දෙවන කොටස
සොහොන් ගැබේ ජීවිතය

අපගේ නායකයා වන නබිතුමාණෝ තම සොහොන් ගැබෙහි ජීවමානව සිටිති

නබිවරුන් ඔවුන්ගේ සොහොන් තුළ අප නොදන්නා ආකාරයේ ජීවිතයකින් ජීවමානව සිටිති. අව්ලියාවරුන් (අල්ලාහ් ප්‍රිය කරන අය) සහ ෂහීද්වරුන් (ප්‍රාණත්‍යාගීන්) ද ඔවුන්ගේ සොහොන් තුළ ජීවමානව සිටිති. ඔවුන්ගේ ජීවමාන බව වචනවලට පමණක් සීමා නොවේ. ඔවුන් වචනාර්ථයෙන්ම ජීවමානය. සූරා ආල්-ඉම්‍රාන් හි 169 වන ආයත් අල්-කරීමාවේ (ශුද්ධ වූ වාක්‍යයේ) මෙසේ ප්‍රකාශ කර ඇත (අර්ථය): “අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයෙහි මරා දමනු ලැබූවන් මළවුන් යැයි නොසිතන්න! ඔවුහු ඔවුන්ගේ රබ් (පරමාධිපතියා) අබියස ජීවමානව සිටිති. ඔවුනට මනාව සපයනු ලැබේ.”

මෙම ආයත් අල්-කරීමාව ප්‍රකාශ කරන්නේ ෂහීද්වරුන් ජීවමාන බවයි. නබිවරුන් නිසැකවම ෂහීද්වරුන්ට වඩා ඉදිරියෙන් සිටින අතර බෙහෙවින් උසස්‍ය. ඉස්ලාමීය විද්වතුන්ට අනුව, සෑම නබිවරයෙකුම ෂහීද්වරයෙකු ලෙස මිය ගියේය. එතුමාණන්ගේ අවසන් අසනීප තත්ත්වයේදී, අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: “මා ඛයිබර්හිදී අනුභව කළ ආහාරයේ වේදනාව මට සැමවිටම දැනුනි.”1 මෙම හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් (නබි වදන) පෙන්වා දෙන්නේ අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ෂහීද්වරයෙකු ලෙස මිය ගිය බවයි. එබැවින්, සියලුම ෂහීද්වරුන් මෙන් අපගේ නායකයාණන් ද එතුමාණන්ගේ සොහොනෙහි ජීවමානව සිටින බව මෙයින් ද වටහා ගත හැකිය.

“බුහාරි” සහ “මුස්ලිම්” හි වාර්තා වී ඇති හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් හි මෙසේ සඳහන් විය: “මිඃරාජ් රාත්‍රියේදී, මම මූසා (අලෛහිස්සලාම්) තුමාගේ සොහොන අසලින් ගමන් කළෙමි. එතුමාණෝ තම සොහොනෙහි සිටගෙන සලාතය ඉටු කරමින් සිටියහ.”2

තවත් හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් (නබි වදනක) මෙසේ සඳහන් විය: “අල්ලාහු තආලා නබිවරුන්ගේ ශරීර දිරාපත් වීම පසට තහනම් කර ඇත.”3 විද්වතුන් ඒකමතිකව ප්‍රකාශ කරන්නේ මෙය සත්‍ය බවයි. “බුහාරි” සහ “මුස්ලිම්” හි මෙසේ ලියා ඇත: “අල්ලාහු තආලා මිඃරාජ් රාත්‍රියේදී සියලුම නබිවරුන් අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත එවන ලදී. එතුමාණෝ ඉමාම් (නායකයා) බවට පත් වී රකඅත් දෙකක සලාතයකදී ඔවුන්ට නායකත්වය දුන්හ.”

සලාතය ඉටු කරනු ලබන්නේ රුකූ (නැමීම) සහ සජ්දා (සිරස නමා වැඳ වැටීම) කිරීමෙනි. ඉහත වාර්තාවෙන් ඇඟවෙන්නේ ඔවුන් ශාරීරිකව සහ ජීවමානව සලාතය ඉටු කරන බවයි. මූසා (අලෛහිස්සලාම්) තුමා එතුමාණන්ගේ සොහොනෙහි සලාතය ඉටු කිරීමෙන්ද මෙය පෙන්වයි. “මිෂ්කාත්” ග්‍රන්ථයේ මිඃරාජ් පරිච්ඡේදයේ පළමු කොටසේ අවසානයේ ඇති, මුස්ලිම් ග්‍රන්ථයෙන් උපුටා ගත් අබූ හුරයිරා තුමා විසින් වාර්තා කරන ලද හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් හි මෙසේ සඳහන් වේ: “අල්ලාහු තආලා මට පෙන්වූ සේක. මූසා (අලෛහිස්සලාම්) තුමා සිටගෙන සලාතය ඉටු කරමින් සිටියේය. එතුමා කෙට්ටු විය. එතුමාගේ හිසකෙස් අවුල් සහගත හෝ පැතලි නොවීය. එතුමා ෂන්ආ ගෝත්‍රයේ තරුණයෙකු මෙන් විය. ඊසා (අලෛහිස්සලාම්) තුමා උර්වා ඉබ්නු මස්ඌද් සකෆී තුමාට සමාන විය.”4 ෂන්ආ යනු යේමනයේ ගෝත්‍ර දෙකක නමකි.

මෙම හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් මගින් පෙන්වන්නේ නබිවරුන් ඔවුන්ගේ රබ් (පරමාධිපතියා) සමඟ ජීවමානව සිටින බවයි. ඔවුන්ගේ මෘත දේහ (ශරීර) ඔවුන්ගේ ආත්මයන් මෙන් සූක්ෂම බවට පත්ව ඇත. ඒවා ඝන සහ ඝනත්වයෙන් යුක්ත නොවේ. ඔවුන්ව භෞතික හා අධ්‍යාත්මික ලෝකවල දැකිය හැකිය.

මෙම හේතුව නිසා, නබිවරුන් ඔවුන්ගේ ආත්මයන් සහ ශරීර සමඟ දැකිය හැකිය. මූසා සහ ඊසා (අලෛහිමුස්සලාම්) තුමන්ලා සලාතය ඉටු කරමින් සිටි බව හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් හි සඳහන් වේ. සලාතය ඉටු කිරීම යනු විවිධ චලනයන් කිරීමයි. මෙම චලනයන් සිදු කරනු ලබන්නේ ශරීරයෙනි. ආත්මයෙන් නොවේ. අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ, “එතුමා මධ්‍යම උසකින් යුක්තව, අඩු මාංශ සහිතව සහ එතුමාගේ හිසකෙස් බැඳ තිබෙනු මම දුටුවෙමි,” යන ප්‍රකාශය ඇඟවෙන්නේ එතුමාණන් දුටුවේ මූසා (අලෛහිස්සලාම්) තුමාගේ ආත්මය නොව එතුමාගේ ශරීරය බවයි.

හස්‍රත් ඉමාම් අල්-බයිහකී තුමා පැවසුවේ, “නබිවරුන් ඔවුන්ගේ සොහොන්වල තැන්පත් කිරීමෙන් පසු, ඔවුන්ගේ ආත්මයන් ඔවුන්ගේ ශරීර වෙත ආපසු එවනු ලැබේ. අපට ඔවුන්ව දැකිය නොහැක. ඔවුන් දේවදූතයන් මෙන් අදෘශ්‍යමාන වේ. අල්ලාහු තආලා විසින් කරාමත් (නබිවරුන්ගේ උම්මාවන්ගේ අව්ලියාවරුන් හරහා හේතුඵල නීතිවලින් ඔබ්බට සිදුවන සංසිද්ධි) ලබා දෙන තෝරාගත් පුද්ගලයින්ට පමණක් ඔවුන්ව දැකිය හැකිය.” හස්‍රත් ඉමාම් අස්-සුයූතී තුමා ද එසේ පවසා ඇත. අපගේ නායකයාණන් වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සොහොනෙන් සුබ පැතුම්වලට පිළිතුරු ලැබෙන බව බොහෝ දෙනෙකුට බොහෝ වාරයක් අසන්නට ලැබී ඇත. වෙනත් සොහොන්වලින් ද සුබ පැතුම්වලට පිළිතුරු ලැබෙන බව බොහෝ වාරයක් අසන්නට ලැබී ඇත.

හදීස් ෂරීෆ් හි මෙසේ සඳහන් වේ: “යම් පුද්ගලයෙකු මට සුබ පැතූ විට, අල්ලාහු තආලා මාගේ ආත්මය මාගේ ශරීරයට ආපසු එවයි, මම එයට පිළිතුරු දෙමි.”5 හස්‍රත් ඉමාම් අස්-සුයූතී තුමා පැවසුවේ, “රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ ජමාල් අල්-ඉලාහී (අල්ලාහු තආලාගේ සෞන්දර්‍යය) දැකීමෙහි නිමග්නව සිටිති. එතුමාණන්ට ශරීරයේ සංවේදනයන් අමතක වී ඇත. මුස්ලිම්වරයෙකු එතුමාණන්ට සුබ පැතූ විට, අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් ආත්මය එම තත්ත්වයෙන් ඉවත් වී එතුමාණන්ගේ ශරීරයේ සංවේදනයන් ලබා ගනී. මේ ලෝකයේ ද ඒ හා සමාන තත්ත්වයක සිටින සැලකිය යුතු පිරිසක් සිටිති. මේ ලෝකය හෝ ආඛිරත් (පරලොව) පිළිබඳ සිතුවිලිවල ගිලී සිටින පුද්ගලයෙකුට තමා අසල කියන දේ ඇසෙන්නේ නැත. ජමාල් අල්-ඉලාහී හි නිමග්නව සිටින පුද්ගලයෙකුට ශබ්දයක් ඇසීමට හැකිද?”

හස්‍රත් කාදි ඉයාද් තුමා එතුමාගේ “ෂිෆා” නම් ග්‍රන්ථයේ සුලෙයිමාන් ඉබ්නු සුහයිම් තුමාගේ වාර්තාවකින් මෙසේ වාර්තා කළේය: “එක් රාත්‍රියක මම අපගේ නායකයාණන් වන ෆක්‍ර් අල්-කාඉනාත් (විශ්වයේ අභිමානය - නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්) සිහිනයකින් දැක එතුමාණන්ගෙන් මෙසේ ඇසුවෙමි, ‘යා රසූලල්ලාහ්! ඔබ වෙත පැමිණ ඔබට සුබ පතන්නන්ගේ සුබ පැතුම් ගැන ඔබ දන්නවාද?’ එතුමාණෝ පැවසූහ, ‘ඔව්, මම දනිමි. මම ඔවුන්ගේ සුබ පැතුම් ලබාගෙන ඒවාට පිළිතුරු දෙමි.’

