مدينة المُنوّرةގެ ޒަމާން

مدينة المُنوّرة އާއި ވަށައިގެން ވާ ތަންތަން

"ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާނކޮ! މައްކާ ދެކެ ލޯބިވާ ފަދައިން އަޅަމެންގެ ހިތުގައި މަދީނާ އަށް ލޯބި ޖައްސަވާދޭވެ! މައްކާ އަށް ވުރެ ބޮޑަށް މަދީނާ އަށް ލޯބި ޖައްސަވާދޭވެ! ހައްދަވއި ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާނކޮ! އަޅަމެންގެ މީޒާނަށް ގިނަގުނަ ހެޔޮކަން ދެއްވާދޭވެ! މަދީނާ ގައި ދުޅަހެޔޮކޮށް ތިބެވޭގޮތް ހައްދަވާދެއްވާދޭވެ! އެ ރަށުގެ މޫސުމް ހިތްގައިމު ކޮށްދެއްވާދޭވެ!".
حديث الشريف

އަޞްޙާބު ބޭކަލުން އެނބުރި ވަޑައިގަތް ފަހުން، އެކަލޭގެފާނު حديث ކުރެއްވި އެވެ. 'ފަސްދޮޅަސް މީހުންނަށް ދަޢުވަތު ދޭށެވެ'. ކެއުން މުޢުޖިޒާތެއްގެ ގޮތުގައި އަހަންނަށް ފެނިފައިވާތީ ކެއުމުގެ ޢަދަދު މަދެއް ނުކުރަމެވެ. ވަރަށް ގަޔާވެ ހުރެ، رَسُوْلُ اللهِ ﷺ ގެ އަރިއަހަށް ދަޢުވަތު ދީފީ މެވެ. އެ މީހުން އައިސް ކެއުމަށް އިންޞާފުކޮށްފި އެވެ. رَسُوْلُ اللهِ ﷺ ގެ މުޢުޖިޒާތް ދެނެގަތުމާ އެކު އެ މީހުން ގޮސްފި އެވެ.

ދެން رَسُوْلُ اللهِ ﷺ حديث ކުރެއްވި އެވެ. 'އަންޞާރުންގެ ތެރެއިން ނުވަދިހަ މީހުންނަށް ދަޢުވަތު ދޭށެވެ'. رَسُوْلُ اللهِ ﷺ ގެ އަމުރުފުޅަށް، އެ މީހުން ކާން އިށީނީ ދިހައަކުން ދިހައަކުންނެވެ. އެ އެންމެންނަށް ވެސް އެ ބޮޑު މުޢުޖިޒާތް ފެނި، އޭގެ ފަހުން ގޮސްފި އެވެ. އެހެންކަމުން ސަތޭކަ އަށްޑިހަ މީހުން ކެއެވެ. ކާނާ ހުރީ އަހަރެން އެންމެ ފުރަތަމަ ވެސް ގެނައި ގޮތަށް އަތް ވެސް ނުލާ ހުރި ހެންނެވެ".2

