HIJRA

Það að ættbálkarnir Aws og Khazraj skyldu skyndilega gerast múslimar, og sá möguleiki að múslimarnir í Mekku og múslimarnir í Medínu sameinuðust, skelfdi mushrikana ógurlega og gerði þá óða. Þegar mushrikarnir í Mekku fréttu af öðrum hollustueiðnum við Aqaba varð framkoma þeirra afar harðneskjuleg og stórhættuleg. Múslimum var orðið óbærilegt að vera um kyrrt í Mekku. Með síðasta hollustueiðnum við Aqaba var Medína orðin múslimum staður þar sem þeir fyndu frið og gætu leitað skjóls. Þeir þráðu að finna einhverja leið til að flytjast búferlum frá þessari borg, til landa þar sem þeir gætu dregið andann og lifað ögn frjálsari. Þeir báru ástand sitt upp við Spámanninn sall-Allahu alayhi wa sallam og báðu um leyfi til Hijru. Hann ráðlagði Sahaba sínum að sýna þolinmæði, því að leyfi til að yfirgefa Mekku var enn ekki komið. Loks kom leyfi Allahs til Hijru, sem beðið hafði verið um. Þann dag kom ástkæri Spámaðurinn okkar glaður til Sahaba og sagði: „Mér hefur verið kunngjört hvert þið skuluð flytjast búferlum. Það er Yathrib (Medína). Flytjist þangað. Sameinist þar múslimskum bræðrum ykkar. Allahu Taala hefur gert þá að bræðrum ykkar. Yathrib (Medínu) hefur Hann gert að heimkynnum ykkar, þar sem þið munuð finna öryggi og frið.“ Að leyfi og ráði Rasulullah tóku múslimarnir að flytjast búferlum til Medínu, hver hópurinn á eftir öðrum.1 Spámaðurinn lagði ríkt á við þá sem fluttust búferlum að fara afar gætilega og sýna ýtrustu varúð. Til að vekja ekki athygli mushrikanna lögðu múslimarnir af stað í litlum lestum og fóru eins leynt og unnt var. Abu Salama, sem fyrstur fluttist búferlum til Medínu, hafði mátt þola mikla áreitni af hálfu mushrikanna. Þegar mushrikarnir áttuðu sig loks á því hvað var á seyði tóku þeir að snúa við þeim múslimum sem þeir náðu til á leiðinni, skilja konur frá eiginmönnum sínum og varpa í fangelsi þeim sem þeir réðu við, og beittu þá margs kyns harðræði. Þeir beittu öllum pyntingum til að fá þá til að snúa baki við trú sinni. En af ótta við að borgarastríð brytist út þorðu þeir ekki að drepa þá. Múslimarnir nýttu sér samt hvert tækifæri og lögðu á veginn til Medínu. Dag einn gyrti einnig hazrat Umar sig sverði sínu. Hann tók örvar sínar og spjót og gekk sjö sinnum tawaf umhverfis Kaaba frammi fyrir öllum. Síðan sagði hann hárri röddu við mushrikana sem þar voru: „Sjá, ég flyt einnig búferlum á vegi Allahu Taala til að vernda trú mína. Vilji einhver gera konu sína að ekkju, börn sín föðurlaus og láta móður sína gráta, þá mæti hann mér handan við þennan dal!…“ Þannig lögðu hazrat Umar og um tuttugu múslimar óttalaust af stað til Medínu um hábjartan dag. Af ótta við hann þorði enginn að snerta þessa lest. Upp frá því linnti búferlaflutningunum ekki, og Sahaba komust hópum saman til Medínu.

