ජායි මක්කමට පැමිණියේය. ඉස්ලාමයේ සොල්දාදුවන් සටනට සූදානම් බවත් ශක්තිමත් සහ විශිෂ්ට බවත් ඔහු පැවසීය. අබූසුෆියාන් පැවසුවේ, “ඔබ මදීනාවට ගොස් මුහම්මද් සහ ඔහුගේ අස්හාබ්ට යුද්ධයට නොඑන ලෙස ඒත්තු ගැන්වුවහොත්, මම ඔබට අවුරුදු තුනක් වයසැති ඔටුවන් විස්සක් දෙන්නෙමි. සුහයිල් ඉබ්නු අම්ර් මාගේ පොරොන්දුව සඳහා ඇපකරු වේ. නයිම් එය පිළිගත්තේ ය. ඔහු මදීනාවට පැමිණ, අවිශ්වාසයේ සොල්දාදුවන් විශාල සංඛ්යාවක් වාර්තා කළේය. අස්හාබ්වරුන්ගෙන් සමහරෙක් පසුබට වූහ. නමුත් හස්රත් අබූ බක්ර් සහ උමර් (රළියල්ලාහු අන්හුමා) ඔවුන් හමුවට ගොස් මදීනාවෙන් පිටතට යාමට යෝජනා කළහ. අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ රසූලුල්ලාහ්සතුටු විය. ඔහු පැවසුවේ, "මාගේ පැවැත්ම ඔහුගේ අතේ තබාගෙන සිටින අල්ලාහ්ගේ නාමය වෙනුවෙන්, මම නිසැකවම යුද්ධයට යන්නෙමි." ඔහු අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු රවාහාව මදීනාවේ ප්රතිපුරුෂයා ලෙස තබා කොඩිය හස්රත් අලීට දුන්නේය.
එකල මක්කානු බහුදේවවාදීන් ඉස්ලාමයේ ව්යාප්තිය වැලැක්වීම සඳහා අබූ සුෆියාන්ගේ අණ යටතේ සොල්දාදුවන් 2000ක් සමඟ බද්ර් වෙත පිටත් විය. ලෝකයේ නායකයා ඔහුගේ 1500 වීර අස්හාබ් සමඟ ඔවුන්ට පෙර බද්ර් වෙත පැමිණියේය. මුජාහිද්වරුන් ඔවුන්ට පෙර බද්ර් වෙත පැමිණි බව දැනගත් බහුදේවවාදීන්ගේ හදවත් බියෙන් පිරී ගියේය. ඔවුන්ට ළඟා වීමට හැකි වූයේ මර්රුසහ්රාන් වෙත පමණි. ඔවුන් ඉස්ලාමයේ වීරෝදාර සොල්දාදුවන්ට මුහුණ දීමට එඩිතර වූයේ නැත. බියෙන් ඔවුන් එම වසරේ සාගතය නිදහසට කරුණක් කර ගෙන නැවත මක්කමට පැමිණියහ. මක්කම වැසියන් ඔවුන්ව සමච්චලයට ලක් කළහ.
ඉස්ලාමයේ මිනිසුන්ට අශ්වයන් දෙදෙනෙක් සිටියහ. නමුත් ඔවුන් සතුව බොහෝ වෙළඳ ද්රව්ය තිබුණි. බද්ර්හිදී ඔවුන් ඒවා විශාල මුදලකට විකුණූහ. එය දුල්-කඅ’දාහි මැද විය. අපගේ ශාස්තෘවරයා වන රසූල් අලක්රම්, ඔහුගේ තේජාන්විත අස්හාබ් සමඟ දින අටක් බද්ර්හි බහුදේවවාදීන් එනතුරු බලා සිටියේය. පසුව ඔවුහු ප්රීතියෙන් හා ගෞරවයෙන් මදීනාව බලා පිටත් වූහ.
දාත් අර්-රිකා ගාසාව
මෙම ගසා මුහර්රම් මාසයේ සිදු විය. බැටළුවන් විකිණීමට මදීනාවට පැමිණි අයෙක් මුස්ලිම්වරුන්ට පැවසුවේ බනී අන්මාර් සහ බනී සලාමා ඔවුන්ට පහර දීමට සොල්දාදුවන් රැස් කරන බවයි. මෙම පුවත නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම් තුමාණන්ට වාර්තා විය. එම මාසයේ 10 වැනි සඳුදා රාත්රියේ, හස්රත් උස්මාන් නියෝජ්ය ධූරයට පත් කර, ඔවුන් හාරසියයක් හෝ එක් කථනයකට අනුව මිනිසුන් හත්සියයක් සමඟ මදීනාවෙන් පිටත් වූහ. බහුදේවවාදීන් සිටි තැනට ඔවුහු ළඟා වූහ. නමුත් එහිදී ඔවුන් සොයා ගත්තේ කාන්තාවන් පමණි. බහුදේවවාදීන්ගේ මිනිසුන් කඳුකරයට පලා ගොස් ඇත. සැඟවී සිටිය හැකි යැයි සිතා ඔවුන් එහි කොල්ලකා අවට බහුදේවවාදී ගෝත්රිකයන් බිය ගන්වා ඇත.1 දින පහළොවක් පුරා පැවති මෙම ගවේෂණයෙන් පසු ඔවුහු නැවත මදීනාවට පැමිණියහ.
මුරෙයිසි ගසාව
දූමතුල්-ජන්දල් ගාසාව
“ජුවයිරියාට වඩා හොඳ සහ උතුම් කාන්තාවක් මම කවදාවත් දැකලා නැහැ.”
හස්රත් ආයිෂා (රළියල්ලාහු අන්හා)
දමස්කස් මාර්ගයේ මගීන්ට බාධා කරමින් මදීනාවට තර්ජනය කරන ඩුමතුල්-ජන්දාල්හි වෙසෙන ගෝත්රිකයන්ට එරෙහිව අපගේ ගුරුවරයා දහසකින් යුත් හමුදාවක් සමඟ මෙහෙයුමක් ආරම්භ කළේය. එය රබිඋල්-අව්වල් මාසයේ අවසානයට ආසන්න සඳුදා දිනයකි. ඔහු සිබා ඉබ්නු උර්තුෆාව මදීනාවේ නියෝජ්ය නිලධාරියෙකු ලෙස හැර ගියේය. ඉස්ලාම් හමුදාව එන බව දැනගත් සතුරු ගෝත්රිකයෝ පලා ගියහ. දූමතුල් ජන්දාල් හි දින කිහිපයක් නැවතීමෙන් පසු, ඔවුන් රබිඋල්-අහිර් 2 වෙනිදා මදීනා වෙත ආපසු ගියහ.
මුරයිසී ගාසාව
මෙම ගසා බානි මුස්තලක් ගසා ලෙසද හැඳින්වේ. මුරයිසි යනු කුදෙයිද් හි කුසා ගෝත්රිකයන්ගේ ජල ළිං සහ එය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඉදිකර ඇති බලකොටුවේ නමයි. මෙම ස්ථානය බනී කුසෙ ගෝත්රයේ මුරපොලක් ද වේ.
හිජ්රාගේ පස්වන වසරේ, මුස්තලාක්ගේ පුත්රයන්ගේ නායකයා වූ හාරිස් ඉබ්නු අබි දිරාර්, අපගේ නායකයා වන නබිතුමාට එරෙහිව සටන් කිරීමට බොහෝ මිනිසුන් එක්රැස් කර තිබුණි. ඔහු ඔවුන් සන්නද්ධ කර මදීනාව දෙසට ගමන් කිරීමට ගියේය. මෙම පුවත අපගේ ආදරණීය නබිතුමාට සැලවීමත් සමඟම හත්සිය දෙනෙකුගෙන් යුත් ඒකකයක් මුස්තලාක්ගේ පුත්රයන්ට එරෙහිව යුද්ධ ව්යාපාරයක් ආරම්භ කළේය. මුරයිසි ළිඳෙහි මූලස්ථානයක් පිහිටුවන ලදී. පළමුව, මුස්තලාක්ගේ පුත්රයන්ට ඉස්ලාමයට ආරාධනා කරන ලදී. ඔවුන් පිළි නොගත් අතර ඊතල විදිමින් යුද්ධය ආරම්භ කළහ. “හදිසියේ සහ සියල්ලෝම එක්ව පහර දෙන්න” යන අපගේ නායකයා වන රසූලුල්ලාහ්ගේ නියෝගයට අනුකූලව අස්හාබ් අල්-කිරාම් මුස්තලාක්ගේ පුත්රයන්ගෙන් දස දෙනෙකු මරා දැමීය. ගෝත්රයේ නායකයා පැන ගොස් ඔහුගේ ජීවිතය බේරා ගත් නමුත් ඔහුගේ දියණිය බාර්රා සහ ඔහුගේ ගෝත්රයේ හයසියයක් අල්ලා ගන්නා ලදී. යුද්දෙන් මුදාගත් සම්පත් බෙදා දුන්හ. බර්රා අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් නබිතුමාණන් හමුවට ගොස්, “මට වෙන් කර ඇති මගේ නායකයා සමඟ මම රන් කාසි නවයකින් මගේ නිදහස ලබා ගැනීමට ගිවිසුමක් ඇති කර ගත්තෙමි. කරුණාකර මට සහාය වන්න!" අපේ ශාස්තෘතුමනි, ඇයට අනුකම්පා කරමින්, නබිතුමා ඇගේ ආශාව ඉටු කර ඇයව මිල දී ගත්තේය. ඉන්පසු ඔහු විමුක්තිය ලබා දී ඇයට නිදහස ලබා දුන්නේය. අපගේ ආදරණීය නබිතුමා ඉස්ලාමය පැහැදිලි කිරීමත් සමඟ ඇය මුස්ලිම් විය. ඇය මුස්ලිම් වීම ගැන අතිශයින් සතුටු වූ ලෝක ශාස්තෘවරයා ඇයව විවාහ කර දීමෙන් ඇයට ගෞරව කළා. මෙය දුටු සියලුම අස්හාබ් අල්කිරාම්වරු, “රසූලුල්ලාහ්ගේ බිරිඳ වන අපගේ මවගේ ඥාතීන්ව වහල්කාරයන් ලෙස භාවිතා කිරීමට අපි ලැජ්ජාවට පත් වනු ඇත” යනුවෙන් පවසා ඔවුන්ගේ වහලුන් නිදහස් කළහ. මෙම විවාහය වහල්භාවයේ සිටි සිය ගණනකගේ නිදහසට හේතු විය.
අපගේ ආදරණීය නබිතුමා තම ආශීර්වාද ලත් බිරිඳගේ නම බාර්රා සිට ජුවයිරියා ලෙස වෙනස් කළේය. අපේ අම්මා හස්රත් ජුවයිරියා ගැන අපේ මව හස්රත් ආයිෂා පැවසුවේ, “ජුවයිරියාට වඩා හොඳ සහ උතුම් කාන්තාවක් මම කවදාවත් දැකලා නැහැ.”3
ඉස්ලාමීය හමුදාව ජයග්රහණයෙන් දීප්තිමත් මදීනාවට ආපසු යාමට පටන් ගත් විට, අවට සිටි බහුදේවවාදී ගෝත්රිකයන් බියට පත් විය. මුස්ලිම්වරුන්ට පහර දීමට නිර්භීත වීම කොතරම් භයානකද යන්න තේරුම් ගත්හ.
හිජ්රතයේ පස්වන වසරේ සිදු වූ සමහර වැදගත් සිදුවීම්
මුස්තලක් ගසාවෙන් ආපසු එන අතරමගදී තද සුළඟක් හමා ගියේය. අස්හාබ් සිතුවේ සතුරාට මදීනාවට ගොස් කොල්ලකෑමට අවශ්ය බවයි. රසූලුල්ලාහ් පැවසුවේ “බය නොවන්න. මදීනාව ආරක්ෂිත ස්ථානයකි; එහි සෑම අස්සක් මුල්ලක් ම ආරක්ෂක දේවදූතයන් සිටී. අද මුනාෆික් කෙනෙක් මැරිලා. ඔහු උබෙයි ඉබ්නු සලූල් ගේ මිතුරා වූ සෙයිද් ඉබ්නු ෆුර්රා විය.”
මුඅ’මින්වරුන්ගේ මව්වරුන්, හස්රත් ආයිෂා සහ උම්මු සලාමා ද එම ගසාවට සම්බන්ධ වී සිටියහ. මුනාෆික්ලා අපේ මව හස්රත් ආයිෂාට අපහාස දේවල් පැවසූහ. සමහර මුස්ලිම්වරුත් මේ කේලම් වලට රැවටූහ. ආයාත් අල් කරීමා පැමිණ, මුනාෆික්වරුන්ගේ අපවාද හෙළිදරව් විය, සහ හස්රත් ආයිෂා ප්රශංසාවට ලක් විය.4 නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම් පැවසුවේ, “අහෝ ආයිෂා ! ඔබට සුභ ආරංචියක් හක් තආලා ඔබව නිදහස් කර ඇත. ඔහු ඔබේ පාශුද්ධ භාවය ගැන සාක්ෂි දැරුවේය.” නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ අස්හාබ් මස්ජිදයට රැස් කළහ. ඔහු ඛුත්බාවක් ලබා දී හෙළිදරව් වූ ආයාත් අල් ජලීලා පාරායනය කළේය. මෙම ආයාත් අල් කරීමා ගේ ආශිර්වාදයෙන්, මුඅ’මින්වරුන්ගේ හදවතේ තිබූ සැකයන් පහව ගියේය. අපහාස කරපු අයට දඬුවම් කළේය.
මෙම ගසා සිට ආපසු එන අතරමගදී, තයම්මම්5 ගේ ආයාත් හෙළි විය.
ආයිෂා රළියල්ලාහු අන්හා ගේ මාලය නැවත වරක් සල්සලා නම් ස්ථානයේ දී නැති විය. එම ස්ථානය මදීනාවට සමීප විය. මාලය හමුවනතුරු ඔවුහු එහි බලා සිටියහ. එම ස්ථානයේ ජලය නොතිබූ අතර, අස්හාබ්ටද ඔවුන් ළඟ ජලය තිබුණේ නැත. රසූලුල්ලාහ් අලෙයිහිස් සලාම් ආයිෂා අස්-සිද්දිකාගේ දණින් වැටී නිදාගෙන සිටියේය. අස්හාබ් අල්-කිරාම් ජල හිඟය ගැන හස්රත් අබූබක්ර්ට දැනුම් දුන්නේය. ඔහු රසූලුල්ලාහ් වෙත ගිය අතර, රසූල් සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම් අවදි විය. අල්ලාහු තආලා තයම්මම් ආයාත් එව්වේය. අස්හාබ් තයම්මුම් සාදා උදෑසන සලාතය ඉටු කළේය. එවිට ආයිෂා රළියල්ලාහු අන්හා ඔටුවා පිට නැග්ගාය. ඔටුව නැඟිටින විට මාලය සොයා ගත්තේය.
ඔබ අල්ලාහ්ගේ සොඳුරිය සහ විශ්වයේ ආලෝකය,
ඔබේ පෙම්වතුන් ඔබේ දොරටුවෙන් මොහොතකට වෙන් නොකරන්න.
ඔබගේ භාග්යවත් නාමය මාගේ දිවෙන් ක්ෂණයකින් ඉවත් නොවේවා,
එය මාගේ බිඳුණු සිතට සුවයයි; මගේ ආත්මය එයින් සතුටක් ලබයි.
අහමද් සහ මහමුද්, අබුල් කාසිම් මුහම්මද් මුස්තාෆා යන
ඔබේ සෑම නමක්ම වෙනත් ආකාරයකින් මැදිහත් වනු ඇතැයි මම බලාපොරොත්තු වෙමි.