නබිවරුන් (අලෛහිමුස්සලවාතු වත්-තස්ලීමාත් - ඔවුන් කෙරෙහි ශාන්තිය සහ ආශීර්වාදය අත්වේවා) ඔවුන්ගේ සොහොන් තුළ ජීවමානව සිටින බව ප්‍රකාශ කරන හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් (නබි වදන්) කොතරම් බහුලද යත්, ඒවා එකිනෙක ශක්තිමත් කරයි. උදාහරණයක් ලෙස, “මාගේ සොහොන අසල මා වෙනුවෙන් පවසන සලවාත් (ආශීර්වාද පැතුම්) මට ඇසෙනු ඇත. දුරස්ථව පවසන සලවාත් ගැන මට දන්වනු ලැබේ.”

මෙම හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් වාර්තා කරන ලද්දේ අබූ බක්‍ර් ඉබ්නු අබී ෂයිබා තුමා විසිනි. මෙම සහ ඒ හා සමාන හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් ශ්‍රේෂ්ඨ හදීස් ඉමාම්වරුන් සය දෙනාගේ ග්‍රන්ථවල ඇත. හස්‍රත් අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු අබ්බාස් තුමාගෙන් ඉබ්නු අබිද්-දුන්‍යා තුමා විසින් වාර්තා කරන ලද හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් හි මෙසේ සඳහන් වේ: “යම් පුද්ගලයෙකු තම හිතවතෙකුගේ සොහොන බැහැදැක ඔහුට සුබ පැතුවේ නම්, මියගිය තැනැත්තා ඔහුව හඳුනාගෙන පිළිතුරු දෙයි. ඔහු නොදන්නා මියගිය පුද්ගලයෙකුට සුබ පැතුවේ නම්, මියගිය පුද්ගලයා ප්‍රීති වී පිළිතුරු දෙයි.”

ලොව පුරා එකම වේලාවක සලාත් සහ සලාම් (ශාන්තිය සහ ආශීර්වාදය) යවන අයගේ සෑම සුබ පැතුමකටම රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් තනි තනිව පිළිතුරු දෙන්නේ කෙසේදැයි ඇසුවහොත්, පිළිතුර නම්, එය දහවල් කාලයේ සූර්‍යයා එකවර නගර දහස් ගණනකට ආලෝකය විහිදුවීම වැනි බවයි.

හස්‍රත් ඉබ්‍රාහීම් ඉබ්නු බිෂාර් තුමා පැවසුවේ, “මා හජ් ඉටු කිරීමෙන් පසු, මම මදීනාවට ගියේ අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් සොහොන බැහැදැකීමට. මම හුජ්‍රා අස්-සආදත් (එතුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් සොහොන) ඉදිරිපිට සලාම් (ශාන්තිය පතා ආචාර කිරීම) කීවෙමි. ‘ව අලෛකුමුස්සලාම්’ (ඔබටද ශාන්තිය අත්වේවා) යන පිළිතුර මට ඇසුණි.”

“යමෙක් මා සිහිනයකින් දකීද, එය ඔහු මා අවදියෙන් සිටියදී දුටුවාක් මෙනි.”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්

එක් හදීස් ෂරීෆ් එකක මෙසේ පවසා ඇත: “මාගේ අභාවයෙන් පසුව, මා ජීවත්ව සිටි කාලයේදී මෙන් මට වැටහෙනු ඇත.” තවත් හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක එතුමාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) පැවසූහ: “නබිවරුන් ඔවුන්ගේ සොහොන් තුළ ජීවමානව සිටින අතර සලාතය ඉටු කරති.”6

ශ්‍රේෂ්ඨ අව්ලියාවරුන්ගෙන් කෙනෙකු වන සයියිද් අහ්මද් රිෆාඊ තුමා සහ බොහෝ අව්ලියාවරුන් රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ට සුබ පැතූ විට පිළිතුර ඇසූ බවත්, අහ්මද් රිෆාඊ තුමා රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් අත සිප ගැනීමේ ගෞරවය ලැබූ බවත් ඉතා විශ්වාසදායක ග්‍රන්ථවල ලියා ඇත.

හස්‍රත් ඉමාම් අස්-සුයූතී තුමා එතුමාගේ ග්‍රන්ථයේ මෙසේ ලිවීය: “උසස් තත්ත්වයේ අව්ලියාවරුන් නබිවරුන්ව දකින්නේ ඔවුන් මිය ගොස් නැති ලෙසිනි. අපගේ නායකයාණන් වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මූසා (අලෛහිස්සලාම්) තුමාව එතුමාගේ සොහොනෙහි ජීවමානව දැකීම මුඃජිසා (ප්‍රාතිහාර්‍යයකි). වලීවරයෙකු (අව්ලියා කෙනෙකු) එම ආකාරයෙන්ම දැකීම කරාමත් (විශ්මිත ක්‍රියාවකි). කරාමත් විශ්වාස නොකිරීම නොදැනුවත්කමෙන් පැමිණේ.”

ඉබ්නු හිබ්බාන්, ඉබ්නු මාජා සහ අබූ දාවූද් විසින් වාර්තා කරන ලද හදීස් ෂරීෆ් හි මෙසේ සඳහන් වේ: “සිකුරාදා දිනවල මා වෙනුවෙන් බොහෝ සලවාත් පවසන්න! ඒවා මා වෙත ගෙන එනු ලැබේ.” “ඔබගේ අභාවයෙන් පසුවද ඒවා ඔබ වෙත ගෙන එනු ලබන්නේද?” යැයි එතුමාණන්ගෙන් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) විමසූ විට, එතුමාණෝ පැවසූහ: “පස නබිවරුන්ගේ ශරීර කුණු වීමට සලස්වන්නේ නැත. මුස්ලිම්වරයෙකු මා වෙනුවෙන් සලවාත් පැවසූ විට, දේවදූතයෙකු මට දන්වා මෙසේ කියයි: ‘ඔබගේ උම්මාවෙන් (ප්‍රජාවෙන්) අසවල් අයගේ පුත්‍රයා ඔහුගේ සලාම් එවා ඔබ වෙනුවෙන් ප්‍රාර්ථනා කළේය.”

අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ජීවත්ව සිටියදී එතුමාණන්ගේ අස්හාබ්වරුන්ට (සහාබාවරුන්ට) දයාවක් සහ අල්ලාහු තආලාගේ මහා ආශීර්වාදයක් වූවා සේම, එතුමාණන්ගේ අභාවයෙන් පසුවද එතුමාණෝ එතුමාණන්ගේ සමස්ත උම්මාවට (ප්‍රජාවට) මහා ආශීර්වාදයකි. එතුමාණෝ සියලු යහපත් දේවලට හේතුවයි.

බකීර් ඉබ්නු අබ්දුල්ලාහ් මුසනී තුමා විසින් විස්තර කරන ලද හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් හි, රසූල් අල්-අක්‍රම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් - අතිශයින්ම ගෞරවනීය දූතයාණන්) මෙසේ පැවසූහ: “මාගේ ජීවිතය ඔබට ප්‍රයෝජනවත්‍ය. ඔබ මා සමඟ කතා කරයි, මම ඔබ සමඟ කතා කරමි. මාගේ මරණයද, මා මිය ගිය පසු ඔබට ප්‍රයෝජනවත් වනු ඇත. ඔබගේ ක්‍රියාවන් මට පෙන්වනු ලැබේ. ඔබගේ යහපත් ක්‍රියාවන් දුටු විට මම අල්ලාහු තආලාට ස්තූති කරමි. තවද ඔබගේ නරක ක්‍රියාවන් දුටු විට මම ඔබ වෙනුවෙන් සමාව සහ ක්ෂමාව ඉල්ලා සිටිමි.”7

හස්‍රත් කුසම් ඉබ්නු අබ්බාස් තුමා අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ භූමදාන සේවයේ යෙදීමේ ගෞරවය ලැබීය. සොහොනෙහි සේවය අවසන් වූ විට, ඔහු අවසානයට පිටතට පැමිණි පුද්ගලයා විය. ඔහු පැවසුවේ, “රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් මුහුණ දුටු අවසාන පුද්ගලයා මම වෙමි. එතුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් දෙතොල් එතුමාණන්ගේ සොහොනෙහි චලනය වෙමින් තිබුණි. මම නැමී සවන් දුන්නෙමි. එතුමාණෝ පවසමින් සිටියේ, ‘යා රබ්බී! මාගේ උම්මාව! යා රබ්බී! මාගේ උම්මාව!”8

අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් දැකීම

අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් නිදා සිටින විට හෝ අවදියෙන් සිටින විට දැකිය හැකිද? එසේ දැකිය හැකි නම්, පෙනෙන්නේ එතුමාණන්මද, නැතහොත් එතුමාණන්ට සමාන රූපයක්ද? අපගේ උලමාවරුන් (විද්වතුන්) මෙම ප්‍රශ්නවලට විවිධ පිළිතුරු ලබා දී ඇත.

එතුමාණන් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) එතුමාණන්ගේ සොහොනෙහි ජීවමානව සිටින බවට ඇති ඒකමතිකත්වයට අමතරව, ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් පැවසුවේ එතුමාණන්වම දැකිය හැකි බවයි. මෙය හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් වලින්ද වටහා ගත හැකිය. හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් හි මෙසේ සඳහන් වේ: “සිහිනයකින් මාව දකින තැනැත්තා අවදියෙන් සිටියදී මාව දුටුවාක් මෙනි.”9

ඉමාම් අන්-නවවී තුමා, “සිහිනයකින් එතුමාණන් දැකීම සැබවින්ම එතුමාණන් දැකීමයි,” යැයි පැවසුවේ එබැවිනි. හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් හි මෙසේ කියනු ලැබේ: “කවරෙකු සිහිනයකින් මාව දුටුවේද, ඔහු මාව නිවැරදිව දැක ඇත. මක්නිසාද යත් ෂෛතාන්ට මාගේ ස්වරූපය ගත නොහැකි බැවිනි.”10 හස්‍රත් ඉබ්‍රාහීම් ලාකානී තුමා මෙසේ පවසයි: “රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සිහිනෙන් මෙන්ම අවදියෙන්ද දැකිය හැකි බව හදීස් උලමාවරුන් (විද්වතුන්) විසින් ඒකමතිකව වාර්තා කර ඇත. අවස්ථා දෙකටම බොහෝ උදාහරණ දිය හැකිය. ඒවායින් කිහිපයක් වාර්තා කරමු: හස්‍රත් මුඊනුද්දීන් චිෂ්තී තුමා තමා ගිය සෑම නගරයකම සුසාන භූමි බැහැදැක ටික වේලාවක් එහි රැඳී සිටියේය. එම ස්ථානයේ එතුමා ප්‍රසිද්ධ වූ විට, එතුමා එහි නොසිට නිශ්ශබ්දව නොදන්වා පිටත්ව ගියේය. මෙම සංචාරවලින් එකක් මක්කම වෙත විය. එතුමා මක්කා අල්-මුකර්‍රමා වෙත ගොස් කඃබා අල්-මුඅස්සමා බැහැදැක්කේය. එතුමා මක්කමේ ටික කලක් රැඳී සිට පසුව මදීනා අල්-මුනව්වරා වෙත ගියේය. දිනක්, එතුමා අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් සොහොන බැහැදකිමින් සිටියදී, එතුමාණන්ගේ සොහොනෙන් “මුඊනුද්දීන්ව අමතන්න” යනුවෙන් හඬක් ඇසිණි.