„Mér hefur verið kunngjört hvert þið skuluð flytjast búferlum. Það er Yathrib (Medína). Flytjist þangað“ og „Sameinist þar múslimskum bræðrum ykkar. Allahu Taala hefur gert þá að bræðrum ykkar. Yathrib (Medínu) hefur Hann gert að heimkynnum ykkar, þar sem þið munuð finna öryggi og frið“ Hadith sharif

Leið Hijrunnar

Í millitíðinni bað hazrat Abu Bakr einnig um leyfi til að flytjast búferlum. Rasul al-akram sall-Allahu alayhi wa sallam sagði: „Sýndu þolinmæði. Von mín er sú að Allahu Taala gefi mér einnig leyfi. Þá flytjumst við búferlum saman.“ Þegar hazrat Abu Bakr spurði: „Megi móðir mín og faðir minn vera þér fórn! Er slíkt mögulegt?“ gladdi Spámaðurinn okkar hann með orðunum: „Já, það er það.“ Hazrat Abu Bakr keypti tvo úlfalda fyrir átta hundruð dirhama og tók að bíða þess dags. Nú voru aðeins eftir í Mekku ástkæri Spámaðurinn okkar, hazrat Abu Bakr, hazrat Ali, hinir fátæku, sjúku og öldruðu og þeir trúuðu sem mushrikarnir höfðu varpað í fangelsi.

Medínubúar (Ansar) tóku hins vegar afar vel á móti Mekkabúunum sem flust höfðu búferlum (Muhajirun) og hýstu þá. Milli þeirra myndaðist sterk eining.

Mushrikarnir í Mekku fylltust ugg við tilhugsunina um að Rasulullah kynni einnig að flytjast búferlum og taka forystu fyrir múslimum. Þeir komu saman í Dar an-Nadwa, þar sem þeir hittust til að ræða mikilvæg mál, og tóku að ræða hvað gera skyldi. Satan kom til mushrikanna í gervi Shaykh an-Najdi, það er að segja í líki gamals manns frá Najd. Hann hlýddi á samræður þeirra. Ýmsar tillögur voru bornar fram, en engin þeirra hlaut hljómgrunn. Þá blandaði Satan sér í umræðurnar og lét skoðun sína í ljós: „Ekkert af því sem þið hafið hugsað upp getur dugað, því að brosandi andlit hans og ljúf tunga ónýta hverja ráðstöfun. Hugsið upp annað ráð.“

Abu Jahl, höfðingi Quraysh, sagði: „Veljum öflugan mann úr hverjum ættbálki. Með sverð í hendi skulu þeir ráðast á Muhammad, höggva hann og úthella blóði hans, svo að ekki verði ljóst hver drap hann. Þá neyðast þeir til að sætta sig við blóðgjöld. Við greiðum blóðgjöldin fyrir hann og losnum úr vandanum.“ Satan líkaði einnig þessi hugmynd, og hann hvatti ákaft til hennar og mælti með henni.2

Meðan mushrikarnir voru í þessum undirbúningi kom Jibril alayhis-salam, sagði Rasul al-akram frá ákvörðun mushrikanna, bað hann að sofa ekki í rúmi sínu þá nótt og kunngjörði honum einnig boð Allahu Taala um Hijru. Vegna þessa boðs Allahs bað ástkæri Spámaðurinn okkar hazrat Ali að sofa í rúmi sínu og skila eigendunum því sem honum hafði verið trúað fyrir og hann skildi eftir, og sagði: „Sofðu í rúmi mínu í nótt og breiddu þessa kápu mína yfir þig! Óttastu ekki; ekkert mein mun henda þig.“

Hazrat Ali lagðist til svefns eins og Spámaðurinn hafði boðið. Hann var þá tuttugu og þriggja ára. Hann var reiðubúinn að fórna lífi sínu óttalaust í stað Habibullah.

Hijru-nóttina höfðu vantrúarmennirnir umkringt hús Rasulullah. Þá nótt voru fyrstu vers súru Ya Sin opinberuð. Þegar Spámaðurinn gekk út úr blessuðu húsi sínu las hann yfir þeim 9. göfuga vers súru Ya Sin, sem hljóðar svo: „Vér höfum sett tálma fyrir framan þá og tálma að baki þeim og hulið þá, svo að þeir sjá ekki,“ tók hnefafylli af mold upp af jörðinni og stráði yfir höfuð vantrúarmannanna. (Sagt er að allir þeir sem fengu eitthvað af þessari mold á höfuðið hafi verið drepnir í Badr-herförinni.) Rasulullah gekk heill á húfi á milli þeirra og komst að húsi hazrat Abu Bakrs. Enginn mushrikanna hafði getað séð hann.

