ПЕЙГЪАМБЕР ЭФЕНДИМИЗНИНЪ ФАЗИЛЕТЛЕРИ
Муhаммед алейхисселямнынъ фазилетлерини бильдирген юзлердже китап бар. Фазилет «усьтюнлик» демектир. Усьтюнликлеринден базылары ашагъыда бильдирильди: 1. Махлюкъатнынъ ичинде энъ эвеля Муhаммед алейхисселямнынъ нуру ве руху яратылды. 2. Аллаh Тааля Онынъ адыны Аршкъа, дженнетлерге ве еди къат коклерге язды. 3. Хиндистанда оськен бир гульнинъ япракъларында «Ля иляхе иллаллах Муhаммедун Ресулуллах» язылыдыр. 4. Басра шеэрине якъын бир озенде тутулгъан балыкънынъ сагъ тарафында «Аллаh», сол тарафында «Муhаммед» язылы олгъаны корюльди. Бунъа бенъзеген вакъиалар чокътыр. 1975 сенеси Лондонда басылгъан «Балыкълар тарихы» китабынынъ эки юзюнджи саифесинде къуйругъында Къур’ан-ы Керим арифлеринен «Шануллах» язылгъан бир балыкънынъ ресими бар. Берильген малюматта къуйругънынъ дигер тарафында да «Ля иляхе иллаллах» язылы олгъаны бильдирильди. Бунынъ мисаллери пек чокътыр. 5. Муhаммед алейхисселямнынъ адыны айтмакътан гъайры вазифеси олмагъан мелеклер бар. 6. Мелеклерге Азрети Адемге седжде этмелери эмир этильгени, онынъ манълайында Муhаммед алейхисселямнынъ нуру олгъаны ичюн эди. 7. Аллаh Тааля бутюн пейгъамберлерге Муhаммед алейхисселямнынъ келеджегини бильдирди; айрыджа, умметлерине, эгер заманына етишселер, Онъа иман этмелерини эмир этмелерини де бильдирди. 8. Дюньягъа келеджек вакъытта пек буюк аляметлер корюльди. Тарих ве мевлид китапларында язылыдыр. 9. Дюньягъа кельгенде, киндиги кесильген ве суннетли олгъаны корюльди. 10. Дюньягъа кельгенинен шейтанлар кокке чыкъалмай, мелеклерден хабер чалалмай олдылар. 11. Дюньягъа кельгенде, ер юзюндеки бутюн путлар, табынылгъан хейкеллер юзю усьтюне йыкъылдылар. 12. Бешигини мелеклер саллай эди. 13. Бешикте экенде коктеки Ай иле лаф эте эди. Мубарек пармагъынен ишарет эткен тарафкъа Ай мейиль эте эди. 14. Бешикте экенде лаф этмеге башлады. 15. Бала экенде ачыкъ ерлерде юргенде, башынынъ тюз усьтюнде бир булут да онынънен берабер арекет этип, кольге япа эди. Бу ал пейгъамберлиги башлагъангъа къадар девам этти. 16. Эр пейгъамбернинъ сагъ эли усьтюнде нубувват муурю бар эди. Муhаммед алейхисселямнынъ муурю исе мубарек аркъасынынъ ортасында, сол курекке якъын, юреги усьтюнде эди. Джебраил алейхисселям юрегини ювып, кокюсини къапагъанда, дженнеттен кетирген муурьнен аркъасыны муурьлеген эди.
17. Огюнден корьгени киби, аркъасындан да коре эди.
