Севимли Пейгъамберим

Мекке – Таиф ёлджулыгъы

Келеджек йыл Зильхидже айында кене кельмек ниетинен, юртларына къайтмакъ ичюн Пейгъамберимизден изин алып айрылдылар. Янъы мусульман олгъан бу алты киши Укъбе бин Амир, Эс’ад бин Зураре, Авф бин Харис, Рафи’ бин Малик, Къутбе бин Амир ве Джабир бин Абдуллах (радыяллаху анхум) эдилер.1

Мусульман олгъан алты киши Мединеге, къавмларынынъ янына къайткъанда, аман Ислямиеттен ве Пейгъамберимизден анълатмагъа, халкъны Ислям динине кирмеге давет этмеге башладылар. Бу иште о къадар илери кеттилер ки, Мединеде ичинде Пейгъамберимиз ве Ислямиет акъкъында лаф олунмагъан бир эв къалмады. Бойлеликнен Ислямиет Хазредж къабилеси арасында яйылгъаны киби, Эвс къабилесинден де базы кимселер мусульман олдылар.

Таифлилерни имангъа давет

Мушриклер севимли Пейгъамберимизден пек чокъ муджизелер корьселер де, инатларындан иман этмей, бундан да гъайры мусульман олгъан балаларына, къардашларына, акърабаларына ве аркъадашларына эзиет ве зулум этмектен кери къалмай эдилер. Оларнынъ кет-кете шиддетленген бу зулум ве эскенджелерине севимли Пейгъамберимиз пек кедерленди. Меккеге якъын олгъан Таифке барып, халкъыны Ислямгъа давет этмекни тюшюнди. Бу себептен янына Зейд бин Харисени алып, Таифке барды.

Таифнинъ илери кельгенлеринден Амрнынъ огъуллары Абд-и Ялиль, Хабиб ве Месуд иле корюшти. Оларгъа Ислямны анълатып, Аллаh Таалягъа иман этмелерини истеди. Олар иман этмегенлери киби, акъарет эттилер, бундан да гъайры: «Аллаh Тааля пейгъамбер ёлламакъ ичюн сенден башкъа кимсе тапалмадымы? Аллаh Тааля сенден башкъасыны пейгъамбер ёлламагъа аджизми? Мемлекетимизден чыкъып кет де, къайда истесенъ, анда бар!… Сенинъ къавмынъ айткъанларынъны къабул этмеди де, шунынъ ичюн мында кельдинъ, дегильми? Ант этемиз ки, биз де сенден узакъ тураджакъмыз. Ич бир истегинъни къабул этмейджекмиз» дедилер.

Ресулуллах Эфендимиз (саллаллаху алейхи ве селлем) оларнынъ янындан кедернен айрылды. Сакъиф къабилесини он кунь я да бир ай Ислямиетке давет этти, амма ич бири иман этмегени киби, бундан гъайры алай эттилер, эскендже яптылар ве багъырып акъарет эттилер. Балаларны ве генчлерни кечеджек ёлунынъ кенарларына тизип, ташкъа туттылар ве Онынъ усьтюне уджюм эттирдилер. Таифли генчлернинъ аткъан ташларына Азрети Зейд вуджудыны сипер этип, Пейгъамберимизге бир зарар кельмесине мани олмагъа тырыша эди. Азрети Зейд севимли Пейгъамберимизнинъ этрафында дёрт дёне, ташлар Онъа тиймесин деп чырпына эди. Онынъ мубарек вуджудына бир зарар кельмесин деп, озюне кельген ташларгъа бакъмай эди. Джаныны шу куньлерде феда этмек ичюн фырсат беклемей эдими? Иште, Алемлернинъ Эфендисини ташлай, эзиет ве эскендже этип, юртларындан чыкъармагъа тырыша эдилер.

