ბედრის ღაზვა

ჰაზრეთი რუყაიიეს გარდაცვალება

იმ დღეს ჩვენი საყვარელი შუამავლის ქალიშვილი, ჰაზრეთი რუყაიიე (რადიალლაჰუ ანჰა), გარდაიცვალა. მისი მეუღლე, ჰაზრეთი ოსმანი, დაკრძალვის ნამაზს უძღვა. ამ მწუხარების შემდეგ მოსულმა გამარჯვების ამბავმა მათ ცოტათი შვება მოჰგვარა.

ჩვენმა შუამავალმა (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) საჰაბეებთან ერთად მადლობა შესწირა უზენაეს ალლაჰს, რომელმაც მას ბედრში გამარჯვება უბოძა, მადლიერების სეჯდე აღასრულა და შემდეგ ტყვეებით მედინეი მუნევვერესკენ დაიძრა.

აბდულლაჰ ბინ რევაჰამ და ზეიდ ბინ ჰარისემ, რომლებმაც ადრე სასიხარულო ამბავი მოიტანეს, უამბეს, რა მოხდა ბედრის ბრძოლაში და ვინ დაეცა შეჰიდად. ბავშვებმა, ქალებმა და მედინაში დარჩენილმა დავალებულებმა გამარჯვებით ძალიან გაიხარეს. ჩვენს შუამავალს შესახვედრად გამოეგებნენ. შეჰიდებს შორის ჰარისე ბინ სურაყაც იყო. ჰაზრეთი ჰარისეს დედამ, რებიმ, შეიტყო, რომ მის შვილს, აუზიდან წყალს რომ სვამდა, მტრის ისარი მოხვდა და შეჰიდად დაეცა. ჩვენმა დედამ, რებიმ, ეს ამბავი რომ გაიგო, თქვა: „სანამ შუამავალი (ალეიჰისსელამ) არ მოვა, შვილზე არ ვიტირებ. როცა მედინას თავისი ბედნიერი მობრძანებით პატივს დასდებს, ვკითხავ. თუ ჩემი შვილი სამოთხეშია, სულაც არ ვიტირებ. ხოლო თუ ჯოჯოხეთშია, თვალებიდან ცრემლის ნაცვლად სისხლს დავღვრი.“

როცა ჩვენი საყვარელი შუამავალი თავის დალოცვილ, დიდებულ საჰაბეებთან ერთად მედინაში მობრძანდა, რები მის წინაშე წარსდგა და თქვა: „მამაჩემიც და დედაჩემიც შენ გენაცვალოს, ალლაჰის შუამავალო! იცი, როგორ მიყვარს ჩემი შვილი, ჰარისე. შეჰიდად დაეცა და სამოთხეში შევიდა? თუ ასეა, მოვითმენ. თუ არა და, თვალებიდან სისხლის ცრემლებს დავღვრი.“ უკეთილშობილესმა ჰაბიბმა ასეთი სასიხარულო ამბით ანუგეშა: „უმმუ ჰარისე! შენი შვილი ერთ კი არა, რამდენიმე სამოთხეშია. მისი ადგილი ფირდევსია.“ ამაზე რებიმ თქვა: „ახლა შვილზე აღარ ვიტირებ.“ სამყაროს სულთანმა წყლით სავსე ჭურჭელი მოითხოვა. მოწყალედ თავისი დალოცვილი ხელი წყალში ჩაყო და ამოიღო. ეს წყალი ჰაზრეთი ჰარისეს დედასა და დას დაალევინა. ამასთან, ამ წყლით თავი და სახე დაუსველა. იმ დღიდან რებისა და მისი ქალიშვილის სახეები სხივით (ნურით) ძალიან ნათელი იყო. მათი სიცოცხლეც ძალიან ხანგრძლივი იყო. სამყაროს მასწავლებელმა (ალეიჰი ეფდალუს-სალავათ) მედინაში მოყვანილი სამოცდაათი ტყვე საჰაბეებს შორის გაანაწილა და ბრძანა, რომ მათ კარგად მოპყრობოდნენ. ტყვეების ბედის შესახებ უზენაესი ალლაჰისგან ჯერ ვაჰიი არ მოსულიყო. ალლაჰის შუამავალმა საჰაბეებს ეთათბირა და გადაწყვიტა, რომ ტყვეები გამოსასყიდით (ფიდიით) გაეთავისუფლებინა.

