HUDAYBIYA-ATBURÐURINN

Ætlunin var umra, niðurstaðan Hudaybiya

Þetta var í mánuðinum dhul-qa’da á sjötta ári eftir Hijru. Nótt eina sá hinn virti Spámaður sall-Allahu alayhi wa sallam í draumi að hann færi ásamt hinum dýrlegu Sahaba til Mekku al-Mukarrama og þeir gengju tawaf umhverfis Kaaba al-Mu’azzama, og að sumir þeirra styttu hár sitt en aðrir rökuðu það af. Þegar Rasulullah sagði Sahaba sínum frá þessum draumi komust þeir í mikla geðshræringu. Þeir myndu fara til Mekku, sinnar fögru heimabyggðar, þar sem þeir höfðu fæðst og alist upp og sem geymdi ljúfsárar minningar þeirra, en þaðan höfðu þeir farið með Hijru. Þeir myndu heimsækja hina heilögu Kaaba, sem þeir sneru sér að í salatinu fimm sinnum á dag og þráðu svo heitt, og ganga tawaf umhverfis hana. Hvílík dásamleg fagnaðartíðindi voru þetta… Um leið og hinir dýrlegu Sahaba fengu fagnaðartíðindi ástkæra Spámannsins okkar: „Þið munuð vissulega ganga inn í Masjid al-Haram!“ hófu þeir þegar undirbúning. Þegar Habib al-akram hafði lokið undirbúningi sínum skildi hann Abdullah ibn Umm Maktum eftir sem staðgengil í Medínu. Fyrsta mánudag mánaðarins dhul-qa’da steig hann á bak úlfalda sínum, sem nefndist Qaswa. Ásamt þeim fjórtán hundruð Sahaba sínum sem búið höfðu sig til ferðar kvaddi hann þá sem eftir urðu í Medínu. Þeir ásettu sér að fara umra og héldu í átt til hinnar heilögu borgar, Mekku. Þeir höfðu með sér sverð sín, sem voru vopn ferðamanna, og sjötíu úlfalda til fórnar. Tvö hundruð í ferðahópnum voru ríðandi og fjórar úr hópi Sahaba voru konur. Ein kvennanna var hin blessaða og hreina eiginkona ástkæra Spámannsins okkar, móðir okkar hazrat Umm Salama. Þegar þeir komu að miqat-staðnum sem nefnist Dhul-Hulayfa fóru þeir í ihram og iðkuðu hádegissalatið. Síðan merktu þeir eyru fórnarúlfaldanna og bundu reipi um háls þeim. Najiya ibn Jundub al-Aslami var falið að gæta úlfaldanna, og hann fékk aðstoðarmenn. Abbad ibn Bishr var skipaður foringi tuttugu manna riddaraflokks og sendur á undan í könnunarferð. Bishr ibn Sufyan var sendur til Mekku til að afla frétta.1 Ástkæri Spámaðurinn okkar og hinir hraustu Sahaba, hvítklæddir í ihram-klæðum sínum, tóku að lofa Allahu Taala, játa upphafna tign Hans og ákalla Hann:

„Labbayk! Allahumma labbayk! Labbayk! La sharika laka labbayk! Innal-hamda wan-ni’mata laka wal-mulk, la sharika lak!“

(Hér er ég, ó Allah, hér er ég! Kalli Þínu hef ég svarað aftur og aftur, í orði og af öllu hjarta, og beygt mig undir boð Þitt. Þú átt engan félaga; af allri veru minni hef ég snúið mér til Þín. Lofið og velgjörðin tilheyra Þér einum. Ríkið er einnig Þitt. Þú átt engan félaga.) Þessi blessaða talbiya lét jörð og himin óma, og Dhul-Hulayfa sveipaðist ljómandi blæ. Allir voru gagnteknir, og þeir lögðu af stað frá Dhul-Hulayfa til að komast sem fyrst til Mekku.

Á leiðinni komu hazrat Umar og hazrat Sa’d ibn Ubada til Habib al-akram og létu í ljós áhyggjur sínar: „Ó Rasulallah! Eigum við að fara vopnlausir gegn mönnum sem eiga í stríði við þig? Við óttumst að Qurayshítar ráðist á þig og geri blessuðum líkama þínum mein!…“ Höfðingi beggja heima sagði við þá: „Ég hef ásett mér að fara umra. Meðan ég er í þessu ástandi vil ég ekki bera vopn.“

Ferðin gekk friðsamlega. Komið var við hjá ýmsum ættbálkum á leiðinni, og Spámaðurinn kallaði þá til Íslams. Sumir þeirra hikuðu við að taka því, en aðrir sendu gjafir. Þannig höfðu þeir farið hálfa leið og voru komnir að stað handan Usfan sem nefnist Ghadir al-Ashtat. Þar kom hazrat Bishr ibn Sufyan aftur, sem áður hafði verið falið að afla frétta frá Mekkubúum, eftir að hafa átt fund með Qurayshítum. Hann sagði Spámanninum frá því sem hann hafði séð: „Ó Rasulallah! Qurayshítar hafa frétt af komu þinni. Af ótta hafa þeir haldið ættbálkunum í kring veislur og beðið þá um hjálp. Þeir hafa sent tvö hundruð manna riddaraflokk í könnunarferð á móti ykkur. Ættbálkarnir í kring urðu við beiðni þeirra og sameinuðust á staðnum Baldah. Þeir hafa safnað miklu herliði og svarið þess eið að hleypa ykkur ekki inn í Mekku.“

