ޣަޒްވަތު ބަނިއްނަޟީރު

ހިޖްރައިން ހަތަރު ވަނަ އަހަރު ހިނގި މުހިއްމު ޙާދިސާތައް

ރާ ބުއިން ޙަރާމްކުރެއްވި އާޔަތް ބާވައިލެއްވުނީ މި އަހަރުގައެވެ.2 رَسُوْلُ اللهِ ﷺ އާ ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތުމުގެ ޝަރަފު زينب بنت خُزيمة (‏رضي الله عنها)‏ އަށް ލިބިވަޑައިގަތެވެ.3 ހަމަ މި އަހަރު، علي ގެފާނާއި فاطمة ގެފާނުގެ ދެ ވަނަ ދަރިކަލުން حُسين (‏رضي الله عنه)‏ އުފަންވެ ވަޑައިގަތެވެ.4 أُحد ހަނގުރާމައިގައި ޒަޚަމްވެ ފަހުން އަވަހާރަވި أُمُّ سلمى (‏رضي الله عنها)‏ ގެ ފިރިކަލުން ދުނިޔެ ދޫކުރެއްވީ އެތައް ދަރިންނެއް ދޫކުރައްވާފައެވެ. ވުމާއެކު، أُمُّ سلمى (‏رضي الله عنها)‏، އެ ކަމަނާގެ މުސްކުޅި ޢުމުރު ގައި އުނދަގޫ ޙާލެއް ގައި އުޅުއްވަން ޖެހިވަޑައިގަތެވެ. رَسُوْلُ اللهِ ﷺ އެ ކަމަނާ އަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ހަމްދަރުދީވެ ވަޑައިގެން އެކަމަނާ އާ ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތުމުގެ ޝަރަފު ދެއްވި އެވެ.5

فاطمة بنت أسد އަވަހާރަވުން

علي ގެފާނުގެ މަންމާފުޅު فاطمة بنت أسد އަވަހާރަވީ އެ އަހަރު އެވެ.6 އެކަމާ ގުޅިގެން رَسُوْلُ اللهِ ﷺ އަށް ވަރަށް ފުން ހިތާމައެއް ލިބިވަޑައިގެން حديث ކުރެއްވީ، "މިއަދު ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ މަންމަ އަވަހާރަވެއްޖެ އެވެ". رَسُوْلُ اللهِ ﷺ ގެ ކާފާފުޅު عبدالمطّلب އަވަހާރަވުމަށް ފަހު، އެކަލޭގެފާނު ބަލަހައްޓަވައި ތަރުބިއްޔަތު ކުރެއްވީ އެކަމަނާ އެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ރަސޫލުކަން ހާމަކުރެއްވުމުން، އެ ކަމަނާ ވަގުތުން މުސްލިމަކަށް ވެވަޑައިގަތެވެ. އެ ސަބަބަށް ޓަކައި، ޢާލަމްތަކުގެ ސުލްޠާން رَسُوْلُ اللهِ ﷺ އެ ކަމަނާ ބެއްލެވީ، އެކަލޭގެފާނުގެ މަންމާފުޅު ކަމަށެވެ. އަދި ވަރަށް ބޮޑު އިޙްތިރާމެއް އެ ކަމަނާ އަށް ކުރެއްވި އެވެ. އެކަލޭގެފާނު، އެ ކަމަނާ އަށް އޮތް ލޯތއްބެއްގެ ސަބަބުން، އެ ކަލޭގެފާނުގެ ގަމީހެއް އެ ކަމަނާގެ ކަފުނުގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމަށް އެންގެވި އެވެ. އެކަމަނާގެ ކަށު ނަމާދު އިމާމުވެ ކުރެއްވުމަށް ފަހު، އެކަލޭގެފާނު މަޢުލޫމާތު ދެއްވި ގޮތުގައި، އެ ނަމާދުގައި ހަތްދިހަ ހާސް މަލާއިކަތުން ތިއްބެވި އެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޤަބުރުސްތާނަށް ވަޑައިގެން އެ އެ ތަނަށް ވެންނެވި އެވެ. ކަށްވަޅު ގައި އެ ކަމަނާގެ ހޭދަކުރައްވާ ވަގުތު ފަސޭހަވެފައި ހިތްގައިމު ކުރެއްވުމަށް ޓަކައި، ކަށްވަޅުގެ ކަންތަކާ ދިމާލަށް އެ ކަންތައް ބޮޑުކުރައްވާހެން ދޭހަވާ ގޮތަށް އިޝާރާތްތަކެއް ކުރެއްވި އެވެ. ދެން، އެކަލޭގެފާނު އެ ކަށްވަޅު ގައި އޮށޯންނެވި އެވެ.