„Ó Abu Bakr! Sýndu þolinmæði. Von mín er sú að Allahu Taala gefi mér einnig leyfi. Þá flytjumst við búferlum saman“ Hadith sharif

Nokkru síðar kom maður til mushrikanna og spurði: „Eftir hverju bíðið þið hér?“ Þeir svöruðu: „Eftir því að Muhammad komi út úr húsinu.“ Maðurinn sagði: „Ég sver að Muhammad gekk á milli ykkar og hvarf, og hann stráði meira að segja mold yfir höfuð ykkar.“ Mushrikarnir báru hendur upp að höfði sér og fundu sannarlega mold á höfðum sínum. Þeir þurrkuðu moldina af andlitum sínum og höfðum. Þegar í stað ruddust þeir að dyrunum og fóru inn. Þegar þeir sáu hazrat Ali í rúmi Rasuls alayhis-salam spurðu þeir hvar Rasul al-akram væri.

Hazrat Ali sagði: „Það veit ég ekki! Settuð þið mig til að gæta hans?“ Þá tóku þeir hazrat Ali hörðum tökum. Vantrúarmennirnir fóru út og tóku að leita Rasulullah. Hazrat Ali héldu þeir föngnum um stund við Kaaba og slepptu honum síðan.3

Síðan fóru þeir að húsi hazrat Abu Bakrs og spurðu Asmu, dóttur hazrat Abu Bakrs. Þegar hún svaraði ekki börðu þeir hana. Þótt þeir leituðu alls staðar fundu þeir þá ekki og urðu óðir. Abu Jahl, sá illskeyttasti þeirra, lét kallara hrópa í Mekku og nágrenni og hét hverjum þeim 100 úlföldum sem fyndi ástkæra Spámanninn okkar og hazrat Abu Bakr og kæmi með þá eða segði hvar þeir væru. Sumir sem heyrðu þetta loforð hans og ágirntust fé vopnuðust, stigu á bak hestum sínum og tóku að leita.

Þegar Rasulullah heiðraði hús hazrat Abu Bakrs með komu sinni og sagði: „Mér hefur verið leyft að flytjast búferlum,“ spurði hazrat Abu Bakr as-Siddiq í geðshræringu: „Leyfðu mér að strjúka andliti mínu við duftið af blessuðum fótum þínum, ó Rasulallah!… Fæ ég að fara með þér?“ Spámaðurinn svaraði: „Já…“ Hazrat Siddiq grét af gleði. Gegnum tárin sagði hann: „Megi móðir mín, faðir minn og líf mitt vera þér fórn, ó Rasulallah! Úlfaldarnir eru tilbúnir. Þiggðu þann þeirra sem þú kýst.“ Soldán heimanna sagði: „Ég ríð ekki úlfalda sem ég á ekki. (Heldur) kaupi ég hann fyrir verð hans.“ Frammi fyrir þessu afdráttarlausa boði neyddist hazrat Siddiq til að nefna verð úlfaldans. Hazrat Abu Bakr kallaði til sín mann að nafni Abdullah ibn Urayqit, sem kunnur var fyrir leiðsögn sína, réð hann gegn gjaldi til að vísa veginn og bauð honum að koma með úlfaldana að hellinum í fjallinu Thawr eftir þrjá daga.

Fimmtudaginn 27. safar á þrettánda ári bi’tha lögðu Spámaðurinn og Abu Bakr as-Siddiq af stað og höfðu með sér ögn af mat.