Höfðingi heimanna tók þessa frétt mjög nærri sér og sagði: „Quraysh eru glataðir. Stríðið hefur hvort sem er tært þá upp… Halda mushrikar Quraysh að þeir búi yfir einhverjum mætti? Wallahi, ég mun aldrei láta af því að berjast við þá uns þessi trú, sem Allahu Taala sendi mig til að breiða út, hefur orðið ríkjandi og yfirsterkari, og uns höfuð mitt skilst frá búknum!“ Síðan sneri hann sér að hinum hraustu Sahaba sínum og spurði um álit þeirra og skoðanir á málinu. Hinir dáðríku Sahaba, sem helgað höfðu sig Rasulullah af allri veru sinni, sögðu: „Allahu Taala og Rasul Hans vita betur. Megi líf okkar verða þér að lausnargjaldi, ó Rasulallah! Við lögðum af stað í þeim tilgangi að ganga tawaf umhverfis Baytullah. Við komum hvorki til að drepa neinn né til að berjast. En ef þeir vilja hindra okkur í að heimsækja Kaaba, munum við vissulega berjast við þá og ná marki okkar!…“ Þessi einbeitni hinna dýrlegu Sahaba féll ástkæra Spámanninum okkar vel í geð. Hann sagði: „Haldið þá af stað með hinu göfuga nafni Allahu Taala!…“ Sahaba héldu í átt til Mekku umhverfis Spámanninn, fóru með talbiya: „Labbayk! Allahumma labbayk!…“ og með takbir: „Allahu akbar! Allahu akbar!…“

Um hádegisbil kunngjörði Bilal al-Habashi að tími salats væri kominn með því að kalla adhan Muhammadi með allri fegurð raddar sinnar. Í sömu mund var tvö hundruð manna riddaraflokkur Quraysh kominn þangað, hafði skipað sér milli Mekku og Sahaba og stóð reiðubúinn til áhlaups. Engu að síður skipuðu Höfðingi heimanna og hinir göfugu Sahaba hans sér í raðir og hófu salatið. Það var sjón að sjá þegar um fjórtán hundruð Sahaba hans stóðu hreyfingarlausir í röðum að baki ástkæra Spámanninum okkar og hneigðu sig í ruku’. Og þegar þeir féllu allir saman fram í sajda var það líkast því að tígulegt fjall hneigði sig og rétti sig upp á ný.

„Ég sver við Allahu Taala að ég mun fallast á hvað sem Quraysh krefjast af mér, með því skilyrði að Bayt ash-Sharif verði sýnd lotning“ Hadith sharif

Hudaybiya-leiðangurinn

Það að þeir skyldu sýna auðmýkt og leggja göfug enni sín á jörðina frammi fyrir Allahu Taala vakti ást á Íslam í hjörtum sumra riddara Quraysh. Þegar hinir dýrlegu Sahaba höfðu heilsað með salam og lokið salatinu harmaði foringi riddaraliðs Quraysh: „Hefðum við notað okkur þetta ástand múslima og gert skyndiárás, hefðum við drepið flesta þeirra!… Hví réðumst við ekki á þá meðan þeir voru í salati?“ Síðan sagði hann félögum sínum að þeir myndu ekki láta færið ganga sér úr greipum í næsta sinn: „Engar áhyggjur. Þeir munu hvort sem er hefja annað salat, sem þeim er kærara en líf þeirra og börn!…“ Allahu Taala lét Spámanninn vita af þessum orðum þeirra með því að senda opinberun með Jibril alayhis-salam. Í göfuga versinu sem kom var sagt: „(Ó Habib Minn!) Þegar þú ert meðal þeirra og stýrir salati þeirra (Sahaba þinna) (andspænis óvininum), (skiptu þeim þá í tvo hópa) og standi annar hópurinn með þér (í salatinu, en hinn andspænis óvininum). Þeir skulu hafa vopn sín hjá sér. Þegar þeir sem eru með þér í salatinu hafa iðkað eina rak’a skulu þeir (gætandi þess að forðast allt sem ógildir salatið) fara og standa andspænis óvininum. Síðan komi hinn hópurinn, sem ekki hefur enn iðkað salatið, og iðki seinni rak’a með þér, og þeir skulu líka hafa brynjur sínar, hlífar og vopn hjá sér. (Þeir skulu fara með tashahhud með þér. Þegar þú heilsar með salam skulu þeir fara andspænis óvininum án þess að heilsa með salam; þeir sem fyrst iðkuðu eina rak’a skulu koma aftur, iðka eina rak’a til viðbótar einir sér og heilsa með salam. Þeir sem iðkuðu seinni rak’a með imaminum skulu einnig koma aftur, iðka eina rak’a til viðbótar, ljúka salatinu og heilsa með salam.) Vantrúarmennirnir óska þess að þið verðið andvaralausir um vopn ykkar og farangur, svo að þeir geti gert skyndiárás á ykkur… Ef regn veldur ykkur óþægindum eða þið eruð sjúkir, er ykkur engin synd að leggja frá ykkur vopnin. En gætið samt allrar varúðar. Vissulega hefur Allahu Taala búið vantrúarmönnunum smánarlega og niðurlægjandi refsingu.“2 Þegar hazrat Bilal kallaði til síðdegissalatsins stóðu riddarar Quraysh aftur reiðubúnir til áhlaups milli Mekku og hinna dýrlegu Sahaba. Spámaðurinn stýrði salati Sahaba sinna eins og greint var frá í göfuga versinu. Mushrikarnir undruðust hve varfærnislega múslimar iðkuðu salat. Allahu Taala varpaði ótta í hjörtu þeirra. Þeir þorðu ekki að aðhafast neitt. Þeir fóru þaðan til að flytja fréttirnar til Mekku. Spámaðurinn og Sahaba hans héldu einnig þaðan áleiðis til Mekku. Þegar þeir komu að mörkum hinnar heilögu Mekku lagðist Qaswa, úlfaldi Rasulullah sall-Allahu alayhi wa sallam, skyndilega niður án nokkurrar sýnilegrar ástæðu. Þeir reyndu mikið að fá hann á fætur, en hann stóð ekki upp. Þá sagði Soldán alheimsins: „Hann hefur ekki þann vana að leggjast svona niður. En Allahu Taala, sem forðum hélt fílnum (fíl Abraha) frá því að ganga inn í Mekku, hefur nú haldið Qaswa aftur. Ég sver við Allahu Taala, sem hefur tilveru mína á valdi máttar Síns, að hvað sem Quraysh biðja mig um af því sem Allahu Taala hefur gert haram að gera innan Haram (svo sem að láta af bardögum og blóðsúthellingum), mun ég vissulega verða við ósk þeirra!“