ඒ අනුව, සොහොන් භාරකරු, “මුඊනුද්දීන්!” යැයි ඇමතීය. එවිට ස්ථාන කිහිපයකින් “ඔව්!” යැයි පවසන හඬවල් කිහිපයක් ඇසිණි. මිනිසුන් ඇසුවේ, “ඔබ සොයන්නේ කුමන මුඊනුද්දීන් ද? මෙහි මුඊනුද්දීන් නම් මිනිසුන් බොහෝ දෙනෙක් සිටිති.”

එවිට සොහොන් භාරකරු ආපසු හැරී රව්දා අල්-මුතහ්හරා (පවිත්‍ර උද්‍යානය - නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සොහොන අසල ප්‍රදේශය) දොරකඩ සිට ගත්තේය. “මුඊනුද්දීන් චිෂ්තීව අමතන්න,” යැයි දෙවරක් පවසන හඬක් ඔහුට ඇසිණි. මෙම නියෝගය මත, සොහොන් භාරකරු එහි සිටි ජනතාව අමතා, “මුඊනුද්දීන් චිෂ්තීව කැඳවනු ලැබේ,” යැයි කීවේය.

හස්‍රත් මුඊනුද්දීන් චිෂ්තී තුමා මෙම වචන ඇසූ විට, එතුමා සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් තත්ත්වයකට පත් විය. හඬමින්, කඳුළු සලමින් සහ සලවාත් පවසමින්, එතුමා අපගේ ආදරණීය නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සොහොන වෙත ළඟා වී ගෞරවාන්විතව සිට ගත්තේය. ඒ මොහොතේ, “යා කුත්බ් අල්-මෂායිඛ් (ෂෙයික්වරුන්ගේ කේන්ද්‍රය)! ඇතුළට එන්න!” යැයි පවසන හඬක් එතුමාට ඇසිණි.

අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: “ඔබ මාගේ දහමට උපකාර කරන්නෙකි. ඔබ ඉන්දියාවට යා යුතුය. ඉන්දියාවට යන්න. අජ්මීර් නම් නගරයක් ඇත. සයියිද් හුසේන් නම් මාගේ දරුවන්ගෙන් (මුනුබුරන්ගෙන්) කෙනෙක් එහි සිටී. ඔහු ජිහාද් සහ ඝසා (ආගමික යුද්ධය) අරමුණින් එහි ගියේය. දැන්, ඔහු ෂහීද් (ප්‍රාණත්‍යාගී) වී ඇත. අජ්මීර් නගරය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන්ගේ අතට පත්වීමට ආසන්නය. ඔබ එහි යාම සහ එහි ආශීර්වාදය හේතුවෙන්, ඉස්ලාමය ව්‍යාප්ත වනු ඇති අතර, ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන් නින්දිත, අසමත් සහ අකාර්‍යක්ෂම වනු ඇත.” ඉන්පසු එතුමාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) එතුමාට (මුඊනුද්දීන් චිෂ්තී තුමාට) දෙළුම් ගෙඩියක් දී, “මෙම දෙළුම් ගෙඩිය දෙස හොඳින් බලන්න, ඉන්පසු ඔබ යන්නේ කොතැනටදැයි දැක තේරුම් ගන්න,” යැයි පැවසූහ.

හස්‍රත් මුඊනුද්දීන් චිෂ්තී තුමා අපගේ නායකයාණන් වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් විසින් දෙන ලද දෙළුම් ගෙඩිය ගෙන අණ කළ පරිදි බැලූ අතර නැගෙනහිර සහ බටහිර අතර සම්පූර්ණයෙන්ම දුටුවේය.

හස්‍රත් අහ්මද් රිෆාඊ තුමා හජ් සඳහා ගොස් තිබුණි. ආපසු එන අතරමගදී, මදීනා අල්-මුනව්වරාවේ අපගේ නායකයාණන් වන රසූල් අල්-අක්‍රම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් සොහොන බැහැදකින විට, එතුමා පහත අර්ථය ඇති කාව්‍යයක් පැවසීය:

මා දුර සිටියෙමි, ඔබගේ භූමිය සිප ගැනීමට, මාගේ නායකයාණෙනි,
මට පැමිණිය නොහැකි විය, එබැවින් මා වෙනුවට මාගේ ආත්මය යැව්වෙමි.

දැන් මට ඔබව බැහැදැකීමේ ආශීර්වාදය ලැබී ඇත.
ඔබගේ ආශීර්වාද ලත් අත මට දෙන්න, එය සිප ගැනීමට ඉඩ දෙන්න, යා හබීබ් (ප්‍රියතමයාණෙනි)!

“හදීස් උලමාවරුන්ගේ ඒකමතික වාර්තාවන්ට අනුව, රසූලුල්ලාහ් තුමාණන්ව අවදියෙන් සිටියදී මෙන්ම සිහිනෙන්ද දැකිය හැකි බවයි.”
ඉබ්‍රාහීම් ලාකානී (රහ්මතුල්ලාහි අලයිහි)

එතුමා කාව්‍යය අවසන් කළ විට, අපගේ ආදරණීය නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් අත එතුමාණන්ගේ සොහොනෙන් දිස් විය. සයියිද් අහ්මද් රිෆාඊ තුමා අපගේ නායකයාණන් වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ අත අතිශය ගෞරවයෙන් සිප ගත්තේය. එහි සිටි සියල්ලෝම එම සිදුවීම විස්මයෙන් බලා සිටියහ.

අපගේ නායකයාණන් වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් අත සිප ගැනීමෙන් පසු, එතුමා රව්දා අල්-මුතහ්හරා දොරකඩ වැතිරුණේය. හඬමින්, එතුමා එහි සිටි ජනතාවගෙන්, “මා මතින් පියවර තබන්න!” යැයි අයැද සිටියේය. විද්වතුන්ට වෙනත් දොරවල්වලින් පිටතට යාමට සිදු විය. මෙය අද දක්වා පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට කියැවී ඇති සුප්‍රසිද්ධ කරාමතයකි (විශ්මිත ක්‍රියාවකි).

හස්‍රත් ඉබ්නු ආබිදීන් තුමා එතුමාගේ දැහැමි බව නිසා ප්‍රසිද්ධ වන අතර එතුමා පිළිබඳ බොහෝ කරාමතයන් සහ කතාන්දර ඇත. එතුමා දෛනික පස්වේල් සලාතයේදී තහිය්‍යාත් (සලාතයේ හිඳගෙන සිටින ඉරියව්වේදී පවසන “අත්-තහිය්‍යාතු ලිල්ලාහි...” යනාදී වශයෙන් ආරම්භ වන දුආව) පවසන විට අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ව සිය දෑසින් දකිනු ඇත. එතුමාණන්ව දැකීමට නොහැකි වුවහොත්, එතුමා එම සලාතය නැවත ඉටු කරනු ඇත.

ශ්‍රේෂ්ඨතම ඉස්ලාමීය විද්වතුන්ගෙන් කෙනෙකු වන, දෙවන සහස්‍රකයේ මුජද්දිද් (ඉස්ලාමය ශක්තිමත් කරන්නා, අලුත් කරන්නා) වූ හස්‍රත් ඉමාම් අර්-රබ්බානී අහ්මද් ෆාරූකී සර්හන්දී තුමා මෙසේ පැවසීය: “රමසාන් මාසයේ අවසන් දිනවලදී, ඉතා සුන්දර තත්ත්වයක් පහළ විය. මම මාගේ ඇඳ මත වැතිර සිටියෙමි. මාගේ දෑස් පියාගෙන තිබුණි. එවිට යමෙකු පැමිණ මාගේ ඇඳ මත හිඳගත් බව මට දැනුනි. මා දුටුවේ කුමක්ද! ඒ පෙර සිටි සහ පසු සිටි අයගේ සයියිද් (නායකයා) සහ නායකයා (රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්) විය. මම වහාම මා එකතු කර ගත්තෙමි (සිහියට පැමිණියෙමි). එතුමාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) පැවසූහ: ‘මම ඔබට ඉජාසත් (අවසරයක්/බලය පැවරීමක්) ලිවීමට පැමිණියෙමි. මම කිසිවෙකුට මෙවැනි ඉජාසතයක් ලියා නැත.’ එම ඉජාසතයේ පාඨයෙහි මේ ලෝකයේ මහා අනුග්‍රහයන් ලියා ඇති බවත්, එහි පිටුපස පරලොව බොහෝ ආශීර්වාද ලියා ඇති බවත් මම දුටුවෙමි.”

හස්‍රත් අබ්දුල්කාදිර් අල්-ගෙයිලානී තුමා එතුමාගේ “ගුන්‍යා” නම් ග්‍රන්ථයේ හස්‍රත් ඉබ්‍රාහීම් තමීමී තුමාගෙන් මෙසේ විස්තර කරයි:

ඛිදිර් (අලෛහිස්සලාම්) තුමා මට මෙසේ පැවසීය: “ඔබට ඔබගේ සිහිනයෙන් රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් දැකීමට අවශ්‍ය නම්, ඔබ මග්‍රිබ් සලාතය (සන්ධ්‍යා සලාතය) ඉටු කිරීමෙන් පසු නැගී සිටිය යුතුය, ඉන්පසු ඉෂා සලාතය (රාත්‍රී සලාතය) දක්වා කිසිවෙකු සමඟ කතා නොකර, ඔබ අව්වාබීන් සලාතය ඉටු කළ යුතුය. ඔබ සෑම රකඅත් දෙකක් අවසානයේ සලාම් දිය යුතුය.

ඔබ සෑම රකඅතයකදීම හම්ද්, එනම් සූරා අල්-ෆාතිහා, එක් වරක් සහ සූරා අල්-ඉඛ්ලාස් හත් වරක් පාරායනය කළ යුතුය. ජමාඅත් (සමූහය) සමඟ ඉෂා සලාතය ඉටු කිරීමෙන් පසු, ඔබ නිවසට ගොස් විත්‍ර් සලාතය ඉටු කළ යුතුය. නින්දට යාමට පෙර, ඔබ රකඅත් දෙකක සලාතයක් ඉටු කළ යුතු අතර සෑම රකඅතයකදීම සූරා හම්ද් සහ අල්-ඉඛ්ලාස් හත් වරක් පාරායනය කළ යුතුය.”