ඔහුව "වෂ්-ෂම්ස්" සහ "වද් දුහා" ලෙස හැඳින්වූ බැවින්,
මම ඔහුගේ මුහුණ ඉර සහ හඳට සමාන කළහොත් ඇති ප්රශ්නය කුමක්ද?
කනූනි සුල්තාන් සුලෙයිමාන්(මුහිබ්බි)
අගල් ගාසාව
“අහෝ ආයිෂා! ඔබට සුභ ආරංචියක් හක් තආලා ඔබව නිදහස් කර ඇත. ඔහු ඔබේ පාශුද්ධ භාවය ගැන සාක්ෂි දැරුවේය.”
හදීස් අෂ් ෂරීෆ්
මෙය "අහ්සාබ් ගසාව" ලෙසද හැඳින්වේ. අහ්සාබ් යනු හිස්බ් යන වචනයේ බහු වචනයයි. හිස්බ් යනු කණ්ඩායම, කට්ටලය යන්නයි. රසූලුල්ලාහ්ට එරෙහිව සටන් කිරීමට කණ්ඩායම් කිහිපයක් එක් වූ නිසා මෙම සටන අහ්සාබ් ගසා ව ලෙස හැඳින්වේ.
ඒ හිජ්රා වේ පස්වන වසරයි. මදීනා අල්මුනව්වරා වෙතින් පිටුවහල් කරන ලද ආරවුල් සහ අනර්ථයේ මූලාශ්රය වූ නදීර්ගේ යුදෙව් පුත්රයන් කණ්ඩායම්වලට බෙදා ඇත. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් දමස්කස් වෙත ගිය අතර තවත් සමහරු කයිබාර් වෙත ගියහ. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන්ගේ හදවත් ඉස්ලාමයට සහ අපගේ ශාස්තෘවරයාණන්ට එරෙහිව වෛරයේ සහ පළිගැනීමේ හැඟීම්වලින් පිරී තිබුණි. ඔවුන්ගේ නායකයා වූ හුයෙයි ඉබ්නු අහ්තාබ් ඔහුගේ ජනතාවගේ ප්රමුඛ චරිත විස්සක් සමඟ මක්කමට ගියේය. ඔවුන් අබූ සුෆියාන් හමුවී අපගේ ආදරණීය නබිතුමා ඝාතනය කිරීමට සාකච්ඡා කිරීමට පටන් ගත්හ. ඔවුන් පැවසුවේ, “අපි ඔබේ පැත්තේ සිටිමු, අපි මෙම ව්යාපාරය අවසන් කරන තුරු අපි ඔබව තනි නොකරමු.” අබූ සුෆියාන් පැවසුවේ “අපගේ සතුරාට සතුරන් වන අය අප විසින් අගය කරනු ලැබේ.
කෙසේ වෙතත්, අපට ඔබව විශ්වාස කිරීමට නම්, ඔබ අපගේ පිළිමවලට නමස්කාර කළ යුතුය. ඔබ අවංක බව අපට පිළිගත හැක්කේ ඉන් පසුවය, අපට ඔබ ගැන සහතික විය හැකිය. තම ඉලක්කය සපුරා ගැනීම සඳහා තම ආගම පවා අත්හරින ද්රෝහී යුදෙව්වන් පිළිම ඉදිරිපිට වැඳ වැටුණි. පෙර, ඔවුන් ස්වර්ගීය පොතක් (පොතෙහි මිනිසුන්) සමඟ නොඇදහිලිවන්තයන් වූ අතර, දැන්, ඔවුන් පොතක් නොමැතිව නොඇදහිලිවන්තයන් බවට පත්ව ඇත. අපේ ආදරණීය නබිතුමාව මරා දමන බවටත් ඉස්ලාමය විනාශ කරන බවටත් ඔවුන් දිවුරුම් දුන්හ.
බහුදේවවාදීන් වහාම යුද්ධයට සූදානම් වීමට පටන් ගත්හ. ඔවුන් අසල්වැසි බහුදේවවාදී ගෝත්රවලටද මිනිසුන් යැවීය. යුදෙව්වන් විවිධ ගෝත්ර ඒත්තු ගැන්වීමට ද ක්රියා කළහ. ඔවුන් සමහර ගෝත්රවලට මුදල් හා රට ඉඳි පොරොන්දු දී සන්නද්ධ කළහ. බහුදේවවාදීන් මක්කම අවටින් මිනිසුන් හාරදහසක හමුදාවක් එක්රැස් කර ඇත. අබූ සුෆියාන් ඔවුන්ගේ කොඩිය දාර් අන්-නද්වා හි ගැට ගසා එය ‘උත්මාන් ඉබ්නු තල්හාට දුන්නේය. හමුදාවට අශ්වයන් තුන්සියයක්, ආයුධ ඕනෑ තරම් සහ ඔටුවන් එක්දහස් පන්සියයක් විය.
සොල්දාදුවන් හාරදහසකින් යුත් බහුදේව හමුදාව මර්රුසහ්රාන් වෙත පැමිණි විට, සුලෙයිම්ගේ පුත්රයෝ, ෆසාරාගේ පුත්රයෝ, ඝට්ෆානිවරු, මුරාගේ පුත්රයෝ සහ අසාද්ගේ පුත්රයෝ වැනි බොහෝ ගෝත්ර බහුදේව හමුදාවේ සංඛ්යාව දසදහස දක්වා වැඩි කර ඇත. ඔවුන්ගේ හයදහසක් සොල්දාදුවන් ශක්තිමත් කිරීම ,ඒක ඒ කාලේ ලොකු ශක්තියක්.
අපගේ ගුරුවරයා වන රසූල් අල්-අක්රම් සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම් තුමාණන් සමඟ සැමවිටම මිත්ර වූ කුසා ගෝත්රිකයින් වහාම මදීනා වෙත දන්වා යැවීය. දින දහයකින් වූ ගමන දින හතරකින් අශ්වාරෝහකයෙක් අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ නබිතුමාට බහුදේවවාදීන්ගේ තත්වය පිළිබඳව විස්තරාත්මකව දැනුම් දුන්නේය.
අස්හාබ් අල් කිරාම් සමඟ සාකච්ඡා කර කරුණු සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළ අපගේ ආදරණීය නබිතුමා වහාම තම සහාබිවරුන් රැස් කර තත්වය සාකච්ඡා කළේය. සෑම සහාබියෙක්ම යුද්ධය කළ යුත්තේ කොතැනද සහ කෙසේද යන්න පිළිබඳව යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කළේය. මෙම කවුන්සිලයේ සිටි හස්රත් සල්මාන් අල් ෆරිසි කතා කිරීමට අවසර ගෙන මෙසේ පැවසීය.
“අනේ රසූලල්ලාහ්! අපිට යුද ක්රමයක් තිබෙනවා. සතුරා වටලවයි කියා අපි බිය වූ විට, අප අවට අගලක් හාරා අපි ආරක්ෂා වෙමු. ” අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ, නබිතුමා සහ අස්හාබ් අල්-කිරාම් මෙම ක්රමයට කැමති වූ අතර, ඔවුන් සතුරාට එරෙහිව මේ ආකාරයෙන් සටන් කිරීමට තීරණය කළහ.6
අපගේ ශාස්තෘන් වහන්ස, නබිතුමාණන් වහා තම අස්හාබ්ගෙන් සමහරක් රැගෙන අගල් හාරන්නේ කොහිදැයි බැලීමට ගියේය. මදීනාවට දකුණින් උද්යාන තිබූ බැවින් එය ඝන ගස්වලින් වැසී තිබුණි. බහුදේවවාදීන් එතැනින් සාමූහිකව පහර දීමේ හැකියාව දුර්වල විය. තවද, කුඩා හමුදාවකට එහි ආරක්ෂාව සැලසිය හැකිය. නැඟෙනහිර ප්රදේශයේ, යුදෙව් ගෝත්රයක් වූ බනී කුරයිසා නම් වූ අතර, ඔහු සමඟ ගිවිසුමක් ඇති විය. මේ හේතුව නිසා බහුදේවවාදීන්ට පහර දිය හැක්කේ බටහිර හා උතුරේ විවෘත භූමියෙන් පමණි. අගල් හාරා ගත යුතු ස්ථාන තීරණය කරන ලදී. එක් එක් අස්හාබ් අල් කිරාම් සඳහා මීටර් 3 ක පමණ ඉඩක් වෙන් කරන ලදී. සෑම කෙනෙකුම මිනිසුන් දෙදෙනෙකු (මීටර් 3.5 ක් පමණ) උසින් තම ඉඩ හාරනු ඇත, වේගයෙන් දුවන අශ්වයෙකුට පැනීමට නොහැකි තරම් අගල් පළල (මීටර් 7-8) විය යුතුය. කාලය කෙටි විය. සතුරා මක්කම හැර ගොස් ඇති අතර, ඔවුන් මදීනාව දෙසට ගමන් කරමින් සිටියහ. හැකි ඉක්මනින් අගල් හෑරීමට සිදු විය.
අපගේ ආදරණීය නබිතුමා තම වීරෝදාර අස්හාබ් සමඟ “බිස්මිල්ලාහිර් රහ්මානිර්රාහිම්” යැයි පවසමින් පළමු ගල්කටුව එකට පහර දුන්නේය. සියලු දෙනාම තම සියලු බලය යොදා හැකි ඉක්මනින් අගල් හෑරීමට උත්සාහ කළහ. ළමයින් පවා මෙම කාර්යයට සහභාගී විය. අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ, නබිතුමාණන් සඳහා සුබාබ් කන්දේ තුර්කි කූඩාරමක් සූදානම් කර තිබුණි.7 අගලේ හාරන ලද පස් මෙම කන්ද වටා දමා, සතුරාට විසි කිරීම සඳහා සල් කන්දෙන් ගල් ඇද ගන්නා ලදී. යත්රාවක් සොයා ගැනීමට නොහැකි වූ අය තම ඇඳුම් සමඟ පස් රැගෙන ගියහ. අපේ ආදරණීය නබිතුමාත් මහන්සි වෙනකම් වැඩ කරමින් සිටියේය. මෙම තත්ත්වය දුටු අස්හාබ් අල් කිරාම් මෙසේ පවසමින් සිටියේ, “රසුල්ලාහ්, ඔබ වෙනුවෙන් අපගේ ජීවිත කැප වේවා! අපගේ කාර්යය ප්රමාණවත් වනු ඇත. වැඩ කරන්න එපා, විවේක ගන්න. ” ඔහු පිළිතුරු දෙනු ඇත, "මට ඔබ වැඩ කිරීමෙන් උපයන තවාබ් බෙදා ගැනීමට අවශ්යයි."
ඒ දවස්වල හරිම සීතලයි. තවද එම වසරේ නියඟය නිසා සාගතයක් ඇති විය. ආහාර සොයා ගැනීම ඉතා අපහසු විය. ලෝකයේ නායකයා ඇතුළු සියලුම අස්හාබ් අල්-කිරාම්වරු දරුණු කුසගින්නෙන් පෙළෙමින් සිටියහ. ශක්තිමත් බවක් දැනීම සඳහා, ඔවුන් තම බඩට ගල් බැන්දේය, එවිට ඔවුන්ගේ බඩ මත තද කිරීමෙන් කුසගින්න පිළිබඳ හැඟීම නැති වේ.
“ඔබ වැඩ කිරීමෙන් උපයන තවාබ් සඳහා සහභාගී වීමට මම කැමැත්තෙමි”
හදීස් අෂ් ෂරීෆ්
ලොවට කරුණාවක් ලෙස එවන ලද අපගේ ආදරණීය නබි තුමාණෝ තම කුසගින්න ගැන සිතුවේ නැත. මේ සීතලේ බඩගින්නේ වැඩ කරන ඔහුගේ අස්හාබ් ගැනත් ඔවුන් විඳින දුෂ්කරතා ගැනත් ඔහුට මහත් අනුකම්පාවක් ඇති විය. ඔහු යාච්ඤා කරනු ඇත, "අහෝ මගේ අල්ලාහ්! ආහිරත් ජීවිතය හැර වෙනත් ජීවිතයක් (ආශා කළ යුතු) නැත. අහෝ මගේ රබ්! අන්සාර්වරුන්ට සහ මුහාජිර්වරුන්ට සමාව දෙන්න.” ඔවුන් තම ජීවිතයට වඩා ආදරය කළ අපගේ හබීබ් අල්-අක්රම් නායකයාට පිළිතුරු දුන්නේ, “අපි අපගේ ජීවිතාන්තය දක්වා ඉස්ලාම් දහම ප්රචාරය කිරීමට අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ අපගේ නායකයා වන රසූලුල්ලාහ්ව අනුගමනය කළෙමු” යනුවෙනි. මෙම අන්යෝන්ය ආදරය කුසගින්න, පිපාසය වැනි බොහෝ දුෂ්කරතා උදුරා දැමීය.
අකුණක් ගැසීය
සෑම උදෑසනකම අගල් හෑරීම ආරම්භ වූ අතර සවස් වන තුරු සිදු විය. දිනක් හාරන විට හස්රත් අලී ඉබ්නු හකම් ගේ පාදයට තුවාල සිදුවිය. ඔව්හු ඔහුව අශ්වයෙකු පිට තබා අපගේ ශාස්තෘන්වහන්සේ වන නබිතුමාණන් හමුවට ගෙනාවෝය. ලෝක ශාස්තෘන් වහන්සේ “බිස්මිල්ලාහිර් රහ්මානිර් රහීම්” කියමින් ඔහුගේ පාදය පිරිමැද්දේය. අපේ ශාස්තෘන්වහන්සේගේ ආශ්චර්යයක් ලෙස ඔහුගේ පාදයේ ලේ ගැලීම සහ වේදනාව ක්ෂණයකින් නතර විය.
අගල් හෑරීම දිගටම පැවතුනි. අස්හාබ් ඝන පෘථිවිය හරහා පැමිණීහ. හෑරීමට නොහැකි විය. ඔවුන් අපේ ශාස්තෘන් වහන්සේ වන නබි තුමා වෙත පැමිණ තත්වය ගැන කීහ. ඔහු ඇවිත් අගලේ ඇතුළට ගියේය. ඔහු වතුර කෝප්පයක් ඉල්ලා සිටියේය. ඔහු උගුරක් ගෙන එය නැවත කෝප්පයට වත් කළේය. එවිට ඔහු දුෂ්කර පොළොව මත ජලය වැගිරුවේය. ඉන්පසු ඔහුලොකු මිටියක් ගෙන එක පහරකින් එම ස්ථානය වැලි මෙන් කඩා දැමුවේය. එය හෑරීමට පහසු විය. මෙම වැඩවර්ජනය අතරතුර අපගේ ආදරණීය නබිතුමාණන්ගේ භාග්යවත් බඩ වැසුණු වස්ත්රය විවර වූ අතර, එහි සිටි අය දුටුවේ කුසගින්න නිසා අපගේ ශාස්තෘන්වහන්සේගේ භාග්යවත් බඩ මත ගලක් බැඳ ඇති බවයි. අපගේ ශාස්තෘවරයාණන්ගේ මේ තත්ත්වය දුටු හස්රත් ජාබිර් ඉබ්නු අබ්දුල්ලාහ් තුමාණෝ උන්වහන්සේගේ ඉදිරියට පැමිණ “මාගේ මව සහ පියා ඔබ වෙනුවෙන් කැප වේවා! ඔබ මට ඉඩ දුන්නොත් මම ගෙදර ගොස් නැවත එන්නෙමි. ” හස්රත් ජාබීර් අවසරය ලැබීමෙන් පසු සිදු වූ දේ විස්තර කළේ මෙසේය.
