Паёмбари маҳбуби ман

Фарзандони Сарвари мо, Паёмбар

Сарвари мо, Паёмбар, ҳафт фарзанд дошт: се писар ва чор духтар. Ғайр аз ҳазрати Фотима, ҳамаашон пеш аз Сарвари мо Расулуллоҳ вафот карданд. Насли Паёмбари маҳбуби мо аз модари мо ҳазрати Фотима давом ёфт. Насли набераи Ӯ ҳазрати Ҳусайнро «сайид» ва насли ҳазрати Ҳасанро «шариф» меноманд. Эҳтиром ба сайидон ва шарифон эҳтиром ба Сарвари мо, Паёмбар, аст. Дӯст доштани сайидон ва шарифон сабаб мешавад, ки инсон дар нафаси охирин бо имон аз дунё равад.

Қосим (разияллоҳу анҳ): Аввалини се писари Расулуллоҳ аст. Аз ин рӯ Расулуллоҳро «Абулқосим» мегуфтанд. Пеш аз нубувват дар Макка ба дунё омад. Модараш Хадичаи Кубро аст. Дар ҳабдаҳмоҳагӣ вафот кард.1

Зайнаб (разияллоҳу анҳо): Нахустини чор духтари Расулуллоҳ аст. Вақте ки Паёмбари мо сисола буд, ба дунё омад. Пеш аз нубувват ба Абулос ибни Рабеъ, хоҳарзодаи модараш Хадича, ба шавҳар баромад.2 Абулос аввал имон наовард. Дар ғазваи Бадр асир афтод ва бо ин шарт озод шуд, ки занашро ба Мадина фиристад. Вай Зайнабро ҳамроҳи бародари худ фиристод, вале кофирон Зайнабро дар нимароҳ баргардонданд. Расул алайҳиссалом Зайд ибни Ҳорисаро ба Макка фиристод ва Зайнабро шабона пинҳонӣ ба Мадина оварданд. Абулос пас аз сафари Ҳудайбия имон овард ва Зайнабро боз ба ӯ супурданд. Дар соли ҳаштуми ҳиҷрат, дар сию яксолагӣ вафот кард. Аз ӯ ду фарзанд монд: яке Алӣ, ки наздик ба синни балоғат вафот кард, ва дигаре Умома. Зайнаб онҳоро ба Фотима разияллоҳу анҳо васият карда, ба Имом Алӣ супурда буд. Писараш Алӣ ҳангоми фатҳи Макка бар шутури Расулуллоҳ, дар паси Ӯ савор буд. Умомаро бошад, ҳазрати Алӣ ба никоҳи худ даровард.3

Руқайя (разияллоҳу анҳо): Духтари дуюми Сарвари мо Расулуллоҳ аст. Вақте ки Паёмбари мо сию сесола буд, ба дунё омад. Модараш Хадичаи Кубро аст. Бисёр зебо буд. Ҳамсари ҳазрати Усмон аст. Пештар номзади Утба, писари Абӯлаҳаб, буд. Абӯлаҳаб ва занаш барои озор додани Расулуллоҳ писарашонро аз ин кор боздоштанд. Чун сураи «Таббат ядо» нозил шуд, Утба пеш аз тӯй ӯро талоқ дод. Баъд ваҳй омад ва Руқайя ба никоҳи ҳазрати Усмон даромад. Якҷоя ду бор ба Ҳабашистон ва баъд ба Мадинаи мунаввара ҳиҷрат карданд. Ҳазрати Руқайя дар бисту дусолагӣ, пеш аз ғазваи Бадр, бемор шуд. Ба ҳазрати Усмон амр шуд, ки ба Бадр наояд ва ба хизмати занаш машғул бошад. Руқайя ҳамон рӯзе, ки муждаи пирӯзии Бадр ба Мадинаи мунаввара расид, вафот кард ва ҳамон рӯз дафн шуд.4