සලාතයෙන් පසු, ඔබ සජ්දා (සිරස නමා වැඳ වැටීම) කළ යුතු අතර අල්ලාහු තආලාගෙන් හත් වරක් සමාව ඉල්ලා සිටිය යුතුය (එනම්, ඔබ ඉස්තිග්ෆාර් පැවසිය යුතුය) සහ හත් වරක්, ‘සුබ්හානල්ලාහි වල්හම්දු ලිල්ලාහි වලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහු වල්ලාහු අක්බර් වලා හව්ල වලා කුව්වත ඉල්ලා බිල්ලාහිල් අලිය්‍යිල් අසීම්’ (අල්ලාහ් සර්ව පරිශුද්ධය, සියලු ප්‍රශංසා අල්ලාහ්ටය, අල්ලාහ් හැර වෙනත් දෙවියෙකු නැත, අල්ලාහ් අති ශ්‍රේෂ්ඨය, උත්තරීතර, මහා බලසම්පන්න අල්ලාහ්ගේ උපකාරය නොමැතිව කිසිදු බලයක් හෝ ශක්තියක් නැත) යැයි පැවසිය යුතුය. ඉන්පසු ඔබ සජ්දාවෙන් හිස ඔසවා හිඳගෙන, දෑත් ඔසවා, ‘යා හය්‍යු, යා කය්‍යූම්, යා සල් ජලාලි වල් ඉක්‍රාම්, යා ඉලාහල් අව්වලීන වල් ආඛිරීන් ව යා රහ්මාන්-අද්-දුන්‍යා වල් ආඛිරති ව රහීමහුමා, යා රබ්බී, යා රබ්බී, යා රබ්බී, යා අල්ලාහ්, යා අල්ලාහ්, යා අල්ලාහ් යැයි පැවසිය යුතුය.

ඉන්පසු ඔබ නැගී සිට එම දුආවම (ප්‍රාර්ථනාව) පැවසිය යුතුය. ඉන්පසු නැවත සජ්දා කර එම දුආවම පැවසිය යුතුය. ඉන් අනතුරුව, ඔබ සජ්දාවෙන් හිස ඔසවා කිබ්ලාව (මක්කම දෙසට ඇති දිශාව) දෙසට හැරී ඔබ කැමති පරිදි වැතිරී නිදා ගත යුතුය. ඔබ නින්දට යන තුරු, ඔබ අපගේ නායකයාණන් වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත සලවාත් අෂ්-ෂරීෆා (ආශීර්වාද ලත් සලවාත්/ආශීර්වාද පැතුම්) පැවසිය යුතුය.”

මම කීවෙමි, “ඔබ මෙම ප්‍රාර්ථනාව ඉගෙන ගත් පුද්ගලයා ගැන මට පවසනවාට මම කැමැත්තෙමි.” හස්‍රත් ඛිදිර් (අලෛහිස්සලාම්) තුමා පැවසුවේ, “ඔබ මාව විශ්වාස කරන්නේ නැද්ද?” මම කීවෙමි, “මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සත්‍ය නබිවරයෙකු ලෙස එවූ අල්ලාහු තආලා මත දිවුරමි, මම ඔබව විශ්වාස කරමි!”

ඛිදිර් (අලෛහිස්සලාම්) තුමා පැවසුවේ, “රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙම දුආව ඉගැන්වූ සහ උපදෙස් දුන් රැස්වීමේ මම සිටියෙමි. මම මෙම ප්‍රාර්ථනාව ඉගෙන ගෙන තිබුණි. මම මෙම ප්‍රාර්ථනාව ඉගෙන ගත්තේ එතුමාණන් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) එය ඉගැන්වූ පුද්ගලයාගෙනි.”

හස්‍රත් ඛිදිර් (අලෛහිස්සලාම්) තුමා පැවසූ සියල්ල මම කළෙමි. මම මාගේ ඇඳේ සිට අපගේ නායකයාණන් වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත සලවාත් අෂ්-ෂරීෆා පැවසීමට පටන් ගත්තෙමි. අපගේ නායකයාණන් වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් දැකීමේ අපේක්ෂාවෙන් ඇති වූ මාගේ ප්‍රීතිය නිසා, මට නින්ද ගියේ නැත, මම උදෑසන වන තුරු අවදියෙන් සිටියෙමි. මම ෆජ්‍ර් සලාතය (උදෑසන සලාතය) ඉටු කර හිරු උදා වන තුරු හිඳගෙන සිටියෙමි. මම දුහා, එනම්, මධ්‍යහ්න සලාතය ඉටු කළෙමි. මම මටම කියා ගත්තෙමි, “මම අද සවස ජීවතුන් අතර සිටියහොත්, මම ඊයේ රාත්‍රියේ කළාක් මෙන් කරමි.” මේ අතර, මට නින්ද ගියේය. මාගේ සිහිනයේදී, දේවදූතයන් පැමිණ මාව ජන්නාහ් (ස්වර්ගය) වෙත ගෙන ගියහ. එහිදී මම මාණික්‍ය, මරකත සහ මුතු වලින් සාදන ලද මන්දිර සහ මාලිගා ද, මී පැණි, කිරි සහ ජන්නාහ් පානවල ගංගා ද දුටුවෙමි.

මාව ජන්නාහ් (ස්වර්ගය) වෙත ගෙන ගිය දේවදූතයන්ගෙන් මම ඇසුවෙමි, “ඒ මන්දිරය කා සඳහාද?” ඔවුහු කීවෝය, “එය ඔබ කළ ක්‍රියාව කරන අය සඳහාය.” ඔවුන් මට ජන්නාහ්වේ ආහාර කවා ජන්නාහ්වේ පාන පොවන තුරු මාව ජන්නාහ්වෙන් පිටතට ගෙන ගියේ නැත. පසුව, ඔවුන් මාව ජන්නාහ්වෙන් පිටතට ගෙන මා සිටි ස්ථානයට ගෙනාවෝය. ඉන්පසු අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ නබිවරුන් හැත්තෑ දෙනෙකු සහ දේවදූතයන්ගේ පේළි හැත්තෑවක් සමඟ මා වෙත පැමිණියහ, සෑම පේළියක් අතර දුර නැගෙනහිර සහ බටහිර අතර දුර මෙන් පුළුල් විය, එතුමාණෝ මට සලාම් කියා මාගේ අත අල්ලා ගත්හ. ඒ මොහොතේ මම කීවෙමි, “යා රසූලල්ලාහ්! ඛිදිර් (අලෛහිස්සලාම්) තුමා මට පැවසුවේ එතුමා මෙම හදීසය ඔබෙන් ඇසූ බවයි.” අපගේ නායකයාණන් වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ පැවසූහ: “ඛිදිර් සත්‍යය කතා කළේය, ඔහු පැවසූ දේ සත්‍යයකි. ඛිදිර් යනු පෘථිවියේ සිටින වඩාත්ම දැනුමැති පුද්ගලයාය. ඔහු අබ්දාල්වරුන්ගේ (අව්ලියාවරුන්ගේ එක් කණ්ඩායමක නමේ බහුවචන ස්වරූපය) නායකයාය. ඔහු පෘථිවියේ සිටින අල්ලාහ්ගේ සෙබළුන්ගෙන් කෙනෙකි.”

ඉන්පසු මම ඇසුවෙමි, “යා රසූලල්ලාහ්! මෙම ක්‍රියාව කරන තැනැත්තාට දීමට මා මෙහි දකින දෙයට වඩා වෙනත් කිසියම් විපාකයක් තිබේද?” එතුමාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) පැවසූහ: “ඔබ දැක ඇති සහ ඔබට පිරිනමා ඇති දෙයට වඩා උතුම් විපාකය කුමක් විය හැකිද? ඔබ ජන්නාහ්වේ ඔබගේ ස්ථානය සහ තත්ත්වය දැක ඇත. ඔබ ජන්නාහ්වේ පලතුරු අනුභව කර ජන්නාහ්වේ පාන පානය කර ඇත. ඔබ මා සමඟ දේවදූතයන් සහ නබිවරුන් දැක ඇත. ඔබ හූරිවරුන් (ස්වර්ගයේ කන්‍යාවන්) දැක ඇත.”

මම ඇසුවෙමි, “යා රසූලල්ලාහ්! මා කළ ක්‍රියාවම කරන, නමුත් මා සිහිනයෙන් දුටු දේ නොදකින පුද්ගලයාට, මට ලබා දී ඇති දේ ලබා දෙනු ලැබේද?” එතුමාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) පැවසූහ: “සත්‍ය නබිවරයෙකු ලෙස මාව එවූ අල්ලාහු තආලා මත දිවුරමි, එම පුද්ගලයාගේ මහා පාපයන්ට සමාව දෙනු ලැබේ. එම පුද්ගලයා කෙරෙහි ඇති අල්ලාහු තආලාගේ උදහස ඉවත් කරනු ලැබේ. සත්‍ය නබිවරයෙකු ලෙස මාව එවූ අල්ලාහු තආලා මත දිවුරමි, ඔබ සිහිනයෙන් දුටු දේ ඔහු නොදුටුවද, මෙම ක්‍රියාව කරන පුද්ගලයාට ඔබට දෙනු ලබන දේම දෙනු ලැබේ. අහසින් හඬක් පවසනු ඇත, අල්ලාහු තආලා මෙම ක්‍රියාව කළ පුද්ගලයාට සහ නැගෙනහිර සිට බටහිර දක්වා වූ මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ උම්මාවට (ප්‍රජාවට) සමාව දී ඇති බව.”

“යම් පුද්ගලයෙක් වෙනත් කිසිදු අරමුණකින් තොරව මා බැහැදැකීමට පැමිණියහොත්, කියාමත් දිනයේදී ඔහු මාගේ මැදිහත්වීමට සුදුස්සෙකු වනු ඇත.”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්

මම ඇසුවෙමි, “යා රසූලල්ලාහ්! මා ඔබගේ මුහුණ සහ ජන්නාහ්ව දුටුවාක් මෙන්, එම පුද්ගලයාටද මා මෙන් එවැනි වාසනාවක් හිමි වේවිද?” එතුමාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) පැවසූහ: “ඔව්, ඒ සියල්ල ලබා දෙනු ඇත.” මා ඇසූ විට, “යා රසූලල්ලාහ්! මෙම ප්‍රාර්ථනාව සියලුම ඇදහිලිවන්තයන්ට, පිරිමි සහ ගැහැණු අයට ඉගැන්වීම සහ එහි විපාක ගැන ඔවුන්ට දැනුම් දීම සුදුසුද?” එතුමාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) පිළිතුරු දුන්හ: “සත්‍ය නබිවරයෙකු ලෙස මාව එවූ අල්ලාහු තආලා මත දිවුරමි, අල්ලාහු තආලා ආශීර්වාද ලත් මිනිසුන් ලෙස මැවූ අය හැර වෙන කිසිවෙකු මෙම ක්‍රියාව නොකරනු ඇත.”

කවරෙකු අපගේ නබි මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ව එතුමාණන්ගේ සැබෑ පෙනුමෙන් සිය සිහිනයෙන් දකින්නේද, ඔහු නිසැකවම එතුමාණන්ව දැක ඇත. මක්නිසාද යත් ෂෛතාන්ට එතුමාණන්ගේ ස්වරූපය ගත නොහැකි බැවිනි. නමුත් ෂෛතාන්ට වෙනත් ස්වරූපයකින් පෙනී සිටිය හැකිය. රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ව නොදන්නා කෙනෙකුට එය වෙන්කර හඳුනා ගැනීම පහසු නැත.

සමහර විද්වතුන් පැවසුවේ, “අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ව සිහිනයකින්, වෙනත් පෙනුමකින් දැකීමද, එතුමාණන්ව දැකීමකි. නමුත් මෙය එම පුද්ගලයාගේ දහමෙහි ඇති අඩුපාඩුවක ලකුණකි. කවරෙකු අපගේ නායකයාණන් වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ව එතුමාණන්ගේ සැබෑ පෙනුමෙන් සිහිනයකින් දැක මුස්ලිම්වරයෙකු ලෙස මිය යන්නේද, ඔහු ජන්නාහ්වට (ස්වර්ගයට) යනු ඇත.”