އަންޞާރުންނާއި މުހާޖިރުންގެ އަޚުވަންތަކަން

ހިޖުރަކުރެއްވި މުހާޖިރުންނާ، އެ ބޭފުޅުންނަށް ބޯހިޔާވަހިކަން ދެއްވި އަންޞާރުންނަކީ، مدينة المُنوّرة ގައި ގައި ވަރުގަދަ ވަފާތެރިކަމެއް ޤާއިމްކުރެއްވުމަށް ޓަކައި، އެކަކު އަނެކަކުގެ އަޚުންކަމުގައި رَسُوْلُ اللهِ ﷺ ހަމަޖެއްސެވި އެވެ. ބާކީ ހަމައެކަނި ހުންނެވީ علي (‏رضي الله عنه)‏ އަށް ވުމުން އެކަލޭގެފާނު މަތިން ހަނދުފުޅު ނެތުނީ ކަމަށް ހީކުރައްވައި ވިދާޅުވި އެވެ. "މާތް ﷲ ގެ ރަސޫލާ އެވެ! އަޅުގަނޑު މަތިން ހަނދުމަ ނެތުނީ ތޯ އެވެ"؟ ދެން ޢާލަމްތަކުގެ ސައްޔިދު رَسُوْلُ اللهِ ﷺ حديث ކުރެއްވި އެވެ. "ކަލޭގެފާނަކީ، މި ދުނިޔެ އާއި، އާޚިރަތުގައި ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އަޚާ އެވެ". މި އަޚްވަންތަކަން ބިނާވެފައި އޮތީ، މާއްދީ އަދި މަޢުނަވީ އެހީތެރިކަމުގެ މައްޗަށެވެ. އެހެންކަމުން، ވަޠަނާ ދުރުގައި، ގެތަކާއި، ތިމާގެ މީހުންނާ ދުރުގައި ވުމުގެ ހިތާމަ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ކުޑަކޮށްދޭނެ އެވެ. އަދި ކީއްތޯއެވެ! ދިރިއުޅުމަށާއި، الله تعالى ގެ ދީން ފެތުރުއްވުމަށް ޓަކައި އެ މީހުންގެ ވަޠަން ދޫކޮށްފައި އައި މުހާޖިރު އަޚުންނަށް މަދީނާގެ މުސްލިމުން ހުޅުވާލެވިފައިވާ އަތްތަކާ އެކު، މަރުޙަބާ ކިޔައި، އެ މީހުންގެ ގެތަކަށް ދަޢުވަތުދީ، ކޮންމެ މައްސަލައެއް ގައި ވެސް ހިތުގެ އަޑިން އެހީތެރިކަން ވެދިނެވެ. މި އަޚުވަންތަކަމާ އެކު، މުހާޖިރުންނާއި، އަންޞާރުން، އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކު ބަލައިގަތީ ވަރަށް އިޚްލާޞްތެރިކަމާ އެކުގައެވެ. رَسُوْلُ اللهِ ﷺ ކޮންމެ މުހާޖިރު އަޚާ، ގުޅުވާލެއްވީ އޭނާ އާ މިޒާޖުގެ ގޮތުން ގުޅޭ އަންޞާރަކާ އެވެ. މި އަޚުވަންތަކަން އޮތް މިންވަރަކީ، އެ ބޭފުޅުންގެ ބަފައިންގެ ފަރާތުން ވާރުތަވީ މުދާ ވެސް އެއްމެދުގައި ބަހާ ލެވެލްގައެވެ.3

މަދީނާގެ ކޮންމެ މީހަކު ވެސް، އޭނާގެ ދަނޑުބިމާއި، ވިނެޔާޑާއި، ބަގީޗާ އާއި، ގެއާއި، މުދާތައް، ކުރުކޮށް ބުނާ ނަމަ، އަތުގައި ހުރި ކޮންމެ އެއްޗެއް ދެބަޔަށް ބަހައި، އެއްބައި އޭނާގެ މުހާޖިރު އަޚާ އަށް ދިނެވެ. عبدالرّحمن بن عوف (‏رضي الله عنه)‏ ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ. "އަޅުގަނޑުމެން مدينة المُنوّرة އަށް ހިޖުރަކުރި އިރު، رَسُوْلُ اللهِ ﷺ އަޅުގަނޑާ އަޚުކުރެއްވީ سعد بن ربيع އާ އެވެ. އެއާއެކު، އަޅުގަނޑުގެ އަޚު سعد އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވިއެވެ. 'އޭ އަޅުގަނޑުގެ އަޚް ޢަބްދުއްރަޙްމާނެވެ! އަޅުގަނޑަކީ، މުދަލުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު، މަދީނާގެ މުސްލިމުންގެ ތެރޭގައި ހުރި އެންމެ މުއްސަނދި މީހާ އެވެ. އަޅުގަނޑުގެ މުދާ ދެބަޔަށް ބަހައިފީމެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެއް ބަޔަކީ ކަލޭގެފާނުގެ ބައެވެ'. ދެން އަހަރެން ބުނީމެވެ. 'ތިބާގެ މުދަލުގައި ބަރަކާތާއި، މަންފާ ލައްވާދޭވެ. އަޅުގަނޑު މުދަލެއް ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. ކަލޭގެފާނު ވިޔަފާރިކުރާ ބާޒާރަށް އަޅުގަނޑު ގެންދަވާށެވެ. އެވަރު ފުދެއެވެ'".