Hazrat Abu Bakr gekk umhverfis Rasulullah, stundum til hægri, stundum til vinstri, stundum á undan og stundum á eftir. Þegar Spámaðurinn okkar spurði hvers vegna hann gerði svo sagði hann: „Til að afstýra hættu sem kynni að koma úr einhverri átt. Ef eitthvert mein kemur, komi það fyrst yfir mig. Megi líf mitt vera fórn fyrir þína háleitu persónu, ó Rasulallah!“

Höfðingi heimsins sagði: „Ó Abu Bakr! Vildir þú að ógæfa sem koma ætti yfir mig kæmi yfir þig í minn stað?“ Hazrat Siddiq sagði: „Já, ó Rasulallah! Ég sver við Allahu Taala, sem sent hefur þig með hina sönnu trú sem hinn sanna spámann, að ég vil að ógæfa sem koma kynni komi yfir mig í þinn stað.“4

Þar sem sandalar ástkæra Spámannsins okkar voru þröngir rifnuðu þeir á leiðinni, og blessaðir fætur hans særðust svo að hann hafði ekki lengur þrótt til að ganga. Með erfiðismunum komust þeir upp á fjallið og að hellinum. Þegar þeir komu að opinu sagði hazrat Abu Bakr: „Fyrir sakir Allahs, ó Rasulallah, farðu ekki inn! Leyfðu mér að fara inn; ef þar er eitthvað skaðlegt, komi það yfir mig, svo að hvorki sorg né sársauki snerti þína blessuðu persónu,“ og hann fór inn. Hann sópaði hellinn og hreinsaði. Til hægri og vinstri voru mörg göt, stór og smá. Hann reif kápu sína í tætlur og tróð í götin, en eitt varð eftir opið. Því lokaði hann með hæl sínum og bauð síðan Rasulullah inn. Spámaðurinn sall-Allahu alayhi wa sallam gekk inn, lagði blessað höfuð sitt í kjöltu Abu Bakrs og sofnaði.

Þá beit snákur hazrat Siddiq í fótinn. Til þess að vekja ekki Rasulullah bar hann sársaukann með þolinmæði og hreyfði sig ekki. En þegar tár hans féll á blessað andlit Rasulullah sagði hann: „Hvað gerðist, ó Abu Bakr?“ Hazrat Abu Bakr sagði: „Snákur úr gatinu sem ég lokaði með fætinum beit mig í fótinn.“ Þegar Rasulullah bar ögn af blessuðu munnvatni sínu á sár Abu Bakrs til að það greri, linnti sársaukanum þegar í stað og sárið læknaðist.

Meðan Rasulullah sall-Allahu alayhi wa sallam og Abu Bakr as-Siddiq voru inni röktu mushrikarnir slóðina og komu að hellisopinu. Þeir sáu að kónguló hafði spunnið vef yfir opið og að tvær dúfur höfðu gert sér þar hreiður. Sporrekjandinn Kurz ibn Alqama sagði: „Hérna endar slóðin.“ Vantrúarmennirnir sögðu: „Hefðu þeir farið hér inn hlyti köngulóarvefurinn yfir opinu að hafa rifnað.“

Þegar sumir sögðu: „Fyrst við erum komnir alla leið hingað, fari einhver ykkar inn í hellinn og líti eftir!..“ sagði vantrúarmaðurinn Umayya ibn Khalaf: „Hafið þið ekkert vit? Hvað hafið þið að gera í þennan helli, sem hulinn er köngulóarvef lag á lag ofan? Ég sver að þessi kónguló spann vef sinn áður en Muhammad fæddist.“

Meðan mushrikarnir þráttuðu fyrir utan opið varð hazrat Abu Bakr inni áhyggjufullur og sagði: „Ó Rasulallah! Wallahi, ég ber ekki kvíðboga fyrir sjálfum mér. En ég óttast að eitthvað hendi þína háleitu persónu. Verði ég drepinn er ég aðeins einn maður, og ekkert breytist. En verði þér gert mein ferst öll umman og trúin hrynur.“ Soldán alheimsins sagði: „Ó Abu Bakr! Hryggðu þig ekki!… Vissulega er Allahu Taala með okkur.“