Азрети Зейд Пейгъамбер Эфендимизни къорчаламакъ ичюн сагъгъа-солгъа чапкъан сайын, ташлар онынъ башына, вуджудына, аякъларына бир-бири артындан тие эди. Бу себептен Азрети Зейднинъ эр тарафы къан ичинде къалгъан эди. Севимли Пейгъамберини къорчаламакъ ичюн варыны-ёгъуны сарф эте, таш аткъан залымларгъа сеси чыкъкъаны къадар: «Япманъыз!… Урманъыз!… О алемлернинъ Эфендисидир! О Ресулуллахтыр!… Меним вуджудымны парча-парча этинъиз, амма Пейгъамберимизге бир зарар кельмесин!…» деп багъыра эди. Зейд бин Харисени ашып, Ресулуллах Эфендимизге кельген ташлар Эфендимизнинъ мубарек аякъларыны къан ичинде къалдыргъан эди.

Кедерли, ёргъун ве яралы алда севимли Пейгъамберимиз Утбе ве Шейбе адлы эки къардашнынъ багъына якъынлашты. Анда бутюн му’минлер джанларыны феда этмек истеген Ресулуллах Эфендимиз мубарек аякъларындан акъкъан къанларны сильди.

Абдест алып, терекнинъ тюбюнде эки рекят намаз къылды. Сонъ мубарек эллерини котерип, мунаджат этти.

Бу алны багъ саиплери сейир эте эдилер. Ресулуллах Эфендимизнинъ башына кельгенлерни корьген, гъариплигине шаат олгъан эдилер. Мерхамет дамарлары арекетке кельди. Аддас адлы къуллары иле юзюм ёлладылар. Севимли Пейгъамберимиз юзюмни ашагъанда Бесмеле окъуды. Юзюмни кетирген къул христиан эди. Бесмелени эшиткенде шашып къалды: «Йыллардан берли бу ерлерде турам, кимседен бойле бир сёз эшитмедим. Бу насыл кялямдыр?» деп сорады.

Ресулуллах: «Сен къайдансынъ?» деп буюрды. Аддас: «Нинева шеэринденим» деди. Ресулуллах: «Юнуснынъ (алейхисселям) мемлекетинден экенсинъ» буюрды. Аддас: «Сен Юнусны къайдан таныйсынъ? Оны бу ерлерде кимсе бильмез» деди. Ресулуллах: «О меним къардашымдыр. О да мен киби пейгъамбер эди» буюрды.

Аддас: «Бу гузель юзьнинъ, бу татлы сёзлернинъ саиби ялан айтып оламаз. Мен инандым ки, сен Аллаhнынъ Ресулысынъ» деди. Мусульман олды ве: «Я Ресулаллах! Йыллардан берли бу залымларгъа, бу яланджыларгъа къуллыкъ эттим. Эр кеснинъ акъкъыны ашайлар. Эр кесни алдаталар. Ич яхшы тарафлары ёкъ. Дюньялыкъ топламакъ ве шехветлерини къандырмакъ ичюн эр алчакълыкъкъа барып туралар. Олардан нефрет этем. Сизнен берабер кетмек, сизге хызметнен шерефленмек, джаиллернинъ, ахмакъларнынъ сизге япаджакъ урьметсизликлерине нишан олмакъ, мубарек вуджудынъызны къорчаламакъ ичюн феда олмакъ истейим» деди.2

Ресулуллах Эфендимиз кулюмсиреп шойле буюрды: «Шимди эфендилеринънинъ янында къал! Аз вакъыттан сонъ адымны эр ерде эшитирсинъ. О вакъыт манъа кель.»

«Япманъыз!… Урманъыз!… О алемлернинъ Эфендисидир! О Ресулуллахтыр! Меним вуджудымны парча-парча этинъиз, амма Пейгъамберимизге бир зарар кельмесин!» Зейд бин Харисе (радыяллаху анху)

Бир муддет раатлангъандан сонъ, Меккеге ёл алдылар. Меккеге эки къонакълыкъ ёл къалгъанда, бир булутнынъ оларгъа кольге этип тургъаныны корьдилер. Дикъкъатнен бакъкъанда, онынъ Джебраил алейхисселям олгъаныны анъладылар. Бу вакъианы севимли Пейгъамберимиз анамыз Айше-и Сыддыкъагъа анълаткъан эди.

