Севимли Пейгъамберим

ГЪАЗВАЛАР ВЕ СЕРИЕЛЕР

Мусульманлар Меккеде экенде мушриклер оларгъа пек чокъ зулум эте эдилер. Кимисини урар, кимисининъ башыны ярар, кимисине де акъылгъа сыгъмагъан эскенджелер этер эдилер. О вакъыт дженкке изин ёкъ эди. Зира мушриклер чокъ эди. Дженк этмек мусульманларнынъ зарарына олур эди. Мединеге кельгенден сонъ Асхаб-ы кирам чокъалды. Энсарнынъ ярдымынен къувет асыл олды. Ислямиет шевкет тапып, джихад мешру олды. Кяфирлернен дженкке изин берильди.

Сефер, гъазва ве серие

Мединенинъ тынчлыгъыны къорумакъ, душманларнынъ алыны козетмек ичюн Фахр-и кяинат саллаллаху алейхи ве селлем Эфендимиз сериелер (акъынджы джемаатлар, болюклер), яни кучюк аскерий бирликлер тертип этти. Ресулуллах озю иштирак этмейип кяфирлер усьтюне ёллагъан бу сериелерге къатылгъанларнынъ сайысы бештен дёрт юзге къадар денъише эди. Пейгъамбер Эфендимизнинъ къатылгъан ве озю идаре эткен дженклерине исе гъазва (гъазве) дениле. Аскернинъ дженкке кетмесине сефер, дженк алына да сеферберлик дениле.

Севимли Пейгъамберимиз душманнынъ апансыз уджюмлерининъ огюни алмакъ ичюн Мединеде невбет тутмакъ усулыны къойып, къаравуллар чыкъарып, керек олгъан эминлик тедбирлерини алды.

Ресулуллах (саллаллаху алейхи ве селлем) йигирми еди гъазва япты. Булар: Эбва (Веддан), Буват, Биринджи Бедир (Сафеван, Ильк Бедир), Зу’ль-Ушейре, Бедир (Бедр-и Кубра), Къаркъарату’ль-Кедр, Бени Къайнукъа, Севикъ, Гъатафан (Энмар, Зи-Эмр), Бахран (Бени Сулейм, Неджран), Ухуд, Хамрау’ль-Эсед, Бени Надир, Кучюк Бедир (Бедр-и Сугъра), Зату’р-Рикъа’, Думету’ль-Джендель, Мурейси (Бени Мусталикъ), Хендек (Ахзаб), Бени Къурейза, Бени Лихьян, Гъабе (Зи Къарад), Хайбер, Вади’ль-Къура, Мекке фетхи, Хунейн, Таиф ве Тебуктир.

Бу гъазвалардан тек докъузында чатышма олды. Бу гъазвалар: Бедир (Бедр-и Кубра), Ухуд, Мурейси (Бени Мусталикъ), Хендек (Ахзаб), Бени Къурейза, Хайбер, Вади’ль-Къура, Хунейн ве Таифтир. Мекке дженк этильмеден фетх этильди, халкънынъ эписи мусульман олды.

Дигер гъазваларда ич бир чатышма олмады: базысында анълашма япылды, базысында душман теслим олды; кяфирлернинъ бир къысмы Ислям аскери иле къаршылашмагъа джесарет эталмады, кяфирлернинъ чокъусы да Ислям аскерининъ кельгенини эшитер-эшитмез дагъларгъа къачып гъайып олдылар.

Бу сёзнен бутюн девлетлер къуртулыш ве сеадет тапар:
«Сульх ве тынчлыкъ истесенъ, дженкке азыр ол!»
Абдулхакъ Молла

«Сизге къаршы дженк ачкъанларнен сиз де Аллаh Таалянынъ ёлунда дженклешинъиз. Лякин адден ашып, ашыры кетменъиз» Бакъара: 190