"އަބޫ ޠާލިބަށް ފަހު މި ކަމަނާ (‏ފާޠިމަތު ބިންތި އަސަދު)‏ ހާ ތިމަންކަލޭގެފާނަށް ހެޔޮ މީހެއް ނެތެވެ. އެކަމަނާ އަކި ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ މަންމާފުޅެވެ".
حديث الشريف

އެކަލޭގެފާނު ކަށްވަޅުން ނުކުންނެވި އިރު، އެކަލޭގެފާނުގެ ލޯފުޅު ވަނީ ކަރުނައިން ފުރިފައެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ކަރުނަފޮދު ކަށްވަޅަށް އެޅުނެވެ. އަޅާ ހައްދަވައި ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާނކޮ! އެއީ ކޮންފަދަ ލޯތްބެއް ތޯ އެވެ؟ އަދި އެ ކަމަނާ އަކީ، ކިހާ ނަސީބު ގަދަ ކަމަނާއެއް ތޯ އެވެ؟ عُمرُގެފާނަށް ނުހުންނެވިގެން ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ. "މާތް ﷲ ގެ ރަސޫލާއެވެ! އަޅުގަނޑުގެ ފުރާނަ ކަލޭގެފާނަށް ޓަކައި ޤުރްބާންކުރައްވާފާދޭވެ! ކަލޭގެފާނު މި ކަމަނާއާ ދޭތެރޭގައި ކަންތައް ތި ކުރެއްވީ އެހެން އެއްވެސް މީހަކާ ދެތެރޭގައި ޢަމަލުކުރައްވާ ގޮތަކަށް ނޫނެވެ"! رَسُوْلُ اللهِ ﷺ حديث ކުރެއްވި އެވެ. "އަބޫ ޠާލިބަށް ފަހު މި ކަމަނާހާ ތިމަންކަލޭގެފާނަށް ހެޔޮ މީހެއް ނެތެވެ. އެކަމަނާ އަކި ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ މަންމާފުޅެވެ. އެކަމަނާގެ ދަރިން ބަނޑުހައިހޫނުކޮށް ތިބި އިރު، ފުރަތަމަ ކާންދެއްވީ ތިމަންކަލޭގެފާނަށެވެ. އެކަމަނާގެ ދަރިން ހިރަފުހާއި ކިލަލުން ތަތްތެޅިފަ ތިބޭ އިރު، އެންމެ ފުރަތަމަ ފުނާއަޅައި، ފިނިފެން ތެޔޮ ލައްވަނީ ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ބޮލުގައެވެ. އެކަމަނާ އަކީ ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ މަންމާފުޅެވެ. ތިމަންކަލޭގެފާނު ގަމީހުން އެކަމަނާ ކަފުންކުރެއްވީ، އޭރުން އެކަމަނާ ސުވަރުގޭގެ ފޭރާމުން ހެދުންއެޅުވޭނެތީ އެވެ. ތިމަންކަލޭގެފާނު އެކަމަނާ އާ ޖެހިގެން ކަށްވަޅުގައި އޮށޯންނެވީ، އޭރުން ކަށްވަޅަކީ، އެ ކަމަނާ އަށް ހިތްގައިމު އަދި ފަސޭހަ ތަނަކަށް ވާނެތީ އެވެ. جبريل (‏عليه السّلام)‏ ތިމަންކަލޭގެފާނަށް ގެ ޙަޟްރަތުން ޚަބަރު ގެނެސްދެއްވައި ވިދާޅުވީ 'މި ކަމަނާ އަކީ، ސުވަރުގެވަންތަވެރިއެކެވެ"، މިހެންނެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ތިރީގައިވާ ފަދައިން فاطمة ބިންތި އަސަދަށް ދުޢާކުރެއްވި އެވެ. "ކަމަނާ އަށް ޢަފޫކުރައްވައި ޖަޒާދެއްވާދޭވެ! އޭ ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ މަންމައެވެ! الله تعالى ކަމަނާގެ މައްޗަށް އޯގާވަންތަވެ ވޮޑިގަންނަވާދޭވެ! ކަމަނާ ބަނޑުހައިހޫނު ކަމުގައި ހުންނެވި އިރު، ތިމަންކަލޭގެފާނަށް ކާންދެއްވީމުއެވެ. ކަމަނާގެ ކުރިން ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ހެދުން ލެއްވެވީމުއެވެ. ކަމަނާކެއުމުގެ ކުރިން ތިމަންކަލޭގެފާނަށް ކާންދެއްވީމު އެވެ. ދިރުއްވަވައި، މަރުގަންނަވަނީ ވެސް الله تعالى އެވެ. އެކަލާނގެއަކީ ދާއިމަށް ދިރިވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެ އެވެ. އެކަލާނގެ އަވަހާރައެއް ނުވެއެވެ. އަޅާގެ ﷲ އެވެ! މިއަޅާގެ މަންނަ فاطمة بنت أسد އަށް ޢަފޫކުރައްވާފާދޭވެ! އިބަސުވާމީންގެ ޢަމަލުކުރައްވާނެ ގޮތް އެ ކަމަނާ އަށް އަންގަވައިދެއްވާދޭވެ! އެކަމަނާގެ ކަށްވަޅު ފުޅާކޮށްދެއްވާދޭވެ! އެންމެ އޯގާވަންތަ އެންމެ ރަޙުމްވަންތަ އަޅާގެ ﷲ އެވެ! އަޅާ އިބަ ސުވާމީންގެ ރަސޫލާ އާއި، ކުރީގެ ރަސޫލުންނަށް ޓަކައި، އަޅާގެ ދުޢާ އިޖާބަކުރައްވާފާދޭވެ"!