«Сахих-и Бухарий»де ве Ахмед бин Ханбелнинъ «Муснед»инде бильдирильди ки, бир кунь анамыз Азрети Айше: «Я Ресулаллах! Сенинъ башынъдан Ухуд кунюнден даа ызтыраплы бир кунь кечтими?» деп сорагъан эди, Ресулуллах Эфендимиз де шойле джевап берген эди: «Валлахи, сенинъ къавмынъдан ойле джефа чектим ки, Ухуд гъазвасында булунгъан кяфирлерден оны чекмедим. Ибн Абд-и Ялиль бин Абд-и Кюлялге озюмни арз эткенимде (яни нубувватымны бильдирип, оны динге давет эткенимде) къабул этмеди. Янларындан ойле буюк бир ызтырапнен айрылдым ки, та Къарн-ы Сеалиб деген ерге баргъандже озюме келалмадым. Анда башымны юкъары котердим. Бир булутнынъ усьтюме кольгесини салгъаныны корьдим. Бакътым ки, булутнынъ ичинде Джебраил (алейхисселям) тура. Манъа сесленип деди ки: „Я Муhаммед! Хакъ Тааля къавмынънынъ сенинъ акъкъынъдаки сёзлерини эшитти. Сени къорчаламакъ истемегенлерини де бильди. Санъа дагъларгъа мемур олгъан шу мелекни ёллады ки, не истесенъ, онъа эмир этерсинъ.“ О мелек де манъа сесленип, селям бергенден сонъ: „Я Муhаммед! Хакъ Тааля Джибрильнинъ айткъаны киби, дагъларнынъ мелеги олгъан мени санъа ёллады ки, не истесенъ, манъа эмир этесинъ. Эмринъе азырым. Эгер шу эки ялчын дагънынъ (Къуайкъыан дагъынен Эбу Къубейс дагъынынъ) меккелилернинъ усьтюне къапангъан киби бир-бирине къавушмасыны (ве мушриклерни тамамынен эзмесини) истесенъ, эмир эт, къавуштырайым“ деди. Мен разы олмадым ве дедим ки: (Ёкъ! Мен алемлерге рахмет оларакъ ёллангъанман) „Аллаh Тааля бу мушриклернинъ сульбюнден ялынъыз Дженаб-ы Хакъкъа ибадет эткен ве Аллаh Таалягъа ич бир шейни ортакъ къошмагъан бир несиль мейдангъа чыкъарсын деп дуа этерим.“»

Пейгъамбер Эфендимиз Таифтен Меккеге къайткъанда, Нахле деген ерде бираз раатланды. Бир вакъыт намазгъа тургъан эди. Нусайбин джинлеринден бир джемаат о ерден кечкенде, севимли Пейгъамберимизнинъ окъугъан Къур’ан-ы Керим аетлерини эшиткенде, токътап динъледилер. Сонъ Пейгъамбер Эфендимизнен корюшип мусульман олдылар. Пейгъамбер Эфендимиз оларгъа шойле буюрды: «Къавмынъызгъа баргъанда, меним имангъа даветимни оларгъа да айтынъыз. Оларны да имангъа давет этинъиз.»

О джинлер къавмларына барып буны бильдиргенде, эшиткен джинлернинъ эписи иман эттилер.3 Бу хусус Къур’ан-ы Керимде Джин суресинде ве «Бухарий» ве «Муслим» адлы мешур хадис-и шериф китапларында бильдирильмекте.