އެ ފަދަ ޤުރްބާނީއެއް ވެވުނީ، އިސްލާމް ދީނުގެ އަޚުވަންތަކަމުގެ ސަބަބުންނެވެ. آدم (‏عليه السّلام)‏ ގެ ދުވަސްވަރުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށް ގިނަ ހިޖުރަކުރުންތަކެއް ހިނގާފައި ވެއެވެ. އެކަމަކު، މިހާ މާނަހުރި، ޝަރަފުވެރި ހިޖުރައެއް، ލޯބިން ފުރިފައިވީ މިފަދަ އެއްބައިވަންތަކަމެއް، އަދި މިހާ އިޚްލާޞްތެރި ބަލައިގަތުމެއް ބޭރު ބަޔަކާ ރަށެއްގެ ބަޔަކާ ދެމެދު ހިނގާފައެއް ނުވެއެވެ. سورة الحجرات ގެ 10 ވަނަ އާޔަތުގައި ގައި الله تعالى ވަޙީކުރައްވާފައި ވެއެވެ. (‏إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ)‏4 * الحجرات: 10)‏ މާނައީ: "مؤمن ން ވާކަން ކަށަވަރީ، أخ ންތަކެއް ކަމުގައެވެ". މިއާ އެކު ހާމަކުރައްވާފައި އެވަނީ، ޙަޤީޤީ ލޯތްބާއި، އިޚްލާޞްތެރިކަން ޙާޞިލުކުރެވޭނީ އީމާންކަމާއި، ޢަޤީދާ އިން ކަމާއި، މާއްދީ މަޞްލަޙަތުތަކުން ނޫން ކަމެވެ. ޞަޙާބީންގެ މި ދަރަޖަ ހޯދިފައިވަނީ، رَسُوْلُ اللهِ ﷺ އާ އެކު އެންމެ ޞުޙުބަތު (‏އެކަލޭގެފާނު حديث ކުރައްވާ އަޑު އިވޭ ފަދަ ބައްދަލުވުމަކަށް)‏ ޙާޒިރުވެގެންނެވެ. رَسُوْلُ اللهِ ﷺ ގެ ހިތްޕުޅުން އުތުރިއަރާ ކަނޑުތަކެއް ފަދައިން، ޢިލްމުގެ ދޯދިތަކާއި، ނިޢުމަތްތައް ދިޔައީ އަޞްޙާބު ބޭކަލުންގެ ހިތްތަކަށް ވާޞިލުވަމުންނެވެ. އަދި އޭގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، އެ ބޭފުޅުން އެއް ބޭފުޅަކު އަނެއް ބޭފުޅަކަށް ލޯބިޖެހިފައިވީ އާދަޔާ ޚިލާފު އިޚްލާޞްތެރިކަމަކާ އެކުގައެވެ. އަދި ކޮންމެ ބޭފުޅެއްގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ވުރެ އެ ބޭފުޅާގެ އަޚާ އިސްކުރެއްވި އެވެ.

އިސްލާމް ދީނުގެ މި އާ މަރުކަޒު ގައި، އަންޞާރުންނާއި، މުހާޖިރުން ވަޢުދުވީ، އެއްބައިވަންތަވުމަށާއި، އިސްލާމް ދީން ވަރުގަދަކުރުމަށް ޓަކައި ވާން ޖެހުނު ކޮންމެ ޤުރްބާނީއެއް ވުމަށާއި، އެންމެ ފަހުން ޝަހީދެއްގެ ދަރަޖަ ހޯދުމަށެވެ. މިގޮތުން، رَسُوْلُ اللهِ ﷺ ގެ ވަށައިގެން ޖަމާވެ، އިސްލާމް ދީނުގެ އަސާސްތަކަށް ތަބާވެ، އާ ނިޒާމަކާއި، އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެއް ޤާއިމްކުރިއެވެ.މިހާރު، ހިޖުރަ އާ އެކު، "ދައުލަތަކަށް ވުމުގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅު އެޅިގެންދިޔަ އެވެ. އުޖާލާވި މަދީނާ ވަމުންދިޔައީ، އިސްލާމް ދީނުގެ މަރުކަޒަށެވެ.