Умму Кулсум (разияллоҳу анҳо): Духтари сеюми Расулуллоҳ аст. Номзади Утайба, писари дуюми Абӯлаҳаб, буд. Чун сураи «Таббат ядо» нозил шуд, Утайба ҳанӯз тӯй нашуда ӯро талоқ дод ва ба Расулуллоҳ суханони ранҷовар гуфт. Он гоҳ Сарвари мо Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам ӯро нафрин кард ва фармуд: «Ё Раббӣ! Яке аз дарандагонатро бар ӯ мусаллат гардон!» Дар роҳи Шом шере ӯро пора-пора кард. Пас аз вафоти Руқайя ваҳй омад ва Умму Кулсум ҳам ба никоҳи ҳазрати Усмон даромад. Дар соли нӯҳуми ҳиҷрат вафот кард. Намози ҷанозаашро Расулуллоҳ имомат кард; ҳангоми дафн дар канори қабраш истода буд ва аз чашмони муборакаш ашк мерехт.5

Фотима (разияллоҳу анҳо): Духтари чоруми Расулуллоҳ, ҳамсари ҳазрати Алӣ ва хушдомани ҳазрати Умар аст. Дар вақти никоҳ понздаҳсола буд.6 Дар китоби «ал-Мавоҳибул-ладуния», дар баёни ғазваи Савиқ, навишта шудааст, ки маҳраш чорсад мисқол нуқра буд, ки ба 57,14 мисқол тилло баробар аст. (Имрӯз ба 38 лираи тилло баробар аст.) Алӣ разияллоҳу анҳ он вақт бисту панҷсола буд. Фотима аз Аҳли байт аст. Сафедрӯй ва бисёр зебо буд. Сенздаҳ сол пеш аз ҳиҷрат дар Макка ба дунё омад ва дар соли ёздаҳум, дар бисту чорсолагӣ вафот кард. Се писар, Ҳасан, Ҳусайн ва Муҳсин, ва ду духтар, Умму Кулсум ва Зайнаб, дошт.7

Насли Расулуллоҳ аз Фотима давом ёфт. Зайнаб ба Абдуллоҳ ибни Ҷаъфари Тайёр ба шавҳар баромад ва аз онҳо Алӣ ва Умму Кулсум ном фарзандон ба дунё омаданд. Насли онҳоро «шарифи Ҷаъфарӣ» меноманд.

«Аҳли байти ман монанди киштии Нӯҳ алайҳиссалом ҳастанд. Ҳар кӣ ба онҳо пайравӣ кунад, наҷот меёбад ва онҳое, ки аз он қафо монанд, ҳалок мешаванд» Ҳадиси шариф

1. Ҷаннатулбақеъ – Мадинаи мунаввара
2. Аҳли байт
3. Банотун-Набӣ (духтарони Сарвари мо, Паёмбар)
4. Шуҳадоул-Бақеъ (шаҳидони Ҷаннатулбақеъ)
5. Азвоҷун-Набӣ (ҳамсарони Сарвари мо, Паёмбар)
6. Имом Молик.

Ҳолати мақбараҳои Ҷаннатулбақеъ пеш аз хароб шудан

Абдуллоҳ (разияллоҳу анҳ): Охирин фарзанди Расулуллоҳ аз Хадичаи Кубро аст. Пас аз нубувват ба дунё омад ва ҳанӯз ширхора буд, ки вафот кард. Вайро Тайиб ва Тоҳир низ меноманд. Чун Абдуллоҳ вафот кард, Ос ибни Воил гуфт: «Муҳаммад абтар шуд», яъне наслаш бурида шуд. Аллоҳ таъоло бо сураи «Инно аътайно» ба Оси кофир ҷавоб фармуд.8

