FRÁHVARFSHREYFINGARNAR

Á tuttugu og þriggja ára spámannstíð Spámannsins sall-Allahu alayhi wa sallam gerðist allur Arabíuskaginn múslimskur, og fjölmargir menn annars staðar frá komu hópum saman og gerðust múslimar. Þeir trúðu á Allahu Taala og fylgdu í hverju orði og hverju verki Spámanninum sem Hann hafði sent. Þegar Rasulullah andaðist voru á jörðinni meira en hundrað tuttugu og fjögur þúsund (samkvæmt annarri frásögn um hundrað og fimmtíu þúsund) Sahaba. Eftir kveðjuhajjið tóku nokkrir menn meðal Araba að gera tilkall til spámannsdóms. Fyrstur þeirra var Aswad al-Ansi af ættbálknum Banu Ans. Hans rétta nafn var Abhala ibn Ka’b. Með ýmsum brögðum blekkti hann margt fólk í Jemen. Íbúar Najran fylgdu honum einnig. Hann tók San’a og víkkaði hring fitnunnar. Þótt Rasulullah væri sjúkur lagði hann mikla áherslu á það tjón sem lygarar á borð við Aswad al-Ansi ollu. Spámanninum var kunngjört með opinberun að þessi lygari hefði verið drepinn. Daginn eftir flutti Rasulullah Sahaba þessi fagnaðartíðindi: „Í gærkvöldi var lygarinn Aswad al-Ansi drepinn af einum bræðra okkar.“

Eftir andlát Spámannsins hófust hópum saman hreyfingar irtidad (fráhvarfs frá trúnni) að undirlagi munafiqa, gyðinga og kristinna manna. Þessar hreyfingar urðu mjög umfangsmiklar. Við andlát Rasulullah kusu hinir dýrlegu Sahaba alayhimur-ridwan einum rómi Abu Bakr as-Siddiq radiy-Allahu anh kalífa. Hluti bedúína meðal Araba, sem virtust vera múslimar en höfðu enn ekki hlýnað til Íslams, notaði andlát Spámannsins sem tækifæri og neitaði að inna af hendi þær tilbeiðslur sem eru fard, einkum að greiða zakat. Þeir drápu þá af hinum dýrlegu Sahaba radiy-Allahu Taala anhum ajma’in sem komu til þeirra í embættiserindum, og féllu þeir sem shahidar. Þótt þeir væru múslimar sneru þeir baki við trú Íslams. Þeir urðu murtaddar (fráhvarfsmenn). Embættismennirnir í Jemen og víðar tóku að snúa aftur og færa ill tíðindi. Hættan af fráhvarfinu jókst skyndilega. Skelfing greip um sig alls staðar. Í samanburði við fjölda murtaddanna voru múslimar mjög fáir. Abu Bakr as-Siddiq radiy-Allahu anh lagði óhikað í að berjast við murtaddana. Um nóttina gerði hann harða útrás gegn óvininum sem bjóst til að ráðast á Medínu og barðist til morguns. Hann tvístraði þeim öllum. Hann steig á bak úlfalda sínum til að fara til orrustu við murtaddana sem fjær voru.

Hazrat Aisha sagði: „Á þeim dögum þegar Arabar gengu af trúnni dró faðir minn sverð sitt úr slíðrum og steig á bak úlfalda sínum. Þá kom hazrat Ali til hans, greip í taum úlfaldans og sagði: ‚Ó kalífi Rasuls! Hvert ætlar þú? Ég segi við þig það sem Rasulullah sagði við þig í orrustunni við Uhud. Þann dag sagði hann við þig: „Slíðraðu sverð þitt! Brenndu okkur ekki með dauða þínum!“ Wallahi, komi eitthvað fyrir þig munu múslimar aldrei finna reglu eftir þinn dag.‘“ Allir hinir dýrlegu Sahaba radiy-Allahu Taala anhum ajma’in tóku undir með hazrat Ali. Hazrat kalífinn sneri aftur til Medínu al-Munawwara. Hann sendi herflokka gegn murtaddunum. Fyrst hélt kalífinn gegn fjórum ættbálkum nálægt Medínu og fékk þá til hlýðni. Síðan sendi hann herflokka gegn ellefu ættbálkum. Af þeim gat herinn undir stjórn Ikrima ekki staðist fjörutíu þúsund manna her Musaylima í Yamama.

