МИРАДЖ
Севимли Пейгъамберимиз (саллаллаху алейхи ве селлем) эм хадж ичюн кельгенлерден, эм де Меккеге ве панаирлерге алыш-вериш ичюн кельгенлерден корьген эр кеске ве эр къабилеге Ислямны анълатты. Озюни къорчаламаларыны ве инсанларгъа Ислямны теблигъ эткенде ярдымджы олмаларыны истеди. Амма ич кимсе не мусульман олды, не де къорчаламагъа янашты. Бундан гъайры акъарет эттилер, зулум ве эскендже яптылар, мыскъыл этип, Оны ялангъа чыкъардылар. Алемлернинъ Эфендиси пек ёргъун, ач, сувсыз, кедерли ве пек гъамлы эди. Куньдюзлери бойле кече, бу ал гедженинъ кеч саатлерине къадар девам эте эди. Меккели мушриклер даима артындан юре эдилер; Кябени зиярет этмеге кельген инсанларнынъ мусульман олмасына мани олгъанлары киби, Хабиб-и Экрем Эфендимизге зулум этмектен де токътамай эдилер. Артыкъ Ресулуллах Эфендимизнинъ бараджакъ бир ери къалмагъан эди. Эр тараф душман эди. Меккеде бир къач ай пек сыкъынтылы кечти.
Реджеп-и шерифнинъ 27-нджи геджеси эмджеси Эбу Талибнинъ къызы Умму Ханининъ Эбу Талиб маалесинде олгъан эвине тюз кельди. Умму Хани о вакъыт даа иман кетирмеген эди. «Ким о?» деп сорагъанда, Ресулуллах Эфендимиз: «Эмдженънинъ огълу Муhаммедим. Къабул этсенъ, мусафир кельдим» буюрды.
Умму Хани: «Сенинъ киби сёзю догъру, эмин, асиль, шерефли мусафирге джан феда олсун! Тек келеджегинъизни эвельден бильдирген олсанъыз эди, бир шейлер азырлар эдим. Шимди ашатаджакъ бир шейим ёкъ» деди. Ресулуллах Эфендимиз: «Ашайджакъ, ичеджек бир шей истемейим. Ич бирине козюм ёкъ. Раббиме ибадет этмек, ялвармакъ ичюн бир ер манъа етер» буюрды.
Умму Хани севимли Пейгъамберимизни ичери алды; бир хасыр, бир легень ве бир ибрик берди. Кельген мусафирге икрам этмек, оны душмандан къорумакъ араплар ичюн энъ шерефли вазифе сайыла эди. Эвдеки мусафирге бир зарар кельсе, бу эв саиби ичюн буюк бир юзь къаралыгъы ола эди. Умму Хани: «Бунынъ Меккеде душманлары чокъ. Атта ольдюрмек истегенлер де бар. Шерефимни къорумакъ ичюн сабагъа къадар Оны козетейим» деп тюшюнди. Бабасынынъ къылычыны алып, эвнинъ этрафында долашмагъа башлады. Ресулуллахнынъ о кунь джаны пек агъыргъан эди. Абдест алды да, Раббине ялвармагъа, афу тилемеге, къуллар имангъа келип сеадетке къавушсынлар деп дуа этмеге башлады. Пек ёргъун, ач ве кедерли эди. Хасырнынъ усьтюне ятты да, юкълап къалды.
Шу ань Аллаh Тааля Джебраил алейхисселямгъа: «Севимли пейгъамберимни пек кедерлендирдим. Мубарек беденини, назик юрегини пек инджиттим. Бу алда да кене манъа ялвара. Менден башкъа ич бир шейни тюшюнмей. Бар, Хабибимни кетир! Дженнетимни, Джеэннемимни косьтер. Онъа ве Оны севгенлерге азырлагъан ниметлеримни корьсин. Онъа инанмагъанларгъа, сёзлеринен, языларынен ве арекетлеринен Оны инджиткенлерге азырлагъан азапларымны корьсин. Оны мен теселли этеджегим. Онынъ назик юрегининъ яраларыны мен сараджагъым» буюрды.
Джебраил алейхисселям Ресулуллахнынъ янына кельгенде, Оны татлы бир юкъуда тапты.
Уяндырмагъа къыямады. Инсан шеклинде эди. Мубарек аягъынынъ табаныны опти. Юреги ве къаны олмагъаны ичюн, сувукъ дудакълары Ресулуллахны уяндырды. Джебраил алейхисселямны тез таныды ве: «Эй Джебраил къардашым! Бойле вакъытсыз не ичюн кельдинъ? Ёкъса бир хата яптыммы? Раббимни ачувландырдыммы? Манъа аджджы бир хабер кетирдинъми?» буюрды ве Раббининъ ачувланаджагъындан пек къоркъты.
«Ашайджакъ, ичеджек бир шей истемейим. Ич бирине козюм ёкъ. Раббиме ибадет этмек, ялвармакъ ичюн бир ер манъа етер» Хадис-и шериф
Джебраил алейхисселям: «Эй бутюн яратылгъанларнынъ энъ усьтюни! Эй Яраткъаннынъ севгилиси, эй пейгъамберлернинъ Эфендиси, яхшылыкъларнынъ менбаы, фазилетлернинъ къайнагъы олгъан шерефли ве буюк Пейгъамбер! Раббинъ санъа селям эте ве сени Озюне чагъыра. Риджа этем, тур, кетейик» деди. Севимли Пейгъамберимиз абдест алды. Джебраил алейхисселям Ресулуллах Эфендимизнинъ мубарек башына нурдан бир сарыкъ къойды, усьтюне нурдан бир урба кийдирди, мубарек белине якъуттан бир къушакъ багълады. Мубарек элине дёрт юз инджинен сюсленген зумрюттен бир аса берди. Эр бир инджи Зухре йылдызы киби парылдай эди. Мубарек аякъларына ешиль зумрюттен на’лын кийдирди.
Сонъра эль-элге тутушып Кябеге кельдилер. Мында Джебраил алейхисселям севимли Пейгъамберимизнинъ мубарек кокюсини ярды. Юрегини чыкъарды, Земзем сувынен ювды. Сонъра икмет ве иман толу бир тас кетирип, ичине тёкти ве кокюсини къапатты.
Ильк къыблемиз, Месджид-и Акъса / Къудус
Сонъра Джебраил алейхисселям Дженнеттен кетирген Буракъ адлы беяз айванны косьтерип: «Я Ресулаллах! Бунъа мин! Бутюн мелеклер ёлунъны беклейлер» деди. Шу вакъыт Пейгъамбер Эфендимизни бир кедер басты, тефеккюрге далды. О ань Аллаh Тааля Джебраил алейхисселямгъа: «Эй Джебраил! Сора! Хабибим не ичюн махзун тура?» деп хитап эткенде, Эфендимиз (саллаллаху алейхи ве селлем) шойле джевап буюрды: «Мен бу къадар иззет ве икрам корьдим. Хатырыма кельди ки, къыямет куню зайыф умметимнинъ алы насыл олур? Элли бинъ йыл Арасат мейданында яян турып, бу къадар гунахларыны насыл чекерлер ве отуз бинъ йыллыкъ ёл олгъан Сыратны насыл кечерлер?» Шу вакъыт ферман-ы иляхий кельди: «Эй Хабибим! Гонълюнъни хош тут. Сенинъ умметинъ ичюн элли бинъ йыллыкъ вакъытны бир ань киби этерим. Кедерленме» буюрды.