අබූ හුරයිරා තුමා අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ පහත හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් වාර්තා කළේය: “යම් පුද්ගලයෙකු සිකුරාදා රාත්‍රියේ රකඅත් දෙකක සලාතයක් ඉටු කර, සෑම රකඅතයකදීම අල්-ෆාතිහා සහ ආයත්-අල් කුර්සී එක් වරක් සහ සූරා අල්-ඉඛ්ලාස් පහළොස් වරක් පාරායනය කර, සලාතයෙන් පසු, ‘අල්ලාහුම්ම සල්ලි අලා මුහම්මදින් නබිය්‍යිල් උම්මිය්‍යි’ (යා අල්ලාහ්, නූගත් නබිවරයා වන මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත ඔබගේ ආශීර්වාදය පහළ කළ මැනව) යැයි දහස් වරක් පැවසුවහොත්, ඊළඟ සිකුරාදා පැමිණීමට පෙර ඔහු මාව ඔහුගේ සිහිනයෙන් දකිනු ඇත. එම පුද්ගලයාගේ අතීත සහ අනාගත සියලු පව්වලට සමාව දෙනු ලැබේ. මාව දකින අයට ජන්නාහ්ව හිමිය.”

අපගේ නායකයාණන් වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් සොහොන බැහැදැකීම

අපගේ නායකයාණන් වන ෆක්‍ර් අල්-කාඉනාත් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් - විශ්වයේ අභිමානය) පැවසූහ: “මාගේ මරණයෙන් පසු මාව බැහැදකින කවරෙකු වුවද, මා ජීවත්ව සිටියදී මාව බැහැදැක්කාක් මෙනි.” “මිර්ආත් අල්-මදීනා” නම් ග්‍රන්ථයේ වාර්තා වී ඇති හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක එතුමාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) පැවසූහ: “මාගේ සොහොන බැහැදකින අය වෙනුවෙන් මැදිහත් වීම මට වාජිබ් (අනිවාර්‍ය) වේ.” මෙම හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් ඉබ්නු ඛුසයිමා, බස්සාර්, දාරා කුත්නී සහ තබරානී (රහිමහුමුල්ලාහ් - අල්ලාහ් ඔවුන්ට දයාව දක්වාවා) විසින් ප්‍රකාශ කරන ලදී. බස්සාර් විසින් වාර්තා කරන ලද තවත් හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක මෙසේ සඳහන් වේ: “මාගේ සොහොන බැහැදකින අයට මාගේ මැදිහත් වීම හලාල් (අනුමත) වී ඇත.”

“මුස්ලිම් අෂ්-ෂරීෆ්” හි සහ අබූ බක්‍ර් ඉබ්නු මක්කාරී තුමාගේ “මුඃජම්” නම් ග්‍රන්ථයේ වාර්තා වී ඇති හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් හි මෙසේ සඳහන් වේ: “යම් පුද්ගලයෙකු වෙනත් කිසිදු අරමුණක් නොමැතිව, මාව බැහැදැකීමට පැමිණියේ නම්, ඔහු කියාමත් (විනිශ්චය) දිනයේදී මාගේ මැදිහත් වීම ලැබීමට සුදුසු වනු ඇත.” මෙම හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් අපට දන්වන්නේ රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ව බැහැදැකීම සඳහා මදීනාවට යන අය වෙනුවෙන් එතුමාණන් මැදිහත් වන බවයි.

අගෞරවයෙන් ප්‍රවේශම් වන්න, මෙහි සිටින්නේ අල්ලාහ්ගේ ප්‍රියතමයාණන්‍ය,
දිව්‍යමය බැල්ම යොමු වන ස්ථානය; මකාම් අල්-මුස්තෆා (තෝරාගත් තැනැත්තාගේ ස්ථානය) මෙයයි!

එතුමාණන්ගේ සලාම් ද්වාරයේ ශෝකී අගය කරන්නා අහසේ නව සඳයි,
එහි ඉටිපන්දමේ නූර් (ආලෝකය) වෙතින් මිථුන රාශිය නැගේ.

ජනාබ් අල්-හක්ක් (සත්‍යයේ ස්වාමියා - අල්ලාහ්) ගේ ප්‍රියතමයාණන් සැතපෙන ස්ථානය මෙයයි,
ජනාබ් අල්-කිබ්‍රියා (මහෝත්තමයාණන් - අල්ලාහ්) ගේ අර්ෂ් (සිංහාසනය) ට වඩා එහි වටිනාකම ඉහළය.

මෙම පසෙහි දීප්තියෙන්, ශුන්‍යතාවයේ අඳුර දියවී ගියේය,
සමස්ත පැවැත්මම එහි කොහොල් (ඇස් අඳුන) මගින් අන්ධභාවයෙන් දෑස් විවර කළේය.

ඔබ නිහතමානීව ක්‍රියා කිරීමට අධිෂ්ඨාන කරගන්නේ නම් පමණක්, නාබී, මෙම සන්නිධානයට යන්න,
මෙය දේවදූතයන් පැමිණෙන ස්ථානයයි; මෙහි නබිවරුන් විසින් සිපගනු ලැබේ!

නබී

දාරා කුත්නී විසින් වාර්තා කරන ලද තවත් හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක් නම්: “හජ් ඉටු කරන නමුත් මාව බැහැනොදකින පුද්ගලයෙකු මට රිදවා ඇත.” රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ව බැහැදැකීමට කැමති වීමට හේතුව වූයේ, එතුමාණන්ගේ උම්මාව (ප්‍රජාව) මෙම ක්‍රමය තුළින්ද සවාබ් (කුසල්) ලබා ගැනීමයි.

අපගේ ෆික්හ් (ඉස්ලාමීය නීති විද්‍යාව) විද්වතුන් ඔවුන්ගේ හජ් වගකීම ඉටු කිරීමෙන් පසු මදීනාවට පැමිණ මස්ජිද් අෂ්-ෂරීෆ් හි (ගෞරවනීය පල්ලියේ) සලාතය ඉටු කළේ මෙම හේතුව නිසාය. ඉන්පසු ඔවුහු අර්ෂ් අල්-අඃලා (උත්තරීතර සිංහාසනය) ට වඩා උසස් වූ රව්දා අල්-මුතහ්හරා (පවිත්‍ර උද්‍යානය), මින්බර් අල්-මුනීර් (දීප්තිමත් දේශනා පීඨිකාව) සහ කබ්‍ර් අෂ්-ෂරීෆ් (රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් සොහොන) දැකීමෙන් ආශීර්වාද ලබා ගත්හ; තවද නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් හිඳගත්, ඇවිද ගිය සහ හේත්තු වූ ස්ථාන; වහ්‍යි (දිව්‍යමය හෙළිදරව්ව) පැමිණි විට එතුමාණන් හේත්තු වූ කණුව; සහ මස්ජිදය ගොඩනඟන විට සහ අලුත්වැඩියා කරන විට සේවය කළ, තමන්ගේ භාණ්ඩ හා මුදල් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් ගෞරවයට පාත්‍ර වූ අස්හාබ් අල්-කිරාම් (ගෞරවනීය සහාබාවරුන්) සහ තාබිඊන් (රදියල්ලාහු තආලා අන්හුම් අජ්මඊන් - අල්ලාහ් ඔවුන් සියල්ලන් කෙරෙහි සතුටු වේවා) ඇවිද ගිය ස්ථානද (බැහැදැක්කෝය). ඔවුන්ගෙන් පසුව පැමිණි එම විද්වතුන් සහ සුලහාවරුන් (දැහැමි පුද්ගලයන්) හජ් කිරීමෙන් පසු මදීනාවට පැමිණ අපගේ ෆික්හ් උලමාවරුන් කළාක් මෙන් කළහ. අද ද, ඊයේ මෙන්ම, හජ් වන්දනාකරුවෝ මෙයට අනුගත වී මදීනා අල්-මුනව්වරාව බැහැදකිති.

ඉස්ලාමීය උලමාවරුන්ගේ සූර්‍යයා වන හස්‍රත් අබූ හනීෆා තුමා මෙසේ පැවසීය: “කබ්‍ර් අස්-සආදත් (අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් සොහොන) බැහැදැකීම, මුස්තහබ් (අල්ලාහු තආලා විසින් ප්‍රිය කරනු ලබන ක්‍රියාවක්) අතරින් වටිනාම දෙයකි, එය වාජිබ් (ෆර්ද් තරම්ම අනිවාර්‍ය නොවුනද, අත් නොහැරිය යුතු ක්‍රියාවක්) ට ආසන්න වශයෙන් සමාන මට්ටමේ ඉබාදත් (නමස්කාර) ක්‍රියාවකි.”

අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් සොහොන බැහැදැකීමට යන පුද්ගලයෙකු බොහෝ සලවාත් අෂ්-ෂරීෆා (ආශීර්වාද ලත් සලවාත්/ආශීර්වාද පැතුම්) පැවසිය යුතුය. මෙම සලවාත් සහ සලාම් (ශාන්තිය සහ ආශීර්වාදය) අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත ළඟා වන බව හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක සඳහන් විය. අපගේ ආදරණීය නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ව බැහැදැකීමේ ආචාර ධර්ම පහත පරිදි වේ:

ඔබ මදීනා අල්-මුනව්වරා නගරය දුර සිට දකින විට, ඔබ සලාත් සහ සලාම් පවසන්න. ඉන්පසු, “අල්ලාහුම්ම හාසා හරමු නබිය්‍යික ෆජ්අල්හු විකායතන් ලී මින්-අන්-නාර් ව අමානන් මින්-අල්-අසාබ් ව සූ-ඉල්-හිසාබ්” (යා අල්ලාහ්, මෙය ඔබගේ නබිවරයාගේ අභය භූමියයි, එබැවින් එය මා හට නිරා ගින්නෙන් ආරක්ෂාවක්ද, දඬුවමින් සහ නරක විනිශ්චයෙන් ආරක්ෂාවක්ද බවට පත් කළ මැනව) යැයි පවසන්න. හැකි නම්, නගරයට හෝ මස්ජිදයට (පල්ලියට) ඇතුළු වීමට පෙර ගුස්ල් (සම්පූර්ණ ශරීර දෝවනය) කරන්න. හොඳ සුවඳ විලවුන් වර්ගයක් ගල්වන්න. අලුත්, පිරිසිදු ඇඳුම් අඳින්න. මක්නිසාද යත් මෙම ක්‍රියාවන් ගෞරවය සහ ගරුත්වය පෙන්නුම් කරන බැවිනි. නිහතමානීව, ගෞරවාන්විතව සහ සන්සුන් තත්ත්වයකින් මදීනා අල්-මුනව්වරා වෙත ඇතුළු වන්න. “බිස්මිල්ලාහි ව අලා මිල්ලත්-ඉ රසූලිල්ලාහ්” (අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් සහ රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ දහම මත) යැයි පැවසීමෙන් පසු, සූරා අල්-ඉස්‍රා හි 80 වන ආයත් අල්-කරීමාව (ශුද්ධ වූ වාක්‍යය) පාරායනය කළ යුතුය. ඉන් අනතුරුව, “අල්ලාහුම්ම සල්ලි අලා මුහම්මදින් ව අලා ආල්-ඉ මුහම්මද්. වග්ෆිර් ලී සුනූබී වෆ්තහ් ලී අබ්වාබ රහ්මතික ව ෆද්ලික” (යා අල්ලාහ්, මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත සහ මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ පවුල වෙත ඔබගේ ආශීර්වාදය පහළ කළ මැනව. මාගේ පව්වලට සමාව දී ඔබගේ දයාවේ සහ අනුග්‍රහයේ දොරටු මා වෙත විවෘත කළ මැනව) යැයි පවසා මස්ජිද් අන්-නබවී (නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ පල්ලිය) වෙත ඇතුළු වන්න. ඉන්පසු අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ මින්බරය (දේශනා පීඨිකාව) අසල රකඅත් දෙකක තහිය්‍යත් අල්-මස්ජිද් සලාතය (පල්ලියට ඇතුළු වීමේ සලාතය) ඉටු කරන්න; මින්බරයේ කණුව ඔබගේ දකුණු උරහිසට තිබිය යුතුය.

