Севимли Пейгъамберим

БЕНИ КЪУРЕЙЗА ГЪАЗВАСЫ

Ресул-ы Экрем (саллаллаху алейхи ве селлем) Эфендимиз Хендек гъазвасындан Медине-и мунаввереге къайткъанда, анамыз Азрети Айшенинъ эвине кельди. Силяларыны ве зырхыны чыкъарды. Мубарек вуджуды тозлангъан эди. Ювунды. Шу аньде Азрети Дихье суретинде, усьтюнде зырхы ве силялары олгъаны алда бир атлы кельди. Бу Джебраил алейхисселям эди. Пейгъамбер Эфендимиз онынъ янына баргъанда: «Эй Аллаh Таалянынъ Ресулы! Дженаб-ы Хакъ санъа Къурейза огъулларынынъ усьтюне тез юрмекни эмир эте!» деп эмирни теблигъ этти. Кяинатнынъ Султаны Азрети Билялни чагъыртып, Асхаб-ы кирамгъа бильдирмек ичюн шу эмирни берди: «Эй асхабым! Турунъыз, атларынъызгъа, девелеринъизге мининъиз! Итаат эткенлер экинди намазыны Къурейза огъулларынынъ юртунда къылсынлар!»

Хабиб-и Экрем Эфендимиз дерал зырхыны кийип, къылычыны белине багълады. Мигъферини мубарек башына кийип, къалкъаныны аркъасына, мызрагъыны элине алды. Сонъра атына минди. Асхабынынъ арасына барып, Азрети Алиге Ислям байрагъыны берди ве оны огдеки кучь оларакъ Мединенинъ тамам дженюп-шаркъындаки овада булунгъан Къурейза еудийлерининъ къалесине ёллады. Абдуллах ибн Умму Мектумны Мединеде векиль къалдырды.1

Шанлы асхаб севимли Пейгъамберимизни орталарына алып, «Аллаhу экбер! Аллаhу экбер!» текбирлери арасында Мединеден айрылдылар. Ёлда Гъанм огъулларына расткельдилер. Силяларыны такъынгъан алда Ресулуллах Эфендимизни беклей эдилер. Пейгъамбер Эфендимиз оларгъа: «Сизге бир кимсе расткельдими?» буюрды. Олар да: «Я Ресулаллах! Бизге Дихье-и Кельби расткельди. Эгерли беяз бир къатыргъа минген эди. О къатырнынъ усьтюнде атластан бир кадифе бар эди» дедилер. Севимли Пейгъамберимиз оларгъа:

«Бу Джебраилдир. Бени Къурейзагъа ёлланды; оларнынъ къалелерини сарссын ве юреклерине къоркъу салсын деп…» буюрды. Къурейза еудийлерининъ къалесине баргъандже, Ислям ордусынынъ сайысы учь бинъге еткен эди. Азрети Али Ислям байрагъыны Къурейза еудийлерининъ къалеси огюне тикти. Буны корьген еудийлер Пейгъамбер Эфендимизнинъ алейхине сёзлер сёйледилер. Азрети Али барып, вазиетни Эфендимизге анълатты. Ресул-ы Экрем (саллаллаху алейхи ве селлем) учь бинъ аскернен о ерге тешриф эткенден сонъ, мерхаметинден оларны Ислямгъа давет этти. Еудийлер бу гузель теклифни къабул этмедилер. Севимли Пейгъамберимизнинъ шу теклифини де ред эттилер: «Ойле исе, Аллаh Таалянынъ ве Ресулынынъ эмрине боюн эгип, къаледен тюшюнъиз ве теслим олунъыз.»

Бунынъ узерине Алемлернинъ Эфендиси окъчыларнынъ устасы Азрети Са’д бин Эби Ваккъаскъа: «Эй Са’д! Илерле ве оларны окъкъа тут!» буюрды. Азрети Са’д ве дигер окъчылар садакъларындаки окъларны текбир седалары арасында еудий къалесине атмагъа башладылар. Олар да окъ ве таш атып джевап берип, чарпышувны башлаттылар. Мусульманларнынъ зайыф вакъытларында аркъадан ургъан ве аседлеринден Муhаммед алейхисселямнынъ пейгъамберлигини къабул этмеген бу еудий топлулыгъынынъ къале къапысыны ачып да мейдангъа чыкъаджакъ джесарети ёкъ эди.