Пейгъамбер Эфендимиз Буракъкъа минди. Буракъ пек тез кете, бир адымда козь еткен ерден де узакъкъа ете эди. Ёлда Джебраил алейхисселям севимли Пейгъамберимизге базы токътайджакъ ерлерде тюшип намаз къылмасыны айтты. Алемлернинъ Эфендиси бунынъ узерине тамам учь кере тюшип намаз къылды. Джебраил алейхисселям исе намаз къылгъан ерлерини билип-бильмегенини сорады. Джевабыны озю берип, ильк тюшкен ери Медине олгъаныны ве бу шеэрге иджрет этеджегини хабер берди. Дигер ерлер де сырасынен Азрети Мусанынъ Аллаh Тааля иле джеэтсиз ве билинмеген бир шекильде лаф эткен Тур-и Сина олгъаныны, энъ сонъунда да Иса алейхисселямнынъ дюньягъа кельген ери Бейт-и Лахмда намаз къылгъаныны бильдирди. Сонъра Къудустаки Месджид-и Акъсагъа кельдилер.
Месджид-и Акъсада Джебраил алейхисселям бир къаяны пармагъынен тешип, Буракъны онъа багълады. Кечмиш пейгъамберлерден базыларынынъ рухлары инсан шеклинде топлангъан эди. Джемаатнен намаз ичюн Адем, Нуh ве Ибрахим пейгъамберлерге (алейхимусселям) сырасынен имам олмалары айтылды. Афу тилеп, къабул этмедилер. Джебраил: «Сен бар экенде, башкъасы имам олалмаз» деп, Хабибуллахны огге чыкъарды.
Пейгъамбер Эфендимиз пейгъамберлерге имам олып, эки рекят намаз къылдырды. Ондан сонъ олгъан вакъиаларны шойле анълатты: «Джебраил (алейхисселям) манъа бир къап дженнет шарабы, бир къап да сют кетирди. Сютни алдым. Джебраил (алейхисселям) манъа: „Фытратны (эки дюнья сеадетини) сайладынъ“ деди. Даа сонъра манъа эки бардакъ даа узаттылар. Бири сув, бири бал эди; экисинден де ичтим. Джебраил: „Бал умметинъ къыяметке къадар девам этеджегине, сув да умметинъ гунахларындан темизленеджегине ишареттир“ деди. Сонъра берабер кокке котерильдик. Джебраил (алейхисселям) къапыны къакъты. „Сен кимсинъ?“ дедилер. „Мен Джебраилим.“ „Янынъдаки ким?“ „О да Муhаммеддир (алейхисселям).“ „Онъа (кокке чыкъмакъ ичюн вахий ве Мирадж давети) ёлландымы?“ „Эбет, ёлланды“ деди. „Кельген заткъа мерхаба! Бу кельген не гузель ёлджу!“ дедилер, къапы тез ачылды ве озюмни Адемнинъ (алейхисселям) къаршысында таптым. Манъа: „Мерхаба“ деди ве дуа этти… Адем алейхисселямнынъ сагъында ве солунда базы инсанларнынъ рухлары къара кольгелер алында тура эди. Адем алейхисселям сагъына бакъкъанда кулюмсирей, солуна бакъкъанда агълай эди. Джебраил алейхисселям: „Я Ресулаллах, бу къара кольгелер Адемнинъ зурриетинден кельген балаларынынъ рухларыдыр. Шу сагъдакилер дженнетлик, солдакилер исе джеэннемликтир! Сагъ тарафкъа бакъкъанда кулюмсирей, сол тарафкъа бакъкъанда агълай!“ деп арз этти.
«Эй бутюн яратылгъанларнынъ энъ усьтюни! Эй Яраткъаннынъ севгилиси, эй пейгъамберлернинъ Эфендиси, яхшылыкъларнынъ менбаы, фазилетлернинъ къайнагъы олгъан шерефли ве буюк Пейгъамбер! Раббинъ санъа селям эте ве сени Озюне чагъыра. Риджа этем, тур, кетейик» Джебраил алейхисселям
Анда пек чокъ мелеклер корьдим. Эписи хушу ве худу иле къыямда турып, „Суббухун къуддусун раббу’ль-меляикети ве’р-рух“ зикринен мешгъуль эдилер. Джебраилден: „Бу мелеклернинъ ибадети бумы?“ деп сорадым. „Эбет. Булар яратылгъанларындан берли та къыяметке къадар къыямда турарлар. Хакъ Таалядан тиле ки, бу ибадетни умметинъе насип этсин“ деди. Хакъ Таалядан тиледим. Дуамны къабул этти. Намаздаки къыям одыр.
(Анда) бир джемаатнынъ янындан кечтим. Мелеклер оларнынъ башларыны эзелер, башлары кене эски алына келе. Кене уралар, кене эвельки киби ола эди. „Булар кимлер?“ деп сорадым. „Джуманы ве джемаатны ташлагъанлардыр. Рукю ве седжделерни тамам япмагъанлардыр“ деди.
Бир джемаат корьдим. Ач ве чыплакъ эдилер. Зебанийлер оларны джеэннемде отламагъа айдай эдилер. „Булар кимлер?“ дедим. „Фукъареге мерхамет этмегенлер ве зекят бермегенлердир“ деди.
Бир джемаатнынъ янына бардым. Огълерине лезетли ашлар къойгъанлар. Бир якъта да леш ята. О лезетли ашларны ташлап, лешни ашай эдилер. „Булар кимлер?“ дедим. „Булар аляльни ташлап, арамгъа мейль эткен эркек ве къадынлардыр. Аляль маллары бар экенде, арам ашагъан кимселердир“ деди.
Аркъасындаки юкнинъ чокълугъындан къыбырдамагъа алы къалмагъан (базы) кимселер корьдим. О алда халкъкъа сесленип, усьтюне бираз даа юк къоймаларыны истей эдилер. „Булар кимлер?“ дедим. „Бу кимселер эманетке хыянет эткенлердир. Инсанларнынъ акъкъыны алгъан олсалар да, кене зулум этелер“ деди.
Озь этлерини кесип ашагъан бир топ инсаннынъ янындан кечтик. „Булар кимлер?“ дедим. Джебраил (алейхисселям): „Булар гъыйбет эткенлер ве лаф ташыгъанлардыр“ деди.
Юзьлери къара, козьлери кок, усть дудакълары алынларына еткен, ашагъы дудакълары аякъларына саркъкъан, агъызларындан къан ве ирин акъкъан бир топ инсан корьдим. Оларгъа атештен къадехлернен джеэннемден акъкъан зеэрли къан ве ирин ичирелер, олар да эшеклер киби багъыра эдилер. „Булар кимлер?“ дедим. „Булар ички ичкенлердир“ деди.
Бир топ инсангъа расткельдик: тиллери башларындан чекип алынгъан, шекиллери денъиштирилип хынзыр (домуз) суретине чевирильген алда азап чеке эдилер. Джебраил (алейхисселям): „Булар ялан шаатлыкъ эткенлердир“ деди.
Башкъа бир къавмгъа расткельдик. Къарынлары шишкен ве ашагъы саркъкъан, ренклери кокерген, эллери ве аякълары багълангъан эди; ерлеринден туралмай эдилер. Джибрильден булар акъкъында сорадым. „Булар фаиз ашагъанлардыр“ деди.1
Базы къадынларгъа расткельдик. Юзьлери къара, козьлери кок. Оларгъа атештен урба кийдиргенлер. Мелеклер оларны атештен топузларнен уралар. Олар копеклер ве хынзырлар киби багъырышалар. „Булар кимлер?“ дедим. Джибриль: „Булар зина эткенлер ве эрлерини инджиткен къадынлардыр“ деди.
Бир джемаат корьдим. Пек чокъ эдилер. Джеэннем вадийлеринде апс этильген эдилер. Атеш оларны якъа, кене тирилелер, кене якъа эди. „Булар кимлер?“ дедим. „Булар бабаларына асий олгъанлардыр“ деди.