Меккеге якъынлашкъанда, му’минлер Ресулуллах Эфендимизге: «Къурейшлилер Таифтеки алчакъларнынъ сизге япкъан фена муамелелерини огрендилер. Шимди тешриф этсенъиз, зулумларыны арттырып олурлар» деп хабер ёлладылар. Пейгъамбер Эфендимиз Хирагъа баргъанда, бирисини Сухейль бин Амргъа ёллап, Оны химаесине алмасыны риджа этти. О насипсиз къабул этмегенде, Мут’им бин Адийге хабер ёллады. О бу риджаны къабул этти. Хабиб-и Экрем ве Небий-и мухтерем Эфендимиз Мут’им бин Адийнинъ химаесинде Меккеге кельди. Мут’им де бу алны къурейшлилерге бильдирди. Ресулуллах Бейт-и шерифни таваф этип, Хаджер-и Эсведни опти. Бир къач кунь сонъ Мут’имге: «Даа зияде сенинъ химаенъде къалмайым» буюрды. Мут’им де къабул этти. Дженаб-ы Хакъ Хабибини озь химаесинде муафаза этти.

«Ля иляхе иллаллах» деп къуртулынъыз

Ресул алейхисселям инсанларны хакъ ёлгъа давет этмеге девам этти. Бу вазиет къаршысында мушриклер кене азып, эвелькинден даа чокъ эскендже ве зулум этмеге башладылар. Бунынъ узерине Дженаб-ы Хакъ Пейгъамбер Эфендимизге Кябени зиярет вакътында зияретке кельген арап къабилелеринен корюшип, оларны Ислямгъа давет этмесини эмир этти. Севимли Пейгъамберимиз бу эмир узерине Мекке этрафында къурулгъан Зульмеджаз, Укяз ве Медженне панаирлерине бармагъа башлады.

Сыкъ-сыкъ о ерлерге барып, къабилелерни Аллаh Таалянынъ бирлигине ве Онъа ибадет этмеге давет этер, озюнинъ пейгъамбер олгъаныны къабул этмелерини айтыр эди. Къабул этселер, Дженаб-ы Хакънынъ оларгъа дженнетни береджегини бильдирир эди. Пейгъамбер Эфендимизнинъ ялваргъан киби япкъан бу даветлерине, языкъ ки, ич бири къулакъ асмаз, базылары къаба давранар, акъарет этер, базылары да къашларыны чатып яман сёзлер айтар эди. Къурейш мушриклери де Онынъ артындан кетип, баргъан къабилелерини бозар эдилер.

Имам-ы Ахмед, Бейхакъий, Табераний ве Ибн Исхакънынъ бильдиргенлерине коре, Ребиа бин Аббад шойле ривает этти: «Генч эдим. Бабамнен берабер Минагъа баргъан эдик. Ресул алейхисселям арап къабилелерининъ тюшкен ерлерине барып: „Эй фелян огъуллары! Табынгъан шу путларынъызны атып, Аллаh Таалягъа ич бир ортакъ къошмадан ибадет этмегинъизни, манъа инанып мени тасдикъ этмегинъизни, Хакъ Тааля тарафындан ёллангъан вазифемни ачыкълап ерине кетиргендже мени къорчаламанъызны сизге эмир эткен Аллаh Таалянынъ ресулыным!…“ буюрыр эди.

Онынъ артындан кеткен шашы козьлю, орюльген сачлы бир адам да: „Эй фелян огъуллары! Бу сизни путларымыз Лят ве Уззагъа табынмакътан мен этип, озю уйдургъан бир динге давет эте!… Сакъынынъыз. Оны динълеменъиз ве Онъа итаат этменъиз!…“ дей эди. Мен бабамдан: „Бу затны такъип эткен кимдир?“ деп сорадым. „Эмджеси Эбу Леhебдир“ деди.»