Eftir þetta reyndu þeir að fá Qaswa á fætur. Úlfaldinn spratt upp. Hann gekk ekki inn fyrir mörk Haram, heldur nam staðar á staðnum Hudaybiya, sem liggur á sjálfum mörkunum. Spámaðurinn og hinir dýrlegu Sahaba tóku sér náttstað á þessum vatnslitla stað.

„Halda mushrikar Quraysh að þeir búi yfir einhverjum mætti? Wallahi, ég mun aldrei láta af því að berjast við þá uns þessi trú, sem Allahu Taala sendi mig til að breiða út, hefur orðið ríkjandi og yfirsterkari, og uns höfuð mitt skilst frá búknum!“ Hadith sharif

Rasul al-akram sall-Allahu alayhi wa sallam lét reisa tjald sitt utan við mörk hinnar blessuðu Mekku. Hann tók að bíða þar ásamt Sahaba sínum. Þegar tími salats kom iðkuðu þeir salatið innan marka Mekku al-Mukarrama. Í brunnunum var ekki lengur neitt vatn til drykkjar eða annarra nota. Aðeins í vatnskönnu Spámannsins var vatn. Sahaba, sem komnir voru í mikinn vanda, sögðu: „Megi líf okkar verða þér að lausnargjaldi, ó Rasulallah! Hjá okkur er hvergi vatn nema í könnu þinni. Við erum glataðir.“

Höfðingi heimanna sagði: „Meðan ég er meðal ykkar eruð þið ekki glataðir.“ Síðan sagði hann „Bismillah“ og lagði blessaða hönd sína yfir könnuna. Þegar hann lyfti henni og sagði: „Takið!…“ tók vatn að streyma eins og úr lind milli blessaðra fingra hans. Hinir dýrlegu Sahaba drukku sig sadda, tóku wudu, fylltu alla vatnsbelgi sína og brynntu hestum sínum og úlföldum. Ástkæri Spámaðurinn okkar, haf miskunnarinnar, horfði brosandi á Sahaba sína og lofaði Allahu Taala. Hazrat Jabir ibn Abdullah, sem þar var viðstaddur þennan dag, sagði: „Við vorum fjórtán hundruð. Þótt við hefðum verið hundrað þúsund hefði þetta vatn nægt okkur öllum.“

Bay’at ar-Ridwan

Meðan Rasul al-akram var í Hudaybiya kom Budayl, höfðingi Khuza’a-ættbálksins, sem lengi hafði verið vinveittur múslimum, fyrir hann og sagði honum að her Quraysh hefði sest að í Hudaybiya ásamt ættbálkunum í kring og svarið að berjast uns her þeirra tvístraðist. Þá sagði Spámaðurinn: „Við erum ekki komnir hingað til að berjast við neinn. Við erum aðeins komnir til að fara umra, ganga tawaf umhverfis Kaaba al-Mu’azzama og heimsækja hana. En hver sem reynir að hindra okkur í að heimsækja Baytullah, við hann munum við berjast. Vissulega hafa stríðin slitið Quraysh mjög, gert þá máttvana og valdið þeim miklu tjóni. Ef þeir vilja skal ég ákveða þeim tíma vopnahlés. Á þeim tíma skulu þeir vera óhultir fyrir mér. Þeir skulu ekki ganga á milli mín og hinna ættbálkanna; þeir skulu láta mig einan um þá. Ef ég sigra þá ættbálka og Janab al-Haqq leiðir þá á rétta braut og þeir gerast múslimar, geta mushrikar Quraysh, ef þeir vilja, gerst múslimar eins og þeir. En ef ég sigra ekki hina hópana, eins og þeir halda, þá hafa þeir sjálfir fengið hvíld og safnað kröftum. En ef mushrikar Quraysh hafna þessu og ætla að berjast við mig, þá sver ég við Allahu Taala, sem hefur tilveru mína á valdi máttar Síns, að ég mun berjast við þá fyrir þessa trú, sem ég kappkosta að breiða út, uns höfuð mitt skilst frá búknum. Þá mun Allahu Taala vissulega efna loforð Sitt um að hjálpa mér!“