Бир джемаатнынъ янындан кечтим. Экин экелер, экин де бир анда етишип, башакъ бере. „Булар кимлер?“ дедим. Джебраил: „Аллаh Тааля ичюн ибадет эткенлердир“ деди.
Бир дерьягъа бардым. Бу дерьянынъ аджайип алыны анълатмакъ мумкюн дегиль. Сюттен беяз эди, дагълар киби далгъалары бар эди. „Бу дерья недир?“ дедим. „Бу дерьянынъ ады Аят денъизидир. Хакъ Тааля ольгенлерни тирильтеджек вакъытта бу дерьядан ягъмур ягъдырыр. Чюрюген, дагъылгъан беденлер тирилип, от оськен киби мезарларындан турарлар“ деди…
Сонъра экинджи къат кокке чыкътыкъ. Джебраил (алейхисселям) кене къапыны къакъты. „Сен кимсинъ?“ денильди. „Мен Джебраилим.“ „Янынъдаки ким?“ „О да Муhаммед алейхисселямдыр.“ „Онъа вахий ве Мирадж давети ёлландымы?“ „Эбет, кельди“ деди. „Кельген заткъа мерхаба! Бу кельген не гузель ёлджу!“ денильди ве къапы тез ачылды. Озюмни тейзе балалары Иса ве Яхъя бин Зекериййанынъ (алейхимасселям) янында таптым. Манъа: „Мерхаба“ дедилер ве дуа эттилер… (Иса алейхисселям орта бойлу, беяз богъдай ренкли эди.)
Мелеклерден бир джемааткъа расткельдим. Саф багълап тургъан эдилер, эписи рукюда эди. Озьлерине махсус бир тесбихлери бар эди. Даима рукюда турарлар, башларыны котерип, юкъары бакъмазлар. Джебраил (алейхисселям): „Бу мелеклернинъ ибадети бойледир. Хакъ Таалядан исте де, умметинъе насип олсун“ деди.
Дуа эттим. Къабул буюрып, намазда рукюны ихсан этти. Сонъра учюнджи къат кокке чыкътыкъ. Айны суаль ве джеваптан сонъ къапы ачылды ве озюмни Юсуфнынъ (алейхисселям) янында таптым. Бакътым ки, онъа гузелликнинъ ярысы берильген. Манъа: „Мерхаба“ деди ве дуа этти…
Чокъ мелеклер корьдим. Саф-саф тизильген, эписи седждеде эдилер. Яратылгъанларындан берли седждеде олып, озьлерине махсус тесбихнен тесбих этелер. Джебраил (алейхисселям): „Бу мелеклернинъ ибадети бойледир. Аллаh Таалядан исте ки, бу амельни умметинъе къолай этсин“ деди. Хакъ Таалядан тиледим. Къабул этип, намазда сизге насип этти.
Дёртюнджи къат кокке еттим. Саф кумюштен япылгъан, нурдан бир къапысы бар. Нурдан бир килит ургъанлар. Килитнинъ усьтюнде „Ля иляхе иллаллах Муhаммедун Ресулуллах“ язылы эди. Айны суаль ве джеваптан сонъ озюмни Идриснинъ (алейхисселям) янында таптым. Манъа: „Мерхаба“ деди ве дуа этти. Аллаh Тааля онынъ акъкъында меален: „Биз оны юксек бир мекянгъа котердик“ буюргъан.2
Бир мелек корьдим. Бир курсюнинъ усьтюнде отургъан, гъамлы ве кедерли эди. Этрафында о къадар чокъ мелек бар эди ки, сайысыны анджакъ Дженаб-ы Хакъ биле. Сагъында нураний мелеклер корьдим. Ешиль кийинген эдилер, пек гузель къокъулары бар эди. Эр бирининъ гузеллигинден юзьлерине бакъмакъ мумкюн дегиль эди. Сол тарафында агъызларындан атеш сачкъан мелеклер бар эди. Огълеринде атештен мызракълар ве къамчылар бар. Ойле козьлери бар ки, бакъмагъа такъат етмей. Тахт усьтюнде отургъан мелекнинъ башындан аякъларына къадар козьлери бар. Даима огюндеки дефтерге бакъа, бир ань ондан козюни айырмай эди. Огюнде бир терек бар эди. Эр япрагъында бир кишининъ ады язылгъан эди. Огюнде легеньге бенъзеген бир шей бар эди. Базыда сагъ элинен ондан бир шей алып, сагъындаки нураний мелеклерге теслим эте, базыда сол элинен бир шей алып, солундаки зулманий мелеклерге бере эди. (Бу) мелекке назар эткенимде, юрегиме бир къоркъу тюшти. Джебраилге: „Бу мелек кимдир?“ дедим. „Азраилдир. Онынъ юзюни корьмеге кимсенинъ такъаты етмез“ деди. Янына барып: „Эй Азраил!
«„Кельген заткъа мерхаба! Бу кельген не гузель ёлджу!“ дедилер, къапы тез ачылды ве озюмни Адемнинъ (алейхисселям) къаршысында таптым» Хадис-и шериф
Бу ахыр заман пейгъамберидир ве Аллаh Таалянынъ хабиби, севгилисидир“ деди. Азраил (алейхисселям) башыны котерип тебессум этти. Турып манъа тазим этти ве: „Мерхаба! Хакъ Тааля сенден даа шерефли бир кимсе яратмады. Умметинъ де бутюн умметлерден усьтюндир. Мен сенинъ умметинъе ана-бабаларындан даа зияде аджыйым“ деди. „Сенден бир риджам бар. Умметим зайыфтыр. Оларгъа йымшакъ муамеле эт. Рухларыны рыфкънен ал“ дедим. „Сени энъ сонъки пейгъамбер оларакъ ёллагъан ве Озюне хабиб эткен Аллаh Таалянынъ акъкъы ичюн, Аллаh Тааля геджеде ве куньдюзде етмиш кере манъа:
«Уммет-и Муhаммеднинъ рухларыны йымшакълыкънен ве къолайлыкънен ал ве ишлерини лютфнен корь» деп эмир эте. Бунынъ ичюн мен де сенинъ умметинъе ана ве бабаларындан даа зияде шефкъат этем“ деди. Сонъра бешинджи къат кокке чыкътыкъ, анда Харун3 (алейхисселям) иле къаршылаштыкъ. Манъа: „Мерхаба“ деди ве хайыр дуа этти. Бешинджи къат кокнинъ мелеклерининъ ибадетлерини корьдим. Эписи аякъта тура, аякъларынынъ пармакъларына назар эте, асла башкъа ерге бакъмай, юксек сеснен тесбих эте эдилер. Джебраилден (алейхисселям): „Бу мелеклернинъ ибадети бойлеми?“ деп сорадым. „Эбет, Хакъ Таалядан тиле де, бу ибадетни умметинъе насип этсин“ деди. Дуа эттим. Дженаб-ы Хакъ ихсан этти. Сонъра алтынджы къат кокке чыкътыкъ. Анда Муса (алейхисселям) иле къаршылаштыкъ. Манъа: „Мерхаба“ деди ве хайыр дуа этти.