«Эй асхабым! Турунъыз, атларынъызгъа, девелеринъизге мининъиз! Итаат эткенлер экинди намазыны Къурейза огъулларынынъ юртунда къылсынлар!» Хадис-и шериф

Дженк сарым алында девам эте эди. Ислям аскерининъ арасында олгъан мунафыкълар да къалеге гизлидже хабер ёллап: «Сакъын теслим олманъыз! Мединеден кетменъизни истеселер биле, къабул этменъиз! Эгер чарпышмагъа девам этсенъиз, биз сизге бутюн кучюмизнен ярдым этермиз, ич бир шейимизни сизден аямазмыз. Эгер сизни Мединеден чыкъарсалар, биз де сизнен берабер чыкъып кетермиз!…» дей эдилер. Бу хабернен мунафыкъларнынъ ярдымыны беклеген еудийлер къорчаланувгъа янъы бир азим ве умютнен девам эттилер. Сарым узады, бир айгъа якъынлашкъаны алда мунафыкълардан ярдым кельмеди. Юреклерине къоркъу тюшип, анълашма истегенлерини бильдирдилер.

Анълашма япмакъ ичюн Неббаш бин Къайс адлы бир еудий Ресулуллах Эфендимизнинъ узурына келип: «Я Муhаммед! Надир огъулларына косьтерген мерхаметинъизни бизге де косьтеринъиз. Малымыз ве силяларымыз сенинъ олсун! Тек къанымызны тёкменъиз. Балаларымыз ве къадынларымызнен берабер юртумыздан чыкъмамызгъа изин беринъиз. Силядан гъайры эр аиле ичюн бир деве юкю алып кетмемизге де изин беринъиз!…» деди. Алемлернинъ Эфендиси: «Ёкъ! Бу теклифни къабул эталмам!» буюрды. Бу сефер де: «Мал алып кетмектен вазгечтик. Къанымызны тёкменъиз! Къадынларымызны ве балаларымызны алып кетмеге изин беринъиз!» деди. Севимли Пейгъамберимиз: «Ёкъ! Къайдсыз-шартсыз укюмиме боюн эгип, итаат этмектен ве теслим олмакътан башкъа чаренъиз ёкъ!» буюрды. Еудий Неббаш перишан бир алда къалеге къайтып, лафларны анълатты. Къурейза огъуллары бу сефер буюк бир умютсизлик ве кедерге гъарк олдылар.2 Башларындан Ка’б бин Эсед инсафкъа келип, къавмына шу итирафны ве теклифни япты: «Эй къавмым! Корьгенинъиз киби, башымызгъа буюк бир фелякет келип чатты. Бу алда сизге учь насиатым бар. Олардан истегенинъизни сайлап, онъа коре арекет этип олурсынъыз! Биринджиси: Шу Затнынъ артындан кетейик, пейгъамберлигини къабул этейик! Валлахи, Онынъ Аллаh тарафындан ёллангъан ве китапларымызда сыфатларыны корьгенимиз пейгъамбер олгъаныны эпимиз билемиз. Эгер Онъа иман этсек, къанларымыз, балаларымыз, къадынларымыз ве малларымыз къуртулыр. Бизим Онынъ артындан кетмегенимизнинъ бирден-бир себеби – арапларгъа къаршы дуйгъан къыскъанчлыгъымыз ве Онынъ Исраил огъулларындан олмамасыдыр. Албуки бу Аллаhнынъ биледжек бир ишидир. Келинъиз, Онынъ артындан кетейик!…» Еудийлер эписи бирден къаршы чыкътылар ве: «Ёкъ! Биз буны къабул этмеймиз ве бизден башкъасынынъ артындан кетмеймиз!» дедилер.

Бу сефер Ка’б экинджи теклифини япты: «Эпимиз балаларымызны ве къадынларымызны ольдюрейик, артымызда тюшюнеджегимиз бир кимсе къалмагъан сонъ, мусульманларнынъ усьтюне юрейик, ольгендже чарпышайыкъ!…» Еудийлер буны да ред эттилер.

