Севимли Пейгъамберим

ХУНЕЙН ГЪАЗВАСЫ

Хунейн Мекке иле Таиф арасында бир вадийдир. Бу дженкке «Хавазин гъазвасы» да дейлер. Сервер-и алем саллаллаху алейхи ве селлем Эфендимиз Меккени фетх этмек ниетинен Мединеден чыкъкъанда, Мекке этрафында яшагъан Хавазин ве Сакъиф адлы эки буюк къабиле мусульманлар бизим узеримизге юрер деп тюшюнип, дженклешмек ичюн азырлыкъ корьмеге башладылар. Алемлернинъ Эфендиси Меккени фетх этмек ичюн кельгенини огренгенде, бираз раатлангъан олсалар да, «Къурейшлилерден сонъ сыра мытлакъа бизге келеджек» деген тюшюндженен азырлыкъларыны тезлеттилер. Бундан гъайры: «Ант этемиз ки, мусульманлар даа яхшы дженклешкен бир къавмгъа расткельмедилер. О бизим узеримизге юрмеден, биз Онынъ узерине юрейик де, дженклешмек насыл олгъаныны косьтерейик» дедилер. Хавазин реиси Малик бин Авфнынъ къомандасында йигирми бинъ кишилик пек кучьлю бир ордунен ёлгъа чыкътылар. Аскерлерининъ джесаретини арттырмакъ ве къыйынлыкъны корьгенде къачмасынлар деп, бутюн къыйметли малларыны, къадынларыны ве балаларыны да берабер алып кете эдилер.

Бу хабер къыскъа вакъытта Меккеде эшитильди. Фахр-и кяинат Эфендимиз хабернинъ догъру олгъаныны анъламакъ ичюн Абдуллах бин Эби Хадредни Хавазин къабилесине ёллады. Азрети Абдуллах къыяфетини денъиштирип, душманнынъ ичине кирди. Фикирлерини ве арекет тарзларыны огренип, вазиетни дерал севимли Пейгъамберимизге бильдирди.

Ресул-ы Экрем Эфендимиз дерал шанлы асхабыны топлады. Меккеге йигирми яшындаки Азрети Аттаб бин Эсидни вали япып, тез ёлгъа чыкъты. Он эки бинъ кишилик ордусынен мушрик Хавазин ве Сакъиф къабилелерини къараргяхларында басмакъ истей эдилер. Муджахидлернинъ байрагъыны Азрети Али ташый эди.1 Огдеки кучьлернинъ къоманданлыгъыны да Азрети Халид бин Велид япа эди.2 Алемлернинъ Эфендиси мигъферини ве усьт-усьтке зырхыны кийген, Дульдуль адлы къатырына минген эди. Шевваль айынынъ 11-нджи куню Хунейн вадийсине барылды. О гедже Сервер-и алем Эфендимиз ордусыны тефтиш этип, дженк сырасына тизди. Саба намазыны къылдыргъандан сонъ, ёлгъа тюшти.

Мушриклернинъ къоманданы геджеден файдаланып, ордусыны Хунейн вадийсининъ эки ямачына ерлештирген, пусу къургъан эди. Огде бирликлеринен кеткен Азрети Халид бин Велид пусудан хаберсиз, атыны кечитке догъру сюрген эди. Сабанынъ аладжа къаранлыгъы душманны корьмекке мани ола эди. Бир анда бинълердже окъ муджахидлернинъ усьтюне ягъмагъа башлады. Бу бекленмеген окъ ягъмурындан къуртулмакъ ичюн муджахидлер кери чекильмеге меджбур къалдылар.

