HERFARIR OG HERFLOKKAR

Safar, ghaza og sariyya

Sómi alheimsins sall-Allahu alayhi wa sallam skipulagði herflokka, sariyya (riddaraflokka, deildir), það er að segja litlar hersveitir, til að gæta öryggis Medínu og fylgjast með ferðum óvinanna. Fjöldi þeirra sem tóku þátt í þessum herflokkum, sem Rasulullah tók ekki sjálfur þátt í heldur sendi gegn vantrúarmönnunum, var frá fimm upp í fjögur hundruð. Þær orrustur sem Spámaðurinn tók sjálfur þátt í og stjórnaði nefnast herfarir, ghaza (ghazwa). Þegar her heldur til orrustu nefnist það safar, og stríðsástandið nefnist hervæðing.

Ástkæri Spámaðurinn okkar gerði nauðsynlegar öryggisráðstafanir til að afstýra skyndiárásum óvinarins: hann kom á varðgæslu í Medínu og sendi út eftirlitsflokka.

Rasulullah sall-Allahu alayhi wa sallam fór í tuttugu og sjö herfarir. Þær eru: Abwa (Waddan), Buwat, Fyrsta Badr (Safawan, Badr hin fyrri), Dhul-Ushayra, Badr (Badr al-Kubra), Qarqarat al-Kudr, Banu Qaynuqa, Sawiq, Ghatafan (Anmar, Dhu Amr), Bahran (Banu Sulaym, Najran), Uhud, Hamra al-Asad, Banu Nadir, Litla Badr (Badr as-Sughra), Dhat ar-Riqa’, Dumat al-Jandal, Muraysi’ (Banu Mustaliq), Khandaq (Ahzab), Banu Qurayza, Banu Lihyan, Ghaba (Dhu Qarad), Khaybar, Wadi al-Qura, sigurinn á Mekku, Hunayn, Ta’if og Tabuk.

Aðeins í níu þessara herfara kom til átaka. Þær eru: Badr (Badr al-Kubra), Uhud, Muraysi’ (Banu Mustaliq), Khandaq (Ahzab), Banu Qurayza, Khaybar, Wadi al-Qura, Hunayn og Ta’if. Mekka var unnin án bardaga, og allir íbúarnir gerðust múslimar.

Í hinum herförunum kom ekki til neinna átaka: í sumum var gerður sáttmáli, í sumum gafst óvinurinn upp, hluti vantrúarmannanna þorði ekki að mæta her Íslams, og flestir vantrúarmannanna flúðu til fjalla og hurfu um leið og þeir fréttu að her Íslams væri á leiðinni.

Með þessu orðtaki finna öll ríki sigur og farsæld:
„Vertu búinn til stríðs, viljir þú frið og velsæld.“
Abdülhak Molla

„Berjist einnig þið á vegi Allahu Taala við þá sem herja á ykkur. En farið ekki yfir mörkin og gangið ekki of langt“ Baqara: 190

Herflokkar sem Rasulullah sendi út

Fyrstu herflokkarnir – Flokkur hazrat Hamza

Nauðsynlegt var að veikja mushrikana í verslun og efnahag og koma þeim til vits. Til þess varð að loka verslunarleiðunum til Sýrlands. Um þær mundir spurðist að lest mushrika færi um í grennd við Medínu. Í byrjun ramadan, sjöunda mánaðar fyrsta ársins eftir Hijru, bauð ástkæri Spámaðurinn okkar að þegar í stað skyldi búist til herfarar og skipaði hazrat Hamza foringja yfir þrjátíu riddurum. Eftir að hafa ráðlagt honum að óttast Allahu Taala og koma vel fram við mennina sem undir hann voru settir sagði hann: „Haldið í herför á vegi Allahu Taala og nefnið nafn Allahu Taala! Berjist við þá sem ekki viðurkenna Allahu Taala…“ Hann fékk hazrat Hamza hvítan fána og kvaddi hann.