අවසරය ලැබීමෙන් පසු මම ගෙදර ගොස් මගේ බිරිඳගෙන් ඇසුවෙමි, “ඉවසිය නොහැකි තරම් කුසගින්නක් රසූල් අලෙයිහිස් සලාම් ව මම දුටුවෙමි. ගෙදර කන්න දෙයක් තියෙනවද?" ඇය පිළිතුරු දෙමින්, "ඒ එළුවා සහ බාර්ලි මිටක් හැර වෙන කිසිවක් නැත." මම වහාම එළුවා මැරුවෙමි, මගේ බිරිඳ බාර්ලි අත් මෝලක අඹරා එය පිටි බවට පත් කළාය. ඒ සමඟ ඇය පිටි ගුලිය සෑදුවාය. ඇය මස් බඳුනට දමා තන්දූර් උඳුන තුල පිසීමට පටන් ගත්තාය. මම නැවතත් රසුලුල්ලාගේ පැත්තට යන විට, මගේ බිරිඳ මට දැඩි ලෙස අවවාද කළාය, එම ආහාරය කිහිප දෙනෙකුට පමණක් ප්රමාණවත් බවත්, තවත් අය පැමිණියහොත් අපි අපවම අපහසුතාවයට පත් කරන බවත්ය. ඊට පසු, මම අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් වෙත ගොස්, “අනේ රසූල්ලාහ්! මට ඇත්තේ ඉතා අල්ප ආහාරයකි. කරුණාකර කිහිප දෙනෙකු රැගෙන රාත්රී ආහාරය සඳහා අපගේ නිවසට එන්න.
“අගලෙහි මිනිසුනේ! ජාබීර් අපට භෝජන සංග්රහයක් සූදානම් කර රාත්රී භෝජන සංග්රහයට අපට ආරාධනා කළේය. ඔහුගේ ආහාරය සාරවත් හා රසවත් ය. නැගිටින්න! අපි ජාබීර්ගේ භෝජන සංග්රහයට යමු!”
හදීස් අෂ් ෂරීෆ්
අපේ නායකයා රසූලුල්ලාහ් මට පැවසුවේ, "මම එනකම් තන්දූර් එකෙන් මස් මුට්ටිය හෝ රොටි ගන්න එපා කියලා ඔබේ බිරිඳට කියන්න." එවිට ඔහු මුජාහිද්වරුන් දෙසට හැරී, “අගලෙහි මිනිසුනේ! ජාබීර් අපට භෝජන සංග්රහයක් සූදානම් කර රාත්රී භෝජන සංග්රහයට අපට ආරාධනා කළේය. ඔහුගේ ආහාරය සාරවත් හා රසවත් ය. නැගිටින්න! අපි ජාබීර්ගේ භෝජන සංග්රහයට යමු!” මෙම නියෝගය මත, අස්හාබ් අල්-කිරාම් එක්රැස් වී අපගේ නබිතුමාගේ පිටුපසින් ගමන් කිරීමට පටන් ගත්හ. මම වහාම ගෙදර ගොස් සිදු වූ දේ මගේ බිරිඳට කීවෙමි. මම ඇහුවම "අපි දැන් මොකද කරන්නේ?" ඇය කීවාය, "රසූල් අලෙයිහිස් සලාම් ආහාර ප්රමාණය ගැන විමසුවේ නැද්ද?" මම පිළිතුරු දෙමින්, "ඔව්, ඔහු කළා, මම ඔහුට කිව්වා." මගේ බිරිඳ ඇසුවා, "ඔබ ද හෝ අපගේ ගුරුවරයා වන රසූලුල්ලාහ් ද අස්හාබ් අල්-කිරාම්ට ආරාධනා කළේ?"
"රසූලුල්ලාහ් ඔවුන්ට ආරාධනා කළා" යැයි මා කී විට, "රසූල් අලයිහිස් සලාම් වඩාත් හොඳින් දනී" යැයි පවසමින් ඇය මා සනසා ගත්තාය.
මඳ වේලාවකට පසු අපගේ ශාස්තෘන්වහන්සේගේ දීප්තිමත් මුහුණ අපගේ දොරකඩින් දිස් විය. ඔහු සහාබිවරුන් විශාල පිරිසකට, “එකිනෙකාට සෙනඟ ගැවසෙන්නේ නැතිව ඇතුළු වන්න” යැයි කීවේය. මගේ සහාබි සහෝදරයෝ දස දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායම් වශයෙන් වාඩි වූහ. ගෞරවනීය නබිතුමා රොටි සහ මස් බහුල ලෙස යාච්ඤා කළේය. පසුව, ඔහු තන්දූර් වලින් බඳුන පිටතට නොගෙන, එහි අන්තර්ගතය ලෑල්ලක් සමඟ රොටි මත තබා ඔහුගේ අස්හාබ්ට දුන්නේය. සියලු අස්හාබ් පිරී යන තෙක් ඔහු මෙසේ කළේ ය. දහසකට වැඩි පිරිසක් කෑවත් රොටි සහ මස් එලෙසම පවතින බව මම දිවුරමි. අපි කෑවට පසු අපේ අසල්වැසියන්ට බෙදා දුන්හ.8
හස්රත් සල්මාන් අල් ෆාරිසි ඉතා හොඳින් අගල් හාරා ඇත. ඔහු පමණක් දස දෙනෙකුගේ වැඩ කරයි. ඔහු තම මිතුරන් සමඟ ඔහුට වෙන් කර ඇති ස්ථානය හාරමින් සිටියදී ඔවුන්ට ඉතා දැඩි හා විශාල සුදු ගලක් හමු විය. ඔවුන් එය බිඳ දැමීමට බොහෝ උත්සාහ කළහ. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන්ගේ සියලු උත්සාහයන් නිෂ්ඵල විය. එපමණක්ද නොව, ඔවුන්ගේ ලොකු මිටි, ගල් කටුව සහ සවල කැඩී ගියේය. හස්රත් සල්මාන් අපගේ ආදරණීය නබිතුමා වෙත ගොස් තත්වය ඉදිරිපත් කරමින්, “මගේ දෙමව්පියන්, මාගේ ජීවිතය ඔබ වෙනුවෙන් කැප වේවා, රසූල්ලාහ්! අපි අගල් හාරනකොට තද ගලක් උඩට ආවේය. අපේ යකඩ මෙවලම් ඔක්කොම කැඩිලා තිබුණත් අපිට ඒක හොල්ලන්නවත් බැරි වුණා.
අපේ නායකයා හබීබ් අල්-අක්රම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි ව සල්ලම්) එහි ගොස් ලොකු මිටියක් ඉල්ලා සිටියේය. අස්හාබ් අල්-කිරාම් ප්රතිඵලය එනතුරු කුතුහලයෙන් බලා සිටීහ. අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ, නබිවරුන්ගේ සුල්තාන් තුමා අගලට ගියේය. “බිස්මිල්ලාහිර් රහ්මානිර් රහීම්” යැයි පවසමින් ඔහු ගල ඔසවා පර්වතයට කෙතරම් ප්රබල පහරක් එල්ල කළේද යත්, මෙම පහරින් මදීනාව ආලෝකමත් කළ අකුණු සැරයක් දිලිසෙන අතර පර්වතයේ කැබැල්ලක් කැඩී ගියේය.
අපගේ ශාස්තෘවරයා වන රසූල් අල්-අක්රම් , "අල්ලාහු අක්බර්!" යැයි තක්බීර් කියා මෙය ඇසූ අස්හාබ් ද තක්බීර් කීවේය. ඉන්පසු ඔහු දෙවන වරටත් ලොකු මිටියෙන් පහර දුන්නේය. නැවතත්, සෑම පැත්තක්ම ආලෝකමත් කරන අකුණු සැරයක්! පර්වතයෙන් කෑලි කැඩී යයි... අපගේ ආදරණීය නබිතුමා තක්බීර් කීවේ “අල්ලාහු අක්බර්!” මෙයින් පසුව අස්හාබ් අල්-කිරාම්ගේ තක්බීර් පැවසූහ. තුන්වෙනි වතාවටත් ලොකු මිටියකින් පහර දුන් විට, සියලු දිශාවන් ආලෝකවත් කරන තවත් අකුණු සැරයක් ඇති වූ අතර, පර්වතය කැබලිවලට කැඩී ගියේය. ලෝකයේ නායකයා නැවතත් තක්බීර් කීවේ, "අල්ලාහු අක්බර්!"යැයි ඔහුගේ ගෞරවනීය අස්හාබ් ඔහු පසුපස ගොස් නැවත තක්බීර් ප්රකාශ කළේය.
හස්රත් සල්මාන් අත දිගු කළේය. අපේ ආදරණීය නබිතුමා නැග්ගේ ය. සල්මාන් අල් ෆාරිසි විමසූ විට, “මගේ දෙමාපියන්, මගේ ජීවිතය ඔබ වෙනුවෙන් කැප වේවා, රසූලල්ලාහ්! මගේ ජීවිතේ කවදාවත් නොදුටු දෙයක් මම දැන් දුටුවෙමි. මේ පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම කුමක්ද?” අපගේ ශාස්තෘන් වහන්ස, නබි තුමා තම අස්හාබ් දෙසට හැරී, "සල්මාන් දුටු දේ ඔබත් දුටුවාද?" ඔව්හු පිළිතුරු දුන්හ, “ඔව්, රසූලල්ලාහ්! ඔබ පර්වතයට ලොකු මිටියෙන් පහර දුන් විට, දරුණු අකුණු සැර වැදීමක් අපි දුටුවෙමු. ඔබ තක්බීර් කී විට අපි ද තක්බීර් කීවෙමු. අපගේ ශාස්තෘවරයාණෙනි, නබි තුමා ඔවුන්ට මෙසේ කීවේය, “පළමු පහර දීමේ ආලෝකයේ දී, ෂාහ් (මදීන්හි) මාලිගාව මට දර්ශනය විය. ජිබ්රායිල් (අලයිහිස්සලාම්) පැමිණ, ‘ඔබේ උම්මා එම ඉඩම් අයිතිකර ගනු ඇත.’ දෙවන පහර දීමේ ආලෝකයේ දී රෝම පළාතේ (දමස්කස්) රතු මන්දිර මතු විය. ජිබ්රායිල් (‘අලෙයිහිස් සලාම්) පැමිණ, ‘ඔබේ උම්මාටද එම ඉඩම හිමිවනු ඇත.’ තුන්වැන්නෙහි, සනා (යේමනය) ගේ මන්දිර දර්ශනය විය. ජිබ්රායිල් (‘අලෙයිහිස් සලාම්) පැවසුවේ, ‘ඔබේ උම්මාට එම ඉඩමද හිමිවනු ඇත.’ යනුවෙනි.”
මෙයින් පසු, ලෝකයේ සුල්තාන්වරයා මදායින් හි පර්සියානු ෂාගේ මාලිගාව විස්තර කළ විට, එම ස්ථානයේ සිටි හස්රත් සල්මාන් පැවසුවේ, “ඔබ වෙනුවෙන් මගේ ජීවිතය කැප වේවා, රාසුලල්ලාහ්! සත්ය දහම සහ ග්රන්ථය සමඟ ඔබව එවූ අල්ලාහු තආලා මත දිවුරමි, එම මාලිගා ඔබ විස්තර කළ ආකාරයටම වේ. ඔබ අල්ලාහු තආලාගේ රසූල් බව මම සාක්ෂි දරමි.” අපගේ ශාස්තෘන් වහන්ස, නබි තුමාණෝ, “අනේ සල්මාන්! නිසැකවම දමස්කස් යටත් කරගනු ඇත. හෙරක්ලියස් තම රටේ පාළු ස්ථානයට පලා යනු ඇත. ඔබ දමස්කස්යේ සෑම කොටසක්ම පාලනය කරනු ඇත. ඔබට විරුද්ධ වීමට කිසිවෙකුට නොහැකි වනු ඇත. නිසැකවම, යේමනය ජය ගනු ඇත. නිසැකවම, එම 'නැගෙනහිර දේශය' ද අල්ලා ගනු ඇත, ෂා මරා දමනු ඇත. අල්ලාහු තආලා මාගෙන් පසු ඔබට මෙම ජයග්රහණ ලබා දෙනු ඇත.”9
හස්රත් සල්මාන් අල් ෆාරිසි පැවසුවේ, “අපගේ ගුරුවරයා වන රසූලුල්ලාහ් ගේ මේ සියලු සුභ ආරංචි සැබෑ වූ බව මම දුටුවෙමි.”
සතුරා එන්නට විය. ඔවුන් වේගයෙන් අගල් හාරා හැකි ඉක්මනින් අවසන් කිරීමට උත්සාහ කළහ. දැඩි අවශ්යතාවයකදී පමණක්, අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් වන නබිතුමාණන්ගේ අවසරය ලබා ගැනීමෙන්, ඔවුන්ගේ අවශ්යතා ඉටු කිරීම සඳහා මුජාහිද්වරු දිගු වේලාවක් වැඩ කිරීම නවතා නැවත ඔවුන්ගේ කාර්යයට දිව ගියහ.
මුනාෆික්වරු ඉතා කම්මැලි ලෙස වැඩ කළහ. ඔවුන් තමන්ට අවශ්ය විටෙක වැඩට පැමිණ, අවසර නොගෙන, අවශ්ය විටෙක වැඩෙන් ඉවත්ව යමින් සිටියහ. තවද, ඔවුන් අස්බ් අල්-කිරාම්ගේ උත්සාහයන් විහිළුවට ලක් කළහ. අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් වන නබිතුමාණන්ගේ ශුභාරංචිය ගැන පවා ඔවුන් පවසන්නේ “අපි සතුරාට බියෙන් අගල්වල රැකවරණය ලබන්නෙමු. ඔහු අපට යේමනයේ, රෝමයේ සහ පර්සියානු ඉඩම්වල මන්දිර පොරොන්දු වේ. අපි ඔබ ගැන පුදුම වෙමු! ”
මෙයින් පසු, මුජාහිද්වරුන් සම්බන්ධයෙන් ආයතුල් කරිමාවක් පහළ විය, මාල්හි, “සැබෑ විශ්වාසවන්තයින් වන්නේ අල්ලාහු තආලා සහ ඔහුගේ රසූල්ව විශ්වාස කරන අය පමණක් වන අතර, ඔවුන් සාමූහික ක්රියාමාර්ගයක් අවශ්ය කරුණක් සම්බන්ධයෙන් ඔහු (රසූලුල්ලාහ්) සමඟ සිටින විට ( එය සෑම කෙනෙකුටම අදාළ වේ) ඔවුන් ඔහුගෙන් අවසර ඉල්ලන්නේ නම් මිස ඔවුන් නොයනු ඇත. එවිට (අනේ මගේ හබීබ්!) ඔබගෙන් අවසර ඉල්ලන්නේ අල්ලාහු තආලා සහ ඔහුගේ රසූල්ව සැබවින්ම විශ්වාස කරන අයයි. එම මුඅ’ම්වරුන් ඔවුන්ගේ යම් කටයුත්තක් සඳහා ඔබෙන් අවසර ඉල්ලා සිටින විට, ඔබ කැමති කෙනෙකුට අවසර ලබා දී අල්ලාහු තආලාගෙන් සමාව ඉල්ලා සිටින්න. නිසැකවම, අල්ලාහු තආලා ගෆූර් අර් රහීම් ය, ඉතා සමාව දෙන, ඉතා දයාවන්තය. ”10
මුනාෆික්වරුන් පිළිබඳව හෙළිදරව් කරන ලද ආයාත් අල් කරීමා හි, මාල්හි මෙසේ පවසා ඇත, “ඔබ එකිනෙකාට ඇමතීම මෙන් රසූල් තුමාණන්ගේ කැඳවීම නොකරන්න! නියත වශයෙන්ම අල්ලාහු තආලා නුඹලාගෙන් එකිනෙකා පලිහක් තබාගෙන පලාගිය අයව දනියි. උන්වහන්සේගේ නියෝගයට විරුද්ධ වන්නන් මෙලොව විපත්තිවලින් සහ අහිරත් හි වේදනාකාරී වධයකින් පරිස්සම් විය යුතුය! අවදානය යොමු කරන්න! අහස් හා මහපොළොවෙහි ඇති සියල්ල අල්ලාහු තආලාට අයත් වේ. ඔහු ඔබේ තත්වය ද දනී (ඔබේ සියලු ලක්ෂණ, අභිප්රායන්, ඔබ ඇදහිලිවන්තයෙකු හෝ මුනාෆික් වේවා). අල්ලාහු තආලා ඔබ ඔහු වෙත ආපසු ගෙන යන කියාමත් දිනයේදී ඔබගේ සියලු ක්රියාවන් ඔබට දන්වනු ඇත. අල්ලාහු තආලා සියල්ල දනී.”11
අගල් හෑරීම ආරම්භ කර දින හයක් ගත වී ඇත. සෑම කෙනෙකුම ඔවුන්ගේ වැඩ නිසි ලෙස නිම කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, කාලය ප්රමාණවත් නොවීම නිසා, එක් ස්ථානයක් ප්රමාණවත් තරම් ගැඹුරට හා පුළුල් කිරීමට නොහැකි විය. අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ, නබි තුමා මෙම ස්ථානය පිළිබඳ සිය කනස්සල්ල පළ කළ අතර, "බහුදේවවාදීන්ට මෙතැනින් හැර වෙනත් ස්ථානයක් හරහා ගමන් කළ නොහැක." ඔහු එහි මුරකරුවන් පිහිටුවීය.