„Ó ástkæri Spámaður minn! Segðu við þá: Ef þið elskið Allah og viljið að Allah elski ykkur líka, þá fylgið mér! Allah elskar þá sem fylgja mér“ Al Imran: 31

Kalífinn sendi Khalid ibn Walid til liðs við þá. Khalid gersigraði Tulayha ibn Khuwaylid, Sajah bint Harith og Malik ibn Nuwayra og sneri aftur til Medínu. Hann vann einnig mikinn sigur í Yamama. Hann felldi tuttugu þúsund murtadda. Nærri tvö þúsund múslimar féllu sem shahidar. Amr ibn As leiddi einnig ættbálkinn Khuza’a til trúar (iman). Ala ibn Hadrami háði harðar orrustur í Bahrayn og tvístraði murtaddunum. Hudhayfa, Arfaja og Ikrima sameinuðust í Oman og Bahrayn og sigruðu murtaddana. Þeir felldu tíu þúsund murtadda. Kalífinn sendi Khalid ibn Walid til Íraks. Hann tók hundrað þúsund gullpeninga í jizya af Hira. Hann sigraði her Írans undir stjórn Hurmuz. Hann gersigraði þrjátíu þúsund manna her við Basra. Af óvinahernum sem kom til liðs við þá voru sjötíu þúsund vantrúarmenn drepnir. Síðan vann hann stórar borgir í ýmsum orrustum. Kalífinn safnaði her í Medínu og sendi Abu Ubayda til Sýrlands og Amr ibn As til Palestínu. Síðan sendi hann Yazid ibn Abi Sufyan til Sýrlands þeim til liðsinnis. Þá safnaði hann enn hermönnum og sendi hazrat Mu’awiya til liðs við Yazid bróður hans. Khalid ibn Walid sendi hann einnig frá Írak til Sýrlands. Khalid skildi hluta hersins eftir hjá Muthanna og kom til Sýrlands eftir margar orrustur og sigra. Herir Íslams sameinuðust og sigruðu mikinn býsanskan her við Ajnadayn. Síðan háðu fjörutíu og sex þúsund hermenn Íslams langar og afar harðar orrustur við tvö hundruð og fjörutíu þúsund manna her Heraklíusar við Yarmuk og báru sigur úr býtum. Meira en hundrað þúsund býsanskir hermenn voru felldir. Þrjú þúsund múslimar féllu sem shahidar. Í þessari orrustu börðust einnig konur Íslams. Yfirhershöfðinginn Khalid ibn Walid og deildarforinginn Ikrima sýndu undraverða hetjudáð. Allir þessir sigrar unnust fyrir hugrekki kalífans, snilli hans, góða stjórn og blessun. Uppreisnin og fráhvarfshreyfingarnar, sem við andlát Spámannsins höfðu breiðst um allan Arabíuskagann eins og eldur í sinu, voru bældar niður á jafnskömmum tíma og einu ári fyrir yfirburða einbeitni hazrat Abu Bakrs, óhagganlegan vilja hans og hnitmiðaðar ráðstafanir hans í hernum. Hazrat Umar radiy-Allahu anh vann mikið starf þegar her Usama var sendur til Sýrlands og við að afstýra óeirðum. Abdullah ibn Suhayl aftraði mörgum frá fráhvarfi með ræðum sínum. Abu Dujana vann einnig mikið gagn við að bæla niður atburðina. Nu’man ibn Muqarrin og Khalid ibn Sa’id tóku þátt í orrustunum við murtaddana og unnu mikla sigra. Þannig var komið í veg fyrir að fitna fráhvarfsins yxi, mikilli ógæfu var afstýrt og mikill fitnu-eldur, sem beindist að því að hagga einingu Íslams, var slökktur.