މަދީނާ ގައި، އަޞްޙާބު ބޭކަލުންގެ އިތުރަށް، ކްރިސްޓިއަނުންނާއި، ޔަހޫދީންނާއި، ބުދަށް އަޅުކަންކުރާ މުޝްރިކުން އުޅުނެވެ. ޔަހޫދީންގެ ތެރޭގައި، ހިމެނުނީ ތިން ޤަބީލާއެކެވެ. އެއީ، بنو النضير އާއި، بنو قُريضة އާއި، بنو قينقاع އެވެ. މި ޤަބީލާތައް އިސްލާމްދީނާ އަދި ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް رَسُوْلُ اللهِ ﷺ އާ ވަރަށް ބޮޑަށް ޢަދާވާތްތެރި އެވެ.

ހަމަ އެއާއެކު، رَسُوْلُ اللهِ ﷺ އަޞްޙާބު ބޭކަލުންގެ މެދުގައި އަޚުވަންތަކަން ޤާއިމްކުރެއްވުމަކީ، މައްކާގެ މުޝްރިކުން ދުށްގޮތުގައި އެ ބައި މީހުންނަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ. އެ މީހުންނަށް މިކަން އަވަހަށް ޙައްލަކަށް ނުގެނެވިއްޖެ ނަމަ، މުސްލިމުން އިހުނަށް ވުރެ ބާރުގަދަވެ، މައްކާ އަށް ޙަމަލާދީ، އެބައި މީހުންގެ ބިންތަކާއި، ގެތައް އަތުލައިގަންނާނެ އެވެ.... މި ގޮތަށް ދެކެމުން އައި މައްކާގެ މުޝްރިކުންގެ ފަރާތުން އިންޒާރުގެ ސިޓީތައް މަދީނާގެ މުސްލިމުންނަށް ދިޔައީ ލިބެމުންނެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެއް ސިޓީ ގައި ކިޔެފައިވާ ގޮތުގައި "އަހަރެމެންނާ ދެމެދު ޢަދާވާތްތެރިކަމެއް ވާ ޢަރަބި އެއްވެސް ޤަބީލާއަކުން، ކަލޭމެންހާ ބޮޑަށް އަހަރެމެން ރުޅިއެރުވި ބައެއް ނެތެވެ. އެހެނީ، އަހަރެމެންގެ ތެރެއިންވާ ބޭފުޅަކު އަހަރެމެންނާ ޙަވާލުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ކަލޭމެން ތިވަނީ އެކަލޭގެފާނަށް އީމާންވެ އެކަލޭގެފާނު ޙިމާޔަތްކޮށްފައެވެ. އެއީ، ކަލޭމެން ހެދި ބޮޑު ގޯހެކެވެ. އަހަރެމެންނާ އެކަލޭގެފާނާ ދެމެދަށް ކަލޭމން ނުވަދެ އެކަލޭގެފާނު އަހަރެމެންނަށް ދޫކޮށްލާށެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ގޮތް އިޞްލާޙުކުރައްވައިފި ނަމަ، އެކަމާ އެންމެ ބޮޑަށް އުފާކުރާނީ އަހަރެމެންނެވެ. އެހެން ނޫން ނަމަ، އެ ކަލޭގެފާނު އިޞްލާޙުކުރުމަކީ، އަހަރެމެންގެ މައްޗަށް އޮތް ކަމެކެވެ".

މި ސިޓީ އަށް ވަރަށް ރީތި ޖަވާބެއް كبُ بن مالك، رَسُوْلُ اللهِ ﷺ އަށް ތަޢުރީފުކުރައްވާ، ލިޔުއްވި އެވެ.