Сонъра единджи къат кокке котерильдик. Айны суаль ве джеваптан сонъ Ибрахимни (алейхисселям) аркъасыны Бейт-и Ма’мургъа таянгъан алда таптым. О Бейт-и Ма’мур ки, эр кунь онъа етмиш бинъ мелек кире (бир даа сыралары кельмей). Ибрахимге (алейхисселям) селям бердим. Селямымны алды. „Мерхаба, салих пейгъамбер, салих огъул!“ деди. (Сонъра:) „Я Муhаммед! Дженнетнинъ ери пек латиф, топрагъы темиздир. Умметинъе айт, анда чокъ терек тиксинлер“ деди. „Дженнетке терек насыл тикиле?“ дедим. „«Ля хавле веля къуввете илля биллях» (бир риваетте исе «Субханаллахи вельхамдулиллахи ве ля иляхе иллаллаху валлаху экбер») тесбихини окъуп“ деди. (Джебраил алейхисселям) сонъра мени Сидрету’ль-мунтехагъа алып барды. Сидрету’ль-мунтеханынъ тамыры алтынджы къат кокте, говдеси ве даллары единджи къат кокнинъ усьтюнде, япракълары филь къулакълары киби, мейвалары да кулелер киби эди.4 Гуя кольгесинен бутюн коклерни ве дженнетни кольгелеген бир терек эди. О, Аллаh Таалянынъ джеляль ве азамет нурунынъ теджеллисинен ренклерге бурюне, якъут, зумрют я да оларгъа бенъзеген джевхерлернен сюслене, гузеллеше эди ки, Аллаh Тааля яраткъан махлюкъаттан ич кимсе онынъ гузеллигини анълаталмаз.
Джебраил (алейхисселям) мени Сидрету’ль-мунтехадан да илериге алып барды ве меннен ведалашты. Дедим ки: „Эй Джебраил! Мени ялынъыз къалдырасынъмы?“ Джебраил (алейхисселям) ызтырапкъа тюшти. Хакъ Таалянынъ эйбетинден титремеге башлады ве: „Я Муhаммед! Эгер (даа) бир адым атсам, Аллаh Таалянынъ азаметинден эляк олурым. Бутюн беденим янар, ёкъ олур“ деди.»
Алемлернинъ Эфендиси бу ерге къадар Джебраил алейхисселям иле кельген эди. Джебраил алейхисселям мында озюни яратылгъан суретинде, алты юз бинъ къанатыны ачкъан, эр бир къанатындан инджилер, якъутлар сачылгъан алда Ресулуллахкъа косьтерди.
Сонъра ярыгъы кунештен даа парлакъ, Рефреф адлы ешиль бир дженнет килими кельди. Токътамадан Аллаh Таалянынъ зикринен мешгъуль ола, ичинде олгъан алемни тесбих сеси толдура эди. Пейгъамбер Эфендимизге селям берди. Ресулуллах Эфендимиз Рефрефнинъ усьтюне отурды. Бир анда пек юксеклерге чыкътылар, хиджаб денильген етмиш бинъ пердеден кечтилер. Эр хиджабнынъ арасы пек узакъ эди. Эр пердеде вазифели мелеклер бар эди. Рефреф Пейгъамбер Эфендимизни бирер-бирер о перделерден кечирди. Бойлеликнен курсий, арш ве рух алемлерини ашып кечтилер. Хабиб-и Экрем ве Небий-и мухтерем (саллаллаху алейхи ве селлем) Эфендимиз эр бир пердеден кечкенде: «Къоркъма, я Муhаммед! Якъынлаш, якъынлаш!» деп эмир этильгенини эшите эди. О къадар якъын олды ки, Къабе-къавсейн макъамына иришти. Билинмеген, анълашылмагъан, анълатылмагъан бир шекильде Аллаh Тааля тилеген юксекликлерге етишти. Мекянсыз, замансыз, джеэтсиз, сыфатсыз оларакъ руйет олды, яни Аллаh Тааляны корьди. Козьсюз, къулакъсыз, вастасыз, арада бир шей олмадан Раббинен лаф этти. Ич бир махлюкъ билип оламайджакъ, анълаялмайджакъ ниметлерге къавушты.
Азрети Имам-ы Раббани «Мектубат» адлы эсеринде шойле буюра: «О Сервер алейхиссалату весселям Мирадж геджесинде Раббини дюньяда корьмеди, ахиретте корьди. Чюнки Ресул алейхисселям о гедже заман ве мекян чевресинден тышкъа чыкъты. Эзелий ве эбедий бир ань тапты. Башлангъычны ве сонъуны бир нокъта оларакъ корьди. Дженнетке кетеджеклернинъ бинълердже сене сонъра дженнетке кирювлерини ве дженнетте олувларыны о гедже корьди. Иште о макъамдаки корюв дюньяда корюв дегильдир. Ахирет корювинен корювдир.»
Пейгъамбер Эфендимизге: «Раббинъни сена эт!» буюрылгъанда, О тез: «Эттехийяту лиллахи вессалавату веттайибат» (яни бутюн тиллер иле олгъан медхлер, макътавлар ве сеналар, беден иле олгъан хызметлер ве таатлер, мал иле олгъан яхшылыкълар ве ихсанлар Аллаh Тааля ичюн олсун) буюрды.
«Хакъ Тааля сенден даа шерефли бир кимсе яратмады. Умметинъ де бутюн умметлерден усьтюндир» Азраил алейхисселям
Эвеля Аллаh Тааля Хабибине козьсюз, къулакъсыз, вастасыз, мекянсыз оларакъ «Эсселяму алейке эййюхеннебийю ве рахметуллахи ве берекятух» (Эй Ресулым! Селямым, берекетим ве рахметим сенинъ усьтюнъе олсун) буюрып, селям берди. Пейгъамбер Эфендимиз: «Эсселяму алейна ве аля ибадиллахиссалихин» (Я Рабби! Бизге ве салих къулларынъа да селям олсун) деп джевап берди.
Буны эшиткен мелеклер эписи бир агъыздан: «Эшхеду эн ля иляхе иллаллах ве эшхеду энне Муhаммеден абдуху ве ресулюху» (Козюмнен корьген киби билем ве инанам ки, Аллаh Таалядан башкъа ибадетке ляйыкъ бир илях ёкътыр. Муhаммед алейхисселям Онынъ къулу ве ресулыдыр) дедилер.
Пейгъамбер Эфендимиз «Эсселяму алейна…» дегенде, Аллаh Тааля: «Эй Хабибим! Мында экимизден башкъа кимсе ёкъ. Не ичюн „алейна“ (бизге) дединъ?» буюрды. Ресулуллах Эфендимиз шойле джевап берди:
«Я Иляхи! Умметимнинъ беденлери герчи меннен берабер дегиль, лякин рухлары меннендир. Назар-ы инаетим ве кемаль-и химметим олардан узакъ дегиль. Манъа селям бердинъ, мени бутюн яманлыкълардан узакъ эттинъ. Ахыр заман фитнесине огърагъан о фукъаре, дертли умметимни бу буюк икрам ве ихсанлардан насыл махрум этейим? Бойле бир ниметтен оларны насыл насипсиз къалдырайым?»
Аллаh Тааля буюрды: «Эй Хабибим! Бу гедже меним мусафиримсинъ. Менден тиле, не истейсинъ?» Ресулуллах Эфендимиз (саллаллаху алейхи ве селлем): «Умметимни истейим (я Рабби!)» буюрды.
Риваетке коре, Хакъ Тааля бу суальни бойле еди юз кере текрарлады. Ресулуллах Эфендимиз эр биринде: «Умметимни истейим» деп джевап берди. Аллаh Тааля: «Эп умметинъни истейсинъ» буюргъанда, О: «Эй Раббим! Тилеген – мен, берген – Сенсинъ. Бутюн умметимни манъа багъышла» деп ялварды. Дженаб-ы Хакъ: «Эгер умметинънинъ эписини бу гедже санъа багъышласам, меним рахметим ве сенинъ иззетинъ мейдангъа чыкъмаз. Бир къысмыны бу гедже санъа багъышладым. Эки къысмыны кечиктирдим. Къыямет куню сен тиле, мен багъышлайым. Та ки меним рахметим ве сенинъ иззетинъ (шерефинъ) белли олсун» буюрды.