გამოსასყიდის ოდენობა თითოეული ტყვის ქონების მიხედვით განისაზღვრა. მათ, ვისაც ფული არ ჰქონდა, მაგრამ კითხვა-წერა იცოდნენ, მედინაში ათი უწიგნური ადამიანისთვის კითხვა-წერა უნდა ესწავლებინათ და შემდეგ შეეძლოთ მექქაში წასვლა. ჩვენმა შუამავალმა ტყვეებს შორის მყოფ თავის ბიძას, აბბასს, უთხრა: „აბბას! გადაიხადე გამოსასყიდი შენი თავის, შენი ძმისშვილის, უყაილ (აყილ) ბინ ები ტალიბისა და ნევფელ ბინ ჰარისისთვის. შენ ხომ მდიდარი ხარ.“ ჰაზრეთი აბბასმა თქვა: „ალლაჰის შუამავალო! მე მუსლიმი ვარ. ყურაიშელებმა ბედრში ძალით წამომიყვანეს.“ ალლაჰის შუამავალმა ბრძანა: „შენი ისლამი უზენაესმა ალლაჰმა იცის. თუ მართალს ამბობ, უზენაესი ალლაჰი ამისთვის უეჭველად მოგცემს საზღაურს. მაგრამ გარეგნულად ჩვენ წინააღმდეგ ხარ. ამიტომ შენი გამოსასყიდი უნდა გადაიხადო.“ როცა აბბასმა თქვა: „ალლაჰის შუამავალო! ჩემგან ნადავლად აღებული 800 დირჰემის გარდა სხვა ქონება არ მაქვს“, ჩვენმა შუამავალმა ბრძანა: „აბბას! იმ ოქროზე რატომ არაფერს ამბობ?“ მან იკითხა: „რომელ ოქროზე?“ ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა ბრძანა: „იმ ოქროზე, რომელიც მექქიდან გამოსვლის დღეს შენს ცოლს, ჰარისის ქალიშვილს, უმმულ-ფადლს მიეცი! როცა აძლევდი, თქვენთან არავინ იყო. უმმულ-ფადლს უთხარი: ‚არ ვიცი, ამ ლაშქრობაში რა შემემთხვევა. თუ რამე უბედურება დამატყდა და ვერ დავბრუნდი, ამდენი შენია, ამდენი – ფადლისთვის, ამდენი – აბდულლაჰისთვის, ამდენი – უბეიდულლაჰისთვის, ამდენი – ყუსემისთვის.‘“ ჰაზრეთი აბბასი გაოცდა და თქვა: „ვფიცავ, როცა ეს ოქრო ცოლს მივეცი, ჩვენთან არავინ იყო. საიდან იცით?“ როცა ჩვენმა შუამავალმა ბრძანა: „ეს უზენაესმა ალლაჰმა მაუწყა“, აბბასმა თქვა: „ვმოწმობ, რომ შენ უზენაესი ალლაჰის შუამავალი ხარ და მართალს ამბობ“, და რწმენის მოწმობა (ქელიმეი შეჰადეთი) წარმოთქვა.26 როცა ჰაზრეთი აბბასი გამუსლიმდა, ჩვენმა შუამავალმა მას მექქაში დავალება მისცა: უბრძანა, იქ მუსლიმები დაეცვა და ისლამის მტრების შესახებ ამბები ეცნობებინა.