«Иншааллаh, ярын олар (Хавазин ве Сакъифлилер) мусульманларгъа гъанимет оладжакъ» Хадис-и шериф

Хунейн гъазвасы

О ань ки, эвлия ве пейгъамберлер шашып къалгъанда,
«Нефсий!» деп къоркъунен эписинден фигъан къопкъанда,
Умютсизликтен асийлернинъ аллары перишан олгъанда,
Шефаат изнинен кене мейдан сенинъдир.
Сенсинъ Аhмед, Маhмуд ве Муhаммед, Эфендим,
Хакътан бизге къуветленген султансынъ, Эфендим.
Шейх Гъалиб

Бу тез кери къайтув арттан кельген аскерлернинъ низамыны бозды. Олар да кери чекильмек ичюн дёнгенде, йигирми бинъ кишилик душман бирликлерининъ сель киби вадийге акъмагъа башлагъаны корюльди. Севимли Пейгъамберимиз тек башына уджюмге къалкъкъан мушриклерге догъру илери атылды. Ялынъыз Азрети Аббас, Азрети Эбу Бекир ве юз къадар къараман сахаби олюмни козьге алып, Ресул-ы Экрем Эфендимизге етиштилер. Беденлерини севимли Пейгъамберимизге къалкъан яптылар. Азрети Аббас къатырнынъ югенини, Азрети Суфьян бин Харис де узенгисини тутып, онынъ тезлигини кесмеге, Ресулуллах Эфендимизнинъ душман бирликлери арасына далмасына мани олмагъа тырыша эдилер. Алемлернинъ Эфендиси Аллаh Таалянынъ дини ёкъ олур деп кедерленгени ичюн: «Я Аббас! Сен оларгъа: „Эй мединелилер! Эй Семуре тереги астында биат эткен сахабелер!“ деп сеслен» буюрды.

Азрети Аббас ири беденли ве эйбетли эди. Багъыргъанда, сеси пек узакълардан эшитиле эди. Бутюн кучюнен: «Эй мединелилер! Эй Семуре тереги астында Пейгъамберимизге сёз берген асхаб, дагъылманъыз! Мында топланынъыз!» деп багъырды. Буны эшиткен Асхаб-ы кирам кери къайтмакъ истедилер. Амма айванларынынъ пек зияде урькмеси къайтмаларына мани ола эди. Ниает зырхларыны, къылычларыны, мызракъларыны алып, озьлерини айванларындан атмагъа меджбур къалдылар. Тез Ресулуллах Эфендимизнинъ янына етишип, душманнен къоркъунчлы бир дженкке кирдилер. «Аллаhу экбер! Аллаhу экбер!» сеслери ер ве кокни инълете, душманны къоркъутып, дешетке тюшюре эди. Бедирде, Ухудда, Хендекте ве Хайберде пек буюк къараманлыкъ косьтерген асхаб, хусусан Азрети Али, Эбу Дуджане, Зубейр бин Аввам дёне-дёне дженклеше, душманны сафтан чыкъарып, кериге сюре эдилер.

Алемлернинъ Эфендиси асхабынынъ джан-башнен япкъан бу дженкини козете, мубарек дудакъларындан: «Аллаhым, бизге ярдымынъны эндир. Шубесиз, Сен оларнынъ бизге гъалип кельмесини истемезсинъ» деген дуалары эшитиле эди. Севимли Пейгъамберимиз Аллаh Таалягъа ялварувлары арасында ерден бир авуч къум алды ве: «Юзьлери къара олсун» буюрып, мушриклернинъ усьтюне сачты. Севимли Пейгъамберимизнинъ бир муджизеси оларакъ душман аскерлеринден козьлерине къум толмагъан кимсе къалмады. Мелеклер де ярдымгъа кельген эди. Пейгъамбер Эфендимиз: «Аллаh Таалягъа ант олсун ки, олар бозгъунгъа огърадылар» буюрды. Мушриклер бозулып, кери дёнип къачмагъа башлагъан эдилер. Кери дёнгенде, артларында шанлы сахабелерни коре, дженк мейданына кетирген къадынларыны, балаларыны ве малларыны ташлап, бутюн кучьлеринен къача эдилер. Къачкъанларнынъ бир къысмы Таиф къалесине сыгъынды.3 Бир къысмы да Нахлеге ве Эвтаскъа кеттилер. Дженк мейданында етмиш олю, алты бинъ эсир ве саны-эсабы олмагъан мал къалдыргъан эдилер.

