ВЕДА ХАДЖЫ
Иджретнинъ онунджы йылында Пейгъамбер Эфендимиз хадж ичюн азырланды ве Мединедеки мусульманларгъа да хадж ичюн азырланмаларыны эмир буюрды. Мединенинъ тышында олгъанларгъа да хабер ёллады. Бунынъ узерине бинълердже мусульман Мединеде топланды. Ресулуллах Эфендимиз къурбан ичюн юз деве сатын алды. Ёлгъа чыкъмаздан эвель гъусул абдести алды. Мубарек сачларыны тарап, гузель къокъулар сюртюнип, изар ве ридасыны кийди. Азырлыкълар тамамлангъанда, севимли Пейгъамберимиз Зилькъаде айынынъ 25-нджи куню отуз бинъден зияде бир керваннен уйле намазындан сонъ Мединеден ёлгъа чыкъты. Шеджере ёлундан Зу’ль-Хулейфеге кельдилер. Мында асхабнынъ саны къыркъ бинъден ашкъан эди. Геджени анда кечирдилер. Севимли Пейгъамберимиз берабер алып кеткен юз деведен бирини кетиртти. Онынъ оркючининъ сагъ тарафыны къурбанлыкъ алямети олсун деп чизип къанатты, бойнуна эки на’лын асты ве асхабнынъ да ойле япмасыны эмир этти. Эки рекят ихрам намазы къылды. Аллаh Таалягъа хамд ве сенадан сонъ Сервер-и кяинат Эфендимиз: «Эй Аллаhым! Буны манъа ичинде рия, косьтериш ве шохрет олмагъан мебрур ве макъбул бир хадж къыл» деп дуа этти. Ихрамгъа кирип, Джебраил алейхисселямнынъ хабер бермесинен юксек сеснен тельбие кетирмеге башлады. Бунъа Асхаб-ы кирам да къатылгъанда, ер ве кок тельбие сеслеринен инълемеге башлады… «Леббейк! Аллаhумме леббейк! Леббейк! Ля шерике леке леббейк! Инне’ль-хамде ве’н-ни’мете леке ве’ль-мульке, ля шерике лек!…»
Бейда ёлуны тутып, Мелельге юзлендилер. Артындан асхаб сель киби акъты. Ёлда къошулгъанлар девам эте эди. Муса алейхисселям да дахиль етмишке якъын пейгъамбернинъ намаз къылгъан Рехва вадийсине кельгенде, Ресулуллах Эфендимиз: «Бу вадий дженнет вадийлериндендир» буюрды. Анда намаз къылдылар. Андан Мунсарафкъа ёлгъа чыкъып, саба намазыны Эсаседе къылдылар. Лахй-ы Джемельге кельгенде хасталанып, хаджамат яптырды ве Сукъяда къонды. Мухтерем анасы Азрети Аминенинъ вефат эткен ери Эбвагъа кельгенде, къабрини зиярет этип агълады. Янындакилерни де агълатты. Ондан сонъ Телеату’ль-Йемен, Джухфе, Гъадир-и Хум, Къудейд ве Усфан вадийсине еттилер. Мында Пейгъамбер Эфендимиз Азрети Эбу Бекирге: «Hуд ве Салих алейхимасселям беллерине аба саргъан, усьтлерине аладжа бир кумаш кийген ве югенлери хурма лифлеринден орюльген яш ве къызыл бирер деве усьтюнде олгъан алда хадж ичюн тельбие кетирип, мындан кечкен эдилер» буюрды.1 Гъаним, Мерру’з-Захран, Сарифтен девам этип, Зи-Тувагъа кельдилер. Геджени мында кечирип, саба намазы эда этильгенден сонъ Хаджунны кечип, Кеда ёкъушындан Меккеге кирдилер. 10 кунь девам эткен ёлджулыкътан сонъ Зильхидженинъ 4-нджи куню Меккеге еттилер. Йеменден ве башкъа юртлардан хадж япмакъ ичюн кельгенлер де къошулып, мусульманларнынъ саны 90 бинъден ашты. (Бир риваетте юз он дёрт бинъ, дигер бир риваетте исе юз йигирми бинъ этрафында эди.)
«Эй Аллаhым! Буны манъа ичинде рия, косьтериш ве шохрет олмагъан мебрур ве макъбул бир хадж къыл!» Хадис-и шериф
Ресулуллах Эфендимиз Бейтуллахны корьгенде, шу дуаны этти:
«Эй Аллаhым! Шу Бейтнинъ шерефини, юджелигини, эйбетини, итибарыны арттыр. Онъа хадж ве умре иле урьмет косьтергенлернинъ де шерефлерини, эйбетлерини, урьмет ве эйиликлерини арттыр.»
Бойле дуа этип, менасикке башлады. Хадж муддетинде Мекке иле Мина арасында Эбтахта къурулгъан чадырда къалды. Севимли Пейгъамберимиз Зильхидженинъ 8-нджи (Тервие) куню Минагъа, 9-нджы (Арефе) куню Арафаткъа кетти. Арафат вадийсининъ ортасында Урене вадийсине келип токътады. Уйледен сонъ Къасва адлы девесининъ усьтюнде Веда хутбесини окъуп, Асхаб-ы кирам радыяллаху анхумнен ведалашты.2
САНЪА КЕЛЬДИМ!
Эй гунахкярларнынъ сыгъынагъы, санъа сыгъынмагъа кельдим!
Чокъ къабаатлар ишледим, санъа ялвармагъа кельдим!
Къаранлыкъ ерлерге сапып, батакълыкъларгъа баттым,
Догъру ёлны айдынлаткъан нур чешмесине кельдим.
Чыкъаджакъ бир джаным къалды, эй бутюн джанларнынъ джаны!
Айтмакъ уйгъун олурмы ки: «Джанымны феда этмеге кельдим»?
Дертлилерге табипсинъ, мен исе гонъюль хастасы,
Юрек ярама дева ичюн къапынъны чалмагъа кельдим.
Джумертлернинъ къапысына бир шей алып бармакъ хатадыр,
Басып шереф берген топрагъынъны опмеге кельдим.
Гунахларым чокъ, дагъ киби, юзюм къара, катран киби!
Бу юктен ве бу къаралыкътан тамам къуртулмагъа кельдим.
Ихсан дерьяндан бир тамчы эльбет эписини темизлер,
Юзюм киби къара олса да, амель дефтеримнен кельдим.
Къапынъа юзь сюрип олсам, эй джанымдан азиз джанан,
Сувнен олмагъан ишлер о топракътан мейдангъа келе!