Ресулуллах Эфендимизнинъ ёллагъан сериелери

Ильк сериелер – Азрети Хамзанынъ болюги

Мушриклерни тиджарет ве иктисат джеэтинден зайыфлатмакъ ве ёлгъа кетирмек керек эди. Бунынъ ичюн Шам тиджарет ёлларыны кесмек лязим эди. Шу вакъыт бир мушрик керванынынъ Мединенинъ якъынларындан кечмекте олгъаны эшитильди. Иджрий биринджи йылнынъ единджи айы, Рамазаннынъ башында севимли Пейгъамберимиз дерал сефер азырлыгъы япылмасыны эмир этип, отуз суварийнинъ башына Азрети Хамзаны къомандан тайин этти. Онъа Аллаh Таалядан къоркъмакъны, эмри алтында олгъанларгъа яхшы муамеле этмекни тевсие буюргъандан сонъ: «Аллаh Таалянынъ ёлунда, Аллаh Таалянынъ адыны анып, гъазвагъа чыкъынъыз! Аллаh Тааляны танымагъанларнен дженклешинъиз…» буюрды. Азрети Хамзагъа беяз бир байракъ берип, оны ёлгъа озгъарды.

Азрети Хамза эмриндеки суварийлернен учь юз суварий къоругъан мушрик керванына догъру ёлгъа чыкъты. Керван Шамдан Меккеге кетмек узьре Сифру’ль-Бахр денильген ерге кельгенде, муджахидлернен къаршылаштылар. Шанлы сахабелер дерал дженк сырасына кирип, чатышмагъа азыр алгъа кельдилер. Шу вакъыт анда булунгъан Меджди бин Амр эль-Джухений етишип, арагъа кирди. Меджди бин Амр эль-Джухений эки тарафнынъ да муттефики эди. Мусульманларнынъ сайыджа пек аз, мушриклернинъ исе пек чокъ олгъаныны корип, мусульманлар енъиле билир деп тюшюнди. Мусульман девлетининъ эбедий девамыны умют этип, арагъа кирип яраштырды ве эки тарафны чатышмакътан вазгечирди. Сонъра Азрети Хамза ве аркъадашлары Мединеге кери къайттылар. Меджди япкъан иш Пейгъамбер Эфендимизге арз этильгенде, мемнуниетини бильдирип: «Мубарек, яхшы ве догъру бир иш япкъан» буюрды.1

Убейде бин Харис болюги

Бундан сонъ сериелернинъ арты кесильмеди. Азрети Убейде бин Хариснинъ эмрине алтмыш я да сексен къадар муджахид берилип, Рабигъгъа ёлланды. Эки аскер бир-бирине къаршы кельгенинен, эки тараф да окъ атмагъа башладылар. Ислям аскеринден ильк окъны аткъан Са’д бин Эби Ваккъас эди. Эбу Суфьяннынъ эмриндеки эки юз мушрик Ислям аскерининъ буюк къысмы пусудадыр деп санып, мусульманлардан къоркъып, селяметни къачмакъта таптылар.2

Аллаh ёлунда дженк этейик, шан алайыкъ, шан…
Къур’анда зафер ваде эте Азрети Йездан.

«Аллаh Таалянынъ ёлунда, Аллаh Таалянынъ адыны анып, гъазвагъа чыкъынъыз! Аллаh Тааляны танымагъанларнен дженклешинъиз» Хадис-и шериф

Ресулуллах Эфендимизнинъ гъазвалары

Ильк гъазвалар – Веддан гъазвасы

Бунъа Эбва гъазвасы да дениле. Ресулуллахнынъ ильк гъазвасыдыр. Иджретнинъ он экинджи айында олды. Мединеде векиль оларакъ Азрети Са’д бин Убаде къалдырылды. Къурейш ве Бени Дамра къабилеси усьтюне алтмыш кишинен кетильди. Байракъны Азрети Хамза ташый эди. Меккелилерге расткельмедилер. Веддан денильген ерге кельдилер. Бени Дамра къабилесинен язылы бир анълашма япылды. Бунъа коре:

1- Дамра огъуллары къатий суретте душмангъа ярдым этмейджек,

2- Дамра огъулларынынъ джан ве мал эминлиги мусульманларнынъ теминаты алтында оладжакъ,

3- Бунынъ къаршылыгъында Пейгъамбер Эфендимиз Дамра огъулларыны бир дженк ичюн чагъыргъанда, олар дерал ярдымгъа чападжакълар.