“මාගේ සොහොන සහ මාගේ මින්බරය (දේශනා පීඨිකාව) අතර ජන්නා උයන් වලින් උයනකි. මාගේ මින්බරය මාගේ හව්ස් (දිය තටාකය) මත පිහිටා ඇත.”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්

අපගේ ආදරණීය නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙහි සලාතය ඉටු කළහ. මෙය අපගේ නායකයාණන් වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සොහොන සහ මින්බරය අතර ඇති ස්ථානයයි. හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක මෙසේ සඳහන් විය: “මාගේ සොහොන සහ මාගේ මින්බරය අතර ජන්නාහ්වේ උයන්වලින් උයනකි. මාගේ මින්බරය මාගේ හව්ස් (පොකුණ) මත ඇත.”11 ඉන්පසු ඔබ රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් සොහොන බැහැදැකීමේ භාග්‍යය ඔබට ලබා දීම ගැන අල්ලාහු තආලාට සජ්දා (සිරස නමා වැඳ වැටීම) කරන්න. ප්‍රාර්ථනා කිරීමෙන් පසු, නැගිට අපගේ නායකයාණන් වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සොහොන වන හුජ්‍රා අස්-සආදත් වෙත එන්න. ඔබගේ මුහුණ රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් මුහුණ දෙසටත්, ඔබගේ පිටුපස කිබ්ලාව දෙසටත් හරවා, ආශීර්වාද ලත් සොහොනෙන් මීටර් දෙකක් පමණ දුරින් ගෞරවාන්විතව සිටගන්න. ඊට වඩා ආසන්නයට යාම සුදුසු නැත. ඔබ ඛුෂූඃ (ගැඹුරු සහ නිහතමානී ගෞරවය) සහ හුදූඃ (සම්පූර්ණ යටහත් පහත් බව) තත්ත්වයක සිටිය යුතු අතර, අල්ලාහු තආලා කුර්ආන් අල්-කරීම් හි නියම කර ඇති පරිදි, එතුමාණන් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) ජීවමානව සිටියාක් මෙන් සහ ඔබ එතුමාණන්ගේ උසස් සන්නිධානයේ සිටියාක් මෙන් ගෞරවාන්විතව සිටිය යුතුය. ඔබ සැමවිටම ඔබගේ සන්සුන්කම සහ ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගත යුතුය. කබ්‍ර් අෂ්-ෂරීෆ් (ගෞරවනීය සොහොන) බිත්ති මත දෑත් නොතබා ගෞරවාන්විතව දුරින් සිටීම වඩාත් සුදුසුය. ඔබ සලාතයේ සිටියාක් මෙන් එහි සිටිය යුතුය.

ඔබ අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් පෙනුම ඔබගේ මනසට ගෙන ආ යුතු අතර, රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ඔබව දකින බවත්, ඔබගේ වචන, සලාම් සහ ප්‍රාර්ථනා අසන බවත්, ඔබට පිළිතුරු දෙන බවත්, ආමීන් පවසන බවත් සිතිය යුතුය. මක්නිසාද යත් අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පැවසුවේ, “යමෙකු මාගේ සොහොන අසලදී මා වෙත සලාත් පැවසුවහොත්, මම එය අසමි,” යනුවෙනි. නැවතත්, හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක සඳහන් වන්නේ අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් සොහොන අසල, එතුමාණන්ගේ උම්මාවෙන් (ප්‍රජාවෙන්) සලාම් පවසන අයගේ සලාම් එතුමාණන් වෙත ගෙන යාමේ කාර්‍යය භාරව දේවදූතයෙකු සිටින බවයි.ඉන්පසු ඔබ මෙසේ පැවසිය යුතුය:
“අස්සලාමු අලෛක යා සයියිදී යා රසූලල්ලාහ්! අස්සලාමු අලෛක යා නබිය්‍යල්ලාහ්!
අස්සලාමු අලෛක යා සෆිය්‍යල්ලාහ්! අස්සලාමු අලෛක යා හබීබල්ලාහ්!
අස්සලාමු අලෛක යා නබිය්‍යර්‍රහ්මති! අස්සලාමු අලෛක යා ෂෆී-අල්-උම්මහි!
අස්සලාමු අලෛක යා සයියිද්-අල්-මුර්සලීන්! අස්සලාමු අලෛක යා ඛාතම්-අන්-නබිය්‍යින්!

අල්ලාහු තආලා ඔබට උසස්ම විපාකය පිරිනමාවා. ඔබ ඔබගේ නබිත්වයේ වගකීම ඉටු කළ බවට මම සාක්ෂි දරමි. ඔබ ඔබගේ යුතුකම ඉටු කළෙහිය. ඔබ ඔබගේ උම්මාවට (ප්‍රජාවට) උපදෙස් දුන්නෙහිය. ඔබ මිය යන තුරු අල්ලාහු තආලාගේ මාර්ගයේ ජිහාද් (අධ්‍යාත්මික අරගලය/ආරක්ෂක සටන) කළෙහිය. කියාමත් (විනිශ්චය) දිනය දක්වා අල්ලාහු තආලා ඔබට සලාත් සහ සලාම් (ආශීර්වාදය සහ ශාන්තිය) ලබා දේවා.යා රසූලල්ලාහ්! අපි දුර බැහැර ස්ථානවල සිට ඔබ වෙත පැමිණියෙමු. අපි ඔබගේ ආශීර්වාද ලත් සොහොන බැහැදැකීමට, ඔබගේ යුතුකම් ඉටු කිරීමට, ඔබ එම ස්ථානයේ කළ දේ දැක ගැනීමට, ඔබව බැහැදැකීමෙන් ආශීර්වාද ලැබීමට සහ අල්ලාහු තආලා ඉදිරියේ අප වෙනුවෙන් මැදිහත් වන ලෙස ඔබෙන් ඉල්ලා සිටීමට පැමිණියෙමු. මක්නිසාද යත් අපගේ වැරදි අපව විනාශ කර ඇත. අපගේ පව් අපගේ උරහිස් මත බර වී ඇත.යා රසූලල්ලාහ්! ඔබ මැදිහත්කරු මෙන්ම මැදිහත් වීම පිළිගනු ලබන තැනැත්තාද වෙයි. මහ්මූද් (ප්‍රශංසනීය) තත්ත්වය ඔබට පොරොන්දු වී ඇත.

තවද, අල්ලාහු තආලා කුර්ආන් අල්-කරීම් හි (සූරා අන්-නිසා හි 64 වන ආයත් අල්-කරීමාවේ) අර්ථයෙන් මෙසේ ප්‍රකාශ කරයි: ‘අපි සෑම නබිවරයෙකුම එවුවේ අල්ලාහු තආලාගේ අණ පරිදි (ඔහු එවන ලද ගෝත්‍රය විසින්) කීකරු වනු ලැබීම සඳහාම පමණි. ඔවුන් තමන්ගේම නෆ්ස්වලට (තමන්ටම) අපරාධ කර ගැනීමෙන් පසු, ඔවුන් ඔබ වෙත පැමිණ, අල්ලාහු තආලාගේ සමාව ඉල්ලා සිටින්නේ නම්, මාගේ රසූල්වරයා ඔවුන්ගේ සමාව සඳහා ප්‍රාර්ථනා කරන්නේ නම්, ඔවුන් නිසැකවම අල්ලාහු තආලා අති ක්ෂමාශීලී, අති දයාන්විත බව දකිනු ඇත.’අපි ඔබගේ උසස් සන්නිධානයට පැමිණ සිටිමු. නමුත් අපි අපගේ නෆ්ස්වලට අපරාධ කර ඇත්තෙමු. අපගේ පව්වලට සමාව ලැබීමට අපි ප්‍රාර්ථනා කරමු.

යා රසූලල්ලාහ්! අල්ලාහු තආලා ඉදිරියේ අප වෙනුවෙන් මැදිහත් වුව මැනව. යා රසූලල්ලාහ්! අපි ඔබගේ මාර්ගයේ සිටින විට අපගේ ආත්මයන් ලබා ගන්නා ලෙසත්, කියාමත් (විනිශ්චය) දිනයේදී ඔබ සමඟ මහ්ෂර් (එකතු වන) ස්ථානයට යන අය අතරට අපව ඇතුළත් කරන ලෙසත්, ඔබගේ පොකුණෙන් පැමිණ පානය කිරීමට අපට අවස්ථාව ලබා දෙන ලෙසත් අල්ලාහු තආලාගෙන් ඉල්ලා සිටින මෙන් (ඔබෙන් ඉල්ලා සිටිමු). යා රසූලල්ලාහ්! අපි ඔබගේ මැදිහත් වීම ඉල්ලා සිටිමු.”ඉන්පසු සූරා අල්-හෂ්‍ර් හි 10 වන ආයත් අල්-කරීමාව (ශුද්ධ වූ වාක්‍යය) අර්ථයෙන් මෙසේ පාරායනය කළ යුතුය: “… යා අපගේ රබ්බ් (පරමාධිපතියාණෙනි)! අපට සහ අපට පෙර ජීවත් වූ අපගේ විශ්වාසවන්ත සහෝදරයන්ට සමාව දුන මැනව! ඊමාන් (විශ්වාසය) ඇති අය කෙරෙහි අපගේ හදවත් තුළ කිසිදු වෛරයක් ඉතිරි නොකරනු මැනව! යා අපගේ රබ්බ්! ඔබ නිසැකවම දයාන්විත සහ කරුණාභරිතය!”

ඉන්පසු ඔබ ඔවුන්ගේ සුබ පැතුම් එවූ අයගේ සලාම් (ශාන්තිය) ප්‍රකාශ කර, “අස්සලාමු අලෛක යා රසූලල්ලාහ්! මෙම පුද්ගලයා ඔබ අල්ලාහු තආලා ඉදිරියේ ඔහු වෙනුවෙන් මැදිහත්කරුවෙකු වනු ඇතැයි ප්‍රාර්ථනා කරයි. ඔහු වෙනුවෙන් සහ සියලුම මුස්ලිම්වරුන් වෙනුවෙන් මැදිහත් වුව මැනව,” යැයි පවසා, ඔබ කැමති වාර ගණනක් සලවාත් පවසන්න.