„ვფიცავ ჩემს უფალს, რომელმაც ჭეშმარიტ შუამავლად წარმომგზავნა, ჩემს ნათქვამს თქვენ მათზე (კერპთაყვანისმცემელთა გვამებზე) უკეთ არ ისმენთ. მაგრამ მათ პასუხის გაცემა არ შეუძლიათ“ ჰადისი შერიფი

ბედრის ბრძოლაში დამარცხებულ ყურაიშელებს შეუთვალეს, რომ ტყვეების გამოსყიდვა გამოსასყიდით შეეძლოთ. მაგრამ ნადრ ბინ ჰარისს, რომელმაც ჰიჯრეთამდე შუამავალთა ბატონს ბევრი ტანჯვა და წვალება მიაყენა, თავი მოჰკვეთეს. მოკლეს საზიზღარი უყბე ბინ ები მუ’აიტიც, რომელმაც ისეთი უბედური თავხედობა გამოიჩინა, რომ ქააბასთან ნამაზის შემსრულებელ შუამავალს (ალეიჰისსელამ) დალოცვილ ზურგზე აქლემის შიგნეული დაადო. როცა ისლამის ამ გაბოროტებული მტრის თავი სხეულს მოსცილდა, ალლაჰის შუამავალმა უზენაეს ალლაჰს მადლობა შესწირა. მასთან მივიდა და ბრძანა: „ალლაჰს ვფიცავ, უზენაესი ალლაჰის, მისი შუამავლისა და წმინდა ყურანის უარმყოფელთა და მისი შუამავლის ერთი გასაჭირიდან მეორეში ჩამგდებთა შორის ისეთი ცუდი არავინ ვიცი, როგორიც შენ იყავი.“

ტყვეები საჰაბეებთან (ალეიჰიმურრიდვან) იმყოფებოდნენ, ვიდრე მათი ხალხი არ გამოისყიდდა. ყველა საჰაბე ტყვეებს ძალიან კარგად ეპყრობოდა და საკვებს უყოფდა.

ტყვეებს შორის იყო მუს’აბ ბინ უმეირის ძმა, ებუ აზიზი. ის ჰყვებოდა: „მეც ერთი მედინელი მუსლიმის სახლში ტყვედ ვიყავი. ძალიან კარგად მექცეოდნენ: დილით და საღამოს საჭმელად რა პურიც ჰქონდათ, მე მაძლევდნენ, თავად კი მხოლოდ ფინიკის ჭამა უწევდათ. თუ რომელიმე მათგანს პურის ნატეხი ერგებოდა, პირდაპირ მე მომიტანდა. მრცხვენოდა და პურს მომტანს ვუბრუნებდი. ის კი პურს ისევ მე მიბრუნებდა.“

ტყვეთაგან ერთმა ყურაიშელმა, სახელად იეზიდმა, ასევე უამბო: „როცა მუსლიმები ბედრიდან მედინაში მიდიოდნენ, ჩვენ, ტყვეები, საჯდომ პირუტყვზე დაგვსვეს, თავად კი ფეხით მიდიოდნენ.“

ტყვეებს შორის იყო ჰატიჯეს (რადიალლაჰუ ანჰა) დის შვილი და ჩვენი შუამავლის სიძე, ებულ-ას ბინ რები. ებულ-ასი მექქელ ვაჭართაგან ერთ-ერთი იყო და დიდი ქონება ჰქონდა. სანდოობითა და პატიოსნებით იყო ცნობილი. როცა მექქიდან ტყვეების გამოსასყიდს აგზავნიდნენ, ჰაზრეთი ზეინებმა გამოსასყიდის შესავსებად ის ყელსაბამიც გაგზავნა, რომელიც დედამ ქორწილზე აჩუქა. როცა გამოსასყიდი მოვიდა, ჩვენმა შუამავალმა (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ყელსაბამი იცნო და თქვა: „ჩემო საჰაბეებო, თუ საჭიროდ ჩათვლით, ჩემს ქალიშვილს, ზეინებს, მისი ტყვე მისივე გამოსასყიდთან ერთად გაუგზავნეთ.“ საჰაბეები დათანხმდნენ. ებულ-ასს ნება დართეს, თავისი ქონებით მექქაში წასულიყო, იმ პირობით, რომ ზეინებს მედინაში გაგზავნიდა. ებულ-ასმა ზეინები და მისი თანმხლებნი თავის ძმასთან, ქინანესთან ერთად გაისტუმრა. ეს რომ შეიტყვეს, კერპთაყვანისმცემლები განრისხდნენ და თავიანთი რამდენიმე კაცი გაგზავნეს მათ კვალდაკვალ. ზი ტუვაში დაეწივნენ. როცა ჰებარ იბნულ-ესვედმა შუბი ისროლა, აქლემი დაფრთხა და ჰაზრეთი ზეინები მიწაზე ჩამოაგდო. ქინანემ ისრები წინ დაყარა და თქვა, ვინც ზეინებს ხელს ახლებს, ისრით მოვკლავო. ზეინები მექქიდან გაიყვანა და გაჩერების ადგილამდე მიიყვანა. ჰაზრეთი ზეინები მიღებული ჭრილობებისგან დაავადდა. ფეხმძიმედ იყო; მედინაში რომ ჩავიდა, მუცელი მოეშალა. შუამავალმა (ალეიჰისსელამ) ეს რომ გაიგო, ძალიან დამწუხრდა.