Табераний Тарыкъ бин Абдуллахтан шойле ривает этти: «Ресул алейхисселямны Зульмеджаз панаиринде корьген эдим. Инсанлар эшитсин деп юксек сеснен: „Эй инсанлар! «Ля иляхе иллаллах» (Аллаh Таалядан башкъа илях ёкътыр) денъиз де къуртулынъыз“ деп буюрып сеслене эди. Онынъ артындан кеткен бир кимсе де элине кечирген ташларны Онынъ аякъларына атып: „Эй джемаат! Инанманъыз!… Ондан сакъынынъыз! Чюнки О яланджыдыр!…“ дей эди. Ойле ки, тийген ташлар мубарек аякъларыны къанаткъан эди, О исе даа усанмадан, ёрулмадан даветине девам эте эди. „Бу генч кимдир?“ деп сорадылар. Бириси: „Абдулмутталиб огъулларындан бир генчтир“ деп джевап берди. „Таш аткъан ким?“ деп сорагъанларында: „Эмджеси Эбу Леhеб“ деди.»

Имам-ы Бухарий «Тарихуль-кебир»инде ве Табераний «Му’джемуль-кебир»инде анъды: «Мудрик бин Муниб бабасындан, о да къартбабасындан накъиль этти ве деди ки: „Бабамнен Минагъа келип тюшкен эдик. Бир джемааткъа расткельдик. Бир кимсе оларгъа: «Эй инсанлар! Ля иляхе иллаллах денъиз де къуртулынъыз» буюра эди. Этрафындаки инсанлардан базылары Онынъ о гузель юзюне тюкюре, базылары башына топракъ сепе, базылары да сёгип тюрлю акъаретлер эте эди. Бу ал уйлеге къадар девам этти. Шу вакъыт бир къыз бала элинде сув къабынен о ерге кельди. Оны о алда корьгенде агъламагъа башлады. О кимсе сув ичкенден сонъ къызгъа айланып: «Эй къызым! Бабанъ акъкъында тузакъкъа тюшюрилип ольдюриледжек, зиллетке огъраджакъ деп къоркъма!» буюрды. Сонъ биз анда булунгъанлардан: «Бу кимсе ве о къыз кимдир?» деп сорадыкъ. «Бу Абдулмутталиб огъулларындан Муhаммеддир, янындаки де къызы Зейнебтир» дедилер.“»

«О (Юнус алейхисселям) меним къардашымдыр. О да мен киби пейгъамбер эди» Хадис-и шериф

Саид бин Яхъя бин Саид Эмевий «Магъази»синде бабасындан накъиль этти. О да Эбу Наимден, Абдуррахман Амирийден, о да бир чокъ кимседен ривает этти. Дедилер ки: Севимли Пейгъамберимиз (саллаллаху алейхи ве селлем) бир кунь Укяз панаирине барды. Бени Амир къабилесине барып, оларгъа: «Эй Бени Амир! Сизде сизге сыгъынгъан кимселерге химае насылдыр?» деп сорады. Олар да: «Бизге ич кимсе сёз аталмаз, хаберимиз олмадан атешимизден йылыналмаз!…» дедилер. Пейгъамбер Эфендимиз: «Мен Аллаh Таалянынъ ресулыным. Янынъызгъа кельгенимде, Раббимнинъ манъа берген пейгъамберлик вазифесини инсанларгъа еткизгендже мени къорчаларсынъызмы?» буюрды. Олар: «Сен Къурейштен кимлерденсинъ?» деп сорадылар. Эфендимиз: «Абдулмутталиб огъулларынданым» буюргъанда, олар: «Мадем ки Абдулмутталиб огъулларындансынъ, неге олар сени къорчаламайлар?» дедилер. Ресулуллах Эфендимиз де: «Мени ялангъа чыкъаргъанларнынъ энъ огюнде олар олдылар» буюрды. Бени Амир джемааты дедилер ки: «Эй Муhаммед! Биз сени не ред этермиз, не де кетиргенлеринъе иман этермиз. Анджакъ сен пейгъамберлик вазифенъни инсанларгъа еткизгендже сени къорчаларыз.»