Ка’б учюнджи теклифинде: «Бу гедже джумаэртеси геджесидир. Мусульманлар бизим бу геджеде чарпышмайджагъымызны бильгенлери ичюн эмин ве гъафиль ола билирлер. Къылычларымызны сыйырып, къапыдан эпимиз бирден чыкъайыкъ. Бойле бир апансыз уджюмнен бельки гъалип келирмиз!…» деди.

Еудийлер: «Биз джумаэртеси куню чалышмакъ ясагъыны бозалмаймыз!» деп, бу теклифни де ред эттилер. Тек араларындан Эсид ве Са’лебе къардашлар, бир де эмджелерининъ огълу Эсед биринджи теклифни къабул этип, мусульман олмакънен шерефлендилер. Къаледен чыкъып, Асхаб-ы кирамнынъ арасына кирдилер.3 Еудийлер озь араларында узун вакъыт мунакъаша эттилер. Нетиджеде теслим байрагъыны котерип, Пейгъамбер Эфендимизден озьлери акъкъында укюм бермек ичюн бир кимсени хакем тайин этмесини истедилер. Ресулуллах Эфендимиз де: «Асхабымдан истеген кимсенъизни хакем сайланъыз» буюрды. Олар да: «Биз Са’д бин Муазнынъ береджек укюмине разы олурмыз» дедилер. Пейгъамбер Эфендимиз къабул этип, Азрети Са’д бин Муазнынъ кетирильмесини эмир этти.

Са’д бин Муаз Хендек гъазвасында агъыр яралангъан эди. Ресулуллах Эфендимиз оны Месджид-и Небевиде бир чадыр ичинде тедави эттире эди. Хакем сайлангъанда, Азрети Са’дны седьеде Къурейза къалесине алып бардылар. Ёлда Азрети Са’д озь-озюне: «Валлахи, Аллаh Таалянынъ ёлунда ич бир айыплайыджынынъ айыплавына къулакъ асмайджагъым!» дей эди. Ресулуллах Эфендимизнинъ узурында оны седьеден тюшюрдилер. Пейгъамбер Эфендимиз: «Эй Са’д! Булар сенинъ укюминъе коре теслим олмагъа разы олдылар. Айды, олар акъкъындаки укюминъни манъа бильдир» буюрды. Са’д бин Муаз исе: «Джаным санъа феда олсун, я Ресулаллах! Шубесиз, укюм бермеге Аллаh Тааля ве Ресулы даа ляйыкътыр» деди. Ресулуллах Эфендимиз де: «Булар акъкъында укюм бермекни Аллаh Тааля санъа эмир эткендир» буюрды. Азрети Са’д еудийлерден укюмине разы оладжакъларына даир къатий сёз алды. Эр эки тараф да бериледжек укюмни меракънен беклемеге башлады. Бунынъ узерине Азрети Са’д усьтюнлигини косьтерген, иликлерге къадар титреткен, шанына ляйыкъ олгъан шу муаззам укюмни ачыкълады:

«Меним укюмим будыр: акъыллы ве балигъ олгъан бутюн эркеклернинъ бойну урулсын! Къадынлары, балалары эсир алынсын, маллары да мусульманлар арасында такъсим этильсин!…»

Бу къатий укюм къаршысында еудийлер шашып къалдылар. Чюнки озь китапларында бойле азгъынлыкъ япкъанларгъа бериледжек джеза тамам бойле эди. Анда шойле язылгъан эди: «Шеэрлерден бирине дженк этмек ичюн баргъанынъда, оларны сульхкъа давет эт. Буны къабул этип, къапыларыны ачсалар, ичиндекилернинъ эписи санъа харадж берсинлер ве хызмет этсинлер. Эгер дженк этмеге къарар берселер, оларны сарып ал. Аллаh Таалянынъ ихсанынен оларгъа гъалип кельгенинъде, эркеклерининъ эписини къылычтан кечир. Къадынларыны, балаларыны ве малларыны гъанимет оларакъ ал!…»

Азрети Са’д бин Муазнынъ берген укюми иляхий укюмге уйгъун кельгени ичюн, Алемлернинъ Эфендиси, севимли Пейгъамберимиз оны тебрик этти ве такъдирини бильдирип, шойле буюрды: «Сен олар акъкъында Аллаh Таалянынъ еди къат кокнинъ усьтюндеки Левх-и махфузда олгъан укюмине уйгъун укюм бердинъ!»