En sumir sem höfðu reynt að ganga af trúnni og skildu að þeir næðu ekki markmiðum sínum opinskátt tóku einnig þátt í fitnu-hreyfingum síðari tíma. Þeir ollu trúarlegum og pólitískum klofningi meðal múslima.

Í sögu Íslams var eftir þessa atburði farið að nota orðin „irtija (afturhvarf)“ og „murtaji (sá sem hverfur aftur)“ um það að hafna trúnni og ganga af henni. Hazrat Abu Bakr átti mikinn þátt í baráttunni við murtaddana. Hefði slíkur hæfileikamaður ekki verið til staðar hefði hættan breiðst út um alla Arabíu. Þess vegna sagði hazrat Aisha: „Þegar sál Rasulullah var tekin gengu Arabar af trúnni. Hræsnin (nifaq) blés út. Hefði það sem lagðist á föður minn lagst á fjöllin, hefði það vissulega molað þau mélinu smærra!“1

Hazrat Abu Hurayra sagði einnig: „Hefði Abu Bakr ekki verið, hefði umma Muhammads farist eftir andlát Muhammads alayhis-salam!“2 Og hann sagði: „Ég sver við Allah, þann sem enginn guð er til nema Hann: Hefði Abu Bakr ekki tekið kalífadæmið að sér hefði enginn verið eftir sem tilbæði hinn upphafna Allah!“ og hann endurtók þessi orð þrisvar.

Abu Raja’ al-Utaridi segir: „Þegar ég kom inn í Medínu sá ég að fólk hafði safnast saman og að maður nokkur kyssti höfuð annars manns og sagði: ‚Megi ég verða þér að lausnargjaldi! Wallahi, hefðir þú ekki verið hefðum við vissulega farist!‘ Ég spurði: ‚Hverjir eru sá sem kyssir og sá sem kysstur er?‘ Þeir svöruðu: ‚Umar kyssir höfuð Abu Bakrs vegna herfarar hans gegn murtaddunum!‘“3

Hazrat Aisha segir svo frá þessum dögum: Eftir andlát Rasulullah gengu margir arabískir ættbálkar af trúnni. Múslimar urðu ráðþrota eins og menn sem lenda í regni á dimmri nóttu. Á þeim tíma bjuggu flestir Mekkabúar sig jafnvel undir að snúa baki við Íslam. Hazrat Suhayl ibn Amr gekk fram að dyrum Kaaba og ávarpaði Mekkabúa. Hann flutti þeim áhrifamikla ræðu, eyddi efasemdum þeirra og kom í veg fyrir að þeir gengju af trúnni. Hann sagði við þá: „Ó Mekkabúar! Þið urðuð síðastir til að gerast múslimar. Verðið ekki fyrstir til að ganga af trúnni og snúa baki við Íslam! Wallahi, hinn upphafni Allah mun vissulega fullkomna þetta verk, eins og Rasul alayhis-salam sagði! Ég heyrði hann segja, þar sem hann stóð einn á þessum stað sem ég stend nú á: ‚Segið með mér La ilaha illallah, svo að Arabar gangi inn í trúna að ykkar fordæmi og þeir sem ekki eru Arabar greiði ykkur jizya! Wallahi, fjársjóðum kisra og keisarans verður varið á vegi Allahs!‘

Þið hafið séð að þeir sem gerðu gys eru orðnir innheimtumenn zakat og sadaqa. Wallahi, hitt mun einnig rætast! Wallahi, ég veit vel að meðan sólin rís og sest mun þessi trú standa. Látið ekki þessa menn meðal ykkar blekkja ykkur! Þeir vita líka það sem ég veit. En öfund þeirra í garð sona Hashims hefur innsiglað hjörtu þeirra. Ó menn! Ég er sá af Quraysh sem á flest farartæki á landi og sjó. Hlýðið amir ykkar og greiðið honum zakat ykkar. Haldist málstaður Íslams ekki allt til enda ábyrgist ég að endurgreiða ykkur zakat ykkar!“ Síðan grét hann. Þá róaðist fólkið.4

Þegar Suhayl ibn Amr hafði með áhrifamikilli ræðu sinni fengið Mekkabúa til að hverfa frá fráhvarfinu gat landstjóri Mekku, Attab ibn Asid, komið fram opinberlega.