Севимли Пейгъамберимиз (саллаллаху алейхи ве селлем) бир хадис-и шерифинде буюрды: «О гедже (Мирадж геджеси) Аллаh Таалядан бутюн умметимнинъ эсабыны манъа тапшырмасыны истедим. Хакъ Тааля буюрды: „Я Муhаммед! Бундан мурадынъ шудыр ки, ич кимсе умметинънинъ къабаатларындан хабердар олмасын. Меним мурадым исе шудыр: сен шефкъатли бир пейгъамберсинъ; ябанджылардан гизли олгъаны киби, сенден де оларнынъ къабаатлары ве чиркин ишлери гизли олсун. Я Муhаммед! Сен оларнынъ ёл косьтериджисисинъ. Мен оларнынъ Раббисим. Сен оларны янъы корьдинъ. Мен эзельден эбедге къадар оларгъа назар эттим ве назар этерим. Я Муhаммед! Эгер сенинъ умметинънен лаф этмекни севмеген олсам эди, къыямет куню оларны эсапкъа чекмез эдим. Буюк ве кучюк ич бир гунахларыны сорамаз эдим.“»
«Аллаh Тааля буюрды: „Я Муhаммед! Мубарек козюнъни ач ве аягъынънынъ тюбюне назар эт.“ Бакътым, бир авуч топракъ корьдим. Хакъ Тааля буюрды: „Бутюн вар олгъан шейлер сенинъ аягъынънынъ топрагъыдыр. О топракънымы достнынъ узурына кетирдинъ? Бир достнынъ этегине булашкъан тозны багъышламакътан сенинъ умметинъни багъышламакъ манъа даа къолайдыр.“»
Умметинъни санъа бердим, эй Хабиб!
Дженнетимни оларгъа эттим насип.
Я Хабибим, недир о ки тилединъ,
Бир авуч топракъ ичюн миннет эйлединъми?
Пейгъамбер Эфендимиз бир хадис-и шерифинде буюрды: «Хакъ Таалягъа бир чокъ суаль бердим. Джевапларыны эшиттим. Сорагъаныма пешман олдым. (Олардан базылары шулардыр:)
„Я Рабби! Джебраилге алты юз бинъ къанат бердинъ. Бунынъ къаршылыгъында манъа ихсанынъ недир?“ Хакъ Тааля буюрды: „Сенинъ бир къылынъ манъа Джебраилнинъ алты юз бинъ къанатындан даа севимлидир. Сенинъ бир къылынъ себебинден бинълердже асий гунахкярны къыямет куню азат этерим. Я Муhаммед! Джебраил къанатыны ачса, шаркъ иле гъарп арасыны толдурыр. Сен шефаат этсенъ, шаркъ иле гъарп арасы асийлернен толу олса да, эписини санъа багъышларым.“ Дедим ки: „Бабам Адемге (алейхисселям) мелеклерни седжде эттирдинъ. Бунынъ къаршылыгъында манъа икрамынъ недир?“
Хакъ Тааля буюрды: „Мелеклернинъ Адемге седжде этмелери сенинъ нурунъ онынъ алнында олгъаны ичюндир. Я Муhаммед! Санъа ондан да усьтюн бир шей бердим. Адынъны адыма якъын эттим ве Арш-ы аля усьтюне яздым. О вакъыт Адем даа яратылмагъан эди, не ады, не нишаны бар эди. Сенинъ адынъны коклернинъ къапыларына, хиджаблар усьтюне, дженнетлернинъ къапыларына, кошклерге ве тереклерге, дженнетнинъ эр ерине яздым. Дженнетте усьтюнде «Ля иляхе иллаллах Муhаммедун Ресулуллах» язылмагъан ич бир шей ёкъ эди. Бу мертебе Адемге берильген мертебеден даа усьтюндир.“
Мен санъа ашыкъ олгъанда, эй шериф!
Эки алем сенинъ олмазмы, эй латиф!
Затыма кузгю эттим затынъны,
Берабер яздым адымнен адынъны.
„Я Рабби! Нуhкъа (алейхисселям) бир геми бердинъ. Бунынъ къаршылыгъында манъа не ихсан эттинъ?“ Буюрды: „Санъа Буракъ бердим ки, сени бир геджеде ерден Аршкъа еткиздим. Дженнетни ве джеэннемни корьдинъ. Умметинъе де месджитлер бердим ки, къыямет куню гемилерге мингени киби умметинъ о месджитлерге минип, Сыратны козь ачып-юмгъандже кечип, джеэннемден къуртулырлар.“ „Я Рабби! Исраил огъулларына къудрет халвасы иле бёденеге бенъзеген къуш эти эндирдинъ.“ Хакъ Тааля буюрды: „Санъа ве умметинъе дюнья ве ахирет ниметини ихсан эттим. Исраил огъулларынынъ шекиллерини инсан суретинден айы, маймун ве хынзыр суретине чевирдим. Сенинъ умметинъден ич бирини ойле япмадым. Оларнынъ амеллери киби амель этселер биле, бу беляны оларгъа рева корьмедим. Я Муhаммед! Санъа ойле бир суре бердим ки, онъа бенъзеген бир суре Тевратта да, Инджильде де ёкъ. О суре Фатиhа суресидир. Ким о сурени окъуса, бедени джеэннемге арам олур. О кимсенинъ ана ве бабасынынъ азабыны енгиллетирим. Я Муhаммед! Мен сенден экрем (къыйметли, усьтюн, шерефли) бир кимсе яратмадым. Санъа ве умметинъе геджеде ве куньдюзде элли вакъыт намаз фарз эттим.
«О гедже (Мирадж геджеси) Аллаh Таалядан бутюн умметимнинъ эсабыны манъа тапшырмасыны истедим» Хадис-и шериф
Я Муhаммед! Ким меним бирлигимни къабул этсе ве манъа ортакъ къошмаса, дженнет оларнынъдыр. Умметинъден бойле олгъанларгъа джеэннемни арам эттим. Умметинъе олгъан рахметим гъадабымны кечкендир.
Я Муhаммед! Меним къатымда бутюн махлюкъаттан экремсинъ, шерефлисинъ. Къыямет куню санъа о къадар икрамлар этерим ки, бутюн алем айретте къалыр. Эй Хабибим! Сен дженнетке кирмегендже, дигер энбиягъа ве оларнынъ умметлерине ясакътыр. Сенинъ умметинъ кирмегендже, башкъа уммет кирмез. Я Муhаммед! Сенинъ ве умметинъ ичюн нелер азырлагъанымны корьмек истейсинъми?“ „Истейим, я Рабби!“ дедим. Исрафилге хитап этип: „Эй Исрафил! Къулым, эминим ве ресулым Джебраилге айт ки, Хабибимни дженнетке алып барсын да, Хабибим ве онынъ уммети ичюн дженнетте не азырлагъан олсам, косьтерсин. Та ки мубарек хатыры эндишеден къуртулсын“ буюрды.»
Алемлернинъ Эфендиси олгъан севимли Пейгъамберимиз Исрафил алейхисселям иле берабер Джебраил алейхисселямнынъ янына кельди. Аллаh Таалянынъ эмрини ерине кетирмек ичюн Джебраил алейхисселям Пейгъамбер Эфендимизни (саллаллаху алейхи ве селлем) дженнетке алып барды. Мелеклер эллеринде табакълар тутып беклей эдилер: бирининъ ичинде хулле, дигери нур толу эди. Джебраил алейхисселям: «Я Ресулаллах! Булар Адем алейхисселямдан сексен бинъ йыл эвель яратылды. Бу макъамда табакълардакини санъа ве умметинъе сачмакъ ичюн сабырсызланалар. Къыямет куню азретинъ ве умметинъ Аллаh Таалянынъ эмринен дженнетнинъ босагъасына аякъ баскъанда, бу мелеклер табакълардаки джевхерлерни усьтюнъизге сачаджакълар» деди. Дженнетте вазифели олгъан Рыдван адлы мелек оларны къаршылады. Пейгъамбер Эфендимизге мужделер берди ве: «Хакъ Тааля экисини сенинъ умметинъе, бирини де дигер пейгъамберлернинъ умметлерине бермек ичюн дженнетни учь къысымгъа айырды» деди ве дженнетнинъ эр тарафыны долаштырды. Хабиб-и Экрем Эфендимиз буюрды: «Дженнетнинъ ортасында бир озен корьдим.