ის, რომ კერპთაყვანისმცემლები ბედრში დამარცხდნენ და სასოწარკვეთილნი გაიქცნენ ბრძოლის ველიდან, მექქაში დიდი არეულობის მიზეზი გახდა. მოხდა ის, რასაც არ ელოდნენ და რაც აზრადაც არ მოსვლიათ. ამბის პირველი მომტანის სიტყვებს არც ებუ ლეჰებმა დაუჯერა და არც სხვა კერპთაყვანისმცემლებმა. როცა ბრძოლის ველიდან გაქცეული ებუ სუფიანი მექქაში მივიდა, მაშინვე დაიბარეს. ებუ ლეჰებმა ჰკითხა: „ძმისშვილო! აბა, მოყევი, როგორ მოხდა?“ ებუ სუფიანი იქვე სადღაც დაჯდა. ბევრი ფეხზე მდგომი უსმენდა. ებუ სუფიანმა უამბო:

„ნურაფერს მკითხავ; როცა მუსლიმებს შევეჯახეთ, თითქოს ხელ-ფეხი შეკრული გვქონდა. რაც უნდოდათ, იმას გვიკეთებდნენ: ზოგი ჩვენგანი დახოცეს, ზოგი დაატყვევეს. ვფიცავ, ჩვენებთაგან არავის არაფერს ვუსაყვედურებ და არავის ვადანაშაულებ, რადგან მაშინ ცასა და მიწას შორის თეთრებში ჩაცმულ, ნაცრისფერ ცხენებზე ამხედრებულ ადამიანებს შევხვდით. მათგან ვერაფერს მოიგერიებდი, ვერავინ დაუდგებოდა წინ!“

იქ იყო აბბასის მონა, ჰაზრეთი ებუ რაფი’ც, რომელიც ისლამის პირველ დღეებში გამუსლიმდა, მაგრამ კერპთაყვანისმცემელთა ბოროტების შიშით თავის ისლამს არ ამჟღავნებდა. ჩუმად მსმენელმა ებუ რაფი’მ სიხარულისგან ყველაფერი დაივიწყა და წამოიძახა: „ალლაჰს ვფიცავ, ისინი ანგელოზები იყვნენ!“

ებუ ლეჰებმა მას ძლიერად გაულაწუნა, ასწია და მიწაზე დაანარცხა. შემდეგ დიდხანს სცემა. მაშინ იქ მყოფმა ჰაზრეთი აბბასის ცოლმა, უმმულ-ფადლმა, ვეღარ მოითმინა, რადგან ისიც უკვე გამუსლიმებული იყო. ოთახის ერთ-ერთი ბოძი აიღო, თქვა: „იმიტომ თვლი სუსტად, რომ ახლობელი არავინ ჰყავს, ხომ?“ – და ებუ ლეჰებს ძლიერად დაჰკრა. ებუ ლეჰებს თავი გაუსკდა. სისხლიანი, დამცირებული, შერცხვენილი და გაწბილებული შებრუნდა და წავიდა. შვიდი დღის შემდეგ უზენაესმა ალლაჰმა მას ავადმყოფობა მოუვლინა, რომელსაც „შავი წყლული“ ჰქვია. ამ სენით მოკვდა. შვილებმა ის ორი თუ სამი ღამე დაუმარხავი დატოვეს. ბოლოს აყროლდა. ებუ ლეჰებს შეყრილ სენს ყველა ჭირივით გაურბოდა და ეზიზღებოდა. ამაზე ერთმა ყურაიშელმა ებუ ლეჰების შვილებს უთხრა: „ვაი თქვენს ბრალს, არ გრცხვენიათ? მამა სახლში მანამდე დატოვეთ, ვიდრე არ აყროლდა. ერთი სადმე მიწას მიაბარეთ და მოაშორეთ.“ შვილებმა ამ კაცს უპასუხეს: „მისი სენის გვეშინია!“ ამჯერად იმ კაცმა უთხრა: „თქვენ წადით, მეც მოვალ, დაგეხმარებით.“ შემდეგ სამივე შეიკრიბა. წაიღეს და ერთ განმარტოებულ ადგილას დატოვეს. ქვებს ესროდნენ, ვიდრე მთლიანად არ დაფარეს. ასე შევიდა ებუ ლეჰები თავის სამყოფელში, სადაც სამუდამოდ დარჩება სასჯელსა და ცეცხლში – თავის ბნელ საფლავში, ჯოჯოხეთის ორმოში.