„Hefði Abu Bakr ekki verið, hefði umma Muhammads farist eftir andlát Muhammads alayhis-salam!“ Abu Hurayra radiy-Allahu anh

Framhlið, það er qibla-hlið, hinna göfugu grafa ástkæra Spámannsins okkar (alayhis-salatu was-salam)
og hazrat Abu Bakrs og hazrat Umars (radiy-Allahu anhuma), sem af Sahaba hans voru múslimum
sem augasteinarnir tveir.

Suhayl ibn Amr var meðal fanganna í orrustunni við Badr. Hazrat Umar vildi að hann yrði tekinn af lífi. Þá hafði Spámaðurinn sagt við hazrat Umar: „Hvers vegna vilt þú drepa hann? Láttu hann vera; ef til vill leiðir Allah hann til stöðu sem þú munt líka kunna að meta. Þess er einnig vænst (vonast er til) að hann muni ávarpa fólkið!“ Það skildist að fagnaðartíðindin sem flutt voru með þessu hadith sharif voru þessi ræða, sem Suhayl ibn Amr radiy-Allahu anh flutti í stöðu sem gleðja mátti.5 Þegar hazrat Umar heyrði ræðu Suhayls minntist hann þess sem Spámaðurinn hafði sagt um hazrat Suhayl og gat ekki stillt sig um að segja, þótt Spámaðurinn væri ekki lengur meðal þeirra: „Ég ber vitni um að þú ert vissulega Rasulullah!“6

Ást þín er lækning við öllum meinum, ó Rasulallah,
hjá þér rætast allar óskir, ó Rasulallah.
Augu sem séð hafa nur þinn líta hvorki tungl né stjörnur,
af nur þínum fá nætur og dagar birtu sína, ó Rasulallah.
Af svita þínum springa rósir út, af orðum þínum hunang og sykur,
með þér hljóta sjúk hjörtu lækningu, ó Rasulallah.
Þú ert ástvinur konunganna, læknir harma og andvarpa,
árnaðarorð þín eru syndaranum gleði, ó Rasulallah.
Tungl og sól og sjö stjörnur lofa þig öll sem eitt,
önnur orð en þín eru villa, ó Rasulallah.
Iblís öfundar þig, sá heimski beitir svikum,
Idris er upphafinn af því að hann elskar þig, ó Rasulallah.
Ætíð er slegið á bumbur þér til heiðurs, sunna þín stendur á fimm tímum dagsins,
hver sem kemur að húsi þínu er boðinn velkominn, ó Rasulallah.
Þyrnirunnarnir klæddust silki, eyðimerkurnar urðu ilmandi,
kvölin sem fylgir þrautum þínum er tryggð, ó Rasulallah.
Yusuf frá Kanaan var seldur á laun fyrir lítið verð,
að sjá þig er mér þúsund lífa virði, ó Rasulallah.
Blessuð gröf þín er á jörðu, full af nur og nærð af nur,
en sál þín er augljós á himinhvolfunum, ó Rasulallah.
Heiðursskikkja þín er á Dawud, velgjörð þín á borði Khalils,
áminning þín í hendi Musa er stafurinn, ó Rasulallah.
Staður þinn er Kaaba og Zamzam, ætíð stöðugur og traustur,
Khidr gefur ummu þinni ætíð að drekka, ó Rasulallah.
Şeyyâd Hamza biður þennan konung að losna við andvörpin,
að lofa þig er gjöf frá Allah, ó Rasulallah.
Şeyyâd Hamza

„Ég ber vitni um að þú ert vissulega Rasulullah!“ Hazrat Umar radiy-Allahu anh

Jannat al-Baqi’ í Medínu al-Munawwara var grafreiturinn þar sem stóðu grafhýsi þúsunda hinna dýrlegu Sahaba radiy-Allahu anhum.