Иброҳим (разияллоҳу анҳ): Сеюмини писарони Расулуллоҳ ва охирини ҳамаи фарзандони Ӯст. Писари ҳазрати Мория аст, ки Муқавқис, волии Ҳиракл дар Миср, ӯро ба сифати ҳадя фиристода буд. Дар соли ҳаштуми ҳиҷрат ба дунё омад ва дар яку нимсолагӣ вафот кард. Дар рӯзҳои бемориаш Расулуллоҳ ӯро ба оғӯш мегирифт ва аз чашмони муборакаш ашк мерехт. Чун Иброҳим вафот кард, фармуд: «Эй Иброҳим! Аз марги ту бисёр андӯҳгин шудем. Чашмонамон гиря мекунад, дилҳоямон месӯзад; вале сухане намегӯем, ки Парвардигорамонро ранҷонад.»9 Ӯро дар Ҷаннатулбақеъ дафн карданд. Он рӯз офтоб гирифт. Мардум гуфтанд: «Офтоб барои марги ӯ гирифт.» Сарвари мо Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам инро шунида, фармуд: «Моҳ ва офтоб ду махлуқи Аллоҳ таъоло ҳастанд, ки бар вуҷуд ва ягонагии Ӯ далолат мекунанд. Барои марг ё зиндагии ҳеҷ кас гирифта намешаванд. Ҳар гоҳ гирифтани онҳоро бинед, Аллоҳ таъолоро ёд кунед!»

Илоҳо! Ба хотири фарзандони Фотима,
Сухани охиринам калимаи тавҳид бошад!
Хоҳ ин дуоямро рад кунӣ, хоҳ қабул,
Ман ба домани Аҳли байти Набӣ часпидаам.

Аҳли байти Расул (Оли Расул – Оли Або)

Аллоҳ таъоло дар Қуръони карим ба Аҳли байт мефармояд, ки маънояш чунин аст: «Аллоҳ таъоло мехоҳад, ки аз шумо риҷсро, яъне ҳар айбу палидиро дур кунад ва шуморо бо покии комил пок гардонад.»10

Асҳоби киром пурсиданд: «Ё Расулаллоҳ! Аҳли байт киҳоянд?» Ҳамон лаҳза Имом Алӣ омад. Расулуллоҳ ӯро зери ҷомаи муборакаш гирифт. Баъд як-як Фотимаи Заҳро, Имом Ҳасан ва Имом Ҳусайн омаданд. Ҳар якеро дар як паҳлӯи худ гирифт ва фармуд: «Инҳоянд Аҳли байти ман.» Ба ин бузургворон «Оли Або ва Оли Расул» низ гуфта мешавад.11

Дӯст доштани Аҳли байти Паёмбар сабаб мешавад, ки инсон бо имон ба охират равад ва дар нафаси охирин ба саломат расад. Дӯст доштани Аҳли байт бар ҳар мӯъмин фарз аст. Сарвари олам саллаллоҳу алайҳи ва саллам дар ҳадиси шарифе мефармояд: «Аҳли байти ман монанди киштии Нӯҳ алайҳиссалом ҳастанд. Ҳар кӣ ба онҳо пайравӣ кунад, наҷот меёбад ва онҳое, ки аз он қафо монанд, ҳалок мешаванд.»12

Фазилату камолоти Аҳли байти Паёмбар бисёр аст; шумурдан ба поёнаш намерасонад. Баён ва васфи онҳо аз тавони инсон берун аст. Арзиш ва бузургии онҳо танҳо бо оёти карима фаҳмида мешавад.

Алӣ ва Ҳасан, Ҳусайн он ҷоянд,
Муҳаббаташон дар дил аст ва меҳрашон дар ҷон.
Фардо, дар рӯзи маҳшар, дар девони бузург,
Ё Муҳаммад, ҷонам орзумандат аст.
Кӯҳи Арафот кӯҳи мост,
Он ҷо дуои мо қабул мешавад;
Дар Мадина Паёмбари мо оромидааст,
Ё Муҳаммад, ҷонам орзумандат аст.