މައްކާގެ މުޝްރިކުން، މަދީނާގެ މުޝްރިކުންނަށް ވެސް ހަމަ މިގޮތަށް އިންޒާރުގެ ސިޓީތައް ފޮނުވި އެވެ. އެގޮތުން އިންޒާރުދެމުން ސިޓީ ގައި ލިޔެފައި ވެއެވެ. "އަހަރެމެންގެ ބޭފުޅާ ކަލޭމެންގެ ސިޓީ އިން ބޭރުނުކޮށްފި ނަމަ، ނުވަތަ ނުމަރައިފި ނަމަ، އަހަރެމެން ކަލޭމެންނާ ދެކޮޅަށް މާޗްކޮށްފައި ގޮސް، ކަލޭމެން ޤަތުލުކޮށް، ކަލޭމެންގެ އަންހެނުންތައް އަހަރެމެންނަށް ޚިދުމަތް ކުރުމަށް ނަގާނަމެވެ"!

މިއަށް ފަހު، މަދީނާގެ މުޝްރިކުން، މުނާފިޤެއް ކަމުގައިވާ عبدالله بن أُبَيُّ بن سلُول ކައިރި އަށް އެއްވެ، އެ މީހުންނަށް ފުރުޞަތެއް ލިބުމުން رَسُوْلُ اللهِ ﷺ އަށް އަނިޔާކުރުމަށް ނިންމައިފި އެވެ.

"އޭ عليގެފާނެވެ. ކަލޭގެފާނަކީ، މި ދުނިޔެ އާއި، އާޚިރަތުގައި ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އަޚާ އެވެ".
حديث الشريف

މުސްލިމުންނަށް މި ކަން އެނގުމުން، رَسُوْلُ اللهِ ﷺ ޙިމާޔަތްކުރުމަށް ކުރެވުނު ކޮންމެ ކަމެއް ކޮށް، އެކަލޭގެފާނުގެ ވަށައިގެން އެއްބައިވަންތަ ވެއްޖެ އެވެ. ރޭގަނޑު ބޭރަށް ދިއުމަށާއި، އަމިއްލަ ގޭގައި ނިދޭ ވަރެއް ނުވި އެވެ،

أُبيُّ بن كعبُ އިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ. "رَسُوْلُ اللهِ ﷺ އާއި އެކަލޭގެފާނުގެ އަޞްޙާބު ބޭކަލުން މަދީނާ އަށް ވަޑައިގަތުމުން، ޢަރަބި ޤަބީލާތަކުގެ ޢަދާވާތްތެރިކަމުގެ އަމާޒަކަށް މުސްލިމުން ވެގެންދިޔަ އެވެ. ޞަޙާބީ ބޭކަލުން، ހަތިޔާރު އަޅައި، ހެނދުން ވަންދެން ގާޑުކުރަން ތިއްބެވި އެވެ".

ނުރައްކާތެރި ޙާލަތްތަކުގައި، އަޞްޙާބު ބޭކަލުން ތިއްބެވީ އެއްބައިވެ، އަތުގައި ހުރި ބާރަކާ އެކު، މުސްލިމު އަޚުންނަށް އެހީތެރިވުމަށް އަވަސްވެގަންނަވައެވެ. އޭގެ އެންމެ އިސް ބޭފުޅަކީ رَسُوْلُ اللهِ ﷺ އެވެ. އަޞްޙާބު ބޭކަލުންނާއެކު ހިތްވަރުގަދަކަމުގައި އެންމެ ކުރީގައި ހުންނެވީ رَسُوْلُ اللهِ ﷺ އެވެ. އެހެނީ، ރިވެތި ހުރިހާ ސިފަތަކެއް އެކަލޭގެފާނަށް ލިބިވަޑައިގެންފައި ވެއެވެ. ރޭގަނޑު ކިތަންމެ ދަން ވިޔަސް، މީހަކު ރޯ އަޑު އިވިއްޖެ ނަމަ، رَسُوْلُ اللهِ ﷺ އެ ހިސާބަކަށް އެކަލޭގެފާނުގެ އަހުގައި އެހެން މީހަކަށް ދެވުމުގެ ކުރިން ވަރަށް އަވަހަށް ވަޑައިގަންނަވައި، ބިރުގަންނަން ވީ އެއްވެސް ކަމެއް ނެތް ކަމަށާއި، ޔަޤީންކަން އަރުވާ ކަމަށް، އަޞްހާބު ބޭކަލުންނަށް އަންގަވައެވެ.