Budayl, höfðingi Khuza’a-ættbálksins, lagði af stað til að flytja orð Spámannsins í herbúðir Quraysh. Eftir að mushrikarnir höfðu hlýtt á orð Rasulullah af munni Budayls sendu þeir Urwa ibn Mas’ud, einn af fyrirmönnum sínum, til viðræðna við Spámanninn. Þegar Urwa sagði að Quraysh væru staðráðnir í að hleypa engum inn í Mekku sagði Habib al-akram: „Ó Urwa! Segðu það fyrir Allahs sakir! Má hindra það að þessum fórnarúlföldum sé fórnað og að Kaaba al-Mu’azzama sé heimsótt og gengið tawaf umhverfis hana?“ og sagði síðan Urwa hið sama og hann hafði sagt höfðingja Khuza’a-ættbálksins.

Meðan Urwa hlustaði á Spámanninn veitti hann jafnframt athygli framkomu og háttum hinna dýrlegu Sahaba, viðmóti þeirra hver við annan og við Höfðingja heimanna, og lotningu þeirra og virðingu. Eftir að hafa hlýtt á tilboð ástkæra Spámannsins okkar stóð hann upp og gekk af stað til að segja Qurayshítum frá því. Hann kom til þeirra og sagði: „Ó þið Qurayshítar! Þið vitið að ég hef farið sem sendimaður á fund margra konunga, svo sem keisarans, Najashi og kisra. Ég sver að aldrei hef ég séð nokkrum konungi sýnda þá lotningu og virðingu sem múslimar sýna Muhammad. Enginn úr hópi Sahaba hans talar án leyfis hans; detti hár af höfði hans grípa þeir það og geyma í barmi sér til að hljóta blessun af því. Þegar þeir tala í návist hans lækka þeir röddina svo að varla heyrist. Af lotningu fyrir honum geta þeir ekki horft framan í hann, heldur líta þeir niður fyrir sig. Gefi hann Sahaba sínum bendingu eða boð kappkosta þeir að framfylgja því, jafnvel þótt það kosti þá lífið.

Ó þið Qurayshítar! Hversu oft sem þið grípið til sverða ykkar og hvaða ráðum sem þið beitið, munu þeir ekki afhenda ykkur svo mikið sem eitt hár af spámanni sínum. Þeir munu ekki einu sinni leyfa að honum verði gert nokkurt mein eða að nokkur leggi á hann hendur. Svona er staðan. Hugsið ykkur vel um hvað á eftir kemur! Þrátt fyrir allt þetta býður Muhammad okkur gott vopnahlé; notfærið ykkur það!“

Mushrikar Quraysh féllust ekki á þessi orð; þeir sýndu Urwa ruddaskap og móðguðu hann. Þegar engin svör bárust frá herbúðum Quraysh sendi Rasul al-akram sall-Allahu alayhi wa sallam Khirash ibn Umayya sem sendimann til að ítreka tilboð sín. Mushrikarnir sýndu sendimanni Íslams mikinn ruddaskap. Þeir slátruðu úlfalda hans og átu hann og réðust að honum til að drepa hann. Þegar Khirash ibn Umayya, sem naumlega slapp úr höndum þeirra, kom fyrir Spámanninn og sagði frá því sem gerst hafði, tók hann það mjög nærri sér að sendimanni hans skyldi sýnd slík smán. Í sömu mund sást Hulays, höfðingi Ahabish-ættbálksins, birtast úr herbúðum mushrikanna. Hann kom í átt til Spámannsins. Mushrikarnir höfðu falið honum að fara sem sendimaður. Þegar ástkæri Spámaðurinn okkar sá Hulays koma sagði hann: „Þessi sem kemur er af þjóð sem sýnir fórnardýrum virðingu og kostar kapps um að framfylgja boðum Allahu Taala og iðka tilbeiðslu. (Ó Sahaba mínir!) Rekið fórnarúlfaldana í átt til hans svo að hann sjái þá!“ Hinir dýrlegu Sahaba slepptu fórnarúlföldunum í átt til hans og fóru með talbiya: „Labbayk! Allahumma labbayk!“ Þegar Hulays sá fórnardýrin, með bundna hálsa og merkt eyru, horfði hann lengi á þau. Augu hans fylltust tárum, og með hryggri röddu, sem kom úr djúpi sálar hans, gat hann ekki stillt sig um að segja: „Múslimar hafa ekkert annað í hyggju en að ganga tawaf umhverfis Kaaba og heimsækja hana. Hvílíkt illvirki að meina þeim það! Ég sver við Rabb Kaaba að Qurayshítar munu farast fyrir þetta ranga athæfi sitt!“ Þegar Höfðingi heimanna heyrði þessi orð sagði hann: „Já, svo er það, ó bróðir af sonum Kinana.“ Hulays gat af blygðun hvorki gengið fyrir Rasulullah né einu sinni litið á blessað andlit hans. Hann sneri aftur til herbúða Quraysh. Hann sagði frá því sem hann hafði séð og lét skoðun sína berlega í ljós: „Ég tel ekki rétt að þið meinið honum að heimsækja Kaaba.“ Mushrikar Quraysh urðu ofsareiðir og sökuðu Hulays um fáfræði.