Имом Шофеъӣ инро ба беҳтарин ваҷҳ баён карда, гуфтааст: «Эй Аҳли байти Расул! Аллоҳ таъоло дар Қуръони карим ба дӯст доштани шумо амр мекунад. Қабул нашудани намози касоне, ки дар намозҳояшон барои шумо дуо намекунанд, арзиш ва дараҷаи баланди шуморо нишон медиҳад. Шарафи шумо чӣ қадар бузург аст, ки Аллоҳ таъоло дар Қуръони карим ба шумо салом мефиристад!» Ҳазрати Анас мегӯяд: «Аз Расулуллоҳ пурсиданд: „Аз миёни Аҳли байт киро бештар дӯст медоред?“ Фармуд: „Ҳасан ва Ҳусайнро.“»13

Ҳазрати Абӯҳурайра мегӯяд: «Дар назди Расулуллоҳ будам. Ҳасан омад. Расулуллоҳ фармуд: „Ё Раббӣ! Ман ӯро дӯст медорам. Ту низ ӯро дӯст бидор ва дӯстдорони ӯро низ дӯст бидор“; ва бори дигар фармуд: „Ҳасан ва Ҳусайн гулҳои хушбӯи ман дар дунёянд.“» Сарвари мо, Паёмбар, боз фармуд: «Пас аз худ ду чизро барои шумо мегузорам. Агар ба онҳо чанг занед, гумроҳ намешавед. Аввалӣ аз дуюмӣ бузургтар аст: яке китоби Аллоҳ таъоло, Қуръони карим аст, ки ресмоне маҳкам аст, аз осмон то замин кашида шуда. Дуюмӣ Аҳли байти ман аст. Ин ду аз якдигар ҷудо намешаванд. Ҳар кӣ ба ин ду пайравӣ накунад, аз роҳи ман ҷудо мешавад.»14

Боре ҳазрати Ҳасан ва ҳазрати Ҳусайн (разияллоҳу анҳумо) бемор шуда буданд. Сарвари мо, Паёмбар, ба ҳазрати Алӣ ва ҳазрати Фотима фармуд: «Барои ин ҷигарбандонатон назре кунед!» Ҳазрати Алӣ, модари мо Фотима ва канизашон, ки Физза ном дошт, ҳар кадом назр карданд, ки се рӯз рӯза гиранд. Он ду гули хушбӯи Ҷаннат шифо ёфтанд, вале дар хона чизе барои хӯрдан набуд. Ҳазрати Алӣ аз як яҳудӣ се соъ15 ҷав қарз гирифт. Ҳар се ба рӯзаҳои назрии худ ният карданд. Ҳазрати Фотима як паймона аз он ҷавро орд карда, панҷ нон пухт. Худашон ҳам панҷ нафар буданд. Вақти ифтор расид. Як нонро пеши ҳазрати Алӣ, якеро пеши ҳазрати Ҳасан, якеро пеши ҳазрати Ҳусайн, якеро пеши Физзаи каниз ва якеро пеши худ гузошт. Ҳанӯз ифтор накарда буданд, ки мискине омад ва гуфт: «Эй Аҳли байти Расулуллоҳ! Ман мискине аз мискинони мусалмонам. Ба ман хӯрок диҳед! Аллоҳ таъоло шуморо бо неъматҳои Ҷаннат подош диҳад.» Нонҳоеро, ки дар даст доштанд, ба ӯ садақа доданд ва худашон бо об ифтор карданд. Рӯзи дигар боз рӯза гирифтанд. Хизматгор боз як паймона ҷавро орд карда, панҷ нон пухт. Вақти ифтор нонҳоро пеши худ гузошта буданд, ки ятиме омад. Ҳар панҷ нафар нонҳояшонро ба ӯ доданд, он ятимро шод карданд ва худ бо об ифтор карда, хобиданд. Рӯзи сеюм низ рӯза гирифтанд. Аз паймонаи охирини ҷав, ки боқӣ монда буд, панҷ нон пухта, пеши худ гузоштанд. Ҳанӯз даст ба нон набурда буданд, ки асире омад ва гуфт: «Се рӯз аст, ки гуруснаам. Маро бастаанд ва хӯрок ҳам надодаанд. Барои ризои Аллоҳ таъоло ба ман раҳм кунед!» Ҳар панҷ нафар нонҳояшонро ба ӯ доданд ва боз бо об ифтор карданд. Он гоҳ Аллоҳ таъоло дар оёти каримае, ки нозил шуд, фармуд, ки маънояш чунин аст: «Инҳо ба назрҳои худ вафо карданд. Аз тарси рӯзи қиёмат, ки дароз ва пайваста аст, хӯрокҳоеро, ки сахт орзу доштанд ва дилашон мехост, ба мискин, ятим ва асирон доданд ва гуфтанд: „Мо шуморо барои ризои Аллоҳ таъоло хӯрондем. Аз шумо ба ивази он ташаккуре, чизе интизор надоштем, чизе намехоҳем.“»16 «Аз ин рӯ Ҷаноби Ҳақ ба онҳо шароби таҳур (нӯшокии бисёр пок) нӯшонд…»17 Абӯҳурайра (разияллоҳу анҳ) мегӯяд, ки Паёмбари мо фармуд: «Беҳтарини шумо касоне ҳастанд, ки пас аз ман ба Аҳли байти ман некӣ мекунанд.»