ბედრში დატყვევებულ ყურაიშელებს შორის იყო ველიდ ბინ ველიდიც. ის აბდულლაჰ ბინ ჯაჰშმა დაატყვევა. ველიდის ძმები, ჰიშამი და ჰალიდ ბინ ველიდი, რომელიც მაშინ ჯერ კიდევ არ იყო მუსლიმი, მედინაში მოვიდნენ. აბდულლაჰ ბინ ჯაჰშს არ სურდა მისი გათავისუფლება, ვიდრე ფიდიეთუნ-ნეჯათს, ანუ განთავისუფლების გამოსასყიდს, არ გადაიხდიდნენ. ძმებიდან ჰალიდი დათანხმდა, მაგრამ ჰიშამმა, მამით ძმამ, სხვა დედისგან, არ მიიღო. ალლაჰის შუამავალმა შესთავაზა, რომ მამის იარაღი და აღჭურვილობა მიეცათ. ამაზე ჰიშამი დათანხმდა, ჰალიდმა კი უარი თქვა. ბოლოს მაინც შეთანხმდნენ მამის ხმალზე, ჯავშანსა და ჩაჩქანზე, რომელთა ღირებულება ასი დინარი იყო. როცა ველიდი ტყვეობიდან გაათავისუფლეს, მექქის გზას დაადგნენ. მაგრამ ველიდი მექქის გზაზე, ზულ-ჰულეიფეში, მედინიდან ოთხი მილის მანძილზე, მათ გამოეყო, ჩვენს შუამავალთან მივიდა, რწმენა მიიღო და დიდებულ საჰაბეთაგან ერთ-ერთი გახდა. გამუსლიმებიდან რაღაც ხნის შემდეგ მექქაში, ძმებთან წავიდა. მაშინ ჰალიდ ბინ ველიდმა ჰკითხა: „თუ მუსლიმობა გინდოდა, გამოსასყიდის გადახდამდე რატომ არ გამუსლიმდი? შენ გამო მამის ნაქონი დავკარგეთ. ასე რატომ მოიქეცი?“ – და ველიდმა უპასუხა: „მეშინოდა, ყურაიშელებს არ ეთქვათ: ‚ტყვეობას ვერ გაუძლო და ამიტომ წავიდა მუჰამმედთან (ალეიჰისსელამ).‘“

„აბბას! შენი ისლამი უზენაესმა ალლაჰმა იცის. თუ მართალს ამბობ, უზენაესი ალლაჰი ამისთვის უეჭველად მოგცემს საზღაურს. მაგრამ გარეგნულად ჩვენ წინააღმდეგ ხარ. ამიტომ შენი გამოსასყიდი უნდა გადაიხადო“ ჰადისი შერიფი