එක් ස්ථානයක් ප්රමාණවත් තරම් ගැඹුරට හා පුළුල් කිරීමට නොහැකි විය. අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ, නබි තුමා මෙම ස්ථානය පිළිබඳ සිය කනස්සල්ල පළ කළ අතර, "බහුදේවවාදීන්ට මෙතැනින් හැර වෙනත් ස්ථානයක් හරහා ගමන් කළ නොහැක." ඔහු එහි මුරකරුවන් පිහිටුවීය.
අල්ලාහු තආලා යනු ලස්සනම ආරක්ෂකයාය
බහුදේවවාදී හමුදාව මදීනාව ආසන්නයට පැමිණි විට, නදීර්ගේ යුදෙව් පුත්රයන්ගේ ප්රධානියා වූ හුයයි, කුරේෂ් හමුදාවට දන්වා සිටියේ මදීනාවේ කුරේසා යුදෙව්වන් මුස්ලිම්වරුන් සමඟ ගිවිසුමක සිටින බවයි, නමුත් ඔහුට ඔවුන්ගේ නායකයා වන කඅබ් ඉබ්නු අසද් රවටා ඔවුන්ව ඔවුන්ගේ කණ්ඩායමට එකතු කර ගත හැකිය. සෙන්පතියා පැවසුවේ, “අනේ හුයයි! එකවරම කඅබ් ඉබ්නු අසද් වෙත යන්න. ඔවුන් මුස්ලිම්වරුන් සමඟ ඇති කරගත් ගිවිසුම කඩ කර අපට උදව් කරන ලෙස ඔහුට කියන්න. මෙම ගිවිසුමේ එක් වගන්තියක් වූයේ, "මුස්ලිම්වරුන් සමඟ එක්සත් වී සතුරු හමුදාවක් මදීනාවට ප්රහාර එල්ල කළහොත් එයට එරෙහි වීම" යන්නයි.
යුදෙව් හුයයි බහුදේව හමුදාවෙන් ඉවත් වී රාත්රියේදී බනි කුරේසාහි ප්රධානියා වූ කඅබ්ගේ නිවසට පැමිණියේය. ඔහු දොරට තට්ටු කර තමා හඳුන්වා දුන්නේය. ඔහු, “අනේ කඅබ්! මම කුරෙයිෂ්ගේ මුළු සේනාව ද කිනානාගේ පුත්රයන්ගේ සහ ඝට්ෆාන් වැනි ගෝත්ර ගණනාවක් ද දස දහසක් සෙබළුන් ගෙන් යුත් හමුදාවක් ලෙස ගෙන ආවෙමි. දැන් මුහම්මද් සහ ඔහුගේ අස්හාබ්ට ජීවත් වීමට නොහැකි වනු ඇත. අපි කුරේෂිවරුන්ට ඔවුන්ව සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කරන තුරු මෙතැනින් නොයන බවට ඔවුන් සමඟ දිවුරුම් දුන්නා! කඅබ් තම කනස්සල්ල පළ කළේය, “මුහම්මද් සහ ඔහුගේ අස්හාබ් මරා දැමිය නොහැකි නම් සහ කුරේෂ් සහ ඝට්ෆානිවරුන් ඔවුන්ගේ ඉඩම් වෙත ආපසු ගියහොත්, අපි මෙහි තනි වනු ඇත. අන්තිමට අපි ඔක්කොම මරයි කියලා මට බයයි.”
“මෙම බිය තුරන් කිරීම සඳහා, කුරේෂ් සහ ඝට්ෆානිවරුන්ගෙන් ප්රාණ ඇපකරුවන් ලෙස හැත්තෑ දෙනෙකු ඉල්ලා සිටින්න. මෙම ප්රාණ ඇපකරුවන් ඔබ සමඟ සිටින තාක් ඔවුන්ට මෙතැනින් පිටව යා නොහැක. ඔවුන් පරාජය වී ඉවත්ව ගියහොත් මම ඔබව අත් නොහරිමි. ඔබට සිදු වන විපත මට සිදුවනු ඇත, ”හුයයි කඅබ්ව රැවටුවා, පසුව අනෙක් යුදෙව්වන්. ඔහු මුස්ලිම්වරුන් සමඟ ඇති කරගත් ගිවිසුම ඔවුන් ඉරා දැමීය. මේ අනුව, ගිවිසුම කැඩී ගියේය.
“අනේ සල්මාන්! නිසැකවම දමස්කස් යටත් කරගනු ඇත. හෙරක්ලියස් තම රටේ පාළු ස්ථානයට පලා යනු ඇත. ඔබ දමස්කස්යේ සෑම කොටසක්ම පාලනය කරනු ඇත. ඔබට විරුද්ධ වීමට කිසිවෙකුට නොහැකි වනු ඇත. නිසැකවම, යේමනය ජය ගනු ඇත. නිසැකවම, එම 'නැගෙනහිර දේශය' ද අල්ලා ගනු ඇත, ෂා මරා දමනු ඇත. අල්ලාහු තආලා මාගෙන් පසු ඔබට මෙම ජයග්රහණ ලබා දෙනු ඇත.”
හදීස් අෂ් ෂරීෆ්
හුයයි නැවත බහුදේව හමුදාව වෙත පැමිණ තත්වය ගැන ඔවුන්ට පැවසුවේය. බනි කුරේසා මුස්ලිම්වරුන්ගේ පිටට පිහියෙන් අනින බව ඔහු ඔවුන්ට දැනුම් දුන්නේය.
හත්වෙනි දවසේදී බහුදේවවාදීන් දස දහසකින් යුත් විශාල හමුදාවක් සමඟ මදීනාවේ උතුරු හා වයඹ දෙසට පැමිණ ඔවුන්ගේ හමුදා මූලස්ථානය පිහිටුවා ගත්හ. මේ මූලස්ථානය තිබුණේ අගල් හෑරූ ස්ථානයට එපිටින්. බහුදේවවාදීන් සැලසුම් කළේ මෙම මහා හමුදාව සමඟ මදීනාව සම්පූර්ණයෙන්ම ගිනිබත් කර විනාශ කර අපගේ ශාස්තෘවරයා, නබිතුමා සහ ඔහුගේ අස්හාබ් ව මරා දමා ඉස්ලාමය විනාශ කිරීමටය. බැලූ බැල්මට මෙය ඉතා විශාල හමුදාවක් වූ අතර ප්රතිරෝධය දැක්වීමට ඉතා අපහසු විය.
බහුදේවවාදීන් කිසි දිනක බලාපොරොත්තු නොවූ අගල් බාධකය දුටු විට ඔවුන් වික්ෂිප්ත වී කලබල විය. මොකද හොඳ සහ වේගවත් අශ්වයෙකුට උඩින් පනින්න බැරි තරම් පළලක් අගලේ තිබුණා. එයට වැටුණු කිසිවකුට පහසුවෙන් ගොඩ ඒමට නොහැකි විය. සන්නද්ධ පුද්ගලයෙකුට ඉහළට නැගීම විශේෂයෙන් දුෂ්කර විය.
බහුදේවවාදීන් කිසි දිනක බලාපොරොත්තු නොවූ අගල් බාධකය දුටු විට ඔවුන් වික්ෂිප්ත වී කලබල විය. මොකද හොඳ සහ වේගවත් අශ්වයෙකුට උඩින් පනින්න බැරි තරම් පළලක් අගලේ තිබුණා. එයට වැටුණු කිසිවකුට පහසුවෙන් ගොඩ ඒමට නොහැකි විය. සන්නද්ධ පුද්ගලයෙකුට ඉහළට නැගීම විශේෂයෙන් දුෂ්කර විය.
බහුදේවවාදීන් පැමිණ ඇති බව අපගේ ආදරණීය නබිතුමාට දැනගත් විට, දින හයක නොනවතින වැඩ නිසා වෙහෙසට පත් වූ ඔහුගේ අස්හාබ් වහාම රැස් කර, සල් කන්ද පාමුල තම හමුදා මූලස්ථානය ස්ථාපිත කළේය. ඔවුන්ට පිටුපසින් සල් කන්ද සහ මදීනා විය, ඔවුන් ඉදිරියෙන් අගල් සහ ඉන් ඔබ්බට සතුරා විය ... නැවතත්, ඉබ්නු උම් මක්තූම් අපගේ නායකයා වන නබිතුමාගේ නියෝජ්ය නායකයා ලෙස මදීනාවේ ඉතිරි විය. කාන්තාවන් සහ ළමයින් බලකොටුවල තබා ඇත. සොල්දාදුවන් තුන්දහසකින් යුත් ඉස්ලාමීය හමුදාවේ අශ්වාරෝහකයින් තිස් හයක් සිටියහ. පතාක රැගෙන ගියේ හස්රත් සෙයිද් ඉබ්නු හාරිසා සහ හස්රත් සඅද් ඉබ්නු උබාදා යන අය විසිනි.12 අපගේ නායකයා වන රසූලුල්ලාහ්ගේ සම කූඩාරම සල් කන්ද පාමුල පිහිටුවා ඇත.
නැවතත් බොහෝ වීර ක්රියා පෙන්වන අස්හාබ් අල්-කිරාම් සතුරාගේ චලනයන් ප්රවේශමෙන් අනුගමනය කිරීමට පටන් ගත්තේය. මේ අතර හස්රත් උමර් අපගේ ආදරණීය නබි තුමාණන් හමුවට පැමිණි බව පෙනී ගියේය. ඔහු, “රසූලල්ලාහ්! කුරයිසාහි යුදෙව්වන් අප අතර ගිවිසුම කඩ බව ආරංචි විය.
ඔවුන් අපට විරුද්ධව යුද්ධයට සූදානම් වෙනවා!” ලෝකයේ නායකයා මෙම අනපේක්ෂිත පුවතට පිළිතුරු දුන්නේ, “හස්බුනල්ලාහු ව නිඅ’මල් වකීල් (අල්ලාහු තආලා අපට ප්රමාණවත්ය. ඔහු කෙතරම් සුන්දර ආරක්ෂකරුවෙක්ද)” යනුවෙනි. ඔහු මහත් දුකට පත් විය. දැන් ඉස්ලාමීය හමුදාව ගිනි දෙකක් අතරට හසු විය. උතුරේ සහ බටහිරින් බහුදේවවාදී හමුදාවන් ද ගිනිකොන දෙසින් යුදෙව්වන් ද සිටියහ.
අපගේ ශාස්තෘවරයාණෝ රසූලුල්ලාහ් විසින් හස්රත් සුබයිර් ඉබ්නු අව්වාම්ව කුරයිසාගේ පුත්රයන්ගේ බලකොටුව වෙත යැවීය. හස්රත් සුබයිර් එහි ගොස් තත්ත්වය දැන ගත්තේය. ඔහු පැමිණි විට, ඔහු දුටු දේ පැවසුවේ, “අනේ රසූල්ලුල්ලාහ්! ඔවුන් තම බලකොටු පිළිසකර කරමින් සටන්, උපාමාරු පුරුදු කරන අයුරු මම දුටුවෙමි. ඔව්හු ඔවුන්ගේ සතුන් ද රැස් කළහ. මෙය මත, අපගේ නායකයා හබීබ් අල්-අක්රම්, (සල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලාම්) සඅද් ඉබ්නු මුආස්, සඅද් ඉබ්නු උබාදා, හව්වාත් ඉබ්නු ජුබයිර්, අම්ර් ඉබ්නු අවුෆ් සහ අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු රවාහාගේ කුරයිසා ගේ පුත්රයන්ට උපදෙස් දීමට සහ ගිවිසුම අලුත් කිරීමට යවන ලදී.13
කටයුත්ත පැවරුණු මෙම සහාබිවරුන් පස්දෙනා කුරයිසා යුදෙව්වන්ගේ බලකොටුවට ගොස් ඔවුන්ට උපදෙස් දුන්හ. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන් උපදෙස් පිළිගත්තේ නැත. ඔවුන්ට අපහාස කරන්නට පටන් ගත්හ. අවසාන වචනය ලෙස, ඔවුන් පැවසුවේ, “ඔබ අපේ සහෝදරයන් වන නදීර්ගේ පුත්රයන් ඔවුන්ගේ ඉඩම්වලින් පන්නා දැමීමෙන් අපගේ අත් සහ පියාපත් කැඩුවේය. මුහම්මද් යනු කවුද? ඔහු සහ අප අතර පොරොන්දුවක් හෝ ගිවිසුමක් නැත. ඔබගේ නබිතුමාට සියලු දෙනා එක්ව පහර දී මරා දමන බවට අපි දිවුරා ඇත්තෙමු. අපි අනිවාර්යයෙන්ම නැඟිට අපේ සහෝදරයන්ට උදව් කරන්නෙමු! ”
හස්රත් සඅද් ඉබ්නු මුආස් සහ ඔහුගේ මිතුරන් අපගේ නායකයා වන රසූලුල්ලාහ් හමුවට පැමිණ සියල්ලන්ටම නොතේරෙන පරිදි තත්වය පැහැදිලි කළේය. අපගේ ශාස්තෘවරයාණෝ, නබිතුමාණන් පැවසුවේ, “ඔබේ පුවත් රහසක් ලෙස තබා ගන්න. දැනටමත් දන්න අයට විතරක් කියන්න. මක්නිසාද යත් යුද්ධය යනු ප්රවේශම් සහ වංචාවකි. ”14
අස්හාබ් අල්-කිරාම්වරු අපේ ශාස්තෘන් වහන්සේ, නබි තුමාණන් අගලෙන් මෙහා පැත්තේ බලා සිටිමින් ඔවුන්ගේ ක්රියාමාර්ගය කුමක් දැයි කල්පනා කරමින් සිටියහ. ටික වේලාවකට පසු, විශ්වයේ සුල්තාන් තුමා තම වීර අස්හාබ් සිටි ස්ථානයට ගෞරව කර තක්බීර් ප්රකාශ කළේය, “අල්ලාහු අක්බර්! අල්ලාහු අක්බර්!” මෙය ඇසූ තේජාන්විත සහාබිවරු ජනාබ් අල්-හක් යන ආශීර්වාද ලත් නාමයේ මහිමය ප්රකාශ කරමින්, අගලේ අනෙක් පැත්තට රැස්ව සිටි නොඇදහිලිවන්තයන්ගේ හදවත් තුළ බියක් ඇති කරමින් එක හඬින් තක්බීර් කීහ. බහුදේවවාදීන් තක්බීර් ඇසූ විට, “බොහෝ විට මුහම්මද් සහ ඔහුගේ අස්හාබ් වෙත ශුභාරංචිය පැමිණියේය” යැයි ඔවුහු පැවසූහ.