«Касоне, ки бе он ки пояшон лағжад, аз пули Сирот мегузаранд, онҳое ҳастанд, ки Аҳли байт ва асҳоби маро бисёр дӯст медоранд» Ҳадиси шариф

Ҳазрати Алӣ нақл мекунад, ки Паёмбари мо фармуд: «Дар рӯзи қиёмат барои касоне, ки ба Аҳли байти ман некӣ мекунанд, шафоат мекунам.» «Касоне, ки бе он ки пояшон лағжад, аз пули Сирот мегузаранд, онҳое ҳастанд, ки Аҳли байт ва асҳоби маро бисёр дӯст медоранд.»

Дар ҳадиси шарифе, ки ҳазрати Имоми Раббонӣ баён кардааст, фармуда шудааст: «Ҳар кӣ Алиро дӯст дорад, бешак маро дӯст доштааст. Ҳар кӣ бо ӯ душманӣ кунад, бешак бо ман душманӣ кардааст. Ҳар кӣ ӯро биранҷонад, бешак маро ранҷондааст; ва ҳар кӣ маро биранҷонад, бешак Аллоҳ таъолоро ранҷондааст.»

Сарвари мо Расулуллоҳ фармуд: «Аллоҳ таъоло ба ман амр фармуд, ки чор касро дӯст дорам ва хабар дод, ки Худаш низ онҳоро дӯст медорад.» Пурсиданд: «Онҳо киҳоянд? Номҳояшонро ба мо мегӯед?»

Фармуд: «Алӣ аз онҳост, Алӣ аз онҳост, Алӣ аз онҳост; ва Абӯзар, Миқдод ва Салмон.»

«Барои касоне, ки ба сабаби хонаводаам маро меранҷонанд, азоби сахт ҳаст.»

Дар ҳадиси шарифе низ фармуд: «Фотима ҷузъе аз ман аст (яъне порае аз ман аст). Ҳар кӣ ӯро биранҷонад, маро ранҷондааст.» Ҳазрати Абӯҳурайра мегӯяд: «Сарвари мо, Паёмбар, ба ҳазрати Алӣ фармуд: „Фотима назди ман аз ту маҳбубтар аст ва ту назди ман аз ӯ азизтарӣ (яъне арзишмандтарӣ)!“»18

Боз фармуд: «Ба ивази он ки дини исломро барои шумо овардам, аз шумо музде намехоҳам; танҳо мехоҳам, ки Аҳли байти маро, ки ба ман наздиканд, дӯст доред.»