18. Айдынлыкъта корьгени киби, къаранлыкъта да коре эди. 19. Тюкюриги аджы сувларны татлы япты. Хасталаргъа шифа берди. Сабийлерге сют киби гъыда олды. 20. Козьлери юкълагъанда, юреги уяныкъ ола эди. (Бутюн пейгъамберлер де бойле эдилер.) 21. Омюринде ич эснемеди. 22. Мубарек тери гуль киби гузель къокъа эди. Бир фукъаре кимсе къызыны эвлендиргенде, ондан ярдым истеген эди. О ань береджек бир шейи ёкъ эди. Кучюк бир шишеге теринден къойып берди. О къыз оны юзюне, башына сюрткенде, эви миск киби къокъа эди. Эви (гузель къокъулы эв) ады иле мешур олды. 23. Орта бойлу олгъаны алда, узун бойлу кимселернинъ янында тургъанда, олардан юксек корюне эди. 24. Кунеш ве ай ярыгъында юргенде, кольгеси ерге тюшмей эди. 25. Беденине ве урбасына синек, сиврисинек ве башкъа бёджеклер къонмай эди. 26. Ич урбалары, не къадар кийсе де, ич кирленмей эди. 27. Эр юргенинде аркъасындан мелеклер келе эди. Шунынъ ичюн Асхабыны огден юрюте ве: «Аркъамны мелеклерге быракъынъыз» буюра эди.1 28. Таш усьтюне баскъанда, ташта аягъынынъ изи къала эди. Къум усьтюнде юргенде, ич из къалдырмай эди. Абдест бозгъанда, ер ярылып, бевль ве бенъзерлери топракъ ичинде къала эди. (Бутюн пейгъамберлер де бойле эдилер.) 29. Инсанлар ве мелеклер ичинде энъ чокъ ильм Онъа берильди. Уммий олгъаны алда, яни кимседен бир шей огренмеген экен, Аллаh Тааля эр шейни Онъа бильдирди. Адем алейхисселямгъа эр шейнинъ ады бильдирильгени киби, озюне де эр шейнинъ ады ве ильми бильдирильди. 30. Умметининъ адлары, джисимлери ве араларында оладжакъ шейлернинъ эписи озюне бильдирильди. 31. Акълы бутюн инсанларнынъ акълындан даа чокътыр. 32. Инсанларда ола биледжек бутюн эйи хусусиетлернинъ эписи Онъа ихсан этильди. Буюк шаир Умер ибну’ль-Фаризге: «Ресулуллахны не ичюн медх этмединъ?» дегенлеринде: «Оны медх этмеге кучюм етмейджегини анъладым. Медх этеджек бир келиме тапалмадым» деген.
«Мен умметимден бир кишининъ джеэннемде къалмасына разы олмам» Хадис-и шериф
33. Келиме-и шеадетте, эзанда, икъаметте, намаздаки тешеххюдде, бир чокъ дуаларда, базы ибадетлерде ве хутбелерде, насиат эткенде, сыкъынтылы вакъытларда, къабирде, махшерде, дженнетте ве эр махлюкънынъ тилинде Аллаh Тааля Онынъ адыны озь адынынъ янына къойгъандыр. 34. Усьтюнликлерининъ энъ усьтюни Хабибуллах олмасыдыр. Аллаh Тааля Оны озюне севгили, дост япкъан, эр кестен, эр мелектен даа зияде севген ве: «Ибрахимни Халиль япкъан олсам, сени озюме Хабиб яптым» буюргъан.
35. «Сен разы олгъандже (етер дегендже) санъа эр истегенинъни береджегим»2 меалиндеки ает-и кериме Аллаh Тааля Пейгъамберине бутюн ильмлерни, бутюн усьтюнликлерни, Ислямиетнинъ ахкямыны, душманларына къаршы ярдым ве гъалебени, умметине фетхлер, заферлер ве къыяметте эр тюрлю шефаат ве теджеллилер ихсан этеджегини ва’д эте. Бу ает-и кериме кельгенде, Джебраил алейхисселямгъа бакъып: «Умметимден бир кишининъ джеэннемде къалмасына разы олмам» буюрды. 36. Аллаh Тааля Къур’ан-ы Керимде эр пейгъамберге озь адынен, Муhаммед алейхисселямгъа исе «Эй Ресулым! Эй Пейгъамберим!» деп хитап эткен. 37. Арап тилининъ эр шивесинде гъает ачыкъ ве къолай анълашылгъан бир шекильде лаф эте эди. Чешит ерлерден келип сорагъанларгъа оларнынъ озь лугъатынен джевап бере эди. Эшиткенлер шашып къала эдилер. «Аллаh Тааля мени пек гузель етиштирди» буюра эди.3
38. Аз келимелернен чокъ шей анълата эди. Юз бинъден зияде хадис-и шерифи Онынъ «Джевамиу’ль-келим» олгъаныны косьтере.