අපගේ ශාස්තෘවරයාණෝ, නබිතුමාණෝ ඔහුගේ අස්හාබ්ට මෙසේ පැවසූහ: "අනේ මුස්ලිම් සමාජය! අල්ලාහු තආලාගේ ජයග්රහණය සහ උපකාරයෙන් ප්රීති වන්න!” මෙසේ ඔවුන් ජයග්රහණය කරන බවට ශුභාරංචිය ප්රකාශ කළේය. තේජාන්විත අස්හාබ් බොහෝ හමුදා ගවේෂණ සඳහා සහභාගී වී ඇති අතර බද්ර් සහ උහද්හි ගසාවන්ට සම්බන්ධ විය. අල්ලාහු තආලාගේ අවසරය සහ අපගේ නායකයා රසූල් අල්-අක්රම්ගේ යාච්ඤාවේ ආශිර්වාදය ඇතිව, ඔවුන් සෑම අවස්ථාවකම සංඛ්යාවෙන් හා ශක්තියෙන් වැඩි බහුදේවවාදීන් පරාජය කළහ. ජීවීන්ගේ "ඔටුන්න හිමි මැණික" ඔවුන් සමඟ සිටින තාක් කල්, ඔවුන්ට කළ නොහැකි කාර්යයක්, ඔවුන්ට විඳදරාගත නොහැකි කරදරයක් නොතිබුණි. කාලගුණය සීතලයි, සාගතය දරුණුයි, බඩගින්නත් වැඩියි... අපේ ශාස්තෘන් වහන්ස, නබි තුමා ඇතුළු බොහෝ දෙනෙක් තමන්ගේ ආශිර්වාද ලත් බඩට ගල් බැඳ ගත්හ. ඔවුන් හරහා, සතුරා ගණන් කළ නොහැකි විය! කෙසේ වෙතත්, තේජාන්විත අස්හාබ්ට, සතුරන්ගේ සංඛ්යාව සහ ඔවුන් විඳි දුෂ්කරතා වැදගත් නොවීය. අල්ලාහු තආලා ඉතාමත් ලස්සන ආරක්ෂකයා විය. ඔව්හු උන් වහන්සේ මත යැපුණෝ ය; ඔව්හු උන් වහන්සේ කෙරෙහි ගණන් ගෙන උන් වහන්සේ ගෙන් සරණ ගියහ.
කුරේෂ්වරුන්ගේ ප්රමුඛ පෙළේ අණදෙන නිලධාරීන් සහ කුරේෂ් සමඟ පැමිණි අනෙකුත් ගෝත්රවල ප්රධානීන් සම්පූර්ණ ප්රහාරයක් දියත් කිරීමට තීරණයක් ගැනීමට පෙර අගලේ අනෙක් පැත්තට යා හැකි ස්ථානයක් සෙවීමට පටන් ගත්හ. ඔවුන් අගල දිගේ එක් කෙළවරක සිට අනෙක් කෙළවර දක්වා ගමන් කළහ. අන්තිමට වෙලාව මදිකම නිසා වැඩ ඉවර නොකර ඉතුරු කරපු පටු තැනක නතර වෙලා එතන ඉඳන් පහර දෙන්න තීරණය කළහ. බහුදේවවාදී සොල්දාදුවන් ඔවුන්ගේ අණ දෙන නිලධාරීන් පසුපස යමින්, අගල් සහ තේජාන්විත අසිහාබ් දෙස පුදුමයෙන් බලා සිටියහ. ඔවුන් පැවසුවේ “මෙය අරාබිවරුන් භාවිතා කරන ක්රමයක් නොවන බවට අපි දිවුරමු. නිසැකවම, එම පර්සියානු මිනිසා මෙය නිර්දේශ කළේය!
කුරේයිෂ් සෙන්පතියන් තම සොල්දාදුවන්ට අගලේ පටු කොටස පෙන්වමින් “මෙතැනින් පැන අනෙක් පැත්තට යා හැක්කේ කාටද?” යැයි ඇසූ විට අශ්වාරෝහකයන් පස් දෙනෙක් ඉදිරියට පැමිණියහ. ඔවුන් එකිනෙකා සමඟ සටන් කිරීම සඳහා අගලේ අනෙක් පැත්තට ගමන් කරනු ඇත. තේජාන්විත අස්හාබ් අල්-කිරාම් සහ බහුදේවවාදී සොල්දාදුවන් මෙම අශ්වාරෝහකයින් පස්දෙනාගේ ක්රියාවන් කුතුහලයෙන් නැරඹීමට පටන් ගත්හ. අශ්වාරෝහක වේගය ලබා ගැනීම සඳහා පසුපසට ගියේය. ඉන්පසු ඔවුන් තම අශ්වයන්ගේ හිස අගලේ පටුම කොටසට හරවා වේගවත් කළහ. එක පිම්මකින් අගල තරණය කිරීමට සම්පූර්ණ අශ්වයන් පස් දෙනෙකු සමත් විය. බොහෝ අශ්වාරෝහකයන්ට ඔවුන් පසුපස යාමට අවශ්ය වූ නමුත් ඔවුන් අසාර්ථක වූ අතර අගලේ අනෙක් පැත්තේ රැඳී සිටියහ. පසුකර ගිය අය අතර අම්ර් බින් අබ්දුද් නම් ඉතා ශක්තිමත්, අපරාජිත මිනිසෙක් සිටි අතර, ඔහු සියල්ලන්ටම බිය වූ අතර ඔහුට ඉදිරියෙන් සිටීමට නොහැකි විය. ඔහු පමණක් හමුදාවකට සමාන විය. ඔහු දස දහසකින් යුත් සේනාවකින් මෙහි පැමිණීමෙන් පෙන්නුම් කළේ මෙයයි. ඔහු හිසේ සිට දෙපතුල දක්වා සන්නාහ පැළඳ සිටියේය. ඔහුගේ අශ්වයා පිට, ඔහුට ඉතා තේජාන්විත පෙනුමක් තිබුණි. ඔහුගේ පෙනුමෙන් බිය ඇති කළ මේ මිනිසා මුජාහිද්වරුන්ට කෑගැසුවේ, “මා සමඟ සටන් කළ හැකි කෙනෙකු සිටී නම්, ඔහු සටන් බිමට පැමිණේවා!” යනුවෙනි.
“අහෝ මුස්ලිම් ප්රජාව! අල්ලාහු තආලාගේ ජයග්රහණය සහ උපකාරයෙන් ප්රීති වන්න!”
හදීස් අෂ් ෂරීෆ්
මෙම අහංකාර බව දුටු හස්රත් අලී අපගේ ආදරණීය නබිතුමා හමුවට පැමිණ උන්වහන්සේගෙන් අවසර ඉල්ලා, “රසූලල්ලාහ්, ඔබ වෙනුවෙන් මාගේ ජීවිතය කැප වේවා! මට ඔහු සමඟ සටන් කිරීමට ඉඩ දෙන්න. ” ඔහු සන්නාහය පැළඳ සිටියේද නැත. අස්හාබ් අල්-කිරාම් ඔහු දෙස ප්රශංසාවෙන් බලා සිටියේය. අපගේ ආදරණීය නබිතුමා තම ආශීර්වාද ලත් සන්නාහය ගලවා හස්රත් අලී මත තැබීය. ඔහු තම කඩුව හස්රත් අලීට දුන්නේය. ඔහු තම ආශීර්වාද ලත් හිසෙන් තම හිස්වැස්ම ඉවත් කර හස්රත් අලීගේ හිස වටා ඔතා ගත්තේය. එවිට ඔහු යාච්ඤා කළා: “අහෝ මගේ අල්ලාහ්! බද්ර් ගසාහිදී, මගේ මාමාගේ පුත් උබයිදා සහ උහද් ගසාහිදී, මගේ මාමා හම්සා දිවි පිදූහ. මගේ සහෝදරයා සහ මගේ මාමාගේ පුතා වන අලී මා සමඟ ඉතිරිව ඇත. ඔහුව ආරක්ෂා කරන්න. ඔහුට ඔබේ උපකාරය ලබා දෙන්න. මාව තනි කරන්න එපා." අස්හාබ් අල්-කිරාම්, "ආමින්!"යැයි පැවසූහ.
අල්ලාහු තආලාගේ සිංහයා යාඥාවන් සහ තක්බීර් වලින් වට වී ඉදිරියට ගොස් ඔහුගේ අශ්වයා පිට නැඟී සිටින රකුසෙක් මෙන් පෙනෙන අම්ර් ඉබ්නු අබ්දුද් ඉදිරියේ සිටගෙන සිටියේය. ඔහුගේ දෑස් හැර සම්පූර්ණයෙන්ම සන්නාහයෙන් ආවරණය වූ අම්ර්ට මෙම වීරයා හඳුනාගත නොහැකි වූ අතර ඔහු කවුදැයි ඇසීය. “මම අලී ඉබ්නු අබි තාලිබ්” යැයි පවසමින් ඔහු තමාව හඳුන්වා දුන් විට, ඔහුට අනුකම්පා කරන්නාක් මෙන්, අම්ර් පිළිතුරු දුන්නේ, “අනේ මගේ සහෝදරයාගේ පුතේ (පුද්ගලයෙකු ඇමතීමේ චාරිත්ර ක්රමයකි)! ඔයාගේ තාත්තා මගේ යාළුවෙක්. මේ හේතුව නිසා මට ඔබේ ලේ වගුරුවන්න කැමති නැහැ. මට මුහුණ දෙන්න පුළුවන් ඔබේ මාමා කෙනෙක් නැද්ද?" හස්රත් අලී ඔහුව කුපිත කළේ, “අම්ර්! මම අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් දිවුරමි මට ඔයාගේ ලේ වගුරුවන්න ඕන කියලා. නමුත් අප දෙදෙනාම සමාන ස්ථාවරයක සිටිය යුතු නොවේද? වීරත්වයේ මහිමයට සුදුසු වන්නේ එය නොවේද? මම පයින්; ඔබ ඉන්නේ අශ්වයෙකු පිට!"
මෙය ඇසූ අම්ර්ගේ නිර්භීත නහර ඉදිමී ගියේය. ඔහු වහාම තම අශ්වයාගෙන් බැස කඩුවෙන් අශ්වයාගේ කකුල් කපා දැමීය. එවිට ඔහු කෝපයෙන් හස්රත් අලී ඉදිරිපිට සිටගෙන සිටියේය. ඔහු පහර දීමට සූදානම් වන විට, අල්ලාහු තආලාගේ සිංහයා ඔහුගෙන් ඇසුවේය, “අම්ර්! ඔබ කුරේෂිවරයෙකුට මුහුණ දුන් විට ඔහුගේ ඉල්ලීම් දෙකෙන් එකක් ඉටු කරන බවට ඔබ දිවුරුම් දුන් බව මට ආරංචි විය. මේක ඇත්තද?" “ඔව්, එය සත්යයක්” යැයි පිළිතුරු දුන් විට, හස්රත් අලී ඔහුට ඉමාන් වෙත ආරාධනා කළේය, “එසේ නම්, මගේ පළමු ඉල්ලීම ඔබ අල්ලාහු තආලා සහ ඔහුගේ රසූල් තුමාව විශ්වාස කර ඉස්ලාමය වැළඳ ගැනීමයි.” මෙය ඇසූ අම්ර් කෝපයට පත් වී, “මේ ගැන සඳහන් කරන්න එපා! මට මෙය අවශ්ය නැත! ” හස්රත් අලී පැවසුවේ, “මගේ දෙවන ඉල්ලීම නම් ඔබ සටන් කිරීම නවතා මක්කම වෙත ආපසු යන ලෙසයි. මක්නිසාද යත්, රසූලුල්ලාහ් සතුරාට එරෙහිව ජයග්රහණය කළහොත්, ඔබේ මෙම ක්රියාවට ඔබ ඔහුට උදව් කරනු ඇත! අම්ර් පැවසුවේ, “මේකවත් සඳහන් කරන්න එපා! මම පළිගන්නේ නැත්නම් සුවඳ පාවිච්චි කරන්නේ නැහැ කියලා දිවුරමි.ඔබට තවත් ඉල්ලීමක් ඇත්නම් එය කියන්න! ” හස්රත් අලී පැවසුවේ, “අල්ලාහු තආලාගේ සතුරා! දැන් ඔබ සමඟ සටන් කිරීම හැර වෙන කිසිවක් ඉතිරි නොවේ!”
මේ වචන වලට අම්ර්ට හිනා ගියා. ඔහු පැවසුවේ, “විශ්වාස කළ නොහැකියි! මට මුහුණ දෙන්න පුළුවන් රණශූරයෙක් අරාබියේ ඉන්නවා කියලා මම කවදාවත් හිතුවේ නැහැ! අනේ මගේ සහෝදරයාගේ පුතා! මම දිවුරමි මට ඔයාව මරන්න ඕන නෑ කියලා. මොකද ඔයාගේ තාත්තා මගේ යාළුවෙක්. අබූ බක්ර් හෝ උමර් වැනි කුරේෂ්වරුන්ගේ ප්රධානීන්ගෙන් කෙනෙකු මට මුහුණ දෙනු ඇතැයි මම ප්රාර්ථනා කරමි. “එසේ වුවද, මම ඔබව මරා දැමීමට මෙහි පැමිණියෙමි” යැයි හස්රත් අලී පැවසූ විට අම්ර්ගේ හිසට ලේ ගලා ගියේය. ඔහු ක්ෂණයකින් කඩුව උස් පහත් කළේය. අල්ලාහු තආලාගේ සිංහයා, හස්රත් අලී (කර්රම්-අල්ලාහු වජා) මේ වැනි දෙයක් අපේක්ෂාවෙන් සිටි අතර අකුණු සැරයක් මෙන් පැත්තකට පැන ඔහුගේ පලිහෙන් ප්රහාරයට මුහුණ දුන්නේය.
කෙසේ වෙතත්, අම්ර් මෙවැනි පලිහ රැසක් කඩා දමා තිබුණි. ශක්තිමත්ම පලිහවලට පවා ඔහුගේ පහරට ඔරොත්තු දුන්නේ නැත. ඇත්ත වශයෙන්ම, දැන් එය එසේ විය. හස්රත් අලීගේ පලිහ කැඩී ගිය අතර, කඩුව ඔහුගේ හිසට පහර දී තුවාල විය. එය හස්රත් අලී ගේ පහර දීමේ වාරය විය. ඔහු අල්ලාහ් සරණ ගොස්, "යා අල්ලාහ්!" ඔහු සුල්ෆිකාර්ව අම්ර්ගේ බෙල්ලට පැද්දුවේය. ඔහුගේ පහර සමඟ “අල්ලාහු අක්බර්! අල්ලාහු අක්බර්!” ඉස්ලාමීය හමුදාව අහස සහ පොළොව සොලවා; අවිශ්වාසවන්තයින්ගේ හමුදාවෙන් කෑගසයි ... ඔව්, ජීවීන්ගේ ඔටුන්න හිමි වූ නබිවරුන්ගේ සුල්තාන්ගේ යාච්ඤාව පිළිගෙන තිබුණි. දරුණු අම්ර් බිම වැටී ඇත; ඔහුගේ ශරීරයෙන් ලේ වැගිරෙමින් තිබූ අතර ඔහුගේ හිස්වැස්මේ හිස ඉවතට පියාසර කළේය. ඔවුන් වඩාත්ම විශ්වාස කළ අම්ර් පරාජය වූ බව දුටු ඔහුගේ මිතුරන් වහාම හස්රත් අලීට පහර දුන්හ. මෙය දුටු අස්හාබ් අල් කිරාම් එතැනට දිව ගියේය. සුබයිර් ඉබ්නු අව්වාම් විසින් නවුෆල් ඉබ්නු අබ්දුල්ලාහ් ට තුවාල කර ඔහුගේ අශ්වයා සමඟ ඔහුව අගලට වැටෙන්නට සැලැස්වීය. හස්රත් අලී අගලට බැස නව්ෆල්ව දෙකට බෙදුවේය. අනෙක් අය අමාරුවෙන් අගල පසුකර ආපසු පලා ගියහ. බහුදේව හමුදාවේ සේනාධිනායකයා යුද්ධය ආරම්භයේදීම බලාපොරොත්තු සුන් විය.