Олимони ислом дӯст доштани Аҳли байтро шарти дар нафаси охирин бо имон рафтан донистаанд. Дар вуҷуди онҳо зарраҳое аз вуҷуди Расулуллоҳ ҳаст. Қадр кардан ва эҳтиром гузоштан ба Аҳли байт вазифаи ҳар мусалмон аст. Олими бузурги ислом, Имоми Раббонӣ (раҳматуллоҳи алайҳ) фармуд: «Падарам дар илмҳои зоҳир ва ботин, яъне дар илмҳои дил, бисёр олим буд. Ҳамеша ба дӯст доштани Аҳли байт насиҳат ва ташвиқ мефармуд ва мегуфт, ки ин муҳаббат ба инсон барои бо имон рафтан дар нафаси охирин бисёр ёрӣ мерасонад. Ҳангоме ки дар остонаи вафот буд, бар болинаш будам. Дар лаҳзаҳои охирин, вақте ки ҳушаш суст шуд, ин насиҳатҳоро ба ёдаш овардам ва пурсидам, ки он муҳаббат чӣ таъсир кардааст. Ҳатто дар он ҳол фармуд: „Дар дарёи муҳаббати Аҳли байт шино мекунам.“ Бефосила Аллоҳ таъолоро ҳамду сано гуфтам. Муҳаббати Аҳли байт сармояи Аҳли суннат аст. Ҳамаи фоидаҳои охиратро ҳамин сармоя хоҳад овард.»

Ҳазрати Фотима ва фарзандони ӯ то рӯзи қиёмат Аҳли байтанд. Агар гунаҳкор ҳам бошанд, дӯст доштани онҳо лозим аст. Дӯст доштани онҳо, бо дил, бадан ва мол ёрӣ расондан ба онҳо ва эҳтиром ва риояти онҳо сабаб мешавад, ки инсон бо имон бимирад. (Дар шаҳри Ҳамои Сурия барои сайидон маҳкамае буд. Кӯдаконе, ки аз ин хонадони муборак ба дунё меомаданд, бо ду шоҳид дар ҳузури қозӣ сабт мешуданд. Ин маҳкамаро Мустафо Рашидпошо, дӯсти содиқи инглисҳо, барҳам дод.) Имомони Аҳли суннат бештари илмҳои имону фиқҳ ва маърифатҳои тасаввуф, ҳатто илмҳои тафсир ва ҳадисро аз имомони Аҳли байт омӯхтанд. Дар тарбияи онҳо парвариш ёфтанд. Бо таваҷҷуҳи онҳо ба дараҷаҳои баланд расиданд. Аз онҳо муждаҳо гирифтанд. Мусалмонон Аҳли байти Расулуллоҳро (разияллоҳу таъоло анҳум аҷмаъин) аз ҳама бештар дӯст медоранд ва дӯстдорони Аҳли байтро низ дӯст медоранд. Дӯстдорони Аҳли байтро, яъне мусалмонони ростинеро, ки дар роҳи Аҳли байт мераванд, (Аҳли суннат) меноманд. Ҳамаи Аҳли суннат дар ҳар намозашон барои Аҳли байт дуои хайр мекунанд.

Ба мӯъмине, ки Расулро дид, номи (саҳобӣ) дода шуд;
Барои ёд кардани ҳамаашон (асҳоби киром) гуфта шуд.
Ҳар диле, ки Паёмбарро дӯст дошт, дар як лаҳза пур аз нур мешуд;
Онон, ки ёри Ӯ шуданд, дар Қуръон ситуда шуданд.
Ҳама дар роҳи Расулуллоҳ молу ҷони худро доданд;
Дар сулҳ илм паҳн мекарданд, дар ҷанг чун шер мағуриданд.
Дар ҳадиси шариф асҳоб ба ситораҳо монанд карда шуданд;
Ҳар кӣ ба ҳар яке аз онҳо пайравӣ кунад, ба роҳҳои равшан мерасад.
Асҳоб якдигарро бисёр дӯст медоштанд ва якдигарро меситуданд;
Мусалмононе, ки пас аз онҳо омаданд, ҳама чунин гуфтанд.
Қуръон ва ҳадисҳоро онҳо ба мо расониданд;
Покии дилҳояшон ба зеҳнҳо итминон бахшид.
Агар ба яке аз онҳо дашном дода шавад, дини ислом захм мебардорад;
Ҳар кӣ саҳобиро бад гӯяд, Қуръони каримро беэътибор месозад.
Агар мусалмони ҳақиқӣ ҳастӣ, ба ҳар яке аз онҳо эҳтиром гузор
Ва аввал бар Аҳли байти Расул салавоту салом фирист!