Hazrat Hamza hélt með riddurum sínum gegn lest mushrikanna, sem þrjú hundruð riddarar gættu. Þegar lestin, sem var á leið frá Damaskus til Mekku, kom á stað sem nefnist Sif al-Bahr, mætti hún mujahidunum. Hinir dýrlegu Sahaba fylktu sér þegar í stað og bjuggust til bardaga. Í sömu andrá kom Majdi ibn Amr al-Juhani, sem þar var staddur, og gekk á milli. Majdi ibn Amr al-Juhani var bandamaður beggja. Þegar hann sá að múslimar voru mjög fáir en mushrikarnir mjög margir hugsaði hann með sér að múslimar kynnu að bíða ósigur. Í von um að ríki múslima stæði um aldur og ævi miðlaði hann málum og fékk báða aðila til að hætta við bardagann. Síðan sneru hazrat Hamza og félagar hans aftur til Medínu. Þegar Spámanninum var sagt frá því sem Majdi hafði gert lét hann ánægju sína í ljós og sagði: „Hann hefur unnið blessað, gott og rétt verk.“1

Flokkur Ubayda ibn Hariths

Eftir þetta linnti ekki herflokkunum. Hazrat Ubayda ibn Harith var settur yfir sextíu eða áttatíu mujahida og sendur til Rabigh. Um leið og herirnir tveir mættust tóku báðir að skjóta örvum. Sá fyrsti í her Íslams sem skaut ör var Sa’d ibn Abi Waqqas. Tvö hundruð mushrikar undir stjórn Abu Sufyans héldu að meginhluti hers Íslams lægi í launsátri; þeir urðu hræddir við múslima og leituðu sér undankomu á flótta.2

Berjumst á vegi Allahs og vinnum frægð, frægð…
Í Kóraninum heitir hazrat Yazdan sigri.

„Haldið í herför á vegi Allahu Taala og nefnið nafn Allahu Taala! Berjist við þá sem ekki viðurkenna Allahu Taala“ Hadith sharif

Herfarir Rasulullah

Fyrstu herfarirnar – Waddan-herförin

Hún nefnist einnig Abwa-herförin. Hún er fyrsta herför Rasulullah og átti sér stað í tólfta mánuði eftir Hijru. Hazrat Sa’d ibn Ubada var skilinn eftir í Medínu sem staðgengill. Haldið var með sextíu mönnum gegn Quraysh og ættbálkinum Banu Damra. Hazrat Hamza bar fánann. Ekki urðu þeir varir við Mekkabúa. Þeir komu á stað sem nefnist Waddan. Gerður var skriflegur sáttmáli við ættbálkinn Banu Damra. Samkvæmt honum:

1- skyldu synir Damra undir engum kringumstæðum hjálpa óvininum,

2- skyldu líf og eignir sona Damra vera undir vernd múslima,

3- en í staðinn skyldu synir Damra þegar í stað koma til hjálpar þegar Spámaðurinn kallaði þá til hernaðar.

Buwat-herförin

Þessi herför er önnur herför Rasulullah. Það var í mánuðinum rabi al-awwal á öðru ári eftir Hijru. Hazrat Sa’ib ibn Uthman ibn Maz’un var skilinn eftir í Medínu sem staðgengill. Þegar fréttist að hundrað manna lest mushrika undir stjórn Abu Sufyans væri á leið til Damaskus með tvö þúsund og fimm hundruð úlfalda var haldið með tvö hundruð mönnum gegn lest Quraysh. Þótt hver blettur væri kannaður skref fyrir skref allt að Buwat-fjalli náðust mushrikarnir ekki.

Dhul-Ushayra-herförin

Hún var farin í byrjun sextánda mánaðar eftir Hijru. Fréttist að stór verslunarlest mushrikanna í Mekku væri á leið til Damaskus undir stjórn Abu Sufyans. Rasulullah skildi Abu Salama ibn Abdulasad eftir sem staðgengil sinn. Fánann fékk hann hazrat Hamza radiy-Allahu anh. Þeir höfðu þrjátíu úlfalda og riðu þeim til skiptis. Með hundrað og fimmtíu eða um tvö hundruð mujahidum komu þeir á stað sem nefnist Ushayra og biðu þar í nokkra daga. En ekki tókst að ná lestinni. Þeir sömdu frið við syni Mudlijs og sneru aftur til Medínu.

Fyrri Badr-herförin

Hún nefnist einnig Safawan-herförin. Aðeins fáeinir dagar voru liðnir frá því að þeir sneru heim úr Buwat-herförinni þegar fréttist að Qurayshíti að nafni Kurz ibn Jabir al-Fihri hefði ásamt mönnum sínum gert skyndiárás við fjallið Jamma og rekið burt nautgripi og úlfalda sem þar voru á beit.

Spámaðurinn okkar skildi Zayd ibn Haritha eftir sem staðgengil sinn og hélt ásamt nokkrum Sahaba á staðinn þar sem atburðurinn hafði orðið. Í þetta sinn fékk hann hazrat Ali fánann.

Þegar mujahidarnir komu á staðinn höfðu Kurz og hinir skilið skepnurnar eftir og afmáð slóð sína. Þótt leitað væri undir hverjum steini allt að Safawan-dal við Badr fundust þeir ekki.