ඉන්පසු, ඔබගේ දකුණට මීටර් භාගයක් පමණ ගමන් කර, හස්‍රත් අබූ බක්‍ර් තුමාගේ ආශීර්වාද ලත් හිසට අනුරේඛීයව, එතුමාට මෙසේ පවසමින් සලාම් කියන්න: “අස්සලාමු අලෛක යා ඛලීෆත රසූලිල්ලාහ්! (යා රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ඛලීෆාවරයාණෙනි, ඔබට ශාන්තිය අත්වේවා!) අස්සලාමු අලෛක යා රෆීකහු ෆිල්-ගාර්! (ගුහාවේ එතුමාණන්ගේ සගයාණෙනි, ඔබට ශාන්තිය අත්වේවා!) අස්සලාමු අලෛක යා අමීනහු අලල්-අස්‍රාර්! (රහස්‍ය කාරණාවලදී එතුමාණන්ගේ විශ්වාසවන්තයාණෙනි, ඔබට ශාන්තිය අත්වේවා!) මෙම උම්මාවේ (ප්‍රජාවේ) ඉමාම්වරයා (නායකයා) ලෙස අල්ලාහු තආලා ඔබට උසස්ම විපාකය ලබා දේවා. ඔබ ඉතාම සුන්දර ආකාරයෙන් රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ඛලීෆාවරයා බවට පත් විය. ඔබ හැකි උපරිම අයුරින් එතුමාණන්ගේ උසස් සුන්නාව අනුගමනය කළෙහිය. ඔබ මුර්තද්වරුන්ට (ධර්මයෙන් ඉවත් වූවන්ට) සහ නිවැරදි මාර්ගයෙන් බැහැර වූවන්ට එරෙහිව සටන් කළෙහිය. ඔබ සැමවිටම සත්‍යය කතා කළෙහිය. ඔබ මිය යන තුරු නිවැරදි මාර්ගයේ සිටි අයට උපකාර කළෙහිය. අල්ලාහු තආලාගේ සලාම්, දයාව සහ ආශීර්වාදය ඔබ වෙත වේවා! මාගේ අල්ලාහ්! අපගේ හදවත් තුළ එතුමාගේ ආදරය තිබියදී ඔබගේ දයාවෙන් අපගේ ආත්මයන් ලබා ගනු මැනව.

එතුමාණන් (රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) වෙත අපගේ පැමිණීම නිෂ්ඵල එකක් නොකරනු මැනව!”

“අපගේ රබ්! අපටත්, අපට පෙර ජීවත් වූ අපගේ විශ්වාසවන්ත සහෝදරයන්ටත් සමාව දෙනු මැනව! ඊමාන් (විශ්වාසය) ඇති අයට එරෙහිව අපගේ හදවත් තුළ කිසිදු වෛරයක් ඉතිරි නොකරනු මැනව! අපගේ රබ්තුමාණෙනි! ඔබ නියත වශයෙන්ම අනුකම්පාසහගත සහ දයාන්විතය!”
(හෂ්‍ර්: 10)

ඉන්පසු, නැවතත් දකුණට මීටර් භාගයක් පමණ ගමන් කර, හස්‍රත් උමර් තුමාගේ සොහොනට අනුරේඛීයව, එතුමාට මෙසේ පවසමින් සලාම් කියන්න: “අස්සලාමු අලෛක යා අමීර්-අල්-මුඃමිනීන්! (විශ්වාසවන්තයින්ගේ නායකයාණෙනි, ඔබට ශාන්තිය අත්වේවා!) අස්සලාමු අලෛක යා මුස්හිර්-අල්-ඉස්ලාම්! (ඉස්ලාමය විදහා දක්වන්නාණෙනි, ඔබට ශාන්තිය අත්වේවා!) අස්සලාමු අලෛක යා මුක්සිර්-අලස්නාම්! (පිළිම විනාශ කරන්නාණෙනි, ඔබට ශාන්තිය අත්වේවා!) අල්ලාහු තආලා ඔබට උසස්ම විපාකය ලබා දේවා. ඔබ ඔබගේ ජීවිත කාලය තුළදී මෙන්ම ඔබගේ මරණයෙන් පසුවද ඉස්ලාමයට සහ මුස්ලිම්වරුන්ට උපකාර කළෙහිය. ඔබ අනාථයන් ආරක්ෂා කළෙහිය. ඔබ ඔබගේ නෑදෑයින්ට යහපත් වූයෙහිය. මුස්ලිම්වරුන් සඳහා, ඔබ ඔවුන් සතුටු වූ, නිවැරදි මාර්ගයේ ගමන් කළ මෙන්ම ජනතාව නිවැරදි මාර්ගයට යොමු කළ මඟ පෙන්වන්නෙකු වූයෙහිය. ඔබ ඔවුන්ගේ කටයුතු පිළිවෙලට තැබුවෙහිය. ඔබ ඔවුන්ගේ දිළිඳුන් පොහොසත් කර ඔවුන්ගේ තුවාල සුවපත් කළෙහිය. අල්ලාහු තආලාගේ සලාම්, දයාව සහ ආශීර්වාදය ඔබ වෙත වේවා!”

ඉන්පසු, හස්‍රත් අබූ බක්‍ර් තුමාට සහ හස්‍රත් උමර් තුමාට ආමන්ත්‍රණය කරමින්, ඔබ මෙසේ පැවසිය යුතුය: “අස්සලාමු අලෛකුමා යා දජීඅය්-රසූලිල්ලාහ් ව රෆීකයිහි ව වසීරයිහි ව මුෂීරයිහි වල් මුආවිනයිනි ලහූ අලල්-කියාමි ෆිද්-දීනි වල්-කාඉමයිනි බඃදහූ බි-මසාලිහිල්-මුස්ලිමීන්! (රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සගයන් දෙදෙනාණෙනි, එතුමාණන්ගේ මිතුරන් දෙදෙනාණෙනි, එතුමාණන්ගේ අමාත්‍යවරුන් දෙදෙනාණෙනි, එතුමාණන් ගේ උපදේශකවරුන් දෙදෙනාණෙනි, දහමෙහි ස්ථාවරව සිටීමට එතුමාණන්ට උපකාර කළ දෙදෙනාණෙනි, එතුමාණන්ගෙන් පසුව මුස්ලිම්වරුන්ගේ යහපත උදෙසා ක්‍රියා කළ දෙදෙනාණෙනි, ඔබ දෙපළටම ශාන්තිය අත්වේවා!) අල්ලාහු තආලා ඔබට ඉතාම සුන්දර විපාකය ලබා දේවා. රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් අප වෙනුවෙන් මැදිහත් වීමටත්, අපගේ සඃයි (උත්සාහය) පිළිගන්නා ලෙසත්, මුස්ලිම්වරුන් ලෙස අපගේ ආත්මයන් ලබා ගන්නා ලෙසත්, මුස්ලිම්වරුන් ලෙස අපව නැවත නැගිටුවන ලෙසත්, කියාමත් (විනිශ්චය) දිනයේදී රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ට සමීප අය අතර අපව නැවත නැගිටුවන ලෙසත් අල්ලාහු තආලාගෙන් ඉල්ලා සිටින ලෙස රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ඉදිරියේ අපි ඔබ දෙපළව අපගේ අතරමැදියන් ලෙස සලකමු.”

ඉන්පසු ඔබ ඔබ වෙනුවෙන්, ඔබගේ දෙමාපියන් වෙනුවෙන්, ප්‍රාර්ථනා ඉල්ලා සිටි අය වෙනුවෙන් සහ සියලුම මුස්ලිම්වරුන් වෙනුවෙන් ප්‍රාර්ථනා කළ යුතුය.මීළඟට, ඔබ අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් මුහුණ දෙසට හැරී, මෙසේ පැවසීමෙන් පසු: “මාගේ අල්ලාහ්! ඔබ (අර්ථයෙන්) පවසන්නෙහිය: ‘අපි සෑම නබිවරයෙකුම එවුවේ අල්ලාහු තආලාගේ අණ පරිදි (ඔහු එවන ලද ගෝත්‍රය විසින්) කීකරු වනු ලැබීම සඳහාම පමණි. ඔවුන් තමන්ගේම නෆ්ස්වලට (තමන්ටම) අපරාධ කර ගැනීමෙන් පසු, ඔවුන් ඔබ වෙත පැමිණ, අල්ලාහු තආලාගේ සමාව ඉල්ලා සිටින්නේ නම්, මාගේ රසූල්වරයා ඔවුන්ගේ සමාව සඳහා ප්‍රාර්ථනා කරන්නේ නම්, ඔවුන් නිසැකවම අල්ලාහු තආලා අති ක්ෂමාශීලී, අති දයාන්විත බව දකිනු ඇත.’ 12 මාගේ රබ් (පරමාධිපතියාණෙනි)! ඔබගේ උසස් වචනයට අනුකූල වෙමින් සහ ඔබගේ අණට කීකරු වෙමින්, ඔබගේ ප්‍රියතම නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ මැදිහත් වීම ඔබ ඉදිරියේ අපි අයැද සිටිමු,” ඉන්පසු ඔබ මීට පෙර (අර්ථයෙන්) පැවසූ, සූරා අල්-හෂර් හි 10 වන ආයත් අල්-කරීමාව (ශුද්ධ වූ වාක්‍යය) වන පහත ප්‍රාර්ථනාව පවසන්න: “… යා අපගේ රබ්බ්! අපට සහ අපට පෙර ජීවත් වූ අපගේ විශ්වාසවන්ත සහෝදරයන්ට සමාව දුන මැනව! ඊමාන් (විශ්වාසය) ඇති අය කෙරෙහි අපගේ හදවත් තුළ කිසිදු වෛරයක් ඉතිරි නොකරනු මැනව! යා අපගේ රබ්බ්! ඔබ නිසැකවම දයාන්විත සහ කරුණාභරිතය!”ඉන්පසු ඔබ “රබ්බනග්ෆිර් ලනා ව ලිආබා-ඉනා ව ලි-උම්මහාතිනා ව ලි-ඉඛ්වානිනල්-ලසීන සබකූනා බිල්-ඊමානි” “රබ්බනා ආතිනා...” (අපගේ පරමාධිපතියාණෙනි, අපට ලබා දෙනු මැනව...) සහ “සුබ්හාන රබ්බික...” යන ආයත් අල්-කරීමාවන් පාරායනය කර හුජ්‍රා අස්-සආදත් (ආශීර්වාද ලත් කුටිය) බැහැදැකීම සම්පූර්ණ කරන්න.