Буват гъазвасы

Бу гъазва Ресулуллахнынъ экинджи гъазвасыдыр. Иджретнинъ экинджи сенеси Ребиуль-эввель айы эди. Мединеде векиль оларакъ Азрети Саиб бин Осман бин Маз’ун къалдырылды. Эбу Суфьяннынъ идаресиндеки юз кишилик бир мушрик керванынынъ эки бинъ беш юз девенен Шамгъа кетмекте олгъаны хабер алынгъанда, эки юз кишинен Къурейш керваны усьтюне кетильди. Буват дагъына къадар эр тараф адым-адым къыдырылгъанына бакъмадан, мушриклер тутулмады.

Зу’ль-Ушейре гъазвасы

Иджретнинъ он алтынджы айынынъ башларында япылды. Эбу Суфьяннынъ къомандасындаки меккели мушриклерге аит буюк бир тиджарет керванынынъ Шамгъа кетмекте олгъаны хабери алынды. Ресулуллах Эбу Селеме бин Абдулэседни озь ерине векиль къалдырды. Байракъны Азрети Хамзагъа (радыяллаху анху) берди. Отуз девелери бар эди, невбетлешип мине эдилер. Юз элли я да эки юз къадар муджахиднен Ушейре денильген ерге келип, бир къач кунь бекледилер. Керванны тутмакъ мумкюн олмады. Мудлидж огъулларынен сульх япып, Мединеге къайттылар.

Биринджи Бедир гъазвасы

Сафеван гъазвасы да дениле. Буват гъазвасындан къайткъанларына бир къач кунь олгъан эди ки, Курз бин Джабир Фихрий адлы бир къурейшлининъ адамларынен берабер Джемма дагъына баскъын берип, анда отлагъан сыгъырларны ве девелерни айдап алып кеткени хабери кельди.

Пейгъамберимиз озь ерине Зейд бин Харисени векиль къалдырып, бир микъдар асхабнен берабер вакъиа ерине ёлгъа чыкъты. Байракъны бу сефер Азрети Алиге берди.

Муджахидлер вакъиа ерине кельгенде, Курз ве дигерлери айванларны ташлап, излерини гъайып эттилер. Бедирнинъ Сафеван вадийсине къадар эр ташнынъ алты къыдырылса да, тапылмадылар.

Абдуллах бин Джахш болюги (Батн-ы Нахле сериеси)

Пейгъамбер Эфендимиз бир кунь Къурейш мушриклерини козетмек ичюн Нахлеге бир серие тертип этмек истеди. Ёлланаджакъ аскерлерге де Азрети Эбу Убейде бин Джеррахны къомандан этмек истеди. Эбу Убейде бин Джеррах бу эмирни алгъанда, Пейгъамберимизден узакъ къалмакънынъ аджысындан агъламагъа башлады.

«Хадж ёлунда ольгенлерге ве Аллаh ёлунда гъазва эткенлерге мужделер олсун!» Хадис-и шериф

Ресулуллах (саллаллаху алейхи ве селлем) онынъ ерине Азрети Абдуллах бин Джахшны эмир тайин этти.3

Абдуллах бин Джахш Ислямиетни эеджаннен яшагъан затлардан эди. Мусульман олгъанда кяфирлер онъа акъылгъа кельмеген эскенджелер япкъанларына бакъмадан, о оларгъа иман кучюнен къаршы чыкъкъан, эза ве джефаларына метанетнен къатлангъан эди. Шунынъ ичюн Пейгъамбер Эфендимиз онынъ акъкъында асхабына: «Ачлыкъкъа ве сувсызлыкъкъа энъ чокъ даянгъан ве къатлангъанынъыз одыр» буюргъан эди. Абдуллах бин Джахш Ресулуллах Эфендимизнинъ шеитлер ичюн берген мужделерини эшитип, даима шеадетке асрет эди. Дженклерде энъ огде къараманджа дженклеше эди.