Flokkur Abdullahs ibn Jahsh (Batn Nakhla-herflokkurinn)

Dag einn vildi Spámaðurinn skipuleggja herflokk til Nakhla til að hafa auga með qurayshísku mushrikunum. Hann vildi gera hazrat Abu Ubayda ibn Jarrah að foringja hermannanna sem senda átti. Þegar Abu Ubayda ibn Jarrah fékk þessa skipun tók hann að gráta af sársauka yfir því að þurfa að vera fjarri Spámanninum okkar.

„Fagnaðartíðindi séu þeim sem deyja á leiðinni til hajj og þeim sem fara í herför á vegi Allahs!“ Hadith sharif

Rasulullah sall-Allahu alayhi wa sallam skipaði hazrat Abdullah ibn Jahsh amir í hans stað.3

Abdullah ibn Jahsh var einn þeirra sem lifðu Íslam af brennandi ákafa. Þegar hann gerðist múslimi kvöldu vantrúarmennirnir hann á ótrúlegasta hátt, en hann stóð gegn þeim með krafti trúarinnar og bar misþyrmingar þeirra og harðræði með staðfestu. Þess vegna hafði Spámaðurinn sagt um hann við Sahaba sína: „Hann er sá ykkar sem best þolir hungur og þorsta.“ Abdullah ibn Jahsh hafði heyrt fagnaðartíðindin sem Rasulullah gaf um shahida og þráði ætíð að falla sem shahid. Í orrustum barðist hann af hetjuskap í fremstu röð.

Hazrat Abdullah ibn Jahsh segir: „Þann dag, eftir að Rasul alayhis-salam hafði iðkað náttsalatið (isha), kallaði hann mig til sín og sagði: ‚Komdu til mín snemma í fyrramálið. Hafðu vopn þín með þér. Ég ætla að senda þig á tiltekinn stað.‘

Að morgni fór ég í moskuna. Ég bar á mér sverð mitt, boga, örvar og tösku, og skjöldinn hafði ég með mér. Rasul alayhis-salam stýrði morgunsalatinu og sneri síðan heim. Ég var kominn á undan honum og beið fyrir framan dyrnar. Hann fann nokkra menn úr röðum Muhajirun sem skyldu fara með mér. Hann sagði: ‚Ég hef skipað þig foringja yfir þessum mönnum‘, og fékk mér bréf. Hann sagði: ‚Farðu! Opnaðu bréfið þegar þú hefur verið tvær nætur á ferð. Breyttu samkvæmt því sem þar er boðið.‘ Ég spurði: ‚Ó Rasulallah! Í hvaða átt á ég að fara?‘ Hann sagði: ‚Taktu leiðina til Najdiyya. Stefndu á Rakiyya, á brunninn!‘“

Þegar Abdullah ibn Jahsh var settur yfir herförina til Nakhla var honum í fyrsta sinn gefinn titillinn Amir al-mu’minin. Hann var fyrsti amir í Íslam sem nefndur var þessu nafni. Þegar hann kom tveimur dögum síðar með átta eða tólf manna flokk á staðinn Malal opnaði hann bréfið, og í því stóð:

„Bismillahir-rahmanir-rahim. Þegar þú hefur litið yfir þetta bréf skaltu halda áfram í nafni Allahu Taala og með blessun Hans uns þú kemur niður í Nakhla-dal milli Mekku og Ta’if. Neyddu engan félaga þinna til að fara með þér! Hafðu auga með Qurayshítum og lest Qurayshíta í Nakhla-dal, fylgdu þeim eftir og gættu að þeim. Sendu okkur fréttir af þeim.“

Eftir að hafa lesið bréfið sagði Amir al-mu’minin, hazrat Abdullah ibn Jahsh: „Við erum þjónar Allahu Taala, og til Hans munum við öll snúa aftur. Ég hef heyrt og hlýtt. Ég mun framfylgja boði Allahu Taala og ástkærs Rasuls Hans,“ kyssti bréfið og lagði það á höfuð sér. Síðan sneri hann sér að félögum sínum og sagði: „Sá ykkar sem þráir að falla sem shahid komi með mér. Sá sem ekki vill koma má snúa við. Ég neyði engan ykkar. Ef þið komið ekki fer ég einn og framfylgi boði Rasuls alayhis-salam.“ Félagar hans svöruðu allir sem einn: „Við höfum heyrt boð Spámannsins. Við hlýðum Allahu Taala, Rasulullah sall-Allahu alayhi wa sallam og þér. Farðu hvert sem þú vilt með blessun Allahu Taala.“