„Ó Urwa! Segðu það fyrir Allahs sakir! Má hindra það að þessum fórnarúlföldum sé fórnað og að Kaaba al-Mu’azzama sé heimsótt og gengið tawaf umhverfis hana?“ Hadith sharif

Í þetta sinn sendu mushrikarnir Mikraz ibn Hafs, sem alræmdur var fyrir grimmd sína, sem sendimann. Hann fékk einnig sitt svar og sneri aftur. Eftir sendiför Mikraz greip mushrikana ótti við að múslimar gerðu skyndiárás.

Spámaðurinn vildi ekki láta málið standa hálfkarað og vildi senda einhvern af Sahaba sínum sem nyti virðingar meðal Qurayshíta. Að lokum var ákveðið að senda hazrat Uthman. Ástkæri Spámaðurinn okkar sagði við Uthman ibn Affan: „Segðu: ‚Við erum ekki komnir hingað til að berjast við neinn. Við erum aðeins komnir til að ganga tawaf umhverfis Kaaba al-Mu’azzama og heimsækja hana. Við munum slátra fórnarúlföldunum sem með okkur eru og snúa aftur,‘ og kallaðu þá til Íslams!“ Auk þess lagði hann ríkt á við hann að flytja múslimum í Mekku þau fagnaðartíðindi að Mekka yrði innan skamms unnin.3

Hazrat Uthman fór til mushrikanna og sagði þeim orð Spámannsins nákvæmlega eins og þau voru. Þeir svöruðu einnig tilboði hazrat Uthmans neitandi. Þeir sögðu að hann einn gæti gengið tawaf umhverfis Baytullah ef hann vildi. En hazrat Uthman sagði: „Fyrr en Rasul alayhis-salam hefur gengið tawaf umhverfis Baytullah geri ég það ekki heldur!“ Mushrikarnir reiddust þessu ákaflega og héldu honum eftir. Fréttin barst Sahaba á þann veg að Uthman hefði verið drepinn og fallið sem shahid. Þegar þeir sögðu Spámanninum frá þessu hryggðist hann mjög og sagði: „Ef þessi frétt er sönn, förum við ekki héðan fyrr en við höfum barist við þetta fólk.“ Síðan settist hann undir tré sem þar var og nefndist Samura, sagði: „Allahu Taala hefur boðið mér að taka við bay’a ykkar,“ og kallaði Sahaba sína til bay’a. Hinir hraustu Sahaba lögðu hönd sína á blessaða hönd Spámannsins og hétu: „Við höfum unnið þér bay’a um að berjast frammi fyrir þér uns Allahu Taala veitir þér sigur og vinna þannig sigurinn, eða falla sem shahidar í þeirri baráttu.“ Spámaðurinn lagði aðra hönd sína ofan á hina og vann sjálfum sér bay’a fyrir hönd hazrat Uthmans, sem ekki var viðstaddur. Rasul al-akram sall-Allahu alayhi wa sallam gladdist mjög yfir þessari bay’a Sahaba sinna og sagði: „Enginn þeirra sem af einlægni unnu bay’a undir trénu mun fara inn í Víti.“ Þessi bay’a var nefnd „Bay’at ar-Ridwan“.4 Hinir dýrlegu Sahaba radiy-Allahu anhum gátu nú ekki lengur haldið kyrru fyrir með brugðin sverð, heldur biðu bendingar frá Rasul alayhis-salam. Í sömu mund höfðu njósnarar Quraysh, sem fylgdust með herbúðum Íslams, séð að mujahidarnir höfðu unnið ástkæra Spámanninum okkar bay’a um að berjast uns þeir bergðu á drykk shahada í þeirri baráttu og voru að búa sig undir það. Þeir fóru þegar í herbúðir Quraysh og sögðu frá því sem gerst hafði. Spámaðurinn lét, til vonar og vara, varðmenn gæta Sahaba sinna á nóttunni. Eina nóttina meðan hazrat Uthman var í haldi réðst fimmtíu manna hópur mushrika undir stjórn Mikraz á hermenn Íslams til að koma að þeim sofandi. Þá nótt stóðu Muhammad ibn Maslama og félagar hans vörð. Eftir stutta viðureign tóku þeir vantrúarmennina, sem að komu, höndum. Aðeins Mikraz komst undan. Þeir færðu fangana fyrir Rasulullah. Sumir voru settir í varðhald, en öðrum var fyrirgefið. Næstu nótt vildu mushrikarnir aftur gera skyndiárás, en þeir voru aftur gripnir. Spámaðurinn fyrirgaf þeim einnig og lét þá lausa.

Friðarsáttmálinn í Hudaybiya

Þegar her vantrúarmannanna skildi að her Íslams beið reiðubúinn til orrustu dag og nótt og gæti ráðist á þá hvenær sem væri greip ótti hjörtu þeirra. Þeir sáu að enginn annar kostur var fær en að semja og völdu í skyndi sendinefnd. Nefndinni, sem valin var undir forystu Suhayls ibn Amr, var sagt: „Gerið samning með því skilyrði að þeir gangi ekki inn í Mekku í ár.“

Ástkæri Spámaðurinn okkar tók á móti sendimönnum Quraysh. Fyrsta krafa sendimannanna var að menn þeirra sem í haldi voru yrðu látnir lausir. Höfðingi heimanna sagði: „Meðan þið látið ekki lausa þá Sahaba mína sem þið hafið hneppt í varðhald í Mekku leysi ég ekki þessa menn ykkar úr haldi!“ Suhayl sagði: „Satt að segja hefur þú sýnt okkur mikið réttlæti og sanngirni,“ og sá til þess að hazrat Uthman, sem hnepptur hafði verið í varðhald í Mekku, og um tíu af Sahaba, sem þeir höfðu áður fangelsað, yrðu látnir lausir. Eftir það voru mushrikarnir, sem teknir höfðu verið og fangelsaðir í árásinni, látnir lausir.