දැන් යුද්ධයේ ස්වරූපය පැහැදිලි විය. අගල අතින් අතට සටන් වැලැක්වීය. ඊතල විදිමින් එකිනෙකාට ජීවිත හානි කර ගැනීමට උත්සාහ කළහ. මෙම ක්රියාමාර්ගය ප්රතිඵලය දිගු කිරීම හැර අන් කිසිවක් නොකළේය. තමන්ට මේ ආකාරයෙන් ජයග්රහණය කළ නොහැකි බව වටහා ගත් බහුදේවවාදීන්, වඩාත් සුදුසු ක්රමය අගලේ සෑම පැත්තකින්ම පහර දීම බව තීරණය කර, ප්රහාරයට ගියහ. දස දහසකින් යුත් විශාල සතුරු හමුදාව අගල හරහා යාමට උත්සාහ කරන අතර තුන්දහසක් මිනිසුන්ගෙන් යුත් තේජාන්විත ඉස්ලාමීය හමුදාව ඊතල සහ ගල් සමඟ ඔවුන්ට ඒ හරහා යාමට ඉඩ නොදීමට උත්සාහ කළහ. විශාල අරගලයක් ආරම්භ විය. මෙම අරගලය සවස් වන තුරුම පැවතුනි.
අපගේ නායකයා වන රසූල් අල්-අක්රම් (සල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලාම්) රාත්රියේ අගලේ විවිධ ස්ථානවල මුරකරුවන් පිහිටුවීය. ඔහුම පටු කොටසෙහි සෝදිසියෙන් සිටීමට පටන් ගත්තේය. ඔහු මිනිසුන් පන්සියයකින් යුත් මුර සංචාරයක් මදීනාවට යවා වීදිවල හයියෙන් තක්බීර් පවසන ලෙස ඔවුන්ට නියෝග කළේය. මේ අනුව, යුදෙව්වන්ගෙන් හෝ කුරේෂ් බහුදේවවාදීන්ගෙන් වන අනතුරක් නියමිත වේලාවට වලක්වනු ඇත. කාන්තාවන් සහ ළමයින් ආරක්ෂා වනු ඇත.
කුරයිසා යුදෙව්වන් විසින් හුයයි ඉබ්නු අහ්තාබ් බහුදේවවාදීන් වෙත යවා රාත්රී වැටලීම් සඳහා සොල්දාදුවන් දෙදහසක හමුදාවක් ඉල්ලා සිටියහ. රාත්රියේදී ඔවුන් අනාරක්ෂිතව සිටින කාන්තාවන්ට සහ ළමයින්ට පහර දීමට. එහෙත්, මුජාහිද්වරු උදෑසන වන තුරු මුර සංචාරයේ යෙදී "අල්ලාහු අක්බර්!" යනුවෙන් කෑගසමින් තක්බීර් කියති. ඔවුන්ගේ සිත් තුළ මහත් බියක් ඇති කර තිබුණි. ඔවුන් තම බලකොටුවට පසු බැස අවස්ථාවක් එනතුරු බලා සිටීමට පටන් ගත්හ. ඔවුන් විටින් විට කුඩා කණ්ඩායම් වශයෙන් මදීනාවට ඇතුළු වීමට උත්සාහ කළහ.
දිනක් රාත්රියක, කුරයිසාගේ පුත්රයන්ගේ විෂිශ්ට පුද්ගලයකු වන ගසාල්, දස දෙනෙකුගෙන් යුත් භට පිරිසක් සමඟ අපගේ ශාස්තෘවරයාගේ පියාගේ නැන්දා වන අපගේ මව වන සෆියා මැදුරට පැමිණීමට සමත් විය. ඇතුලේ ගෑනු ළමයි සිටියි. ඔවුන් ගේ ආරක්ෂාවට එකදු ආයුධයක්වත් තිබුණේ නැත. යුදෙව්වන් මුලින්ම මන්දිරයට ඊතල විදීමට උත්සාහ කළ අතර පසුව ඔවුන් ඇතුළු වීමට උත්සාහ කළහ. ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙක් ඇතුල් මළුවට ඇතුළු වී ගොඩනැගිල්ලට ඇතුළු වීමට ස්ථානයක් සෙවීමට පටන් ගත්හ. මේ අතරේ අපේ ආදරණීය නබිතුමාගේ වීර නැන්දා වටේ ඉන්න අයට සද්ද නොකර ඉන්න කියා උපදෙස් දී පල්ලෙහාට බැහැලා දොර ළඟට ආවාය. හිස ලේන්සුවකින් හිස තදින් ඔතා පිරිමියකු ලෙස පෙනී සිටි ඇය පොල්ලක් ගෙන පිහියක් ඉණට තැබුවාය. ඇය සෙමෙන් දොර විවෘත කර, පිටුපසින් එම යුදෙව්වා වෙතට පැමිණ ඔහුගේ හිසට තදින් පහර දුන්නාය. කාලය අහිමි නොවී, ඇය බිම වැටුණු යුදෙව්වා මරා දැමුවාය. ඉන්පසු ඇය පිටත සිට ඊතල විදිමින් සිටි ඔහුගේ මිතුරන් වෙත යුදෙව්වාගේ හිස විසි කළාය. තම මිතුරාගේ හිස ගසා දැමූ බව දුටු යුදෙව්වන් බියට පත් වී පලා යාමට පටන් ගත්හ. ඔවුන් කියා සිටියේ, “මුස්ලිම්වරු සියලු පිරිමින් ව ඔවුන්ගේ නිවෙස්වල ඉතිරි නොකර යුද්ධයට යැවූ බව අපට පවසා ඇත!”15
"සියලු මිනිසුන්ගේ සහ ජින්වරුන්ගේ ඉබාදත්වලට වඩා අලීගේ කඩු පහරක් වටිනවා."
හදීස් අෂ් ෂරීෆ්
උදෑසන එම තීව්රතාවයෙන් යුද්ධය දිගටම පැවතුනි. ඊතල වාතය හරහා විශාලනය වෙමින් තිබුණි. ලෝකයේ නායකයා සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම් තුමාණෝ තම තේජාන්විත අස්හාබ් තුමාට පැවසුවේ, “මගේ පැවැත්ම ඔහුගේ අතේ තබාගෙන සිටින අල්ලාහු තආලා මත මම දිවුරමි, අප මුහුණ දෙන කරදර නියත වශයෙන්ම ඔබෙන් ඉවත් කරනු ලබන බවත්, ඔබ ට සාමය පැමිණ ඇති බවත්ය.” ඉවසීමෙන් කටයුතු කරන ලෙස උපදෙස් දුන් උන්වහන්සේ ජයග්රහණය ඇදහිලිවන්තයන් සතු වන බවට ශුභාරංචිය ප්රකාශ කළහ. මේ ශුභාරංචිය ඇසූ වීර සහාබිවරුන් කුසගින්න, සාගත ආදි කරදර අමතක කොට සිතින් වැඩ කළහ. ඔවුන් එක බහුදේවවාදියෙකුටවත් අගල හරහා යාමට ඉඩ දුන්නේ නැත.
අස්හාබ් අල්-කිරාම්හි ප්රමුඛයෙකු වන හස්රත් සඅද් ඉබ්නු මුආස් ඉතා උද්යෝගයෙන් සටන් කළේය. සටන අතරතුර, බහු දේවවාදියෙකු වූ හිබ්බාන් ඉබ්නු කයිස් ඉබ්නු අරකා විසින් විදින ලද ඊතලයකින් ඔහුගේ ධමනිය තුවාල විය. ඊතලය ධමනියක වැදී විශාල රුධිර වහනයක් ඇති කළේය. අවට සිටි අය ලේ ගැලීම නැවැත්වීමට උත්සාහ කරන ආකාරය දුටු ඔහු තම තත්වය බරපතල බව වටහාගෙන “මගේ රබ්බි! කුරේෂිවරු දිගටම සටන් කරන්නේ නම් මට ජීවිතය දෙන්න. මක්නිසාද යත්, ඔබගේ රසූල්ව ප්රතික්ෂේප කර වධ දුන් මේ බහුදේවවාදීන් සමඟ සටන් කිරීමට මා කැමති වෙන කිසිවකට කැමති නැති බැවිනි. අප අතර යුද්ධය අවසන් වන්නේ නම්, මා ප්රාණ පරිත්යාගශීලී තත්ත්වයට පත් කරන්න. නමුත්, මම බනී කුරයිසාගේ අවසානය දකින තුරු මගේ ආත්මය රැගෙන නොයන්න”. ඔහුගේ යාච්ඤාව පිළිගත් අතර, ලේ ගැලීම නතර විය.
අස්හාබ් අල් කිරාම්වරුන් අතර සටන් කරන බව පෙනෙන අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු උබයි වැනි මුනාෆික්වරු එය ඉතා සෙමින් රැගෙන ඉදිරි පෙළට ළඟා නොවී සිටියහ. ඊට අමතරව, ඔවුන් මුජාහිද්වරුන්ගේ චිත්ත ධෛර්යය බිඳ දැමීමට ඔවුන්ට හැකි සෑම දෙයක්ම කරමින්, අවුල් ඇති කිරීමට උත්සාහ කරමින්, “මුහම්මද් ඔබට රෝම අධිරාජ්යයාගේ සහ ඉරාන ෂාගේ වස්තු ලබා දෙන බවට පොරොන්දු වෙනවා. කෙසේ වෙතත්, අපි දැන් අගලට කොටු වී සිටිමු. බය නිසා අපිට වැසිකිළියට යන්නත් බෑ. අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ රසූල් අපව රවටා ගැනීම හැර වෙන කිසිවක් නොකරයි, ඔවුන් ලෞකික කිසිවක් පොරොන්දු නොවේ! ” ඔවුන්ට අපහසුවක් දැනෙන සෑම අවස්ථාවකම සතුරා තම නිවෙස්වලට පහර දිය හැකි යැයි අවසරයට කරුණු කියමින් ඔවුන් තම රාජකාරි ස්ථානයෙන් පිටව ගියහ. මුනාෆික්වරුන්ගේ මෙම ක්රියා වෙනම කරදරයක් සහ ප්රශ්නයක් බවට පත්වෙමින් තිබුණි.
බහුදේවවාදී හමුදාව, හැකි ඉක්මනින් ප්රතිඵල ලබා ගැනීම සඳහා, සිය සියලු බලය යොදමින් සිටියද, ගෞරවනීය සහාබිවරුන්ගේ වීරෝදාර ආරක්ෂාවට එරෙහිව සාර්ථක වීමට ඔවුන්ට නොහැකි විය. ඔවුන් වැඩිපුරම පහර දුන් ස්ථානය පටු මාර්ගයයි. අපගේ නායකයා, නබිතුමා එතැනින් පිටව නොගිය අතර, ඔහු තම අස්හාබ්ව සටන් කිරීමට දිරිමත් කළේය. අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් වන නබිතුමාණන් අසලින් සටන් කිරීමේ ගෞරවය හිමිකර ගැනීමට අවශ්ය වූ අස්හාබ් අල් කිරාම් සටන් බිමේ පෙර නොවූ විරූ දස්කම් පෙන්වමින් සිටීහ. එක් අවස්ථාවක බහුදේවවාදීන් දැඩි ඊතල ප්රහාරයක් ආරම්භ කළ අයුරු දක්නට ලැබිණි. ඔවුන්ගේ එකම ඉලක්කය වූයේ විශ්වයේ සුල්තාන්වරයා සිටි කූඩාරමයි.
අපගේ ආදරණීය නබිතුමාගේ ආශීර්වාද ලත් ශරීරය සන්නාහයකින් ආවරණය විය. ඔහුගේ ආශීර්වාද ලත් හිස මත හිස්වැස්මක් තිබුණි. ඔහු කූඩාරම ඉදිරිපිට සිටගෙන යුද්ධයේ ගමන් මග අනුව ඔහුගේ අස්හාබ්ට අණ කළේය. සමහර විට, බහුදේවවාදීන් දුර්වල යැයි පෙනෙන ස්ථානයට ඒකාබද්ධ ප්රහාරයක් එල්ල කරන අතර, භාග්යවත් සහාබිවරුන් එතැනට දුව ගොස් ආගමේ සතුරන් පලවා හරින තෙක් දැඩි ආශාවකින් සටන් කළහ. මෙම පෙර නොවූ විරූ අරගලය කෙතරම් තීව්ර වූවාද යත් වීරෝදාර සහාබිවරුන්ට පැත්තක් බැලීමටවත් වෙලාවක් සොයා ගැනීමට නොහැකි විය. එදා උදේ පටන් ගත්ත මේ රණ්ඩුව රෑ වෙනකම්ම ගියේය. සලාතය වේලාවක් පැමිණි සෑම අවස්ථාවකම, තේජාන්විත සහාබිවරු, “අනේ රසූලල්ලාහ්! අපට අපගේ සලාතය ඉටු කිරීමට නොහැකි විය, ”ලෝකයේ නායකයා සහ විශ්වයේ සුල්තාන්වරයා ඉතා කණගාටුවෙන් පිළිතුරු දෙනු ඇත, “වල්ලාහි, මටත් බැරි විය.” රාත්රී නාමාස් වේලාවේදී, ඔවුන් තම ඉබාදත් ඉටු කිරීමට ඉඩ නොදුන් බහුදේවවාදීන් රංචුව ඉතා ප්රචණ්ඩ ප්රහාරයකින් ආපසු එළවා ඔවුන් විසුරුවා හරින ලදී.
කුරයිෂ් සහ ඝත්ෆානීවරුන් හට ප්රතිසංවිධානය කිරීමට නොහැකි වූ අතර, ඔවුන් රාත්රිය සඳහා ඔවුන්ගේ මූලස්ථානය වෙත පසුබැස ගියහ. මුජාහිද්වරු අපගේ ආදරණීය නබිතුමාගේ කූඩාරමට ඇවිද ගියහ.
ශාප කිරීම උන් වහන්සේගේ සිරිත නොවූවත්, ලෝකයාට කරුණාවක් ලෙස එවන ලද අපගේ ශාස්තෘ ෆක්ර් අල්-ආ ලම්, නාමාස් වෙනුවෙන් එය දරාගත නොහැකි වූ අතර, බහුදේවවාදීන් ගැන පැවසුවේ, “. හිරු බැස යන තුරු අපව ඔවුන් සලාතය ඉටු කිරීමෙන් වළක්වා ගත් ආකාරයටම, අල්ලාහු තආලා ඔවුන්ගේ නිවාස, ඔවුන්ගේ බඩ සහ ඔවුන්ගේ සොහොන් ගින්නෙන් පුරවනු ලැබේවා! ” සවස් වරුවේ, වේලාසනින් සවස් වරුවේ සහ සවස් යාමයේ ප්රමාද වූ සලාතය ඉටු කිරීමෙන් පසු, ඔහු රාත්රී සලාතයට නායකත්වය දුන්නේය.