ހިޖްރައިން ހަތަރު ވަނަ އަހަރު ހިނގި މުހިއްމު އެހެން ޙާދިސާތައް

عثمان ގެފާނާއި رُقيّةގެފާނުގެ ހަ އަހަރުގެ ދަރިކަލުން ޢަބްދުﷲ އަވަހާރަވެއްޖެ އެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ކާފަ ދަރިފުޅުގެ ކަށު ނަމާދު ކުރެއްވީ رَسُوْلُ اللهِ ﷺ އެވެ. އަދި ކާފަ ދަރިފުޅު ކަށްވަޅަށް ލެއްވެވީ ވެސް އެކަލޭގެފާނެވެ. އެކަލޭގެފާނު ހުންނެވީ ވަރަށް ހިތާމަކުރައްވާ ޙާލުގައެވެ؛ އެކަލޭގެފާނުގެ ކަރުނަފޮދު އެ މަހާނަ އަށް އެޅުނެވެ. މަހާނަގާ ބޭއްވެވީ އެކަލޭގެފާނުގެ އަމިއްލަފުޅު އަތްޕުޅުންނެވެ. އަދި حديث ކުރެއްވި އެވެ. "الله تعالى، އޯގާތެރި އަދި ހިތްހެޔޮ އެކަލާނގެ ޚާދިމުންނަށް ރަޙުމްވަންތަވޮޑިގެންވެއެވެ".7

ކަލޭގެފާނަކީ ރަސޫލުންގެ ސުލްޠާނޭ، މަތިވެރިވެގެންވާ ޝާހޭ، އަޅުގަނޑުގެ ސައްޔިދޭ.
ކަލޭގެފާނަކީ، އާރެއްޔާރެއް ނެތް މީހުންގެ ނަސީބޭ، އަޅުގަނޑުގެ ސައްޔިދޭ.
ކަލޭގެފާނަކީ، ޤިޔާމަތް ދުނަހުގެ ޒަޢީމޭ، އަޅުގަނޑުގެ ސައްޔިދޭ.
ކަލޭގެފާނަކީ، އިލާހީ މަތިވެރި އަމުރގެ ހުއްދަ ލިބިގެންވާ ފަރާތޭ، އަޅުގަނޑުގެ ސައްޔިދޭ.
ކަލޭގެފާނަކީ އަހްމަދު އަދި މަޙްމޫދު އަދި މުޙައްމަދޭ، އަޅުގަނޑުގެ ސައްޔިދޭ،
ކަލޭގެފާނަކީ، އެކަލާނގެ ޔަޤީންކޮށްދެއްވާފައިވާ ސުލްޠާނޭ، އަޅުގަނޑުގެ ސައްޔިދޭ.
ކަލޭގެފާނުގެ އަވަށުގެ ބައްތިތައް ވަނީ ސާފުޠާހިރު ރޫޙުތަކުގެ ޖަވާހިރުންނޭ.
ބަރަކަތްތެރިވެގެންވާ ކަލޭގެފާނުގެ މަޤްބަރާ އަކީ، މަލާއިކަތުންގެ ކޯތާފަތް ކާއްތާ ތަނޭ.
ކަލޭގެފާނުގެ ބެއްލެވުމަކީ، ބޮޑިގެންވުމުގެ ލޯގަނޑޭ.
أبو بكر، عُمرُ، عثمان ، އަދި علي އަކީ ކަލޭގެފާނުގެ އެކުވެރިންނޭ.
ކަލޭގެފާނަކީ އަހްމަދު އަދި މަޙްމޫދު އަދި މުޙައްމަދޭ، އަޅުގަނޑުގެ ސައްޔިދޭ،
ކަލޭގެފާނަކީ، އެކަލާނގެ ޔަޤީންކޮށްދެއްވާފައިވާ ސުލްޠާނޭ، އަޅުގަނޑުގެ ސައްޔިދޭ.
ކަލޭގެފާނުގެ ޚުޠުބާ ކިޔެނީ އަބަދީ ބިމުގެ މިންބަރުގައޭ.
ކަލޭގެފާނުގެ ޤަރާރަކީ ޤިޔާމަތް ދުވަހު ޞައްޙަ އެއްޗެކޭ.
ކަލޭގެފާނުގެ ތަޢުރީފު ކުރެވެނީ ހުދާގެ ޙާޒިރުގައޭ.
ކަލޭގެފާނުގެ މަތިވެރި ނަންފުޅު ގަނެވެނީ ބިމާއި އުޑުގައޭ.
ކަލޭގެފާނަކީ އަހްމަދު އަދި މަޙްމޫދު އަދި މުޙައްމަދޭ، އަޅުގަނޑުގެ ސައްޔިދޭ،
ކަލޭގެފާނަކީ، އެކަލާނގެ ޔަޤީންކޮށްދެއްވާފައިވާ ސުލްޠާނޭ، އަޅުގަނޑުގެ ސައްޔިދޭ.

شكيب غالب

ޣަޒްވަތު ބަދްރުއްޞުޣުރާ