Бу гъазвада Аллаh Таалянынъ изни, Ресулуллах саллаллаху алейхи ве селлем Эфендимизнинъ химмети ве берекетинен зафер кене мусульманларнынъ олгъан эди. Дёрт шеит берильген, базы сахабелер де яралангъан эди. Азрети Халид бин Велиднинъ де яралы олгъаныны эшиткен севимли Пейгъамберимиз онынъ янына баргъан, ярасыны мубарек эллеринен сыйпагъанда, яра шу анда эйилешкен эди.

Эвтас сериеси

Хунейн гъазвасында Хавазин мушриклери перишан олгъандан сонъ, Эвтаста топландылар. Ресулуллах Эвтас узерине Эбу Муса эль-Эш’арийнинъ эмджеси Эбу Амирнинъ къомандасында бир бирлик ёллады. Эвтаста кене шиддетли дженклер олды. Эбу Амир шеит олды. Ерине Азрети Эбу Муса эль-Эш’арий кечип, душманны бозгъунгъа огъратты.4 Муджахидлер бир чокъ эсир ве нидже гъаниметнен кери къайттылар.

«Я Аббас! Сен оларгъа: „Эй мединелилер! Эй Семуре тереги астында биат эткен сахабелер!“ деп сеслен» Хадис-и шериф

Эсирлер арасында Ресулуллахнынъ сют къардашы Шейма да бар эди. «Мен Пейгъамберинъизнинъ сют къардашыйым» деди. Инанмадылар. Оны бир девеге миндирип, Ресулуллахнынъ узурына алып бардылар. Шейма балалыкъ куньлерине аит бир чокъ хатыраларны тафсилятынен анълатты. Ресул алейхисселям ридасыны ерге серип, сют къардашыны усьтюне отуртты. Озю де отурып, чокъ агълады.5 Халиме Хатунны ве бабасыны сорады. «Олар вефат эткенине чокъ заман олды» деди. Корьген иззет ве икрамы узерине иман этти.6 Ресул алейхисселям: «Истесенъ, янымызда къал.7 Мында санъа эр тюрлю хызмет этилир. Истесенъ, кетеджек еринъе ёллайыкъ» буюрды. Шейма «Ватан севгиси имандандыр» деген сёзге коре ватаныны истеди. Сонъра Ресулуллах саллаллаху алейхи ве селлем онъа эдие эткен бир джарие, учь къул, бир мыкъдар да деве ве къоюннен оны ватанына ёллады.

Таиф гъазвасы

Кяинатнынъ Султаны саллаллаху алейхи ве селлем Хунейнден Таифке къачкъан душманнынъ да усьтюне юрип, кесин нетидже алмакъ истей эди. Къоманданлары Малик бин Авф Таифке сыгъынгъанлар арасында эди. Меккеге якъын олгъан бу къале куфюрнинъ сонъки, амма энъ мукем къалелеринден бири эди. Пейгъамбер Эфендимиз иджреттен эвель Таифке келип, бир ай оларгъа насиат эткен эди. Амма таифлилер Алемлернинъ Эфендисине корюльмеген эскендже ве зулумлер эткен эдилер. Атта мубарек аякъларыны къан ичинде къалдыргъан эдилер. Эфендимиз мында Азрети Зейд бин Харисенен аятынынъ энъ аджджы ве энъ эзиетли куньлерини яшагъан эди.

Севимли Пейгъамберимиз иджрий секизинджи йыл Шевваль айында Хунейн гъазвасындан сонъ алгъан гъаниметни Джи’ранеде къалдырып, Таифке ёлгъа чыкъты. Азрети Халид бин Велидни огден ёллады.8 Шанлы асхабынен озю де арттан Таифнинъ огюне кельди. Сакъиф къабилеси мукем къалелерине эвельден бол мыкъдарда ашайт топлагъан эдилер. Асхаб-ы кирамнынъ кельгенини корьгенде, къапыларны къапатып мудафаагъа кечтилер. Къаленинъ якъынына къадар кельген муджахидлерге окъ атып къаршылыкъ бере эдилер. Дженк бу шекильде девам эте эди. Таифлилер бир тюрлю къаледен чыкъып, мейданда кокюс-кокюске дженклешмеге джесарет этип оламай эдилер.