Базы алимлер шойле дедилер: «Муhаммед алейхисселям Ислям динининъ дёрт темелини дёрт хадиснен бильдирди:
- „Амеллер ниетке коре къыйметлентирилир.“4 ве,
- „Аляль мейдандадыр, арам мейдандадыр.“5 ве,
- „Даваджынынъ шаат косьтермеси, дава этильгеннинъ де ант этмеси лязимдир.“6 ве,
- „Бир кимсе озюне истегенини дин къардашы ичюн де истемегендже, иманы камиль олмаз.“7 Бу дёрт хадистен биринджиси ибадетнинъ; экинджиси муамелятнынъ; учюнджиси хусуматнынъ, яни адалет ишлерининъ ве сиясетнинъ; дёртюнджиси де адап ве ахлякъ бильгилерининъ темелидир.»8
39. Муhаммед алейхисселям масун ве ма’сум эди. Билип де, бильмейип де, буюк я да кучюк, къыркъ яшындан эвель де, сонъ да ич бир гунах ишлемеди. Ич бир чиркин арекети корюльмеди. 40. Мусульманларгъа намазда отургъанда «Эсселяму алейке эййухен-небийю ве рахметуллахи» окъуп, Муhаммед алейхисселямгъа селям бермелери эмир этильди. Намазда башкъа бир пейгъамберге ве мелеклерге селям бермек джаиз олмады. 41. Хадис-и къудсийде: «Сен олмаса эдинъ, ич бир шейни яратмаз эдим» буюрылды.9
42. Башкъа пейгъамберлер кяфирлернинъ ифтираларына озьлери джевап бердилер. Муhаммед алейхисселямгъа япылгъан ифтираларгъа исе Аллаh Тааля джевап берип, Онынъ мудафаасыны япты. 43. Муhаммед алейхисселямнынъ умметининъ сайысы башкъа пейгъамберлернинъ умметлерининъ сайыларынынъ топламындан даа чокътыр. Олардан даа усьтюн ве даа шерефлидирлер. Дженнетке кетеджеклернинъ учьте экиси бу умметтен оладжагъы хадис-и шерифлерде бильдирильди. 44. Ресулуллахкъа бериледжек севаплар дигер пейгъамберлерге бериледжек севаплардан къат-къат зиядедир.
Макъбул бир ибадет ве хайырлы бир иш ишлеген кимсеге берильген севап къадар онынъ ходжасына да бериледжек. Ходжасынынъ ходжасына дёрт къат, онынъ ходжасына секиз къат, онынъ да ходжасына он алты къат – бойлеликнен Ресулуллахкъа къадар эр ходжагъа талебесининъ эки къаты севап бериледжек. Меселя, йигирминджи ходжасына 524.288 севап бериледжек. Муhаммед алейхисселямгъа умметининъ эр бир ишинден севап бериледжек.
Муhаммед алейхисселямгъа эр бир иштен бериледжек севапларнынъ сайысы бу эсапкъа коре тюшюнильсе, эписининъ микъдарыны Аллаh Таалядан башкъа кимсе бильмез. Селеф-и салихиннинъ сонъ кельгенлерден даа эфдаль, даа усьтюн олгъанлары бильдирильди. Севап сайысы джеэтинден бу усьтюнлик мейдандадыр. 45. Озюни ады иле чагъырмакъ, янында юксек сеснен лаф этмек, узакътан озюне сесленмек, ёлда огюне кечмек арам этильди. Башкъа пейгъамберлернинъ умметлери оларны адлары иле чагъыра эдилер. 46. Джебраил алейхисселямны мелек шеклинде эки кере корьген. Башкъа ич бир пейгъамбер оны асыл шеклинде корьмеген. 47. Озюне Джебраил алейхисселям йигирми дёрт бинъ кере кельгендир. Башкъа пейгъамберлерден энъ чокъ Муса алейхисселямгъа кельген. Бу келюв дёрт юз кере олгъан.