Þegar Abu Bakr as-Siddiq sagði: „Ó Rasulallah! Megi líf mitt vera þér fórn! Ef einhver þeirra lýtur höfði og lítur niður sér hann okkur!“ sagði Spámaðurinn: „Ó Abu Bakr! Tveir menn, og hinn þriðji þeirra er Allahu Taala. Hryggðu þig ekki!… Vissulega er Haqq Taala með okkur.“ Mushrikarnir sneru aftur án þess að líta inn.5

Allahu Taala segir um þetta í hinum göfuga Kóran að merkingu til: „Ef þið veitið honum (Habib Mínum) ekki lið, þá (minnist þess er) vantrúarmennirnir ráku hann (frá Mekku) sem annan af tveimur (ásamt hazrat Abu Bakr); þá veitti Allahu Taala honum (Rasulullah) lið, er þeir voru í hellinum (á tindi fjallsins Thawr). Þá sagði hann við félaga sinn (Abu Bakr as-Siddiq): ‚Hryggðu þig ekki; hjálp Allahu Taala og liðsinni Hans eru vissulega með okkur.‘ Allahu Taala sendi niður yfir hann sakina Sína, sem veitir hjörtunum ró, styrkti hann (Habib Sinn) með her sem þið sáuð ekki (andlegum) (verndaði hann með englum) og gerði orð vantrúarmannanna lítilmótlegt. En orð Allahu Taala (tawhid) er afar háleitt (Hann breiddi orðið Allah út um allan heiminn og lét það ríkja). Allahu Taala er hinn algeri sigurvegari. Hann einn ræður dómi og visku.“6

„Fyrir sakir Allahs, ó Rasulallah, farðu ekki inn! Leyfðu mér að fara inn; ef þar er eitthvað skaðlegt, komi það yfir mig, svo að hvorki sorg né sársauki snerti þína blessuðu persónu“ Abu Bakr as-Siddiq (radiy-Allahu anh)

Ástkæri Spámaðurinn okkar og hazrat Abu Bakr dvöldust í þessum helli í þrjá sólarhringa. Abdullah, sonur hazrat Abu Bakrs, kom til hellisins á nóttunni og sagði þeim hvað hann hafði heyrt í Mekku, en Amir ibn Fuhayra, leysingi hans og hirðir hjarða hans, kom með mjólk á nóttunni og afmáði slóðina.

Undir morgun aðfaranótt mánudags, á fjórða degi, yfirgaf ástkæri Spámaðurinn okkar Thawr-hellinn og steig á bak úlfalda sínum, sem hét Qaswa. Samkvæmt einni frásögn lét hann hazrat Abu Bakr sitja fyrir aftan sig. Á hinum úlfaldanum riðu hazrat Amir ibn Fuhayra og Abdullah ibn Urayqit, sem rataði allar leiðir.

Höfðingi heimanna sall-Allahu alayhi wa sallam var að yfirgefa heimkynni sín, Mekku al-Mukarrama, dýrmætasta allra borga, sem Allahu Taala hefur lofað. Hann sneri úlfalda sínum í átt til Haram ash-Sharif og sagði harmþrunginn: „Wallahi! Þú ert bestur þeirra staða sem Allahu Taala hefur skapað og kærastur hjá Rabb mínum! Hefði ég ekki verið rekinn burt frá þér hefði ég ekki farið. Engin heimkynni eru mér fegurri né kærari en þú. Hefði þjóð mín ekki rekið mig burt frá þér hefði ég ekki farið og ekki eignast heimili né samastað annars staðar en hjá þér.“

Á sömu stundu steig Jibril alayhis-salam niður og sagði: „Ó Rasulallah! Þráir þú heimkynni þín, saknar þú þeirra?“ Spámaðurinn svaraði: „Já, ég þrái þau!“ Jibril alayhis-salam las 85. göfuga vers súru al-Qasas, sem flutti þau fagnaðartíðindi að hann myndi að lokum snúa aftur til Mekku, og huggaði hans blessaða hjarta.