Азрети Абдуллах бин Джахш шойле анълата: «О кунь Ресул алейхисселям ятсы намазыны къылгъанда, мени янына чагъырды ве: „Саба эрте яныма кель. Силянъ да янынъда олсун. Сени бир тарафкъа ёллайджагъым“ буюрды.

Саба олгъанда месджитке бардым. Къылычым, яйым, окъларым ве чантам усьтюмде, къалкъаным да янымда эди. Ресул алейхисселям саба намазыны къылдыргъандан сонъ эвине къайтты. Мен эвельден кельгеним ичюн къапынынъ огюнде бекле эдим. Мухаджирлерден меннен кетеджек бир къач киши тапты. „Сени бу кишилернинъ усьтюне къомандан тайин эттим“ буюрып, бир мектюп берди ве: „Бар! Эки гедже ёл алгъандан сонъ мектюпни ач. Онда буюрылгъангъа коре арекет эт“ буюрды. „Я Ресулаллах! Къайсы тарафкъа барайым?“ деп сорадым. „Недждие ёлуны тут. Рекиеге, къуюгъа юзлен!“ буюрды.»

Абдуллах бин Джахш Нахле сеферине мемур этильгенде, онъа ильк кере Эмиру’ль-му’минин сыфаты берильди. Ислямда ильк кере бу адынен анъылгъан эмир о олды. Секиз я да он эки кишилик бир болюкнен эки кунь сонъ Мелель денильген ерге баргъанларында, ачкъан мектюпте шойле язылы эди:

«Бисмиллаhирраhманирраhим. Бу мектюпни окъугъанынъда, Мекке иле Таиф арасындаки Нахле вадийсине тюшкендже, Аллаh Таалянынъ адынен ве берекетинен юрип кетерсинъ. Аркъадашларынъдан ич бирини сеннен берабер кетмеге меджбур этмейджексинъ! Нахле вадийсиндеки къурейшлилерни ве къурейшлилернинъ керваныны козетип, такип этип, козь астында тутаджакъсынъ. Оларнынъ хаберлерини бизге бильдиреджексинъ.»

Эмиру’ль-му’минин Азрети Абдуллах бин Джахш мектюпни окъугъандан сонъ: «Бизлер Аллаh Таалянынъ къулларымыз ве эпимиз Онъа къайтаджакъмыз. Эшиттим ве итаат эттим. Аллаh Таалянынъ ве севимли Ресулынынъ эмрини ерине кетиреджегим» деди, мектюпни опти ве башына къойды. Сонъра аркъадашларына дёнип: «Къайсынъыз шеит олмагъа асрет исе, меннен кельсин. Кельмек истемеген къайтып кете биле. Ич биринъизни меджбур этмейим. Кельмесенъиз, мен ялынъыз барып, Ресул алейхисселямнынъ эмрини ерине кетиреджегим» деди. Аркъадашлары эписи бирден: «Биз Пейгъамбер Эфендимизнинъ эмирлерини эшиттик. Аллаh Таалягъа, Ресулуллахкъа (саллаллаху алейхи ве селлем) ве санъа итаат этиджимиз. Къайда истесенъ, Аллаh Таалянынъ берекетинен юр» деп джевап бердилер.

Азрети Са’д бин Эби Ваккъаснынъ да ичинде олгъан бу кучюк орду Хиджазгъа догъру ёл алды ве Нахлеге кельди. Бир ерге сакъланып, андан кельген-кечкен къурейшлилерни козетмеге башлады. Шу вакъыт бир Къурейш керваны кечти. Девелери юклю эди. Муджахидлер кервангъа якъынлашып, оларны Ислямгъа давет эттилер; къабул этмегенде, чатышмагъа башладылар. Бирини ольдюрип, экисини эсир алдылар, бири исе атлы олгъаны ичюн, онъа етишалмадылар. Кяфирлернинъ бутюн малы муджахидлерге къалды. Абдуллах бин Джахш бу гъанимет малларынынъ бештен бирини Ресулуллах Эфендимизге айырды. Бу мусульманларнынъ алгъан ильк гъанимети эди.4

Пейгъамбер Эфендимиз эсирлерге Ислямиетни анълатып, оларгъа иман этмелерини теклиф этти. Хакем бин Кейсан мусульман олды. Осман бин Кейсан Ислямиетни ред этип, Меккеге кетти.