«Эхл-и Бейтиме душманлыкъ эткен мунафыкътыр» Хадис-и шериф
48. Исрафил алейхисселям да Муhаммед алейхисселямгъа чокъ кере кельген. Башкъа пейгъамберлерге (алейхимуссалавату веттеслимат) ялынъыз Джебраил алейхисселям кельген. 49. Аллаh Таалягъа Муhаммед алейхисселямнен ант бермек джаиздир, башкъа пейгъамберлер ве мелеклернен исе джаиз дегильдир. 50. Муhаммед алейхисселямдан сонъ зевджелерини башкъаларынынъ никяхнен алмасы арам этильди; бу джеэттен оларнынъ му’минлернинъ аналары олгъаны бильдирильди.
Башкъа пейгъамберлернинъ (алейхимуссалавату веттеслимат) зевджелери оларгъа я зарарлы, я да файдасыз олгъан. Муhаммед алейхисселямнынъ мубарек зевджелери (радыяллаху тааля анхунне) исе дюнья ве ахирет ишлеринде озюне ярдымджы олгъан, фукъареликке сабыр эткен, шукюр эткен ве Ислямиетни яймакъта чокъ хызмет эткен. 51. Несеп ве себеп джеэтинден, яни къан ве никях джеэтинден олгъан акърабалыкънынъ къыяметте файдасы ёкътыр. Ресулуллахнынъ акърабасы бундан мустеснадыр. 52. Ресулуллахнынъ адыны алмакъ дюньяда да, ахиретте де файдалыдыр. Онынъ адыны ташыгъан акъикъий му’минлер джеэннемге кирмейджек. 53. Эр сёзю, эр иши догърудыр. Эр иджтихадыны Аллаh Тааля тасдикъ эте. 54. Оны севмек эр кеске фарздыр. «Аллаh Тааляны севген мени север» буюргъан. Бу севгининъ алямети динине, ёлуна, суннетине ве ахлякъына уймакътыр. Къур’ан-ы Керимде: «Манъа уйсанъыз, Аллаh Тааля сизни север» демеси эмир этильди.
55. Эхл-и Бейтини севмек ваджиптир. «Эхл-и Бейтиме душманлыкъ эткен мунафыкътыр» буюргъан. Эхл-и Бейт – зекят алмасы арам олгъан акърабасыдыр. Булар зевджелери ве деделеринден Хашимнинъ союндан олгъан му’минлердир, яни Алининъ, Укъайлнынъ, Джафер-и Тайярнынъ ве Аббаснынъ союндан олгъанлардыр.
56. Асхабынынъ эписини севмек ваджиптир. «Менден сонъ Асхабыма душманлыкъ этменъиз! Оларны севмек мени севмектир. Оларгъа душман олмакъ манъа душман олмакътыр. Оларны инджиткен мени инджиткен олур. Мени инджиткен де Аллаh Тааляны инджитир. Аллаh Тааля озюни инджиткенге азап этер» буюрды.
57. Аллаh Тааля Муhаммед алейхисселямгъа кокте эки ве ерде эки ярдымджы яратты. Булар Джебраил, Микаил, Эбу Бекир ве Умердир (радыяллаху тааля анхум эджмаин).10 58. Эркек олсун, къадын олсун, буюк яшта вефат эткен эр кеске къабринде Муhаммед алейхисселям сораладжакъ. «Раббинъ кимдир?» денильгени киби, «Пейгъамберинъ кимдир?» де дениледжек. 59. Муhаммед алейхисселямнынъ хадис-и шерифлерини окъумакъ ибадеттир. Окъугъангъа севап берилир.