Ferðin gekk friðsamlega. Þótt mushrikarnir leituðu alls staðar fundu þeir þá ekki; Janab al-Haqq verndaði Habib Sinn fyrir illsku þeirra. Þegar Rasulullah og förunautar hans komu á stað sem nefnist Qudayd námu þeir staðar fyrir framan tjald vitrar og skírlífrar konu, Umm Ma’bad að nafni, sem kunn var fyrir örlæti sitt. Þeir vildu kaupa mat, döðlur og kjöt gegn greiðslu. Umm Ma’bad sagði: „Ætti ég eitthvað tæki ég ekki fé fyrir það, heldur héldi ykkur veislu og gerði vel við ykkur. Vegna hallæris og þröngra kjara eigum við ekkert eftir.“ Þegar þeir spurðu: „Er til mjólk?“ svaraði hún: „Nei, skepnurnar eru geldar.“ Soldán alheimsins sall-Allahu alayhi wa sallam benti á horaða kind sem stóð við tjaldið og sagði: „Ó Umm Ma’bad! Hvers vegna stendur þessi kind hér bundin?“ Hún sagði: „Hún varð eftir af hjörðinni því að hún er mjög veik og máttfarin. Hún hefur ekki þrótt til að ganga.“ Þegar Spámaðurinn spurði: „Mjólkar hún nokkuð? Leyfir þú mér að mjólka þessa kind?“ svaraði hún: „Megi móðir mín og faðir minn vera þér fórn! Hún er mjólkurlaus, en ekkert er því til fyrirstöðu að þú mjólkir hana.“

Rasulullah gekk þá að kindinni og nefndi nafn Allahu Taala. Eftir að hafa beðið um blessun strauk hann blessaðri hendi sinni um júgur kindarinnar. Á sömu stundu fylltist júgrið af mjólk og hún tók að renna. Þegar í stað var komið með ílát og það fyllt. Fyrst gaf hann Umm Ma’bad. Eftir að hún hafði drukkið gaf hann hazrat Abu Bakr og hinum og lét þá drekka uns þeir voru saddir. Síðast drakk hann sjálfur. Síðan snart hann aftur júgur kindarinnar með blessaðri hendi sinni, mjólkaði hana og bað um stærsta ílátið í tjaldinu. Það fyllti hann einnig og afhenti Umm Ma’bad. Samkvæmt frásögn lifði þessi kind í átján ár, og fyrir blessun Sóma heimsins lifðu þau af henni kvölds og morgna. Eftir að þeir voru farnir kom maður Umm Ma’bad heim og sá mjólkina. Hann gladdist og spurði: „Hvaðan kom þessi mjólk?“ Umm Ma’bad sagði: „Blessaður maður kom og heiðraði heimili okkar. Það sem þú sérð er af umhyggju hans og blessun.“ Hann spurði: „Geturðu lýst honum? Hvernig voru eiginleikar hans og ásýnd?“

Umm Ma’bad sagði: „Sá blessaði maður sem ég sá var vel vaxinn og brosmildur. Í augum hans var örlítill roði og í rödd hans mildi. Blessuð augnhár hans voru löng. Hvítan í augum hans var mjög hvít og sortinn mjög svartur, og frá sköpun sinni voru augu hans eins og máluð með kuhl. Hár hans var svart og skeggið þétt. Þegar hann þagði hvíldi yfir honum virðuleiki og alvara. Þegar hann talaði brosti hann, og orðin streymdu ljúflega af vörum hans eins og perlur á festi. Úr fjarlægð virtist hann mjög tignarlegur, en þegar hann kom nær varð hann mjög ljúfur og laðandi. Þeir sem með honum voru hlupu af lífi og sál til að framfylgja boðum hans,“ og hún taldi upp marga fleiri af eiginleikum hans. Maður hennar, sem hlýddi á þetta í undrun, sagði: „Ég sver að þetta er maðurinn sem Quraysh leita að. Hefði ég hitt hann hefði ég hlotið þann heiður að þjóna honum og ekki vikið frá honum.“ Maður Umm Ma’bad fór á eftir Rasulullah, náði honum í Rim-dal og gerðist múslimi. Hann hlaut þann heiður að verða einn af Sahaba. Síðar gerðist Umm Ma’bad einnig múslimi.7