Асхаб-ы кирамдан базылары къаленинъ ичине манджынъыкънен таш атылмасыны теклиф эттилер. Пейгъамбер Эфендимиз буны мунасип корип, деббабе деген манджынъыкълар яптырды. Оларнен мушриклерге таш аттырып, къушатувгъа девам этти. Асхаб-ы кирам джан-башнен огъраша, бир ань эвель къалени фетх этмеге тырыша эдилер. Амма къаленинъ пек мукем олмасы фетхке мани ола эди. Бу арада он эки сахаби шеадет мертебесине къавушкъан эди. Эбу Суфьян бин Харб къараманджа дженклешкенде, бир козю чыкъты.9

Ресулуллах саллаллаху алейхи ве селлем буюрды ки: «Я Эба Суфьян! Къайсыны истейсинъ? Эгер истесенъ, дуа этейим, козюнъ ерине кельсин. Эгер истесенъ, Аллаh Тааля дженнетте санъа бир козь берсин.» Эбу Суфьян: «Я Ресулаллах! Дженнетте козь берильмесини истейим» деди ве авуджында тургъан козюни ерге атты.10 Къушатувнынъ йигирминджи кунюне якъын бир гедже Ресул-ы Экрем саллаллаху алейхи ве селлем Эфендимиз тюшюнде озюне эдие этильген бир къап толу сары ягъны бир хоразнынъ чокъулап, ерге тёккенини корьди. Буны Таифнинъ бу йыл фетх этильмейджеги деп табир этип, къушатувны токътатты.

Мерхамет дерьясы олгъан севимли Пейгъамберимиз бундан 8 йыл эвель озюне эзиет эткен таифлилер ичюн: «Изин берсенъ, шу дагъларны башларына чевирейим» деген мелекке: «Мен алемлерге рахмет оларакъ ёлландым. Истегеним тек шудыр: Аллаh Тааля бу мушриклернинъ сульбюнден Хакъ Таалягъа ич бир ортакъ къошмадан ибадет этеджек бир несиль чыкъарсын» буюргъан эди. Шимди де мерхамет буюрып: «Я Рабби! Сакъифлилерге догъру ёлны косьтер! Оларны бизге кетир» деп дуа эте эди.

Хабиб-и экрем Эфендимиз асхабынен Таифтен айрылып, Зилькъаде айынынъ ильк афтасында Хунейнде эльге кечирильген эсирлер ве гъаниметлер топлангъан Джи’ранеге кельди. Алты бинъ эсирден гъайры йигирми бинъден зияде ири ве къыркъ бинъден зияде уфакъ баш айван ве эсапсыз зинет эшьясы гъанимет алынгъан эди. Оларны акъ саиби олгъан муджахидлерге пайлаштыргъан эди. Шу вакъыт Хавазин къабилесинден бир эйетнинъ узургъа къабул этильмек ичюн риджа эткени огренильди. Севимли Пейгъамберимиз оларны къабул этти. Эйет Хавазин къабилесининъ топтан мусульман олгъаныны бильдиргенде, Алемлернинъ Эфендиси пек мемнун олды. Бунынъ узерине озь пайына тюшкен эсирлерни дерал азат этип, кери берди. Асхаб-ы кирам да айны шекильде севимли Пейгъамберимизге уйдылар. Ресулуллах Эфендимизнинъ бир мерхамети бир анда алты бинъ эсирнинъ азатлыгъына къавушмасына себеп олгъан эди. Бу хабер Таифке сыгъынгъан Хавазин къабилесининъ реиси Малик бин Авфкъа еткенде, о да келип мусульман олгъан, Пейгъамбер Эфендимиз оны ихсанларгъа гъарк эткен эди.11 Артыкъ мында япыладжакъ иш къалмагъан эди. Ресулуллах Эфендимиз мында он учь кунь къалгъандан сонъ, бир чаршенбе геджеси умре ниетинен ихрамгъа кирди. Кяинатнынъ Султаны эр вакъыттаки киби музаффер оларакъ асхабынен Меккеге барды. Кябе-и муаззаманы таваф этип, умресини япты. Аттаб бин Эсидни хадж эмирлиги де онынъ узеринде олмакъ шартынен Меккеге вали япты.12

«Ватан севгиси имандандыр» Хадис-и шериф