අගල ගසාව
මාගේ රබ්බුනි, අවිශ්වාසවන්තයන් පලවා හරින්න
"මගේ පැවැත්ම ඔහුගේ අතේ තබාගෙන සිටින අල්ලාහු තආලා මත මම දිවුරමි, අප මුහුණ දෙන කරදර නියත වශයෙන්ම ඔබෙන් ඉවත් කර ඔබට සාමය ලබා දෙනු ඇත"
හදීස් අෂ් ෂරීෆ්
ඉස්ලාමය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ දැමීමේ මෙම අරගල වලින් පසුව, බහුදේවවාදීන් තේරුම් ගත්තේ මුස්ලිම්වරුන් දිවා කාලයේදී පරාජය කළ නොහැකි බවයි. ඔවුන්ට අනුව, එකම විසඳුම වූයේ එකම තීව්රතාවයකින් රාත්රියේ වැටලීම් සංවිධානය කිරීමයි. මුස්ලිම්වරුන් පරාජය කළ හැක්කේ මේ ආකාරයෙන් පමණි. ඔවුන් වහාම මෙම තීරණ ක්රියාවට නංවා කුරයිසාගේ යුදෙව් පුත්රයන් සමඟ රාත්රී වැටලීම් සිදු කිරීමට පටන් ගත්හ. බහුදේවවාදීන් තම සොල්දාදුවන් කණ්ඩායම් වලට බෙදා මාරුවෙන් මාරුවට පහර දුන්හ. මෙම ප්රහාර දින ගණනාවක් පැවතුනි. අපගේ ආදරණීය නබිතුමා සහ වීරෝදාර අස්හාබ් අල්කිරාම් ඔවුන් කුසගින්නෙන්, නින්දෙන් හා වෙහෙසට පත්ව සිටියද ඔවුන්ගේ රැකවරනය දිගටම කරගෙන ගියේය. ඔවුන් කිසිදු සතුරු සොල්දාදුවෙකුට අගල පසුකර යාමට ඉඩ දුන්නේ නැත. මෙම හෘදයාංගම ආරක්ෂාව පෙර පැවති සියලුම ගසාවලට වඩා බියජනක, තීව්ර හා දුෂ්කර විය.
දින ගණන් රණ්ඩු කරන බහුදේවවාදියන් අතර ආහාර හිඟයක් මතුවන්නට විය. ඔවුන්ගේ අශ්වයන් සහ ඔටුවන් ද මිය යන්නට පටන් ගත්තේ ඔවුන්ට වියළි තණකොළ බිමක් සොයා ගැනීමට නොහැකි වූ බැවිනි. මේ හේතුව නිසා, බහුදේවවාදීන්ගේ අණ දෙන නිලධාරියා, ප්රතිපාදන ලබා ගැනීම සඳහා කුරයිසාහි යුදෙව්වන් වෙත ඩිරාර් ඉබ්නු හත්තාබ්ගේ අණ යටතේ ඒකකයක් යැවීය. නොඇදහිලිවන්තයන් වෙනුවෙන් තමන් සතු සියල්ල කැප කළ යුදෙව්වන්, සතුන් සඳහා තිරිඟු, බාර්ලි, රට ඉඳි සහ පිදුරු ඔටුවන් පැටවූ විස්සක් වහාම පටවා ගෙන ගියහ. ඩිරාර් තම සොල්දාදුවන් සමඟ සතුටින් ආපසු යද්දී, ඔවුන්ට කුබා අසල සහාබිවරුන් පිරිසක් හමුවිය. වීර අස්හාබ් එකවරම පහර දුන්නේය. ලේ වැකි සටනකින් පසු, ඔවුන් සතුරා පළා ගියහ. ඔවුන් පටවාගත් ඔටුවන් අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් වන නබිතුමා වෙත භාර දී බොහෝ යාච්ඤා ලබා ගත්හ.16
මාසයක් පමණ පැවති මෙම දරුණු සටනේදී ඉතා දුෂ්කර තත්වයන්ට මුහුණ දුන් අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ, විශ්වයේ සුල්තාන් සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම් තුමාණෝ ඔවුන්ගේ පියවරුන්ට වඩා විශාල අනුකම්පාවක් දැක්වූහ. . ඔහුගේ තේජාන්විත අස්හාබ්ගේ මෙම අසාමාන්ය උත්සාහයන් හමුවේ, ඔහු තම ආශීර්වාද ලත් හිස බිම තබා ඔවුන් වෙනුවෙන් අල්ලාහ් තආලාගෙන් අයැද සිටියේ ය, “අහෝ මගේ අල්ලාහ් විපතට පත් වූවන් ගලවා ගැනීමට පැමිණේ. අසරණ අයගේ යාච්ඤාවලට පිළිතුරු දෙන මගේ අල්ලාහ්! නියත වශයෙන්ම ඔබ මාගේ සහ මාගේ අස්හාබ්ගේ තත්ත්වය දකියි, දනී. අහෝ මගේ රබ්බි! නොඇදහිලිවන්තයන් පලවාහරින්න, ඔවුන් අතර අසමගිය පතුරුවන්න, ඔවුන්ට එරෙහිව අපට ශක්තිය ලබා දී අපට ජය ලබා දෙන්න! ”
අපගේ ආදරණීය නබිතුමා අවසාන දිනවල මෙම ආයාචනය නිතර නිතර කයමින් සිටියේය. සාගතයෙන් ඇති වූ දුක් වේදනා නිසා බහුදේවවාදීන් හැකි ඉක්මනින් මුස්ලිම්වරුන් ව තුරන් කිරීමට තම මුළු ශක්තියම යොදමින් සිටියහ. එක් සන්ධ්යාවක, ඉස්ලාමයට ආදරය කරන හදවතක් ඇති බහුදේව හමුදාවේ පුද්ගලයෙක් අපගේ ශාස්තෘවරයා වන නබිතුමා හමුවට පැමිණියේය. මෙම පුද්ගලයා ගත්ෆාන් ගෝත්රයේ නුඅයිම් ඉබ්නු මස්උද් විය. ඔහු අපගේ ආදරණීය නබිතුමාට පැවසුවේ “අනේ රසූලල්ලාහ්! මම මෙහි පැමිණියේ අල්ලාහු තආලා එක් අයෙකු බවත් ඔබ සැබෑ නබිවරයෙක් බවත් සාක්ෂි දීමටයි.
මුස්ලිම්වරයෙකු වීමෙන් මා ගෞරවයට පාත්ර වීම ගැන අල්ලාහු තආලාට ප්රශංසා වේවා. මෙතෙක් මම ඔබට විරුද්ධව සටන් කළෙමි. මෙතැන් පටන් මම නොඇදහිලිවන්තයන්ට විරුද්ධව සටන් කරන්නෙමි. ඔබ මට අණ කරන ඕනෑම දෙයක් කිරීමට මම සූදානම්! අහෝ රසූලල්ලාහ්! මම මුස්ලිම් වුණා කියලා මගේ මිනිස්සුවත් දන්නේ නැහැ! අපගේ නායකයා රසූල් අල්-අක්රම් මෙසේ පැවසීය.
"ඔබට මෙම නොඇදහිලිවන්තයන් අතරට රිංගා ඔවුන් අතර මතභේද ඇති කර ඔවුන් වෙන් කිරීමට උත්සාහ කළ හැකිද?" ඔහු, “රසූලල්ලාහ්! අල්ලාහු තආලාගේ උපකාරය ඇතුව, මට ඔවුන් එකිනෙකාගෙන් වෙන් කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, මට අවශ්ය ඕනෑම දෙයක් පැවසීමට මට අවසර තිබේද? ” අපේ ශාස්තෘන් වහන්සේ කිව්වා "යුද්ධය වංචාවක්, ඔබට අවශ්ය ඕනෑම දෙයක් කියන්න."
හස්රත් නුඅයිම් ඉබ්නු මස්උද් මුලින්ම කුරයිසා හි යුදෙව්වන් වෙත ගොස් ඔවුන්ට පැවසුවේ, “ඔබට මගේ ආදරය ඔබ දන්නවා. අප කතා කරන දේ අප අතර පැවතිය යුතුය.
වෙන කිසිවෙකු දැනගත යුතු නැත! ” යුදෙව්වරු දිවුරා, “කිසිවෙකු නොදනිති”යි කී හ. මේ පිළිබඳව හස්රත් නුඅයිම් පැවසුවේ, “එම මිනිසාගේ (අපගේ නායකයා, නබිතුමාගේ) ව්යාපාරය සැබෑ ගැටලුවකි. ඔහු නදීර් සහ කයිනුකාගේ පුතුන්ට කළ දේ ඔබ දන්නවා. උන් වහන්සේ ඔවුන්ව ඔවුන්ගේ නිජබිම්වලින්, ඔවුන්ගේ නිවෙස්වලින් එළවා දැමූ බව ඔබ සැවොම දුටුවේය. දැන් කුරේෂිවරුන් සහ ඝට්ෆානිවරුන් පැමිණ ඇති අතර ඔවුන් මුස්ලිම්වරුන්ට එරෙහිව සටන් කරති. ඔබ ඔවුන්ට උදව් කරනවා. දින ගණනාවක් සටන් කළත් කිසිම ප්රතිඵලයක් ලබා ගන්න බැරි වුණා. මේ විදියටම ගියොත් වැටලීම තවත් දිග්ගැස්සෙනවා. කුරේෂිවරුන්ගේ සහ ඝට්ෆානිවරුන්ගේ දේපළ, නිවාස සහ දරුවන් මෙහි ඔබේ මෙන් නොවේ. මේ යුද්ධයෙන් අවස්ථාවක් හොයාගෙන ජයග්රහණය කළොත් කොල්ලය එකතු කරගෙන යනවා. උන් පැරදුණොත් උඹලව මුස්ලිම් උන් එක්ක තනිකරල යනවා. කෙසේ වෙතත්, ඔබට මුස්ලිම්වරුන් අභිබවා යාමට තරම් ශක්තියක් නොමැත. වත්මන් යුද තත්ත්වයෙන් පෙනෙන්නේ මුස්ලිම් ජනතාව ජයග්රහණය කරන බවයි. මම අනාවැකි කියන විදියට වුනොත් මුස්ලිම් අය ඔයාව කඩුවට දානවා. මේ හේතුව නිසා අපි වහාම පූර්වාරක්ෂාව ගත යුතුය. ”17
මහත් උද්වේගයෙන් හා බියෙන් මෙම වචනවලට සවන් දුන් යුදෙව්වන්, හස්රත් නුඅයිම් ඔවුන් ගැන මෙතරම් සිතීම ගැන සතුටු වූ අතර, “ඔබ ඔබේ මිත්රත්වය නිසි ලෙස අපට පෙන්වා ඇත. අපි ගත යුතු පූර්වාරක්ෂාව කුමක්දැයි අපට කියන්න. ” මෙය බලා සිටි නුඅයිම් ඉබ්නු මස්උද් පිළිතුරු දෙමින්, "සත්යය නම්, ඔබ කුරේෂ් සහ ගත්ෆාන් ප්රභූවරුන් කිහිප දෙනෙකු ප්රාණ ඇපයට ගෙන මිස කිසි විටෙකත් මුස්ලිම්වරුන් සමඟ යුද්ධයට නොයන්න! ප්රාණ ඇපකරුවන් ඔබ සමඟ සිටින තාක් ඔවුන්ට යුද්ධයෙන් ගැලවිය නොහැක! මෙය ඉතා හොඳ පූර්වාරක්ෂාවක් බව පිළිගත් යුදෙව්වන් ඔහුට ස්තුති කර තෑගි පිරිනැමූහ.
හස්රත් නුඅයිම් යුදෙව්වන් හැර ගොස් කෙලින්ම කුරේෂ් මූලස්ථානයට ගියේය. ඔහු ඔවුන්ගේ අණ දෙන නිලධාරීන්ට පැවසුවේ, “ඔබ දන්නවා මුහම්මද් සමඟ මගේ සතුරුකම සහ මම ඔබට කොතරම් කැමතිද කියා. අපගේ මිත්රත්වය වෙනුවෙන්, මා දන්නා දෙයක් ඔබට දැනුම් දීම මහත් යුතුකමක් ලෙස සලකමි. නමුත් ඔබ ඔබේ වචනය ලබා දිය යුතු අතර මා කියන්නට යන දේ කිසිවෙකුට නොදැනෙන ලෙස දිවුරන්න! ” ඔව්හු දිවුරා, “කියන්න, අපි ඔබට ඇහුම්කන් දෙන්නෙමු” යැයි කුතුහලයෙන් කීහ. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, “කුරයිසා යුදෙව්වන් ඔබ සමඟ සන්ධානයක් ඇති කර ගැනීම ගැන කනගාටු වූ බවත්, ඔවුන් මුහම්මද් වෙත පණිවිඩයක් එවූ බවත් දැනගන්න. ඔවුන් ඔහුට කිව්වා, ‘අපි කුරේෂ් සහ ගාත්ෆාන් ප්රධානීන්ගෙන් ප්රාණ ඇපයට ගෙන හිස ගසා දැමීමට ඔබට භාර දෙමු. එසේනම් අපි ඔබ හා එක්වී බහුදේවවාදයන් තුරන් කරන තුරු සටන් වදිමු! කෙසේ වෙතත්, ඔබ නදීර්ගේ පුත්රයන් වන අපගේ සහෝදරයන්ට සමාව දී ඔවුන්ගේ නිවාස ආපසු ලබා දිය යුතුය.’ යුදෙව්වන්ගේ මෙම ඉල්ලීම් මුහම්මද් පිළිගෙන ඇත. යුදෙව්වන් ඔබෙන් ප්රාණ ඇපකරුවන් ඉල්ලා සිටියහොත්, එය පිළිගන්න එපා, ඔවුන් සියල්ලන්ම මරා දමයි! මම කියපු දේ කාටවත් අහන්න දෙන්න එපා!" මෙම වැදගත් පුවතට කුරේෂ් ජනතාව හස්රත් නුඅයිම්ට බෙහෙවින් ස්තූති කළ අතර ඔහුට ගෞරව කළහ.
නුඅයිම් ඉබ්නු මස්උද් එතැනින් පිටත් වී ගත්ෆානිවරුන් වෙත පැමිණියේය. ඔහු කුරේෂ් ජනයාට පැවසූ දේ ඔවුන්ට කීවේය. ඊළඟ දවසේ, කුරේෂ් අණ දෙන නිලධාරියා කුරයිසාගේ පුත්රයන්ට දන්වා සිටියේ, “දැන් අපට මෙහි රැඳී සිටීම ඉතා අපහසු වී ඇත. මොකද කාලගුණය සීතලයි, අපේ සත්තු බඩගින්නේ මැරෙනවා. අපි අද රාත්රියේ හොඳින් සූදානම් වී හෙට දැඩි ප්රහාරයක් දියත් කරමු. යුදෙව්වන් පිළිතුරු දෙමින්, “පළමුව, අපි සෙනසුරාදා යුද්ධ කරන්නේ නැහැ. දෙවනුව, අපට ඔබ සමඟ සටනට සම්බන්ධ වීමට නම්, ඔබ ප්රාණ ඇපකරුවන් ලෙස ඔබේ ප්රධානීන් බොහෝ දෙනෙකු අපට ලබා දිය යුතුය. වැටලීමේ කාලය දිගු වී ඔබ අසරණ වී නැවත ඔබේ ඉඩම්වලට ගියහොත් ඔබ අපව මුහම්මද්ට භාර දෙනු ඇත. ඔබ අපට ප්රාණ ඇපකරුවන් දුන්නොත්, ඔබ අපව අත්හරින්නේ නැත!
“අහෝ මගේ අල්ලාහ්! ඔබ මට සහ මගේ අස්හාබ්ට අනුකම්පා කිරීම ගැන මම ඔබට ස්තූතිවන්ත වෙමි.”