Хадис-и шериф окъумакъ ичюн абдест алмакъ, темиз урба киймек, гузель къокъу сюртюнмек, хадис-и шериф китабыны юксек бир ерге къоймакъ, окъугъан кимсенинъ тышардан кельгенлер ичюн аякъкъа турмамасы ве динълегенлернинъ бир-бирлеринен лаф этмемелери мустехаптыр. Хадис-и шерифлерни девамлы окъугъанларнынъ юзьлери нурлу, парлакъ ве гузель олур. Къур’ан-ы Керим окъугъанда да бу эдеплерге дикъкъат этмек лязимдир. 60. Мубарек рухуны алмакъ ичюн Азраил алейхисселям инсан шеклинде кельди. Ичери кирмек ичюн изин истеди. 61. Къабринде биз бильмеген бир аятнен тиридир. Къабирде Къур’ан-ы Керим окъуй, намаз къыла. (Бутюн пейгъамберлер де бойледир.) 62. Дюньянынъ эр еринде Ресулуллахкъа (саллаллаху алейхи ве селлем) салават окъугъан мусульманларны эшиткен мелеклер къабрине келип хабер берелер. Къабрини эр кунь бинълердже мелек зиярет эте. 63. Къабрининъ ичиндеки топракъ эр ерден, Кябеден ве дженнетлерден де даа эфдальдир. 64. Умметининъ амеллери ве ибадетлери эр саба ве акъшам озюне косьтерилир. Оларны япкъанларны да коре, гунах ишлегенлернинъ афу олунмасы ичюн дуа эте. 65. Къабрини зиярет этмек къадынлар ичюн де мустехаптыр. Башкъа къабирлерни исе тек тенха вакъытларда ве мусульмангъа якъышкъан кийимнен зиярет этмелери джаиздир. 66. Сагъ экенде олгъаны киби, вефатындан сонъ да дюньянынъ эр еринде, эр вакъыт Онъа тевессуль эткенлернинъ, яни Онынъ хатыры ве урьмети ичюн истегенлернинъ дуасыны Аллаh Тааля къабул эте.
Бир койлю тюрбесининъ янына келип: «Я Рабби! Къул азат этмекни эмир эттинъ. Бу Сенинъ Пейгъамберинъдир. Мен де Сенинъ къулларынъдан бирим. Пейгъамберинънинъ хатыры ичюн мени джеэннем атешинден азат эт!» деди. «Эй къулум! Не ичюн тек озюнъ азат олмакъны истединъ? Бутюн къулларымнынъ азат олмасыны не ичюн истемединъ? Айды, бар! Сени джеэннемден азат эттим» деген бир сес эшитильди.
Эвлиянынъ мешурларындан Хатим-и Эсам Ресулуллахнынъ тюрбеси янында турып: «Я Рабби! Пейгъамберинънинъ къабрини зиярет эттим. Мени эли бош къайтарма!» деди. «Эй къулум! Хабибимнинъ къабрини зиярет эткенинъни къабул эттим. Сени ве сенинънен берабер зиярет эткенлерни магъфирет эттим» деген бир сес эшитильди.
Имам-ы Ахмед Къасталлани (рахметуллахи алейх) шойле анълата: «Бир къач йыл хасталыкъ чектим. Докторлар чаресини тапалмадылар. Меккеде бир гедже Ресулуллахкъа чокъ ялвардым. О гедже тюшюмде бир кимсени корьдим. Элиндеки кягъытта: „Мында Ресулуллахнынъ изнинен Ахмед Къасталланининъ хасталыгъынынъ иляджы язылгъан“ деп окъудым. Уянгъанда хасталыгъым къалмагъан эди.» Къасталлани кене шойле анълата: «Бир къызчыкъ сара хасталыгъына огърагъан эди. Яхшы олсун деп Ресулуллахкъа чокъ ялвардым. Тюшюмде бир кимсе къызчыкъны хаста эткен джинни манъа кетирди. „Буны санъа Ресулуллах ёллады“ деди. Джинге ачувландым, багъырдым. Къызчыкъны инджитмейджегине манъа ант берди; уяндым. Къызчыкънынъ сара хасталыгъындан къуртулгъаныны хабер алдым.»