Еудийлер озь китапларында косьтерильген бу укюмге итираз эталмадылар. Акъыллы ве балигъ олгъан бутюн эркеклернинъ эллери боюнларына багъланып, Мединеге алып барылдылар. Эртеси куню Ресулуллахнынъ эмринен Азрети Али ве Азрети Зубейр укюмни ерине кетирдилер. Балалар, къадынлар ве маллар Асхаб-ы кирам арасында пайлаштырылды.4 Бойлеликнен мусульманларнынъ энъ сыкъышкъан вакъытларында аркъадан ургъан, бутюн анълашмаларны бозгъан, Пейгъамбер Эфендимизни балалыгъындан берли ортадан къалдырмагъа тырышкъан бу ийлекяр, хаин ве бозгъунджы къавм Медине ве этрафындан темизленген олды. Эсирлер арасында бир къадын мусульман олмакъ сеадетине къавушты. Рейхане адлы бу къадын да Пейгъамбер Эфендимизнинъ пайына тюшкен эди. Ресулуллах Эфендимиз оны истесе озь дининде къалмакъта, истесе мусульман олмакъта сербест быракъты. Рейхане де: «Мен озь динимде къалмакъ истейим» деди. Умму Мунзирнинъ эвине ёлланды. Даа сонъ Са’лебе бин Сайенинъ тевсиеси ве гъайретинен гонълю Ислямиетке багъланды. Бунынъ узерине Пейгъамберимиз Рейханеге: «Сен Аллаh Таалянынъ ве Онынъ Ресулынынъ ёлуны тутмакъ истейсинъми? Мен буны мунасип корем» буюрды. Рейхане де: «Эбет» деди. Онынъ бу арекетине зияде къувангъан севимли Пейгъамберимиз, о да севинсин, дженнетте дереджеси пек юксек олсун деп, мерхамет этип оны азат этти ве зевджеликке къабул этти. Мехирини берип, никяхына алды. Тойлары да Умму Мунзирнинъ эвинде олды. Бойлеликнен Рейхане (радыяллаху анха) бутюн мусульманларнынъ анасы олмакъ шерефине къавушты.5

«Ёкъ! Къайдсыз-шартсыз укюмиме боюн эгип, итаат этмектен ве теслим олмакътан башкъа чаренъиз ёкъ!» Хадис-и шериф

Са’д бин Муазнынъ шеадети

Са’д бин Муаз Бени Къурейза еудийлери акъкъындаки укюмни бергенден сонъ, кене чадырына алып барылды. Ярасы агъырлашып, алы шиддетленген эди. Пейгъамбер Эфендимиз (саллаллаху алейхи ве селлем) янына келип, оны къучакълады ве: «Аллаhым! Са’д Сенинъ ризанъ ичюн Сенинъ ёлунъда джихад этти. Ресулынъны да тасдикъ этти. Онъа къолайлыкъ ихсан эйле…» деп дуа этти. Азрети Са’д бин Муаз севимли Пейгъамберимизнинъ бу мубарек сёзлерини эшиткенде, козьлерини ачып: «Я Ресулаллах! Санъа селям ве урьметлеримни бильдирем. Сенинъ Аллаh Таалянынъ пейгъамбери олгъанынъа шеадет этем» деп явашча айтты. Ондан сонъ Са’д бин Муазнынъ якъынлары оны булунгъан чадырындан Абдулэшхель огъулларынынъ эвине алып бардылар. О гедже алы пек агъырлашкъан эди. Джебраил алейхисселям Пейгъамбер Эфендимизге келип: «Я Ресулаллах! Бу гедже сенинъ умметинъден вефат эткен ве вефаты мелеклер арасында мужделенген ким?» деди. Бунынъ узерине Кяинатнынъ Султаны дерал Са’д бин Муазнынъ алыны сорады. Оны эвине алып баргъанларыны айттылар. Пейгъамбер Эфендимиз янында Асхаб-ы кирамдан базылары олгъаны алда Са’д бин Муазнынъ янына кетти. Ёлда пек тез юргенлери ичюн, Асхаб-ы кирам: «Ёрулдыкъ, я Ресулаллах!» дедилер. Пейгъамбер Эфендимиз де тез юргенлерининъ себебини анълатып, шойле буюрды: «Мелеклер Ханзаланынъ дженазесинде бизден эвель булунгъанлары киби, Са’днынъ дженазесинде де бизден эвель булунаджакълар. Биз олардан эвель еталмайджакъмыз.»