Бунынъ узерине Пейгъамбер Эфендимиз оларнынъ янына отурды. Шу вакъыт Бени Амирнинъ илери кельгенлеринден Бейхара бин Фарис панаирде алыш-веришини битирип янларына кельгенде, андакилерге Пейгъамбер Эфендимизни косьтерип: «Бу кимдир?» деп сорады. Олар да: «Муhаммед бин Абдуллахтыр» дедилер. Бейхара: «Сизинъ Онынънен не ишинъиз бар ки, янынъызгъа отурттынъыз?» дегенде: «Бизге сыгъынды, Аллаhнынъ ресулы олгъаныны айта ве пейгъамберлик вазифесини инсанларгъа теблигъ эткендже, Оны къорчаламамызны истей» дедилер. Бунынъ узерине Бейхара Пейгъамбер Эфендимизге айланып: «Сени къорчаламагъа къалкъмамыз бутюн арапларнынъ окъуна кокюсимизни нишан тутмамыз демектир» деди ве къавмына да шойле деди: «Юртларына сизден даа яман бир шейнен къайткъан бир къабиле ёкътыр. Демек, сиз бутюн араплар иле дженклешеджек, оларнынъ окъуна вуджудынъызны нишан тутаджакъсынъыз, а!… Эгер къавмы Онда бир хайыр корьсе эди, эвеля озьлери къорчалар эди. Сиз къавмы ялангъа чыкъарып, янларындан узакълаштыргъан кимсени барындырмагъа, Онъа ярдым этмеге къалкъасынъыз!… Пек янълыш тюшюнесинъиз!…»

Сонъ севимли Пейгъамберимизге айланып: «Аман арамыздан айрылып, къавмынъа къайт!… Ант этем ки, къавмымнынъ арасында олмаса эдинъ, шимди сенинъ бойнунъны урар эдим!…» демек бахтсызлыгъына барды. Бу сёзлер узерине Алемлернинъ Эфендиси буюк бир кедер ичинде девесине минди. О аясыз Бейхара Ресулуллах Эфендимизни девесинден тюшюрди. Бу вакъианы корьген Асхаб-ы кирамдан Дабаа бинт Амир адлы бир къадын багъырып: «Аллаh Таалянынъ Хабибине шу япылгъанны насыл рева коресинъиз? Меним хатырым ичюн Ресулуллахны буларнынъ элинден къуртараджакъ ёкъмы?» деп акърабаларына сесленди. Эмджесининъ огъулларындан учь киши аман бахтсыз Бейхаранынъ усьтюне юрди. Бейхаранынъ къавмындан эки киши онъа ярдым этмек истеселер де, дигерлери Бейхараны ве ярдымджыларыны хырпалап дёгдилер. Бу вазиетни козеткен севимли Пейгъамберимиз озю ичюн курешкен о учь кимсе ичюн: «Я Рабби! Бу кимселерге берекетинъни ихсан эйле»; Бейхара ве ярдымджылары ичюн де: «Я Рабби! Буларны да рахметинъден узакълаштыр» деп дуа этти.

Хайыр дуа буюргъан кимселер мусульман олмакънен шерефленгенде, дигерлери де кяфир оларакъ джан бердилер. Бени Амир къабилесининъ адамлары мемлекетлерине къайткъанда, къабилелериндеки самавий китапларны окъугъан къарт бир кимсеге Меккеде башларындан кечкенлерни анълаттылар. О кимсе Пейгъамбер Эфендимизнинъ исмини эшиткенде: «Эй Бени Амир! Сиз не яптынъыз? Исмаил огъулларындан ич бири шимдиге къадар ялан ерде пейгъамберлик давасы этмегендир. Шубесиз, Онынъ айткъаны догъру ве хакъ эди. Къачырылгъан бу фырсатны артыкъ толдурмакъ пек къыйындыр!…» деп оларны айыплады.

Джебраил иле лаф этип тургъанда,
Рефреф кельди огюне, берди селям.
Алды о дюнья падишасыны о заман,
Сидреге кетти ве алып барды аман.

«Эй инсанлар! Ля иляхе иллаллах денъиз де къуртулынъыз!» Хадис-и шериф

Исра ве Мирадж