Eftir langar viðræður náðist samkomulag. Nú var komið að því að skrá það. Hazrat Ali var valinn ritari. Pappír og blekbytta voru tekin fram til að skrifa friðarskjalið. Habibullah, sem sendur var sem miskunn handa heimunum, sagði við hazrat Ali: „Skrifaðu:

‚Bismillahir-rahmanir-rahim!‘“ Suhayl mótmælti því þegar og sagði: „Ég sver að ég veit ekki hvað orðið Rahman merkir. Skrifaðu ekki svo; skrifaðu ‚Bismika Allahumma‘! Annars geng ég ekki að friði!“ Spámaðurinn sá mikla visku í því að friður yrði saminn. Því sagði hann: „‚Bismika Allahumma‘ er líka gott,“ og bauð hazrat Ali að skrifa svo. Þegar það hafði verið skrifað og Spámaðurinn sagði: „Þetta eru ákvæðin sem Muhammad Rasulullah og Suhayl ibn Amr hafa komið sér saman um og samið frið um, og sem undirrituð eru til þess að aðilar efni skilmála þeirra,“ sást Suhayl grípa um hönd hazrat Alis, og hann sneri sér að Spámanninum og sagði: „Við sverjum að hefðum við viðurkennt að þú værir Rasulullah hefðum við ekki risið gegn þér né hindrað þig í að heimsækja Kaaba. Skrifaðu því ‚Muhammad, sonur Abdullahs‘ í stað ‚Rasulullah‘!“

Spámaðurinn féllst einnig á þetta og sagði: „Wallahi, þótt þið kallið mig lygara er ég engu að síður vissulega Rasul Allahu Taala. Það afmáir ekki spámannsdóm minn að láta skrifa nafn mitt og nafn föður míns. Ó Ali! Strikaðu það út og skrifaðu ‚Muhammad ibn Abdullah‘.“

Enginn hinna dýrlegu Sahaba gat sætt sig í hjarta sínu við að orðið Rasulullah yrði strikað út. Í einni svipan gleymdu þeir öllu og sögðu: „Ó Ali! Skrifaðu ‚Muhammad Rasulullah‘, annars verður sverðið eitt að skera úr milli okkar og þessara mushrika!…“ Spámaðurinn var ánægður með þennan eldmóð Sahaba sinna, en gaf þeim með blessuðum höndum sínum bendingu um að þegja. Þegar hann bauð hazrat Ali að strika það út baðst hann undan og sagði: „Megi líf mitt verða þér að lausnargjaldi, ó Rasulallah! Ég get ekki fengið af mér að strika út þennan blessaða titil þinn!…“ Ástkæri Spámaðurinn okkar bað hann að sýna sér staðinn. Þegar hann sýndi honum hann tók hann skjalið úr hendi hans, strikaði yfir með sínum eigin blessaða fingri og lét skrifa ‚sonur Abdullahs‘. Síðan var tekið að skrifa ákvæðin. 1) Samningurinn skal gilda í tíu ár; á þeim tíma skulu aðilarnir ekki heyja stríð hvor við annan.

„Enginn þeirra sem af einlægni unnu bay’a undir trénu mun fara inn í Víti“ Hadith sharif

2) Múslimar skulu ekki heimsækja Kaaba í ár, en þeir geta heimsótt hana að ári. 3) Múslimar sem koma til að heimsækja Kaaba skulu dveljast í þrjá daga og ekki hafa önnur vopn með sér en vopn ferðamanna. 4) Meðan múslimar ganga tawaf umhverfis Kaaba skulu mushrikar Mekku fara burt frá Kaaba og sjá til þess að múslimar geti gengið tawaf óhindrað.

5) Ef einhver Qurayshíta gerist múslimi og fer til Medínu án leyfis forráðamanns síns skal honum skilað, en ef einhver múslima gengur Quraysh á hönd og fer til Mekku skal honum ekki skilað. Þegar hazrat Umar spurði um þetta ákvæði: „Ó Rasulallah! Ætlar þú líka að fallast á þetta skilyrði?“ svaraði ástkæri Spámaðurinn okkar brosandi: „Já. Megi Allahu Taala halda þeim frá okkur sem fara frá okkur til þeirra!“

6) Ef einhver úr hópi Sahaba kemur til Mekku til að fara hajj eða umra skulu líf hans og eigur vera óhult.

7) Ef einhver mushrikanna kemur við í Medínu á leið til Sýrlands, Egyptalands eða annað, skulu líf hans og eigur einnig vera óhult.