Пейгъамбер Эфендимиз Са’д бин Муазнынъ янына кельгенде, оны вефат эткен алда тапты. Баш уджуна турып, Са’д бин Муазнынъ куньесини айтып: «Эй Эбу Амр! Сен башлыкъларнынъ энъ хайырлысы эдинъ. Аллаh Тааля санъа сеадет, берекет ве энъ хайырлы мукяфатны берсин! Аллаh Таалягъа берген сёзюнъни ерине кетирдинъ. Аллаh Тааля да санъа ваде эткенини береджек!» буюрды. Шу вакъыт Са’д бин Муазнынъ анасы агълап, шу бейитни окъуды:6

Насыл даянсын, вах, языкъ анасына!
Сабыр керек; агълайым башыма кельгенге!

Эслем бин Харис де шойле анълаткъан эди: «Ресулуллах Са’д бин Муазнынъ эвине кельди. Биз къапыда беклей эдик. Ресул-ы Экрем (саллаллаху алейхи ве селлем) ичери кирди, адымларыны пек кенъ ачып юре эди. Биз де онынъ артындан юрдик. Ресулуллах токътамамызгъа ишарет эткенде, токътадыкъ ве кери къайттыкъ. Ичериде Са’днынъ дженазесинден башкъа кимсе ёкъ эди. Ресулуллах ичериде бир муддет тургъандан сонъ, тышарыгъа чыкъты. Меракъландым ве: „Я Ресулаллах! Адымларынъызны кенъ ачып юрменъизнинъ икмети недир?“ деп сорадым. Бунынъ узерине: „Бойле къалабалыкъ бир меджлисте булунмадым. (Мелеклер толгъан эди.) Мелеклерден бири мени къанаты усьтюне алды да, анджакъ ойле отуралдым“ буюрды. Сонъра Са’д бин Муазнынъ куньесини айтып: „Санъа афиет олсун, я Эба Амр! Санъа афиет олсун, я Эба Амр! Санъа афиет олсун, я Эба Амр!“ буюрды.»

Онынъ вефаты Ресулуллахны ве Асхаб-ы кирамны пек кедерлендирди, козь яшы тёкип агъладылар. Дженазесинде бутюн Асхаб-ы кирам топланды. Севимли Пейгъамберимиз дженазе намазыны къылдырды, дженазесини ташыды. Асхаб-ы кирам Са’д бин Муазнынъ дженазесини ташыгъанда: «Я Ресулаллах! Биз бойле къолай ташылгъан дженазе корьмедик!» дедилер. Бунынъ узерине Пейгъамбер Эфендимиз: «Мелеклер тюшти, оны олар ташыйлар» буюрды. Дженазеси кеткенде, мунафыкълар да оны яманламакъ ичюн: «Не къадар енгиль!» дегенлеринде, севимли Пейгъамберимиз шойле буюрды: «Са’днынъ дженазесине етмиш бинъ мелек тюшти. Шимдиге къадар ер юзюне бу къадар къалабалыкъ алда тюшмеген эдилер.»

Эбу Саид Худрий къартбабасынынъ шойле дегенини накъиль эткен: «Са’д бин Муазнынъ къабрини къазгъанлардан бири де мен эдим. Онъа къабир къазмагъа башлагъанда, этрафкъа къабирден миск къокъусы яйылды!» Шерахбиль бин Хасене де шойле деген: «Са’д бин Муаз дефн этильгенде, бири къабринден бир авуч топракъ алгъан эди. Сонъра оны эвине алып баргъанда, о топракъ миск олды. Дженазеси къабирге тюшюрильгенде, Пейгъамберимиз къабирнинъ башында отурып, мубарек козьлери яшланды ве мубарек сакъалыны элинен тутып, пек кедерленди. „Са’д бин Муазнынъ олюми себебинден Арш титреди“ буюрды.» Бир кере Пейгъамберимизге пек къыйметли бир урба эдие этильген эди. Асхаб-ы кирам «не къадар гузель» дегенлеринде: «Са’д бин Муазнынъ дженнеттеки мендиллери бундан даа гузельдир» буюргъан эди.