හදීස් අෂ් ෂරීෆ්
මෙම පුවත කුරේෂ් අණදෙන නිලධාරියා වෙත ළඟා වූ විට, ඔහු පැවසුවේ, “ඉතින්, නුඅයිම් ඉබ්නු මස්උද්ගේ වචන සත්යයයි!” ඔහු නැවතත් යුදෙව්වන්ට පණිවිඩයක් යවා, “අපේ මිනිසුන්ගෙන් එකෙක්වත් අපි ඔබට ප්රාණ ඇපයට නොදෙන්නෙමු. ඔයාලා හෙට ඇවිත් අපිත් එක්ක එකට සටන් කිරනවා නම් ගොඩක් හොඳයි. එසේ නොවුවහොත්, අපි අපේ මව්බිමට යමු, මුහම්මද් සහ ඔහුගේ අස්හාබ්ට එරෙහිව ඔබ තනි වනු ඇත!
මෙය ඇසූ කුරයිසා යුදෙව්වන් නුඅයිම්ගේ වචන සැබෑවක් යැයි සිතූ අතර, “මෙම නඩුවේදී, අපි ඔබ සමඟ එකතු වී මුස්ලිම්වරුන්ට එරෙහිව සටන් නොකරමු...” යනුවෙන් පිළිතුරු දුන් අතර, දෙපාර්ශවයේම හදවත් තුළ භීතිය පැතිර ගියේය.18
ජිබ්රායිල් අලෛහිස් සලාම් අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් වන නබිතුමා වෙත පැමිණ අල්ලාහු තආලා විසින් බහුදේවවාදීන් සුළි කුණාටුවකින් විනාශ කරන බවට ශුභාරංචිය ප්රකාශ කළේය. මෙය මත, ලෝකයේ නායකයා දණින් වැටී, තම ආශීර්වාද ලත් දෑත් ඔසවා, අල්ලාහු තආලාට කෘතඥතාව පළ කළේ, “අනේ මගේ අල්ලාහ්! ඔබ මට සහ මගේ අස්හාබ්ට අනුකම්පා කිරීම ගැන මම ඔබට ස්තූතිවන්ත වෙමි.” ඔහු තම වීර අස්හාබ්ට ශුභාරංචිය ප්රකාශ කළේය.
එය සෙනසුරාදා රාත්රියකි. හාත්පස මහා අඳුරක් විය. එවිට දැඩි සීතලක් ඇති වූ අතර තද සුළඟක් ආරම්භ විය. හස්රත් හුසෙයිෆා තබ්නි යෙමාන් එම රාත්රිය විස්තර කළේ මෙසේය: “අපි මීට පෙර කවදාවත් අඳුරු රාත්රියක් නොදුටු එවැනි රාත්රියක සිටියෙමු. මේ දරුණු අන්ධකාරයත් සමඟම ගිගුරුම් සහිත ශබ්දයක් සමඟ දරුණු සුළඟක් හමන්නට විය. මේ අතර, අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ, නබිතුමාණන් අපට දන්වා සිටියේ බහුදේව හමුදාව කලබලයට හා බියට පත් වූ බවත්, ඔවුන් එකිනෙකා අතර ගැටුමක සිටින බවත්ය. දැඩි සීතල, කුසගින්න සහ රාත්රියේ ඇති බිය නිසා අපට නැගී සිටීමට නොහැකි විය. අපි කවර ටිකක් දාගෙන අපි ඉන්න තැන බලාගෙන සිටියෙමු.
රසූලුල්ලාහ් සලාතය කිරීමට පටන් ගත් අතර රාත්රියෙන් කොටසක් නාමාස් හි ගත කිරීමෙන් පසු ඔහු අප දෙසට හැරී, “ඔබ අතර බහුදේව හමුදාවට ගොස් ඔවුන්ගේ තත්ත්වය පරීක්ෂා කර මට ප්රවෘත්ති ගෙන එන කවුරුන් හෝ සිටීද? මම අල්ලාහු තආලාගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ මට ආරංචිය ගෙන එන තැනැත්තා ජන්නාහි මගේ මිතුරෙකු වනු ඇති බවයි.” දැඩි කුසගින්න සහ සීතල නිසා එහි සිටි කිසිවෙකුට නැගී සිටීමට නොහැකි විය.
ඊට පසු, අපේ ශාස්තෘන් වහන්සේ රසූලුල්ලාහ් මා ළඟට ආවේය. මම සීතලෙන් සහ බඩගින්නෙන් දණින් වැටී වාඩි වී සිටියෙමි. අපේ නායකයා රසූලුල්ලාහ් මාව අල්ලා ඇහුවා, ‘ඔයා කවුද?’ කියලා මම උත්තර දුන්නෙමි, අහෝ රසූලල්ලාහ් ‘මම හුසයිෆා,’ කියලා. අපේ නායකයා රසූලුල්ලාහ් පැවසුවේ, ‘යන්න ගිහින් ඒ මිනිස්සු මොනවද කරන්නේ යැයි බලා පැමිණෙන්න! ඔබ මා වෙත නැවත පැමිණෙන තුරු, ඔවුන්ට ඊතලයක් විදින්න හෝ ගල් නොගසන්න, ඔබේ කඩුවෙන් හෝ හෙල්ලයෙන් ඔවුන්ට පහර නොදෙන්න. ඔබ නැවත මා වෙත පැමිණෙන තුරු, ඔබට සීතලෙන් හෝ උෂ්ණයෙන් හානියක් සිදු නොවනු ඇත, ඔබ හිර කිරීම හෝ වධ හිංසාවලට ලක් නොවනු ඇත.’
මම මගේ කඩුව සහ දුන්න රැගෙන යාමට සූදානම් වුණෙමි. අපගේ ශාස්තෘවරයාණෝ රසූලුල්ලාහ් මා වෙනුවෙන් යාච්ඤා කළේ, ‘අනේ මගේ අල්ලාහ්! ඔහුගේ ඉදිරියෙන් සහ පිටුපසින්, දකුණෙන් සහ වමෙන්, උඩින් සහ පහළින් ඔහුව ආරක්ෂා කරන්න.’
මම බහුදේවවාදීන් දෙසට ගමන් කිරීමට පටන් ගත්තෙමි. හරියට මම නාගෙන ඇවිදගෙන යනවා වගේ,මා තුළ බියක් හෝ සීතලක් හෝ වෙව්ලීමක් නොතිබූ බව මම අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් දිවුරා කියමි. අවසානයේ මම බහුදේවවාදීන්ගේ මූලස්ථානයට පැමිණියෙමි. ඔවුන්ගේ අණ දෙන නිලධාරීන් සහ නායකයින් ගින්නක් ගොඩනඟා ඇති අතර, ඔවුන් උණුසුම් වෙමින් සිටියහ. අබූ සුෆියාන් පැවසුවේ ‘අපි මෙතැනින් යා යුතුයි’ කියායි. මම වහාම ඔහුව එතැනින් මරා දැමීමට සිතුවෙමි. මම මගේ කිවිරියෙන් ඊතලයක් ගෙන මගේ දුන්න මත තැබුවෙමි. ගිනි එළියෙන් ප්රයෝජන ගෙන ඔහුට වෙඩි තැබීමට මට අවශ්ය විය. මම වෙඩි තියන්න හදනකොට මට මතක් වුණා රසුලුල්ලා මට කියපු දේ ‘ඔයා ආපහු මගේ ළඟට එනකම් කිසිම සිද්ධියක් කරන්න එපා’ කියලා, මම එයාව මරන එක අත්හැරියෙමි.මම මා තුළම විශාල ධෛර්යයක් සොයාගත්තෙමි. මම බහුදේවවාදයන් කරා එළැඹ ගින්න ළඟ හිඳ ගත්තෙමි. පෙර නොවූ විරූ තද සුළඟක් සහ අල්ලාහු තආලාගේ (මලාඉකාවන්ගේ) අදෘශ්යමාන හමුදාව ඔවුන්ට පහර දුන්නේය.
සුළඟේ දී, ඔවුන්ගේ මුළුතැන්ගෙයි මෙවලම් බිම වැටී, ඔවුන්ගේ ගිනි සහ විදුලි පහන් නිවා දමා, ඔවුන්ගේ කූඩාරම් ඔවුන්ගේ හිස් මත කඩා වැටෙමින් තිබුණි. එක් අවස්ථාවක බහුදේව හමුදාවේ අණදෙන නිලධාරි අබූ සුෆියාන් නැඟිට, ‘පරිස්සම් වන්න! ඔබ අතර බාලදක්ෂයන් සහ ඔත්තුකරුවන් සිටිය හැක; ඔහු අසල සිටින පුද්ගලයා කවුරුන්ද යන්න සෑම කෙනෙකුම පරීක්ෂා කළ යුතුය! සෑම කෙනෙකුම තමා අසල වාඩි වී සිටින පුද්ගලයාගේ අතින් අල්ලා ගත යුතුය.’ ඔවුන් අතර ආගන්තුකයෙකු සිටින බව අබූ සුෆියාන්ට දැනෙන්නට විය. එසැණින් මම දෑත් දිගු කර මගේ දකුණු සහ වම් දෙපස සිටි දෙදෙනාගේ දෑත් අල්ලාගෙන ඔවුන් කිරීමට පෙර ඔවුන්ගේ නම් ඇසුවෙමි. ඒ නිසා මම හඳුනා ගැනීම වැළැක්වෙමි.
අවසානයේ අබූ සුෆියාන් තම හමුදාව අමතා, ‘අනේ කුරෙයිෂ්! ඔබ රැඳී සිටීමට සුදුසු ස්ථානයක නොවේ. අශ්වයන් සහ ඔටුවන් මිය යාමට පටන් ගෙන ඇත. සාගතය හැමතැනම.
සුළඟ නිසා අපට සිදු වූ දේ ඔබට පෙනේ. වහාම මෙතනින් පිටත් වී යන්න! දැන් මම යනවා!’ කියා ඔහුගේ ඔටුවට නැග්ගේය. බහුදේව හමුදාව දුක්ඛිත තත්වයක රැස්වී මක්කම දෙසට යාමට නොහැකි වනු ඇත. ඔවුන් මත වැලි සහ ගල් කැට වර්ෂාවක් පතිත විය.19
බහුදේවවාදීන්ගේ හමුදාව පිටව ගිය විට, මම අපගේ ගුරුවරයා වන රසූලුල්ලාහ් වෙතට ගියෙමි. මම මාර්ගයේ අඩක් ළඟා වූ විට, මට සුදු හිස්වැසුම් සහිත අශ්වාරෝහකයින් (දේවදූතයන්) විස්සක් හමු විය. ඔවුන් මට පැවසුවේ, ‘රසුලුල්ලාට දන්වන්න. අල්ලාහු තආලා සතුරා විනාශ කර දැමුවේය...’ මම රසූලුල්ලාහ් සිටි ස්ථානයට ආපසු යන විට ඔහු පාපිස්සක් මත සලාතය කරමින් සිටියේය. කෙසේ වෙතත්, මා ආපසු පැමිණි විගසම, මා යාමට පෙර තිබූ සීතල සහ වෙව්ලීම නැවත ආරම්භ විය.
සලාතය එකෙන් පසු අපේ නායකයා රසූලුල්ලාහ් මම ගෙනාපු ආරංචිය මොකක්ද යැයි ඇසුවේය. බහුදේවවාදීන්ගේ දුක්ඛිත තත්ත්වය ගැනත් ඔවුන් ඉවත්ව ගිය බවත් මම ඔහුට කීවෙමි. මේ ආරංචියෙන් රසූලුල්ලාහ් මහත් සේ සතුටු වූ අතර සිනහවක්ද පෑවේය. අපි දවස් ගානක් නිදි නැතුව සිටියෙමු. අපේ ශාස්තෘතුමනි, නබිතුමා මාව ඔහුගේ පැත්තට ගෙන ගොස් අපි දෙදෙනාම ඇතිරිල්ලක් ලෙස භාවිතා කළ පාපිස්සෙන් කොටසක් ආවරණය කළේය. අපි රාත්රිය ගත කළේ එලෙසිනි. රසූලුල්ලාහ් හිමිදිරියේ මාව අවදි කළේ ය. උදේට බහුදේව හමුදාව ගැන කිසිම හෝඩුවාවක් තිබුණේ නැහැ.”
බහුදේවවාදීන් මක්කම වෙත ළඟා වන තුරු, ඔවුන් පසුපසින් දැඩි සුළඟක් හමා ගිය අතර ඔවුන්ට පිටුපසින් තක්බීර් හඬක් ඇසුණි. කුරෙයිෂ් බහුදේවවාදීන් ඔවුන්ගේ මූලස්ථානය හැර පලා යන විට, ඔවුන් සමඟ පැමිණි අනෙකුත් බහුදේවවාදී ගෝත්ර ද මදීනාව හැර ගියේය. ඔවුන් අමතක කළ නොහැකි විශාල වියෝවක ශෝකයේ සහ දුකෙහි ගිලී සිටියහ. ඔවුන් මෙම පරාජය අත්විඳින අතරතුර, විශ්වයේ නායකයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි ව සල්ලාම්) සහ ඔහුගේ ගෞරවනීය අස්හාබ් (රළියල්ලාහු අන්හුම්) අල්ලාහු තආලාට ශුක්ර් (කෘතඥතාව) සජ්දා කරමින්, ඔහුට ප්රශංසා කරමින් ඔවුන්ගේ කෘතඥතාව ප්රකාශ කළහ.. මුජාහිද්වරු “අල්ලාහු අක්බර්! අල්ලාහු අක්බර්!” මදීනාවේ වීදි එකවරම ළමයින් විසින් ආක්රමණය කරන ලදී. ඔවුන් විශ්වයේ සුල්තාන්වරයා සහ ඔවුන්ගේ ආශීර්වාද ලත් පියවරුන්, මාමාවරුන් සහ වැඩිමහල් සහෝදරයන් හමුවීමට පිටත්ව ගියහ. අපගේ ශාස්තෘන් වහන්ස, නබි තුමා ඔවුන්ට සිනහවකින් පිළිතුරු දුන්නේ ය.
“දැන් ඔබේ වාරයයි. මෙතැන් සිට කුරෙයිෂිවරුන්ට ඔබට විරුද්ධව ගමන් කිරීමට නොහැකි වනු ඇත”
හදීස් අෂ් ෂරීෆ්
අගල ගසාව හි දී, මුස්ලිම්වරුන් හය දෙනෙකු ප්රාණ පරිත්යාග කරන ලදී... මෙම ගසා සම්බන්ධයෙන්, අල්ලාහු තආලා ආයාත් අල් කරීමා , මාල් හි පැවසුවේ, "අල්ලාහු තආලා එම නොඇදහිලිවන්තයන් (අගලේ ගසාහි) ඔවුන්ගේ කෝපයෙන් පවා ආපසු හරවන ලදී. ඔවුන්ට කිසිදු යහපතක් හෝ ජයග්රහණයක් ලබා ගැනීමට නොහැකි වුවද. මේ අනුව, අල්ලාහු තආලා (මලාඉකාවන් සහ සුළඟ සමඟ) ඇදහිලිවන්තයන්ට (ඔවුන්ගේ ජයග්රහණය සඳහා) සටනේදී ප්රමාණවත් විය. අල්ලාහු තආලාගේ බලය සෑම දෙයකටම ප්රමාණවත්ය. ඔහු සර්වබලධාරී ය, සියල්ල කෙරෙහි ජයග්රාහී ය.”20 “ඇවැත්නි, විශ්වාසවන්තයිනි! ඔබට අල්ලාහ් තආලාගේ ආශිර්වාදය මතක තබා ගන්න. (අගලෙහි ගසාහි) හමුදාවන් ඔබට පහර දුන් විට, අපි ඔවුන්ට එරෙහිව සුළඟක් සහ ඔබ නොදුටු (දේවදූතයන්ගෙන් යුත්) සේනාවක් යැව්වෙමු.”21
මෙම යුද්ධයෙන් පසු අපගේ ආදරණීය නබිතුමා පැවසුවේ “දැන් ඔබේ වාරයයි. මෙතැන් සිට කුරෙයිෂිවරුන්ට ඔබට විරුද්ධව ගමන් කිරීමට නොහැකි වනු ඇත.