8) Aðrir ættbálkar Araba geta gengið undir vernd hvors aðilans sem þeir vilja; þeim skal frjálst að sameinast múslimum eða mushrikum.5

Nú var komið að því að undirrita samninginn. Í sömu mund sást maður koma í átt til hers Íslams og draga á eftir sér hlekkina á fótum sér. Hann kom nær og nær og hrópaði: „Bjargið mér!…“ Þegar formaður sendinefndar Quraysh heyrði hrópið spratt hann þegar á fætur. Hann greip þyrnótta trjágrein og tók að berja manninn í höfuðið og andlitið með henni. Maðurinn safnaði öllum kröftum sínum, kastaði sér að blessuðum hnjám Rasulullah og grátbað: „Bjargaðu mér, ó Rasulallah!“ Þetta var múslimi sem faðir hans hafði hneppt í hlekki vegna þess að hann hafði hlotið þann heiður að gerast múslimi í Mekku. Á hverjum degi var hann pyntaður harðlega og neyddur til að tilbiðja skurðgoð. Hann hafði notað sér það að mushrikarnir voru farnir til Hudaybiya, slitið af sér hlekkina, komist óséður út úr Mekku og kastað sér í faðm múslima. Þessi blessaði maður, sem leiddur hafði verið á rétta braut, var hazrat Abu Jandal, sonur Suhayls, formanns sendinefndar mushrikanna. Suhayl benti Spámanninum á Abu Jandal son sinn og sagði: „Samkvæmt samningnum sem við skrifuðum rétt áðan er þetta fyrsti maðurinn sem þú skalt skila mér!“

Spámanninum og Sahaba var mjög brugðið. Allir biðu spenntir eftir því hverju Rasulullah myndi svara. Á aðra hönd var friðarskjalið, á hina einn af Sahaba sem sætti pyntingum… Höfðingi heimanna sagði við Suhayl: „Við höfum ekki enn undirritað þetta friðarskjal!“ Suhayl þráaðist við og sagði: „Ó Muhammad! Við höfðum lokið við að skrifa ákvæði samningsins áður en sonur minn kom hingað. Ef þú skilar ekki syni mínum mun ég aldrei undirrita friðarskjalið!“ Þótt Spámaðurinn segði: „Undanskildu hann samningnum mín vegna,“ féllust mushrikarnir ekki á það. Meðan Suhayl ibn Amr dró son sinn burt hrópaði Abu Jandal: „Ó Rasulallah! Ó múslimskir bræður mínir!… Ætlið þið að ofurselja mig mushrikunum, þótt ég hafi hlotið þann heiður að gerast múslimi og leitað skjóls hjá ykkur? Teljið þið rétt að ég sé pyntaður óbærilega dag hvern? Ó Rasulallah! Ætlið þið að senda mig til baka svo að þeir geti snúið mér frá trú minni?!…“

Það var afar erfitt að standast þessa átakanlegu bæn. Sahaba, sem særðir voru í hjarta, tóku að gráta. Blessuð augu ástkæra Spámannsins okkar, hafs miskunnarinnar, fylltust einnig tárum. Hann gekk til Suhayls og bað hann: „Gerðu það ekki! Gefðu mér hann!“ En Suhayl svaraði: „Útilokað, ég gef hann ekki!“ Þá hughreysti ástkæri Spámaðurinn okkar hann og sagði: „Ó Abu Jandal! Sýndu þolinmæði enn um sinn! Þoldu það sem við þig er gert! Biddu Allahu Taala um launin fyrir þetta. Allahu Taala mun vissulega veita þér og öðrum veikburða og umkomulausum múslimum eins og þér léttir og útgönguleið,“ og sagði: „Það sæmir okkur ekki að standa ekki við orð okkar.“ Abu Jandal sagði: „Gott og vel, ó Rasulallah,“ og lét í ljós að hann myndi sýna þolinmæði.

Ekki einu sinni mushrikarnir í sendinefndinni gátu afborið þennan átakanlega atburð og sögðu: „Ó Muhammad! Þín vegna tökum við Abu Jandal undir vernd okkar. Við munum ekki leyfa Suhayl að pynta hann!“

Eftir þetta léttist dálítið brúnin á Rasulullah og hinum dýrlegu Sahaba. (Suhayl ibn Amr gerðist múslimi eftir sigurinn á Mekku og varð einn af hinum dýrlegu Sahaba.) Friðarskjalið var skrifað í tveimur eintökum og undirritað af aðilum. Mushrikarnir sneru aftur til herbúða sinna.6 Sendinefnd Quraysh var mjög ánægð með þessi ákvæði, sem virtust vera múslimum í óhag. En þvert á móti var þetta friðarskjal mikill sigur fyrir hina trúuðu, og ákvæðin voru múslimum í hag. Fyrst og fremst viðurkenndu þeir að múslimar væru ríki. Ef mushrik frá Mekku kæmi við í Medínu á leið til Sýrlands eða Egyptalands í verslunarerindum eða öðrum erindum, skyldu líf hans og eigur vera óhult. Þannig myndu mushrikarnir sjá líf múslima í návígi, heillast af réttlæti Íslams og fögru viðmóti Sahaba hvers við annan og fá ást á Íslam. Að lokum myndu þeir gerast múslimar og ganga í raðir Sahaba. Með þessum samningi, sem gilda skyldi í tíu ár, myndi múslimum fjölga og þeir eflast. Íslam myndi breiðast út um allt. Spámaðurinn hafði þó tekið nærri sér ákvæðið: „Gerist einhver Qurayshíta múslimi og vilji leita hælis í Medínu skal honum skilað,“ og sagt: „Allahu Taala mun vissulega skapa þeim léttir og útgönguleið…“ Nú var ekkert eftir sem gera þurfti við mushrikana. Rasul al-akram sall-Allahu alayhi wa sallam sagði við hina dýrlegu Sahaba: „Standið upp! Slátrið fórnardýrum ykkar. Rakið höfuð ykkar og farið síðan úr ihram.“ Spámaðurinn slátraði fórnardýri sínu á undan öllum öðrum. Síðan rakaði rakari hans, hazrat Khirash ibn Umayya, höfuð hans. Hinir dýrlegu Sahaba gripu þessi blessuðu hár á lofti áður en þau féllu til jarðar og geymdu þau til að hljóta blessun af þeim. Sahaba slátruðu síðan fórnardýrum sínum; sumir rökuðu hár sitt af, en aðrir létu stytta það.7