ამ პასუხით ძალიან განრისხებულმა ძმებმა ის მაჰზუმიანთაგან რამდენიმე მუსლიმთან – იიაშ ბინ ები რებიასა და სელემე ბინ ჰიშამთან (რადიალლაჰუ ანჰუმა) – ერთად დააპატიმრეს. ველიდ ბინ ველიდი (რადიალლაჰუ ანჰ) რწმენის მიღების გამო წლების განმავლობაში ციხეში იწვა. ბევრი უსამართლობა და წამება გამოიარა ისლამის გაბოროტებულ მტერთაგან ერთ-ერთის, ბიძამისის, ჰიშამისა და კერპთაყვანისმცემელი ნათესავებისგან. უკეთილშობილესი შუამავალი (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) კერპთაყვანისმცემლების მიერ დაჩაგრული იიაშ ბინ ები რებიასთვის, სელემე ბინ ჰიშამისა და ველიდისთვის ასე ევედრებოდა: „ჩემო ალლაჰო! იხსენი ველიდ ბინ ველიდი, სელემე ბინ ჰიშამი, იიაშ ბინ ები რებია და სხვა მორწმუნეები, რომლებიც (ურწმუნოთა ხელში მომწყვდეულნი) სუსტნი ჩანან (და უმწეონი). ჩემო ალლაჰო, მუდარი (ყურაიშელები) კიდევ უფრო მკაცრად შეავიწროე (ძალიან მძიმედ). ეს წლები (მათთვის) იუსუფის წლებივით აქციე.“

ალლაჰის შუამავლის ვედრების ბარაქით ჰაზრეთი ველიდმა შემთხვევა იხელთა და იმ ადგილიდან, სადაც შეკრული იყო, გაიქცა. მედინეი მუნევვერეში მივიდა და ჩვენს საყვარელ შუამავალს შეხვდა. როცა ჰაბიბულლაჰმა იიაშ ბინ ები რებიასა და სელემე ბინ ჰიშამის მდგომარეობა იკითხა, ველიდმა აუწყა, რომ მათ ფეხები ერთმანეთზე ჰქონდათ გადაბმული და მძიმე წამებასა და ტანჯვაში იკლაკნებოდნენ.

სამყაროს სულთანი მათ მდგომარეობაზე ძალიან დამწუხრდა და მათი გადარჩენის გზას ეძებდა. როცა იკითხა, ვის შეეძლო მათი გადარჩენა, ველიდმა, თუმცა წლების განმავლობაში ტანჯვაში იყო, დიდი სიმამაცითა და სიყვარულით უპასუხა: „ალლაჰის შუამავალო! მე გადავარჩენ და შენთან მოვიყვან.“ კვლავ მექქაში მივიდა და, როცა ერთ ქალს უთვალთვალა, რომელიც მათ საჭმელს უტანდა, შეიტყო, სად იყვნენ წამებული მუსლიმები. ორივე ერთ უსახურავო შენობაში ჰყავდათ გამოკეტილი. ველიდი ღამით, სიკვდილისთვის მზადმყოფი, დიდი სიმამაცით კედელზე ჩაეშვა და მეგობრებთან მივიდა. ეს ორი უდანაშაულო, რომელთა ერთადერთი დანაშაული რწმენის მიღება იყო, კერპთაყვანისმცემლებს ერთ ქვაზე მიებათ და არაბეთის უდაბნოს მწველ მზეზე ყოველგვარ უსამართლობას აყენებდნენ. ველიდმა ეს თავისი დალოცვილი ძმები გადაარჩინა და თავის აქლემზე შესვა. თავად კი ფეხით, ფეხშიშველი გაემართა მედინეი მუნევვერესკენ, რომ რაც შეიძლება მალე მისულიყო ასე ძლიერ საყვარელ ალლაჰის შუამავალთან. მას უდაბნოს სიცხე კი არ სწვავდა, არამედ სამყაროთა ბატონთან შეხვედრის ლტოლვა.

მედინაში მშიერი, მწყურვალი და ფეხშიშველი სამ დღეში მივიდა. თითები ქვებისგან სულ დაფლეთილი ჰქონდა. სისხლში მოსვრილი ველიდ ბინ ველიდი თავის ასე ძლიერ საყვარელ ჰაბიბულლაჰს შეხვდა.