އަނެއްކާ ވެސް އެ މަސް އައީއޭ،
ޢާމްތަކުގެ ސައްޔިދު ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީއޭ.
އަނެއްކާ ވެސް އެ މަސް އައީއޭ،
ހިތުގެ ޢިލްމުގެ މަންބަޢު ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީއޭ.
ޝަފާޢަތްތެރިކަން ބޭނުންވާ މީހުން ހިނިތުންވާށޭ،
އެކަލޭގެފާނަށް ލޯބިވާ މީހުން ހިތްހަމަޖެހުން ހޯދަންވާނޭ،
އަނެއްކާ ވެސް އެ މަސް އައީއޭ،
ރިވެތި ޚަލްޤުކުރެއްވުމުގެ މާލިކު ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީއޭ.
އަނެއްކާ ވެސް އެ މަސް އައީއޭ،
އަނދިރީގެ ފުރިހަމަ ހަނދޭ، ހެނދުނުގެ އިރޭ،
ހުދާގެ ފިނިފެންމަލުގެ ބަގީޗާގައިވާ ފިނިފެންމާ
ޙައްޤުގެ ޙަބީބޭ، މުޞްޠަފާ ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ،
ޝާހީ ލޯބިވެރިޔާ ކޮބައިހޭ؟،
އޭނާގެ ފުރާނަ އަށް ތަސައްލީއެއް ދޭންޖެހެއޭ،
އަނެއްކާ ވެސް އެ މަސް އައީއޭ،
ސިއްރު ޙަޤީޤަތުގެ ޚަޒާނާ އުފަންވެއްޖެއޭ.
އަޅާގެ ހުދާއޭ، އެކަލޭގެފާނު ދެކެ ލޯބިވާ ކޮންމެ މީހަކަށް ވިޔަސް،
އޭނާގެ އަމާޒު ހާޞިލުކޮށްފި އޭ،
އަނެއްކާ ވެސް އެ މަސް އައީއޭ،
ދުނިޔޭގެ ޝަރަފޭ، އިންސާނުންގެ އެންމެ މޮޅު ބޭފުޅާ އުފަންވީއޭ.
رَسُوْلُ اللهِ ﷺ މަދިނާ އަށް ހިޖުރަކުރެއްވި އިރު، އެކަލޭގެފާނުގެ ޖަމަލު قُصْوَى ކަކޫ ޖެއްސި ތަން.
رَسُوْلُ اللهِ ﷺ މި ބިން ބައްލަވައިގަންނަވާ މި ތާނގައި މިސްކިތެއް ބިނާކުރެއްވި.

رَسُوْلُ اللهِ ﷺ ސުވަރުގެ ވަޑައިގަތީ، މި މިސްކިތާ ޖެހިގެން ހުރި އެކަލޭގެފާނުގެ ގެކޮޅުގައެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ބަރަކާތްތެރި ޤަބުރު ވަނީ މި ކޮޓަރީގައެވެ. ފަހުން أبوبكر (‏رضي الله عنه)‏ އާއި، عُمرُ (‏رضي الله عنه)‏ ފަސްދާނު ލެވުނީ މި ކޮޓަރީގައެވެ. ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، އެ ބޭކަލުންނާ ޖެހިގެން އޮތް ޖާގައިގައި ފަސްދާނުލެވޭނީ ޢީސާ (‏عليه السّلام)‏ އެވެ.

"(‏إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ)‏ މާނައީ: "مؤمن ން ވާކަން ކަށަވަރީ، أخ ންތަކެއް ކަމުގައެވެ".
الحجرات: 10