Аршнынъ юкъарысында акъа. Бир ерден сув, сют, шарап ве бал чыкъа. Асла бир-бирине къарышмай. О озеннинъ кенары зеберджеттен эди. Ичиндеки ташлар джевхер, балчыгъы анбер, отлары зафыран эди. Этрафына кумюш бардакълар къойгъанлар, сайылары коктеки йылдызлардан зияде эди. Этрафында къушлар бар эди, боюнлары деве бойну киби эди. Ким оларнынъ этинден ашаса ве о озенден ичсе, Хакъ Таалянынъ ризасына мазхар олур. Джебраилге: „Бу озен недир?“ деп сорадым. „Кевсердир. Хакъ Тааля оны санъа бергендир. Секиз дженнеттеки бостанларгъа бу Кевсерден сувлар акъа“ деди. О озеннинъ кенарында чадырлар корьдим. Эписи инджи ве якъуттан эди. Джебраилден сорадым. „Сенинъ зевджелеринънинъ мензиллеридир“ деди. О чадырларда хурилер корьдим. Юзьлери кунеш киби парылдай эди; эписи сеслерини котерип, тюрлю-тюрлю нагъмелернен йырлай эдилер. Дей эдилер ки: „Биз шенъ ве севинчлимиз. Бизге ич кедер кельмез.
Биз сюслюмиз, ич чыплакъ олмаймыз. Биз яшмыз, ич къартаймаймыз. Биз гузель ахлякълымыз, ич ачувланмаймыз. Биз эп бойлемиз, ич ольмеймиз.“ Сеадет кошклерине ве тереклерине етишип, оларнынъ нагъмелери ве сеслери эр ерни къаплай. Ойле хош сеслери бар ки, о нагъмелер дюньягъа кельген олса эди, дюньяда олюм ве михнет олмаз эди. Джебраил: „Буларнынъ юзьлерини корьмек истейсинъми?“ деди. „Истейим“ дедим. Бир чадырнынъ къапысыны ачты. Бакътым. Ойле гузель суретлер корьдим ки, бутюн омрюм боюнджа оларнынъ гузеллигини анълатсам, битиралмам. Юзьлери сюттен беяз, янакълары якъуттан къырмызы ве кунештен парлакъ эди. Терилери ипектен йымшакъ ве ай киби ярыкъ, къокъулары мисктен даа гузель эди. Сачлары пек къара: кимисининъ орюльген, кимисининъ топлангъан, кимисининъ салынгъан эди; отурса, этрафында чадыр киби ола, турса, аякъларына къадар ете эди. Эр бирининъ огюнде бир хызметчи тура эди. Джебраил: „Булар сенинъ умметинъ ичюндир“ деди.»
Пейгъамбер Эфендимиз (саллаллаху алейхи ве селлем) буюрды: «Секиз дженнетнинъ багъ ве бостанларыны ве эр тюрлю ниметлерини корьдим. Джеэннемни ве онынъ дереджелерини де корьсем деп хатырыма кельди. Джебраил элимден тутып, мени джеэннемнинъ энъ буюк мелеги Маликке алып барды. (Эй Малик! Азрети Муhаммед душманларнынъ джеэннемдеки ерлерини корьмек истей, Онъа джеэннемни косьтер) деди.» Малик джеэннемнинъ усьтюнден орьтюсини ачкъанда, джеэннем ойле къайнамагъа ве къабармагъа башлады ки, Пейгъамбер Эфендимиз (алейхиссалату весселям) джеэннемнинъ эр шейни тутып якъып йибереджегини, джеэннемдеки сувсызлыкъ азапларыны, азап зынджырларыны, азап йыланларыны ве акъреплерини, андаки азаплардан базыларыны да ачыкъ-айдын корьди.
«Малик джеэннемнинъ табакъаларыны ачты. Еди табакъанынъ (эписини) корьдим. Единджи табакъагъа Хавие дейлер. Онынъ азабы дигер табакъаларнынъ азабындан къат-къат зияде эди. Маликтен сорадым: „Бу табакъада къайсы тайфе азап чеке?“ Малик: „Фыравун, Къарун ве сенинъ умметинънинъ мунафыкълары азап чеке“ деди. Алтынджы табакъа Лезадыр. Анда мушриклер (ич дини олмагъанлар) азап чеке. Бешинджи табакъа Хутамедир. Анда атешке, окюзге табынгъанлар ве будистлер азап чеке.
Дёртюнджи табакъа Джахимдир. Анда кунешке, йылдызларгъа табынгъанлар азап чеке. Учюнджи табакъа Секардыр. Анда христианлар азап чеке. Экинджи табакъа Саирдир. Анда еудийлер азап чеке. Биринджи табакъа Джеэннемдир. Онынъ азабы дигер табакъаларнынъ азабындан аз эди. (Бунъа бакъмадан) анда атештен етмиш бинъ дерья корьдим. Эр бир дерья о къадар буюк эди ки, эгер ерлерни ве коклерни бир дерьягъа атсалар ве бир мелекке эмир этселер, бинъ йыл къыдырса да, тапмакъ мумкюн олмаз эди. Зебанийлер (джеэннемде вазифели мелеклер) ойле азаметли эди ки, эгер олардан бири ерлерни ве коклерни агъзынынъ бир кенарына къойса, ич белли олмаз эди. О дерьялар далгъаланып, къоркъунч сеслер чыкъа эди. Эгер о сестен дюньягъа аз бир сес кельген олса эди, бутюн джанлылар эляк олур эди.
„Бу табакъа къайсы тайфе ичюн?“ деп сорадым. Малик джевап бермеди. Кене сорадым. Сусты… Джебраил Маликке: „Сенден джевап беклей“ деди. О да: „Мени мазур корь“ деп афу тиледи. Мен: „Не олса олсун, джевап бер ки, бугунь чаресини корьмек мумкюн олсун“ дедим. Малик: „Я Ресулаллах! Сенинъ умметинънинъ асийлери ичюндир; оларгъа насиат эт. Та ки бу къоркъунч ерден озьлерини къорусынлар. Беденлерини бойле азапкъа сюйреджек шейлерден сакъынсынлар. О кунь мен асийлерге мерхамет этмем. Не акъ сакъаллы къартларына, не де яшларына шефкъат косьтермем“ деди.»
«Мирадж акъылнынъ биткен, иманнынъ башлагъан еридир» Хадис-и шериф
Алемлернинъ Эфендиси агъламагъа башлады. Мубарек башындан сарыгъыны чыкъарып, шефаат этмеге ве (Аллаh Таалягъа) ялвармагъа башлады. Умметининъ зайыф олгъаныны ве бойле азапкъа такъатлары етмейджегини айтып, о къадар агълады ки, Джебраил алейхисселям ве бутюн мелеклер де онынънен берабер агълаштылар. Аллаh Таалядан хитап кельди: «Эй Хабибим! Сенинъ урьметинъ ве къыйметинъ меним къатымда буюктир, дуанъ къабул олунгъандыр. Гонълюнъни хош тут. Сени мурадынъа ириштирдим. Санъа ойле бир макъам беририм ки, пек чокъ асийлерни сенинъ шефаатынънен багъышларым, та ки сен „етер“ дегендже. Эй Хабибим! Ким меним эмримни тутса, азап ве джезадан къуртулыр, рахметиме наиль олур. Дженнетте мени корьмек шерефине къавушыр. Санъа ве умметинъе геджеде ве куньдюзде элли вакъыт намаз фарз эттим.»