Þessi litli her, sem hazrat Sa’d ibn Abi Waqqas var einnig í, hélt í átt til Hijaz og kom til Nakhla. Þeir földu sig á tilteknum stað og tóku að hafa auga með Qurayshítum sem fóru þar um. Í því fór lest Quraysh hjá. Úlfaldarnir voru klyfjaðir. Mujahidarnir nálguðust lestina og buðu mönnunum til Íslams, og þegar þeir vildu ekki taka við því tóku þeir að berjast. Þeir drápu einn og tóku tvo til fanga; einn náðu þeir ekki, því að hann var ríðandi. Allar eigur vantrúarmannanna féllu mujahidunum í skaut. Abdullah ibn Jahsh tók fimmtung þessa herfangs frá handa Rasulullah. Þetta var fyrsta herfangið sem múslimar tóku.4

Spámaðurinn skýrði Íslam fyrir föngunum og bauð þeim að taka trú. Hakam ibn Kaysan gerðist múslimi. Uthman ibn Kaysan hafnaði Íslam og fór til Mekku.

Masjid al-Qiblatayn

Sautján mánuðir voru liðnir frá því að ástkæri Spámaðurinn okkar sall-Allahu alayhi wa sallam fluttist búferlum til Medínu al-Munawwara. Fram að því höfðu þeir ætíð iðkað salat með andlitið í átt að Bayt al-Maqdis í Jerúsalem hinni göfugu. Um þessar mundir bárust Rasulullah þau orð gyðinganna: „Hvílík furða! Trú hans er önnur en okkar, en qibla hans er sú sama og okkar!“ Þessi orð særðu hið göfuga hjarta hans.

Dag einn þegar Jibril alayhis-salam kom sagði hann við hann: „Ó Jibril! Ég óska þess að Allahu Taala snúi andliti mínu frá qiblu gyðinganna að Kaaba.“

Jibril alayhis-salam svaraði: „Ég er aðeins þjónn. Biddu Allahu Taala um þetta!“

Eftir þetta var 144. göfuga vers súru al-Baqara opinberað. Sagt var: „(Ó Habib Minn! Í von um að opinberunin komi) sjáum Vér vissulega hvernig þú snýrð andliti þínu sífellt til himins. Þess vegna munum Vér snúa þér að qiblu sem þú verður ánægður með. Snúðu nú andliti þínu í átt að Masjid al-Haram (að Kaaba). (Ó þið trúuðu!) Hvar sem þið eruð skuluð þið einnig snúa andlitum ykkar í þá átt í salat. Enginn vafi er á því að þeir sem Bókin var gefin vita fyrir víst að þessi breyting á qiblu er sannleikur frá Rabb þeirra. Og Allahu Taala er ekki ómeðvitaður um það sem þeir gera.“

Þegar þetta göfuga vers var opinberað á þriðjudegi um miðjan mánuðinn sha’ban stýrði Rasulullah salat Sahaba sinna, hádegis- eða síðdegissalatinu, í mosku sona Salima. Í þriðja rak’a salatsins kom boðið um að snúa sér að Kaaba. Um leið og hann tók við opinberuninni sneri hann sér að Kaaba al-Mu’azzama. Sahaba fylgdu Habib al-akram og sneru sér í sömu átt. Upp frá því fékk þessi moska nafnið „Masjid al-Qiblatayn“, það er að segja moskan með qiblurnar tvær.

Rasulullah fór einnig til Quba, endurgerði með blessuðum höndum sínum mihrab fyrstu moskunnar sem reist hafði verið og endurnýjaði veggi moskunnar.5

„Ó Jibril! Ég óska þess að Allahu Taala snúi andliti mínu frá qiblu gyðinganna að Kaaba“ Hadith sharif

Fyrsta qibla múslima var Masjid al-Aqsa, sem liggur í norðvestri.
Hún var einnig qibla gyðinga. Gyðingarnir höfðu Sahaba að háði og sögðu að múslimar
sneru sér að qiblu þeirra. Ástkæri Spámaðurinn okkar (sall-Allahu alayhi wa sallam) bað
Janab al-Haqq þess að qibla okkar yrði Kaaba al-Mu’azzama.
Meðan Rasulullah stýrði hádegissalati [samkvæmt annarri
frásögn síðdegissalati] í þessari mosku
var göfuga versið, sem merkir
„Snúið ykkur að Kaaba“, opinberað, og hann sneri sér í suðaustur, að Kaaba al-
Mu’azzama. Þess vegna nefnist þessi moska Masjid al-Qiblatayn,
moskan með qiblurnar tvær.