67. Къыямет куню къабирден энъ эвеля Ресулуллах тураджакъ. Усьтюнде дженнет урбасы оладжакъ. Буракъ усьтюнде махшер ерине кетеджек. Элинде «Лива-и хамд» денильген байракъ оладжакъ. Пейгъамберлер ве бутюн инсанлар бу байракънынъ тюбюнде тураджакълар. Эписи бинъ йыл беклемектен пек сыкъыладжакълар. Инсанлар сырасынен Адем, Нуh, Ибрахим, Муса ве Иса пейгъамберлерге (алейхимусселям) барып, эсапкъа башланмасы ичюн шефаат этмелерини риджа этеджеклер. Эр бири узюр бильдирип, Аллаh Таалядан утангъанларыны ве къоркъкъанларыны айтаджакълар ве шефаат этмектен чекинеджеклер. Сонъра Ресулуллахкъа барып ялваргъанларында, О седжде этип дуа этеджек ве шефааты къабул оладжакъ. Эвеля умметининъ эсабы корюледжек, энъ эвеля Сыраттан олар кечеджек, энъ эвеля дженнетке олар киреджеклер. Бараджакъ эр ерни нурландыраджакълар.
Азрети Фатыма Сыраттан кечкенде: «Эр кес козьлерини къапасын! Муhаммед алейхисселямнынъ къызы келе» дениледжек.
68. Ресулуллахнынъ дженнетте булунгъан макъамынынъ ады Весиледир. Бу ер дженнетнинъ энъ юксек дереджесидир. Дженнетте булунгъан эр кеске бирер далы узангъан Сидрету’ль-мунтеха терегининъ тамыры андадыр. Дженнеттекилерге ниметлер бу даллардан келеджек.
69. Адем алейхисселям заманында намаз ичюн окъулгъан эзанда Муhаммед алейхисселямнынъ ады да айтыла эди.
70. Тевратта, Инджильде ве Зебурда Муhаммед алейхисселям, дёрт халифеси, асхабы ве умметинден базылары гузель сыфатларнен бильдирильди ве медх этильди. Аллаh Тааля Озюнинъ Маhмуд адындан Муhаммед келимесини чыкъарып, Хабибине ад къойды. Аллаh Тааля озь адларындан Рауф ве Рахим адларыны Хабибине де берди. 71. Учь яшында экенде, къыркъ яшында пейгъамберлиги бильдирильгенде ве элли эки яшында Мираджгъа алып кетильгенде, мелеклер кокюсини ярдылар. Дженнеттен кетирген легеннинъ ичинде дженнет сувынен юрегини ювдылар. 72. Севр (окюз, бугъа) бурджунынъ янында булунгъан «Сурейя» денильген йылдыз топлулыгъындаки еди йылдызны козьлеринен корип, сайысыны бильдирген эди. Бу йылдыз топлулыгъына Первин ве Улькер де денилир. 73. Хаджамат къанындан ичкенлер олды. Бири буны ичкенде: «Джеэннем атеши оны якъмаз» буюрды. 74. Буюк бир муджизеси де Мираджгъа алып кетильмесидир. Буракъ денильген дженнет айванынен Меккеден Къудуске алып кетильди. Андан коклерге ве Аршкъа алып кетильди. Озюне аджайип шейлер косьтерильди. Аллаh Тааляны баш козюнен, билинмеген бир шекильде корьди. (Лякин бу корюви мадде алемининъ тышында, яни ахирет алеминде олды.) Бир аньде кене эвине кетирильди. Мирадж муджизеси башкъа ич бир пейгъамберге берильмеди.