Эбу Суфьяннынъ интикъам пешинде олмасы

Эбу Суфьян Хендек гъазвасындан къайткъандан сонъ, бир кунь къабилесининъ ортасында отурып тургъанда, оларгъа: «Муhаммедден интикъамымызны аладжакъ ич бир кимсе ёкъмы?» деди. Бир бедевий бу сёзни эшитип, Эбу Суфьяннынъ янына барды. «Эгер меним ихтияджымны корьсенъ, мен бу ишни япарым. Эм ёлны яхшы билем, эм де кескин ханджарым бар. Ич кимседен де къоркъум ёкъ» деди. Эбу Суфьян онынъ ихтияджларыны корип, истеклерини ерине кетирди. Бир деве алып, онъа теслим этти ве бу ишни гизлемесини айтты. Кой адамы гедже Меккеден чыкъып, аз вакъытта Мединеге етти. Пейгъамбер алейхисселямнынъ Бени Абдулэшхель къабилесинде олгъаныны огренди. Девесини бир ерге багълап, пияде оларакъ о ерге барды. Пейгъамбер алейхисселям о къабиленинъ месджитинде насиат эте эди. Кой адамыны узакътан корьгенде: «Бу кельген адамда яман бир фикир бар. Амма Аллаh Таалянынъ лютфи ве ихсаны меним иле онынъ арасында перде олур» буюрды.

Кой адамы Ресулуллахкъа догъру юрди. Шу вакъыт Усейд бин Худайр оны тутып, кери чекти. «Ресулуллахтан узакъ тур, эй мелун!» деп, элини онынъ кемерине узатты. Белиндеки ханджарны корьди. Яман ниетли олгъаныны анълады. Кой адамы Усейднинъ аякъларына къапанып: «Къаныма тийме!» деп багъырды. Усейд оны Ресулуллахнынъ янына алып барды. Пейгъамбер алейхисселям: «Эй кой адамы, догърусыны айт, сен кимсинъ? Санъа догъру сёзден башкъа шей файда бермез. Эгер ялан сёйлесенъ, Аллаh Тааля сенинъ фикринъни манъа бильдирген» буюрды. Кой адамы аман тилеп, вазиетни бильдирди. Ресулуллах алейхисселямнынъ эмринен оны апс эттилер.

Эртеси куню оны янына кетиртип: «Санъа эман бердим, къайда истесенъ, кет. Лякин санъа бундан даа эфдаль бир шей теклиф этейим» буюрды. Кой адамы: «Не?» деди. Пейгъамбер алейхисселям буюрды ки: «Аллаhнынъ бирлигине ве меним рисалетиме шеадет этменъни истейим.» Кой адамы дерал келиме-и шеадет кетирди ве: «Я Ресулаллах, мен асла кимседен къоркъмаз эдим. Сени корьгенимде, акълым башымдан кетти. Хатырымда олгъан шейден хабердар олдынъ. Буны менден ве Эбу Суфьяндан башкъасы бильмез эди. Анъладым ки, сен Аллаhнынъ Ресулысынъ ве Онынъ къорчалавындасынъ, Эбу Суфьяннынъ фикри исе шейтаний бир фикирдир» деди.