ඉන්පසු, ඔබ රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සොහොන සහ මින්බරය (දේශනා පීඨිකාව) අතර පිහිටි රව්දා අල්-මුතහ්හරා (පවිත්‍ර උද්‍යානය) වෙත පැමිණෙන්න. මෙය හතරැස් හැඩැති ස්ථානයකි. ඔබ කැමති තරම් මෙහි සලාතය ඉටු කර ප්‍රාර්ථනා කළ යුතුය. තස්බීහ් (අල්ලාහ්ව මහිමයට පත් කිරීමේ වදන්) පවසන්න. අල්ලාහු තආලාට ප්‍රශංසා කරන්න. ඉන්පසු ඔබ මින්බරය වෙත පැමිණ, රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාදය ලබා ගැනීමේ අරමුණින්, අපගේ නායකයාණන් වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ඛුත්බා (දේශනාව) පවත්වන විට එතුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් අත තැබූ ස්ථානයේ ඔබගේ අත තබන්න. මෙහි රකඅත් දෙකක සලාතයක් ඉටු කරන්න.

ඔබගේ පැතුම් ඉටු කර දෙන ලෙස අල්ලාහු තආලාට අයැදින්න. අල්ලාහු තආලාගේ උදහසින් එතුමාණන්ගේ දයාව තුළ රැකවරණය පතන්න. ඉන්පසු ඔබ හන්නානා කණුව තිබූ ස්ථානයේ තබා ඇති කණුව වෙත පැමිණෙන්න. හන්නානා යනු අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ඛුත්බා (දේශනාව) පැවැත්වීම සඳහා මින්බරයට (දේශනා පීඨිකාවට) ගොස් එය අතහැර දැමීම නිසා විලාප නැගූ, පසුව රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පහළට පැමිණ එය වැළඳගත් විට සැනසීම ලැබූ කණුවයි. ඉන්පසු ඔබ හස්‍රත් අබූ ලුබාබා තුමා තමන්ව බැඳ තව්බා කළ කණුව වෙත පැමිණෙන්න. මෙහිදී, ඔබ රකඅත් දෙකක සලාතයක් ඉටු කර අල්ලාහු තආලාට තව්බා සහ ඉස්තිග්ෆාර් (සමාව අයැදීම) කරන්න. ඔබ කැමති පරිදි ප්‍රාර්ථනා කරන්න.ඔබ මෙහි රැඳී සිටින කාලය තුළ, ඔබ ඔබගේ රාත්‍රීන් කුර්ආන් අල්-කරීම් පාරායනය කරමින්, අල්ලාහු තආලාගේ නාමය සිහිපත් කරමින්, මින්බරය (දේශනා පීඨිකාව) සහ සොහොන අසල රහසිගතව සහ විවෘතව ප්‍රාර්ථනා කරමින් සහ රාබිතා (තම හදවත අව්ලියා කෙනෙකුගේ හදවතට බැඳ තබා ගැනීම) කරමින් ගත කළ යුතුය.

අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් සොහොන බැහැදැකීමෙන් පසු බකී සුසාන භූමියට ගොස් එය බැහැදැකීම මුස්තහබ් (ප්‍රිය කරන ලද ක්‍රියාවක්) වේ. ඉන්පසු අනෙකුත් සොහොන්, විශේෂයෙන් සයියිද් අෂ්-ෂුහදා (ප්‍රාණත්‍යාගීන්ගේ නායකයා) වන හස්‍රත් හම්සා තුමාගේ සොහොන බැහැදැකිය යුතුය. එසේම, බකී හි, හස්‍රත් අබ්බාස් තුමා, හසන් ඉබ්නු අලී තුමා, සෙයින් අල්-ආබිදීන් තුමා, එතුමාගේ පුත් මුහම්මද් බාකිර් තුමා සහ එතුමාගේ පුත් ජඃෆර් අස්-සාදික් තුමා, අමීර් අල්-මුඃමිනීන් හස්‍රත් උස්මාන් තුමා, අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ පුත් ඉබ්‍රාහීම් (අලෛහිස්සලාම්) තුමා, අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් භාර්‍යාවන්, එතුමාණන්ගේ පියාගේ නැන්දණිය වන සෆිය්‍යා තුමිය සහ තවත් බොහෝ සහාබාවරුන්ගේ සහ තාබිඊන්වරුන්ගේ (රදියල්ලාහු අන්හුම් අජ්මඊන් - අල්ලාහ් ඔවුන් සියල්ලන් කෙරෙහි සතුටු වේවා) සොහොන් බැහැදැකිය යුතුය. ඔබ බකී හි ෆාතිමා පල්ලියේ සලාතය ඉටු කළ යුතුය.බ්‍රහස්පතින්දා උහුද්හි ප්‍රාණත්‍යාගීන් (ෂුහදාවරුන්) බැහැදැකීම මුස්තහබ් (ප්‍රිය කරන ලද ක්‍රියාවක්) වේ. එහිදී ඔබ මෙසේ පැවසිය යුතුය: “සලාමුන් අලෛකුම් බිමා සබර්තුම්. ෆනිඃම උක්බද්දාර්. (ඔබ ඉවසීමෙන් කටයුතු කළ නිසා ඔබට ශාන්තිය අත්වේවා. අවසාන නිවහන කොතරම් යහපත්ද!) සලාමුන් අලෛකුම් යා අහ්ල දාර්-ඉල්-කව්ම්-ඉල්-මුඃමිනීන් ව ඉන්නා ඉන්ෂාඅල්ලාහු අන් කරීබින් බික්කුම් ලාහිකූන්.” (විශ්වාසවන්ත ජනතාවගේ නිවසේ වැසියනි, ඔබට ශාන්තිය අත්වේවා! අල්ලාහ්ගේ කැමැත්ත පරිදි නුදුරේදීම අපිද ඔබ හා එක්වන්නෙමු.) ඉන්පසු ආයත් අල්-කුර්සී සහ සූරා අල්-ඉඛ්ලාස් පාරායනය කරන්න.

හුජ්‍රා අස්-සආදත් (ආශීර්වාද ලත් කුටිය) බැහැදකින අය ඉතා සුපරීක්ෂාකාරී විය යුතු අතර ඔවුන්ගේ හදවත් තුළ ලෞකික සිතුවිලි නොතිබිය යුතුය. ඔවුහු මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් නූර් (ආලෝකය) සහ එතුමාණන්ගේ උසස් තත්ත්වය ගැන සිතිය යුතුය. ලෞකික කටයුතු, උසස් තනතුරු දරන පුද්ගලයන් හමුවීම සහ ප්‍රතිලාභ ලබා ගැනීම, සහ වෙළඳාම වැනි සිතුවිලි සමඟ කරන ලද ප්‍රාර්ථනා අල්ලාහු තආලා පිළිගන්නේ නැත; ඔවුහු ඔවුන්ගේ පැතුම් ඉටු කර නොගනු ඇත.

හුජ්‍රා අස්-සආදත් බැහැදැකීම ඉතා ගෞරවනීය ඉබාදත් (නමස්කාර) ක්‍රියාවකි. මෙය විශ්වාස නොකරන අය ඉස්ලාමයෙන් ඉවත් විය හැකි යැයි බියක් ඇත. මක්නිසාද යත් ඔවුහු අල්ලාහු තආලාට, එතුමාණන්ගේ රසූල්වරයාට (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) සහ සියලුම මුස්ලිම්වරුන්ට විරුද්ධ වනු ඇත. මාලිකී විද්වතුන් කිහිප දෙනෙකු අපගේ නායකයාණන් වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ව බැහැදැකීම වාජිබ් (අනිවාර්‍ය) බව පැවසුවද, එය මුස්තහබ් බව ඒකමතිකව ප්‍රකාශ කර ඇත.

අස්-සුබ්හු බදා

අස්සුබ්හු බදා මින් තල්අතිහී
වල්ලයිලු දජා මින් වෆ්‍රතිහී
ෆාකර් රුසුලා ෆස්ලන් ව උලා
අහ්දස් සුබුලා ලි දලාලතිහී
එතුමාණන්ගේ වත කමලින් උදෑසන නූර් (ආලෝකය) පැමිණේ.
එතුමාණන්ගේ කේශ කලාපයෙන් රාත්‍රියේ අන්ධකාරය පැමිණේ.
එතුමාණන්ගේ ගුණයෙන් සහ උත්තරීතර බවින්, එතුමාණෝ සියලු රසූල්වරුන්ට (දූතවරුන්ට) වඩා ශ්‍රේෂ්ඨය.
මඟ පෙන්වීම ලද්දෝ එතුමාණන්ගේ පෙන්වා දීමෙන් මාවත සොයා ගත්හ.
කන්සුල් කරමී මව්ලන්නිඅමී
හාදිල් උමමී ලි ෂරීඅතිහී
අස් කන්නසබී අඃලල්-හසෙබී
කුල්ලුල්-අරබී ෆී-හිස්මතිහී
ත්‍යාගශීලීත්වයේ එම උල්පත එතුමාණන්ගේ නිධානයෙන් පිරිනැමීය.
එතුමාණෝ ජනයා දහම සහ මඟ පෙන්වීම වෙත ගෙන ගියහ.
එතුමාණන්ගේ පරම්පරාව පිරිසිදුය, එතුමාණන්ගේ මහිමය උසස්‍ය.
සියලු අරාබිවරු එතුමාණන්ගේ සේවය යටතේය.
සඅතිෂ්-ෂජරූ නතකල් හජරූ
ෂුක්කල් කමරූ බි ඉෂාරතිහී
ජිබ්‍රීලූ අතා ලයිලතේ ඉස්‍රා
වර්-රබ්බු දආ ලි-හද්‍රතිහී
එතුමාණන් ඉදිරියේ ගස් දිව ගියේය, ගල් කතා කළේය,
එතුමාණන්ගේ සංඥාවෙන්, සඳ දෙකඩ විය.
ඉස්‍රා රාත්‍රියේදී, ජබ්‍රාඊල් (අලෛහිස්සලාම්) තුමා එතුමාණන් වෙත පැමිණියේය,
තවද එතුමාණන්ගේ රබ්බ් (පරමාධිපතියාණන්) එතුමාණන්ව සිය සන්නිධානයට ආරාධනා කළේය.
නාලෙෂ්-ෂරෆා වල්ලාහු අෆා
අම්මා සලෆා මින් උම්මහිහී

ෆ මුහම්මදුනා හුව සයියිදූනා
ෆල් ඉස්සුලනා බි ඉජාබතිහී

එතුමාණෝ උසස් තනතුරු ලැබූහ,
අල්ලාහ් එතුමාණන්ගේ උම්මාවට (ප්‍රජාවට) සමාව දුන්නේය.
අපගේ මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ, එතුමාණෝ අපගේ නායකයාණෝය,
අපි එතුමාණන්ව පිළිගත් බැවින්, මහිමය අපගේය.
අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු රවාහා (රදියල්ලාහු අන්හු)

“(යා ආදම්!) අලයිහිස්සලාම්, ඔහු ඔබගේ පරම්පරාවෙන් පැමිණෙන නබිවරයෙකි. මා ඔහුව නිර්මාණය නොකළේ නම්, මම ඔබව සහ ඔබගේ පරම්පරාව නිර්මාණය නොකරන්නෙමි. ඔබ ඔහුව මැදිහත්කරුවෙකු කරගත් බැවින්, මම ඔබට සමාව දී ඇත්තෙමි.”
හදීස් කුද්සි