75. Омюрлеринде бир кере Онъа салават ве селям окъумакъ умметине фарз олды. Аллаh Тааля ве мелеклер де Онъа салават ве селям этмектелер.
«Къул оларакъ пейгъамберлик истейим» Хадис-и шериф
76. Геджеде, уяныкъ экенде, юкълагъанда, ялынъыз экенде, халкъ ичинде экенде, сеферде, эвде, дженкте, кульгенде, агълагъанда мубарек юреги эп Аллаh Тааля иле эди. Базы вакъытларда исе тек Аллаh Тааля иле эди.
Дюньядаки вазифелерини ерине кетирип оламакъ ве мубарек юрегини бешериет алемине чевирмек ичюн зевджеси Айшенинъ (радыяллаху анха) янына келип: «Эй Айше! Меннен бираз лаф эт де (озюме келейим)» буюра, ондан сонъ Асхабына насиат ве иршад этмеге кете эди. Саба намазынынъ суннетини эвинде къылып, Айше (радыяллаху анха) иле бир микъдар лаф эткенден сонъ, Асхабына фарзны къылдырмакъ ичюн месджитке бара эди. Бу ал хасаис-и пейгъамберийдендир. Айше (радыяллаху анха) иле лаф этмеден тышарыгъа чыкъса эди, иляхий теджеллилер ве нурлар себебинден юзюне кимсе бакъалмаз эди. 77. Рутбени, салтанатны истемеди, пейгъамберликни, фукъареликни истеди. Бир саба Джебраил алейхисселям иле лаф эткенде, бу гедже эвлеринде ашайджакъ бир локъма олмагъаныны буюрды. О ань Исрафил алейхисселям келип: «Аллаh Тааля айткъанынъны эшитти ве мени ёллады. Истесенъ, элинъни теккизген эр таш алтын олсун, кумюш олсун, зумрют олсун. Истесенъ, падиша оларакъ пейгъамберлик эт» деди. Ресулуллах учь кере: «Къул оларакъ пейгъамберлик истейим» буюрды.
78. Башкъа пейгъамберлер (алейхимуссалавату веттеслимат) белли бир заманда, белли бир мемлекетте пейгъамберлик яптылар. Муhаммед алейхисселям исе ер юзюндеки бутюн инсанларгъа ве джинлерге къыяметке къадар пейгъамбер оларакъ ёлланды. Онынъ мелеклернинъ де, айванларнынъ да, небатларнынъ да, джансызларнынъ да, къыскъасы, бутюн махлюкъатнынъ пейгъамбери олгъаныны бильдирген алимлер де бар.
79. Бутюн варлыкъларгъа рахмети, файдасы яйылгъандыр. Му’минлерге файдасы мейдандадыр. Башкъа пейгъамберлернинъ (алейхимуссалавату веттеслимат) заманындаки кяфирлерге дюньяда азаплар этиле, олар ёкъ этиле эдилер. Онъа иман этмегенлерге исе дюньяда азап этильмеди. Бир кунь Джебраил алейхисселямгъа: «Аллаh Тааля меним алемлерге рахмет олгъанымны бильдирди. Меним рахметимден санъа да насип олдымы?» буюрды. Джебраил де: «Аллаhнынъ буюклиги, дешети къаршысында сонъум насыл оладжагъындан даима къоркъу ичинде эдим. Эмин олгъанымны бильдирген аетлерни (Теквир суресининъ 20 ве 21-нджи аетлерини) кетиргенимде, бу медхнен о дешетли къоркъудан къуртулдым, эмин олдым. Бундан буюк рахмет олурмы?» деди. 80. Аллаh Тааля Муhаммед алейхисселямнынъ разы олмасыны истеди. (35-нджи фазилетте бильдиргенимиз киби, Аллаh Тааля О разы олгъандже истегенини береджек. Бу меселе Духа суресинде бильдирильди.)
81. «Мевахиб-и ледунийе»де бу хадиснинъ мешур олгъаны айтыла: «Умметимнинъ далялет усьтюнде бирлешмемесини Раббимден истедим. Къабул этти.»