Пейгъамберимиз (саллаллаху алейхи ве селлем) девам этип буюрды: «О макъамдан (сонъра) Аршкъа еттим. Семаваттан кечип, Мусанынъ (алейхисселям) булунгъан макъамына кельдим. Манъа: „Хакъ Тааля санъа ве умметинъе не фарз этти?“ деди. Мен де: „Эр кунь ве гедже ичюн элли вакъыт намаз къылынмасыны манъа фарз этти“ дедим. „Раббинъе къайт, бираз енгиллетмесини тиле. Чюнки умметинъ буны котералмаз. Мен Исраил огъулларыны сынадым ве теджрибе эттим“ деди. Бунынъ узерине Раббиме къайттым ве: „Я Рабби! Умметиме (бу эмирни) бираз енгиль эт!“ дедим. Бунынъ узерине элли вакъыттан тек беш вакъыт эксильтти. Мусагъа (алейхисселям) къайттым ве (беш вакъыт эксильтти) дедим. Деди ки: „Раббинъе къайт! Бираз даа енгиллетмесини тиле. Чюнки умметинъ буны котералмаз.“ Бойлеликнен Муса (алейхисселям) иле Раббимнинъ арасында барып-кельдим ве ниает Аллаh Тааля шойле буюрды: „Бу намазны беш вакъыткъа эксильттим. Эр намаз ичюн он севап бар. Бу джеэттен сонъунда кене элли намаз олур. Зира ким бир севаплы ишни ниет этип де, япалмаса, онынъ ичюн бир севап язылыр. Амма япса, бир ерине тамам он севап язылыр. Лякин бир гунахны ниет этип, япмаса, ич бир шей язылмаз. Япса, анджакъ бир гунах оларакъ язылыр.“ Сонъра Мусагъа (алейхисселям) тюшип, алны анълаттым. Кене: „Къайт, бираз даа енгиллетмесини тиле“ деди. Бунынъ узерине онъа: „Раббиме чокъ мунаджат эткеним ичюн артыкъ утанам“ дедим.»5 Аллаh Тааля бойлеликнен севимли Пейгъамберимизнинъ чеккен сыкъынтыларнен яралангъан мубарек юрегини теселли этти. Ич бир махлюкъына бермеген, кимсе билип оламайджакъ, анълаялмайджакъ ниметлерни Онъа ихсан этти.
Кель бери, эй ашкъ атешинде янгъан,
Озюни ма’шукъкъа ашыкъ сангъан.
Кель, динъле о Шахнынъ Мираджыны ачыкъ,
Ашыкъ исенъ, турма, ашкъ атешинде ян.
Базарэртеси геджеси эди, бу хабер акъикъат,
Лейле-и Къадр экен мегер о гедже.
О бахты сеадетли, къадри юдже
Умму Хани эвинде эди о гедже.
Ондан эвель кельгенлер етмеди бу девлетке,
Кимсе наиль олмады бу юксекликке.
Чюнки эписини корип, кечти ондан о якъкъа,
Барды, иришти о юдже Узургъа.
Алты джеэттен мунеззех о Зульджелял
Кемиетсиз, кейфиетсиз Онъа косьтерди джемаль.
Ачыкъ корьди Раббу’ль-иззетни,
Ахиретте ойле корер уммети.
Сен ки Мирадж этип, эттинъ нияз,
Умметинънинъ мираджыны эттим намаз.
«Эй Хабибим! Ким меним эмримни тутса, азап ве джезадан къуртулыр, рахметиме наиль олур. Дженнетте мени корьмек шерефине къавушыр» Хадис-и къудсий
Инандым! Джаным санъа феда олсун, я Ресулаллах
Алемлернинъ Эфендиси сонъра бир анда Къудускъа кельди ве андан Мекке-и мукерремеге кетмек ичюн Месджид-и Акъсанынъ къапысына багълангъан Буракъкъа минип, Меккеге къайтты. Пейгъамбер Эфендимиз Къудустан Меккеге келеяткъанда, Къурейшнинъ керванына расткельди. Кервандаки бир деве урькти де, йыкъылды. Мекке-и мукерремеде Умму Ханининъ эвине кельди. Яткъан ери даа йылы, легеньдеки абдест сувынынъ къыбырдавы даа токътамагъан эди. Тышта долашкъан Умму Хани юкъусырагъан эди, бир шейден хабери олмагъан эди.
Ресулуллах Эфендимиз (саллаллаху алейхи ве селлем) саба олгъанда Мираджыны Умму Ханиге анълаткъандан сонъ: «Саба эрте Кябеге барып, буны анълатаджагъым» буюрды. Азрети Умму Хани: «Эй эмджемнинъ огълу! Сакъын буны къурейшлилерге айтма! Олар сени ялангъа чыкъарырлар ве сени кедерлендирирлер. Иманы зайыф олгъанлар бунъа инанмаз, динден чыкъарлар. Мушриклер де эсасен буны беклейлер, оларнынъ иманларыны бозарлар. Шимди мусульманлар аз.
Мусульманлар бираз кучьленгенде, къуветленгенде анълатсанъ насыл олур?» деп арз этти. Алемлернинъ Эфендиси, Кяинатнынъ Султаны тарихий бир джевап оларакъ шойле буюрды: «Валлахи, мен буны оларгъа айтаджагъым. Бугунь чюрюк олгъан ярын да чюрюктир. Мен бу Ислямиетни иманы сагълам олгъанларнен къураджагъым. Эгер манъа даа шубеси олгъан бар исе, айрылсын кетсин. Меним оларнен ишим ёкъ. Чюрюк эр вакъыт чюрюктир. Бугунь олмаса, ярын чюрюр. Сонъра чюрюйджегине, шимдиден чюрюсин ки, онъа ишанып ёлгъа чыкъмайыкъ. Сагълам олгъанлар бизге етер.»
Сонъра саба эрте Кябеге барды ве анълатмагъа башлады… Кяфирлер: «Муhаммед акъылдан шашкъан, бутюнлей ёлдан чыкъкъан» деп мыскъыл эттилер. Мусульман олмагъа ниетли олгъанлар да шубеге тюштилер. Мушриклерден базылары севинип, Эбу Бекирнинъ эвине кельдилер. Чюнки онынъ акъыллы, теджрибели, эсаплы бир тюджджар олгъаныны пек яхшы биле эдилер. Къапыгъа чыкъкъанда: «Эй Эбу Бекир! Сен чокъ кере Къудускъа барып кельдинъ. Яхшы билесинъ. Меккеден Къудускъа барып кельмек не къадар вакъыт сюре?» деп сорадылар. Азрети Эбу Бекир: «Яхшы билем. Бир айдан зияде» деди. Бу сёзге севинген кяфирлер джемааты: «Акъыллы, теджрибели адамнынъ сёзю бойле олур» дедилер. Кулип, мыскъыл этип ве Азрети Эбу Бекирнинъ де озьлери киби тюшюнеджегини умют этип: «Сенинъ эфендинъ Къудускъа бир геджеде барып кельгенини айта, артыкъ бутюнлей ёлдан чыкъты» дедилер. Азрети Эбу Бекирге севги ве урьмет косьтерип, онъа умют багъладылар.