„Ó Abu Jandal! Sýndu þolinmæði enn um sinn! Þoldu það sem við þig er gert! Biddu Allahu Taala um launin fyrir þetta. Allahu Taala mun vissulega veita þér og öðrum veikburða og umkomulausum múslimum eins og þér léttir og útgönguleið“ Hadith sharif

Dvalist hafði verið í Hudaybiya í um tuttugu daga. Spámaðurinn lagði af stað ásamt félögum sínum til að snúa aftur til Medínu. Á leiðinni opinberaði Allahu Taala Spámanninum súru al-Fath og flutti honum þau fagnaðartíðindi að Hann myndi fullkomna velgjörð Sína og hjálp. Um það leyti sem Soldán alheimsins sall-Allahu alayhi wa sallam heiðraði hina ljómandi Medínu með komu sinni sigri hrósandi hafði Abu Basir af Thaqif-ættbálki Quraysh hlotið þann heiður að gerast múslimi. Abu Basir skildi að hann gat ekki lifað meðal mushrikanna og kom fótgangandi til Medínu. Samkvæmt ákvæðum Hudaybiya-sáttmálans fór hann síðan frá Medínu og settist að á stað sem nefnist Is, á strönd Rauðahafsins.8

Þessi staður lá við verslunarleiðina sem mushrikar Quraysh fóru til Sýrlands. Upp frá þessu fóru þeir Qurayshítar sem gerðust múslimar ekki frá Mekku til Medínu, heldur til Is, til Abu Basirs. Hinn fyrsti þeirra var hazrat Abu Jandal. Síðan bættist sífellt í hópinn. Þeir urðu fimmtíu, hundrað, tvö hundruð, þrjú hundruð. Úlfaldalestir Quraysh á leið til Sýrlands neyddust til að fara þar um. Hazrat Abu Basir og múslimarnir með honum tóku mushrikana sem þar fóru um höndum og kröfðust þess að þeir gerðust múslimar. Við þá sem ekki gerðust múslimar börðust þeir og komu þeim í mikinn vanda. Þegar mushrikar Mekku sáu að verslunarleiðir þeirra til Sýrlands voru rofnar sendu þeir sendinefnd til Medínu. Þeir grátbáðu um að ákvæðið í friðarskjalinu frá Hudaybiya: „Gerist einhver Qurayshíta múslimi og fari til Medínu án leyfis forráðamanns síns skal honum skilað!…“ yrði fellt niður. Spámaðurinn sýndi þeim miskunn og varð við þessari beiðni þeirra. Þannig opnuðust verslunarleiðir Qurayshíta til Sýrlands. Og múslimarnir komu, sem laun fyrir þolinmæði sína, til Medínu, til Spámannsins.

Ó ÞÚ FEGURSTUR HINNA FÖGRU!

Ó þú fegurstur hinna fögru, þú brenndir mig með ást þinni!
Auga mitt sér ekkert, hugur minn er hverja stund hjá ímynd þinni!
Þú ert konungur (Qaba qawsayn), en ég uppreisnargjarn þræll,
Hvernig getur þessi ráðvillti sagt að hann vilji verða gestur þinn?
Með einu miskunnarríku augnaráði lífgaðir þú dauð hjörtu,
Ég leitaði skjóls í takmarkalausri miskunn þinni og knúði dyra hjá þér!
Þú ert uppspretta gæskunnar, þú ert haf læknisdómanna!
Veittu mér dropa af mildi; við kvöl minni á ég ekkert lyf!
Allir koma til Mekku, til Kaaba, Safa og Marwa,
En ég hef þín vegna farið yfir fjöll og hæðir!
Í nótt dreymdi mig að höfuð mitt snerti himininn,
Ég hélt að þjónarnir við dyr þínar stigju á hnakka mér!
Ó hazrat Jami, næturgali ástvinar míns!
Úr ljóðum þínum valdi ég og tók þessa línu:
Eins og kláðugir hundar með lafandi tungu
Kom ég, í von um örlítinn dropa, að hafi gæsku þinnar.
Mawlana Khalid al-Baghdadi (quddisa sirruh)

„Vér höfum vissulega veitt þér augljósan sigur“ Fath: 1

Boðsbréf Rasulullah

Sólin hefði ekki skinið á heiminn
hefði sú sál ekki komið,
ljós hefði ekki fallið á heiminn
hefði fæðingarstund hans ekki runnið upp.
Rósfagurt andlit hans hefði ekki mótast
úr kristal og gleði,
með nur sem speglast í hjörtunum,
hefði hann ekki íklæðst líkama.
Eyyübi