Месджид-и Къыблетейн

Севимли Пейгъамберимиз (саллаллаху алейхи ве селлем) Медине-и мунаввереге иджрет эткенинден берли он еди ай кечкен эди. Шимдиге къадар эп Къудус-и шерифтеки Бейту’ль-Макъдиске дёнип намазларыны къыла эди. Бу куньлерде еудийлернинъ: «Не аджайип иш! Дини бизден айры, амма къыблеси бизим киби!» деп айткъанлары Ресулуллах Эфендимизге къадар кельди. Бу лафлардан къальб-и шерифи кедерленди.

Бир кунь Джебраил алейхисселям кельгенде, онъа буюрды ки: «Эй Джебраил! Аллаh Таалянынъ юзюмни еудийлернинъ къыблесинден Кябеге чевирмесини арзу этем.»

Джебраил алейхисселям да: «Мен анджакъ бир къулым. Буны Аллаh Таалядан нияз эт!» деп джевап берди.

Бундан сонъ Бакъара суресининъ 144-нджи ает-и керимеси назиль олды. Шойле буюрылды: «(Эй Хабибим! Вахий кельмеси ичюн) юзюнънинъ кокке догъру чевирилип турмасыны мытлакъа коремиз. Бунынъ ичюн биз сени разы оладжагъынъ бир къыблеге чевиреджекмиз. Шимди юзюнъни Месджид-и Харам тарафына (Кябеге) чевир. (Эй му’минлер!) Сиз де къайда олсанъыз, намазларда юзьлеринъизни о тарафкъа чевиринъиз. Шубе ёкъ ки, озьлерине китап берильгенлер бу къыбле чевирилишининъ Рабблери тарафындан хакъ олгъаныны эльбетте билелер. Аллаh Тааля исе оларнынъ япаджакъларындан гъафиль дегильдир.»

Шабан айынынъ ортасында, салы куню бу ает-и кериме назиль олгъанда, Ресулуллах Эфендимиз асхабына Бени Селиме месджитинде уйле я да экинди намазыны къылдыра эди. Намазнынъ учюнджи рекятында экенде Кябеге дёнмек эмир олунды. Вахийни алыр-алмаз юзюни Кябе-и муаззамагъа чевирди. Асхаб-ы кирам да Хабиб-и Экрем Эфендимизге уйып, о тарафкъа дёндилер. Бундан сонъ бу месджитке «Месджид-и Къыблетейн», яни «эки къыблели месджит» ады берильди.

Ресулуллах Эфендимиз Къубагъа да барып, ильк япылгъан месджитнинъ михрабыны мубарек эллеринен янъыдан япты ве месджитнинъ диварларыны денъиштирди.5

«Эй Джебраил! Аллаh Таалянынъ юзюмни еудийлернинъ къыблесинден Кябеге чевирмесини арзу этем» Хадис-и шериф

Месджид-и Къыблетейн

Мусульманларнынъ ильк къыблеси шималь-гъарп тарафында олгъан Месджид-и Акъса эди. Бу ер еудийлернинъ де къыблеси эди. Еудийлер: «Мусульманлар бизим къыблемизге дёнелер» деп, Асхаб-ы кирамнен мыскъыл эте эдилер. Севимли Пейгъамберимиз (саллаллаху алейхи ве селлем) Дженаб-ы Хакъкъа дуа этип, къыблемизнинъ Кябе-и муаззама олмасыны истеди. Ресулуллах Эфендимиз бу месджитте бир уйле намазыны [башкъа бир риваетте экинди намазыны] къылдыргъанда, «Кябеге дёнюнъиз» меалиндеки ает-и кериме назиль олгъанынен, Кябе-и муаззамагъа дёнди, о ер дженюп-шаркъ тарафында булуна. Онынъ ичюн бу месджитке «эки къыблели месджит» манасына кельген Месджид-и Къыблетейн дениле.