«Аллаhым! Са’д Сенинъ ризанъ ичюн Сенинъ ёлунъда джихад этти. Ресулынъны да тасдикъ этти. Онъа къолайлыкъ ихсан эйле» Хадис-и шериф

Эбу Суфьяндан бойле бир яманлыкъ чыкъкъанда, Ходжа-и кяинат (саллаллаху алейхи ве селлем) Амр бин Умейеге ве Дамре бин Эслемге Меккеге барып, бир фырсатыны тапсалар, Эбу Суфьянны ольдюрмелерини эмир этти. О эки сахаби Харемге етип, таваф эткенде, бир джарие оларны таныды. Багъырып: «Эй меккелилер, гъафиль олманъыз, булар Амр ве Ибн Умейедир!» деди. Халкъ оларны таныгъанда, экиси бир-биринден айрылдылар. Амр Мекке дагъларында бир магъарагъа кирип гизленди. Ибн Эслем исе Мединеге кетти. Бир къач кунь сонъ Амр да магъарадан чыкъты. Эбу Суфьяннынъ эки джасусы онынъ къаршысына чыкъты. Бирини окънен урып эляк этти. Дигери къачты. Сонъра сагъ-селямет Мединеге етти. Эбу Суфьян буларны огренгенде, пек къоркъты.

Иджретнинъ бешинджи сенесининъ базы муим вакъиалары

Ресул-ы Экрем Эфендимиз Зилькъаде айында Зейнеб бинт Джахшнен эвленди.7 Бу сене хиджаб ает-и керимелери кельди ве мусульман къадынларгъа тесеттюр эмир этильди.8 Медине-и мунаввере якъынларында яшагъан Музейне къабилеси эльчилер ёллап, мусульман олды ве мухаджирлерден сайылды.9 Кене бу сене зельзеле ве ай тутулувы олды. Бундан гъайры хадж да бу сене фарз этильди. Хендек гъазвасындан сонъ, этрафтаки къабилелернинъ бир къысмы Ислям девлетининъ кучюни къабул эттилер. Артыкъ мусульманларнен дост яшамакънынъ, атта мусульман олмакънынъ энъ догъру ёл оладжагъыны тюшюнмеге башладылар. Базылары Пейгъамбер Эфендимизнинъ узурына келип, мусульман олмакънен шерефлендилер.

Алемлернинъ Эфендиси (саллаллаху алейхи ве селлем) дин-и Ислямнынъ яйылмасы ичюн асхабындан болюклер тешкиль этип, этрафтаки къабилелерни Ислямгъа давет этмеге ёллады. Базы къабилелерге озю барды. Думету’ль-Джендель халкъы киби къабилелер япылгъан насиатларны къабул этип, мусульман олдылар. Гъатафанлылар, Лихьян огъуллары киби къабилелер де Ислям аскеринен къаршылашмакътан къоркъып, къачтылар. Бойлеликнен этрафтаки къабилелерге къоркъу салынгъан олды.

Бени Лихьян гъазвасы

Мушриклер Асым бин Сабит, Хубейб бин Адий ве аркъадашларыны (радыяллаху анхум эджмаин) Реджи’ вакъиасында шеит эткен эдилер. Пейгъамбер Эфендимиз бундан пек кедерленген ве перишан олгъан эди. Бени Лихьяндан бу япкъанларынынъ эсабыны сорамакъ ичюн мунасип бир вакъыт беклей эди. Зира олар хаинлик япкъан эдилер. Шартлар олгъанда, эки юз кишилик бир кучьнен Бени Лихьян усьтюне ёлгъа чыкъты. Мединеде ерине векиль оларакъ Абдуллах ибн Умму Мектумны къалдырды. Душманны шашыртмакъ ичюн Шамгъа кеткен киби этип, о му’минлер шеит олгъан Реджи’ сувынынъ башына кельди. Анда Асым ве аркъадашлары ичюн Дженаб-ы Хакътан магъфирет тиледи. Бени Лихьян халкъы Ислям аскерининъ кельгенини эшиткенде, дагъларгъа къачтылар.

Анда бир кунь къалынды. Этрафкъа аскерлер ёлланды. Лякин бутюн ахтарувларгъа бакъмадан, оларны тапмакъ мумкюн олмады. Бу къоркъу оларгъа етерли эди. Сонъра Усфангъа еттилер. Ресулуллах (саллаллаху алейхи ве селлем) Азрети Эбу Бекирге (радыяллаху анху): «Он кишилик бир кучьнен Гъанимге къадар этрафны тешкерип къайтынъыз» буюрды. Кяфирлер Ислям аскерининъ сесини эшиттилер, юреклерине къоркъу тюшти. Дагъларда гъайып олдылар. Ич кимсеге расткельмеди. Лякин бу сефер этрафтаки мушриклерге бир акимиет весикъасы киби олды. Сонъра Мединеге къайтылды. Бу сефер он дёрт кунь сюрди.