Башкъа бир хадис-и шерифте: «Аллаh Тааля сизни учь шейден къоруды. Булардан бири: далялет усьтюнде бирлешмектен къоруды. Экинджиси: сари (башкъасына кечкен) хасталыкътан ольген шеит севабына иришир. Учюнджиси: эки салих мусульман бир мусульман ичюн „хайырлыдыр“ (яхшы билемиз) деп шаат олса, о мусульман дженнетке кетер» буюрды.
Бир хадис-и шерифте: «Асхабымнынъ ихтиляфы сизлер ичюн рахметтир» ве «Умметимнинъ ихтиляфы (амельде мезхеплерге айрылмасы) рахметтир» буюрды. Онынъ уммети хакъны, догъруны тапмакъ ичюн чалышкъанда, ихтиляфкъа тюшелер. Бу чалышмалары исе рахметке себеп олур. Бу хадис-и шерифни эки кимсе инкяр эткен: бири маджин, экинджиси мульхиддир. Маджин – динни дюнья къазанджына алет эткен ийлекяр кимседир. Мульхид де – ает-и керимелерге дюнья менфаатларына коре мана берип кяфир олгъан сапыкъ кимседир. Яхъя бин Саид шойле дей: Ислям алимлери къолайлаштырыджыдырлар. Бир ишке бири аляль деген, башкъасы арам деген. Салих инсанлар ичюн аляль дегенлерине фесат заманында арам дегенлер. Юкъарыдаки хадис-и шерифлер косьтере ки, Иджма-ы уммет, яни муджтехид денильген алимлернинъ сёз бирлиги, Эдилле-и шер’иедендир. Яни дин бильгилерининъ дёрт менбасындан биридир ве дёрт мезхеп хакътыр. Мезхеплер мусульманлар ичюн Аллаh Таалянынъ рахметидир. 82. Ресулуллахнынъ мубарек къызлары ве зевджелери (радыяллаху тааля анхунне) дюнья къадынларынынъ энъ усьтюнлеридир. Асхабынынъ эписи де, пейгъамберлерден башкъа, бутюн инсанларнынъ энъ усьтюнлеридир. Шеэрлери олгъан Мекке-и мукерреме ве сонъра Медине-и мунаввере ер юзюнинъ энъ къыйметли ерлеридир. Месджид-и шерифинде къылынгъан бир рекят намазгъа бинъ рекят севабы язылыр. Башкъа ибадетлер ичюн де бойледир.
Къабри иле минбери арасы дженнет багъчасыдыр. Буюрды:
«Ольгенимден сонъ мени зиярет эткен, сагъ экенимде зиярет эткен кибидир. Харемейнден биринде ольген бир му’мин къыямет куню эмин оларакъ тирильтилир.» Мекке ве Медине шеэрлерине Харемейн дейлер. 83. Эр кеснинъ сою огълундан девам эте. Муhаммед алейхисселямнынъ сою исе къызы Фатымадандыр. Бу меселе хадис-и шерифнен де бильдирильди. 84. Эр инсаннынъ джинлерден бир аркъадашы бар. Бу шейтан кяфирдир. Весвесе берип, иманыны алмагъа, гунах яптырмагъа чалыша. Ресул алейхисселям аркъадашы олгъан джинни имангъа кетирген.
85. Ресулуллах (саллаллаху тааля алейхи ве селлем) вефат этеджек вакъытта Джебраил алейхисселям келип, Аллаh Таалядан селям кетирди ве хатырыны сорагъаныны айтты. Вефат этеджегини бильдирди. Озюне ве умметине чокъ мужделер берди.
Аягъынънынъ тозуна джиханны алмам, я Ресулаллах!
Сач телинъе еди кокни денъишмем, я Ресулаллах!
Сыддыкънынъ талеби бир тек сехвинъдир, я Ресулаллах!
Ирфаннынъ мурады пайинъе тоздыр, я Ресулаллах!