Азрети Эбу Бекир Ресулуллах Эфендимизнинъ мубарек адыны эшиткенде, (ич акъылгъа-мантыкъкъа урмадан): «Эгер О айткъан олса, догърудыр. Бир анда барып кельгенине мен де инандым» деди де, ичери кирди. Кяфирлер шашкъын алда: «Вай-вай, Муhаммед не уста бир сихирбаз экен! Эбу Бекирге сихир япкъан» деп, кери къайттылар.
Азрети Эбу Бекир тез Ресулуллах Эфендимизнинъ янына кельди. Буюк бир къалабалыкъ ичинде юксек сеснен: «Я Ресулаллах! Мираджынъыз мубарек олсун! Бизлерни сенинъ киби буюк бир Пейгъамберге хызметчи этип шерефлендиргени ве мубарек юзюнъни корьмекнен, юреклерни алгъан, рухларны чеккен татлы сёзлеринъни эшитмекнен ниметлендиргени ичюн Аллаh Таалягъа сонъсыз шукюрлер этем. Я Ресулаллах! Сенинъ эр сёзюнъ догърудыр. Инандым. Джаным санъа феда олсун!» деди. Азрети Эбу Бекирнинъ сёзлери кяфирлерни шаштырды. Айтаджакъ сёз тапалмай, дагъылдылар. Шубеге тюшкен, иманы зайыф бир къач кишининъ юрегине де къувет берди. Ресулуллах Эфендимиз о кунь Эбу Бекирге «Сыддыкъ» буюрды. Бу адны алмакънен дереджеси бир къат даа юксельди.6
Бу алгъа пек ачувлангъан кяфирлер му’минлернинъ къуветли иманына, Пейгъамберимизнинъ эр сёзюне тез инанмаларына, онынъ этрафында перване киби айланмаларына чыдап оламадылар. Ресулуллах Эфендимизни утандырмакъ ве енъмек ичюн Оны сынамагъа башладылар.
«Я Муhаммед! Къудускъа бардым дейсинъ. Айт бакъайыкъ, месджитнинъ къач къапысы, къач пенджереси бар?» киби суаллер сорадылар.
«Мираджны анълатмам керек; инанмайджакъ олгъан сонъра да вазгечер; чюрюк темель усьтюне бина олмаз; айрыладжакъ олгъан шимдиден айрылсын, сагъламлары къалсын» Хадис-и шериф
Акъабе биаты япылгъан ерде къурулгъан Месджид-и Бей’а
Ресулуллах Эфендимиз эписине бирер-бирер джевап берди. Эфендимиз джевап бергенде, Азрети Эбу Бекир: «Ойледир, я Ресулаллах» дей эди. Албуки Ресулуллах Эфендимиз эдебинден, хаясындан къаршысындакининъ юзюне биле бакъмай эди. Буюрды ки: «Месджид-и Акъсада этрафыма бакъмагъан эдим. Сорагъан шейлерини корьмеген эдим. О ань Джебраил (алейхисселям) Месджид-и Акъсаны козюмнинъ огюне кетирди. Пенджерелерини корип сая ве суаллерине тез джевап бере эдим.» Ресулуллах Эфендимиз ёлда девели ёлджулар корьгенини бильдирди. «Иншааллаh чаршенбе куню келирлер» буюрды. Чаршенбе куню кунеш батып тургъанда, керван Меккеге етти. Кервандакилерге сорагъанларында, фыртына эскен киби олгъаныны ве бир девенинъ йыкъылгъаныны айттылар. Бу ал му’минлернинъ иманыны къуветлендирди. Кяфирлернинъ душманлыгъы да куньден-куньге артты.7 Иджреттен бир йыл эвель, Реджеп айынынъ 27-синде джума геджеси олгъан бу муджизеге Мирадж дениле. Ресулуллах Мираджгъа рух ве беденинен, уяныкъ алда чыкъты. Мирадж геджесинде Онъа бир чокъ иляхий акъикъатлар косьтерильди ве беш вакъыт намаз бу геджеде фарз къылынды. Бундан гъайры Бакъара суресининъ сонъки эки ает-и керимеси ихсан этильди. Мирадж Къур’ан-ы Керимде Исра суресининъ 1-нджи аетинде, Неджм суресининъ ильк аетлеринде ве базы хадис-и шерифлерде бильдириле.8
Севимли Пейгъамберимиз Мирадждан сонъра асхабына дженнетни анълаткъанда буюрды: «Я Эба Бекир! Сенинъ кошкюнъни корьдим. Къызыл алтындан эди. Сенинъ ичюн азырлангъан ниметлерни мушааде эттим.» Азрети Эбу Бекир де: «О кошк ве кошкнинъ саиби санъа феда олсун, я Ресулаллах» деди.
Эфендимиз Азрети Умерге дёнип: «Я Умер! Сенинъ кошкюнъни корьдим. Якъуттан эди. О кошкте чокъ хурилер бар эди. Амма ичери кирмедим. Сенинъ гъайретинъни тюшюндим» буюрды. Азрети Умер пек агълады. Козь яшлары арасында: «Анам-бабам, джаным санъа феда олсун, я Ресулаллах! Сенден де гъайрет, къыскъанчлыкъ олурмы?» деди. Даа сонъра Азрети Османгъа буюрды: «Я Осман! Сени эр кокте корьдим. Дженнетте кошкюнъни корип, сени тюшюндим.» Азрети Алиге буюрды: «Я Али! Сенинъ суретинъни дёртюнджи семада корьдим. Джебраилден сорадым. Деди ки: „Я Ресулаллах! Мелеклер Азрети Алини корьмеге ашыкъ олдылар. Хакъ Тааля онынъ суретинде бир мелек яратты. Дёртюнджи кокте тура, мелеклер оны зиярет этелер, берекетленелер.“ Сонъра сенинъ кошкюнъе кирдим. Бир теректен бир мейваны къокъладым. Ондан бир хури чыкъты, юзюне перде чекти. „Сен кимсинъ ве кимнинъсинъ?“ дедим. „Эмдженънинъ огълу Али ичюн яратылдым, я Ресулаллах!“ деди.»
Мирадж геджесининъ сабасында Джебраил алейхисселям кельди ве Ресулуллах Эфендимизге беш вакъыт намазны вакъытларында имам олып къылдырды. Хадис-и шерифте буюрылды: «Джебраил (алейхисселям) Кябенинъ къапысы янында эки кунь манъа имам олды. Экимиз феджр догъгъанда саба намазыны, кунеш тёпеден айрылгъанда уйлени, эр шейнинъ кольгеси озь бою къадар олгъанда экиндини, кунеш баткъанда (усьт кенары гъайып олгъанда) акъшамны ве шафакъ къараргъанда ятсыны къылдыкъ. Экинджи куню де саба намазыны ава ярыкъ олгъанда, уйлени эр шейнинъ кольгеси озь боюнынъ эки къаты олгъанда, экиндини бундан тез сонъ, акъшамны ораза ачылгъан вакъытта, ятсыны гедженинъ учьте бири олгъанда къылдыкъ. Сонъра: „Я Муhаммед! Сенинъ ве кечмиш пейгъамберлернинъ намаз вакъытлары будыр. Умметинъ беш вакъыт намазнынъ эр бирини бу къылгъанымыз эки вакъытнынъ арасында къылсынлар“ деди.»9 Намаз вакъытлары бойлеликнен бильдирильгенден сонъ, Хабешистангъа да хабер ёлланып, беш вакъыт намазны къылмалары ве фарз олгъанындан берли къылмагъа башлагъан вакъыткъа къадар олгъан намазларыны къаза этмелери бильдирильди.
«(Эй мединелилер!) Аллаh ёлунда, Аллаh ичюн хакъны айтаджагъынъызгъа, озь джанынъызны ве намусынъызны къорчалагъанынъыз киби манъа ярдымджы оладжагъынъызгъа сёз бересинъизми?» Хадис-и шериф