Гъабе гъазвасы

Бунъа Гъазве-и Къарде де дейлер. Ресулуллахнынъ йигирми боталы девеси бар эди. Оларны Эбу Зернинъ (радыяллаху анху) огълу къырда отлата эди. Фезаре къабилесинден Уйейне бин Хасин деген бири чаршенбе геджеси къыркъ атлынен келип, Ибн Эби Зерни шеит эттилер. Девелерни де айдап алып кеттилер.

Бу хабер Ресулуллахкъа кельгенде, Абдуллах ибн Умму Мектумны Мединеде ерине векиль къалдырды. Озю беш юз атлынен ёлгъа чыкъты. Байракъны Азрети Микъдад бин Эсведге (радыяллаху анху) берип, асхабнынъ бир къысмынен огде кучь оларакъ илериге ёллады. Селеме бин Эква’ны (радыяллаху анху) да кяфирлернинъ усьтюне ёллады. Ресулуллах (саллаллаху алейхи ве селлем) Зи Къарде деген ерде къараргях къурды.

Огдеки кучь душманнынъ арткъы къысмына етишти. Эбу Къатаде (радыяллаху анху) Месадету’ль-Фезарий адлы кяфирни ольдюрди. Укяше (радыяллаху анху) да Иббан бин Амр адлы бир кяфирни ольдюрди. Ислям эхлинден бир киши шеит олды. Селеме бин Эква’ (радыяллаху анху) кяфирлернинъ артындан тюшти. Пек гузель окъ атар эди. Мелунлардан чокъ кимсени ольдюрип, чокъусыны да яралады. Зияде эшьяларыны ташлаттырды. Он девени кяфирлернинъ элинден алды. Эбу Къатаде (радыяллаху анху) къараргяхкъа кельгенде, Ресулуллах онынъ ичюн: «Аллаhым! Эбу Къатадеге сагълыкъ бер ве оны омюрининъ сонъуна къадар сагълам яшат!» деп дуа этти. Ресулуллах Месадету’ль-Фезарийнинъ атыны ве силясыны Азрети Эбу Къатадеге берди. Эбу Къатадеден сонъ Селеме бин Эква’ да кельди. Янында мушриклерден къалгъан эки ат да бар эди. Пейгъамберимиз оны да къабул этип, тебрик эткенден сонъ, шойле буюрды: «Бугунь атлыларымызнынъ энъ хайырлысы – Эбу Къатаде, пияделеримизнинъ энъ хайырлысы да Селеме бин Эква’дыр.»

Бу сефер буюк бир джесаретнен Пейгъамбер малына эль узаткъан мушриклерге ве дигер къабилелерге унуталмайджакъ бир дерс олды. Зи Къардеде бир гедже ве бир куньдюз къалынды. Сонъра Мединеге къайтылды. Бу сефер беш кунь сюрди.

«Са’д бин Муазнынъ дженнеттеки мендиллери бундан даа гузельдир» Хадис-и шериф

Кельмегинъ рахмет, зевкъ ве сафадыр, я Ресулаллах,
Корюнмегинъ ашыкъларнынъ дертине девадыр, я Ресулаллах.
Адем даа сув ве балчыкъ ичинде экенде, сен пейгъамбер эдинъ,
Пейгъамберлернинъ имамы олсанъ, ляйыкътыр, я Ресулаллах.
Камиллер зумресининъ камиллиги сенинъ нурунънен олгъандыр,
Вуджудынъ Худанынъ там мазхарыдыр, я Ресулаллах.
Сенинънен Заткъа ве тюрлю лезетлерге иришкендирлер,
Ихтияджы олгъанларгъа бахшыш – сенинъ ишинъдир, я Ресулаллах.
Худаийге шефаат эйле, истер ачыкъ, истер гизли,
Къапынъа багълангъан бир тиленджидир, я Ресулаллах.
Азиз Махмуд Худаий