ბედრის გამარჯვებამ მუსლიმები დიდი სიხარულით აავსო. კერპთაყვანისმცემლები კი დიდ მწუხარებასა და სასოწარკვეთილებაში ჩავარდნენ. როცა ეთიოპიის მეფემ, ნეჯაშიმაც, გაიგო, რომ ალლაჰის შუამავალმა გაიმარჯვა, მაშინვე თავის ქვეყანაში მყოფ საჰაბეებთან მივიდა და ასეთი სასიხარულო ამბით გაახარა: „ქება-დიდება უზენაეს ალლაჰს, რომელმაც თავის შუამავალს ბედრში გამარჯვება მიანიჭა და ძლევა უბოძა.“

ბედრის ღაზვის შემდგომი ამბები

ჩვენი საყვარელი შუამავალი (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) მედინაში ებრძოდა იუდეველებს, აბდულლაჰ ბინ უბეიის მსგავს მუნაფიყებს, რომლებიც თავს მუსლიმებად ასაღებდნენ, და კერპთაყვანისმცემლებსაც. ამასთან, მედინის გარეთ მცხოვრებ კერპთაყვანისმცემელ ტომებს ისლამისკენ მოუწოდებდა და ცდილობდა, რომ ისინი ისლამით პატივდებულიყვნენ. ყარყარის, ბენი ყაინუყას, სევიყის, ღატფანის, ბაჰრანის… ღაზვები ყველა ბედრის ბრძოლის შემდეგ მოხდა.

ჰიჯრეთის მეორე წელს მომხდარი ზოგიერთი ამბავი

იმ წელს მოვიდა ბრძანება, რომ ზექათი ფარძია, რომ უნდა გაიცეს სადაყათულ-ფითრი, შესრულდეს ბაირამის ნამაზები და შეიწიროს სამსხვერპლო ცხოველები. ალლაჰის შუამავალმა თავისი ქალიშვილი, უმმუ გულსუმი, ჰაზრეთი ოსმანს მიათხოვა. ჩვენმა შუამავალმა ცოლად შეირთო ჰაზრეთი ომერის ქალიშვილი ჰაფსა და ზეინებ ბინთ ჰუზეიმე (რადიალლაჰუ ანჰუმა). დაიბადა ჰაზრეთი ალის ვაჟი, ჰაზრეთი ჰასანი.

ჰაზრეთი აიშესთან ქორწინება

ჩვენი შუამავალი ჰაზრეთი აიშეს ჯერ კიდევ მექქაში დაენიშნა, მაგრამ ქორწილი ჯერ არ შემდგარიყო. ერთ დღეს ჰაზრეთი ებუ ბექირმა სამყაროს ბატონს ჰკითხა: „ალლაჰის შუამავალო! რა გიშლის ხელს, რომ შენს მეუღლესთან ქორწილი გადაიხადო?“ ალლაჰის შუამავალმა ბრძანა: „მეჰრი.“ ჰაზრეთი ებუ ბექირმა ალლაჰის შუამავალს მეჰრის (საქორწინო საჩუქრის) ფული გაუგზავნა.27

ამის შემდეგ ჩვენი დედის, ჰაზრეთი აიშეს ქორწილი შედგა. ჩვენი შუამავალი მაშინ ორმოცდათხუთმეტი წლისა იყო.28 ჩვენი დედა, ჰაზრეთი აიშე, ძალიან გონებამახვილი და ნიჭიერი იყო და მოვლენებს ადგილზევე ლექსად გამოხატავდა. რაც ისწავლა და დაიმახსოვრა, არასოდეს ავიწყდებოდა. ძალიან ბრძენი, გამჭრიახი, სწავლული, ლიტერატურულად განათლებული, უბიწო და პატიოსანი იყო. რადგან ძალიან ძლიერი მეხსიერება ჰქონდა, საჰაბეები ბევრ რამეს ეკითხებოდნენ და მისგან სწავლობდნენ. ის წმინდა აიათით შეიქო.

ყარყარათულ-ქუდრის ღაზვა

მოვიდა ამბავი, რომ ბენი სულეიმისა და ღატფანის ერთი ჯგუფი ყარყარაში შეიკრიბა. მაშინ ჩვენი შუამავალი ორას მუჰაჯირთან და ენსართან ერთად მედინიდან გაემართა. მედინაში მოადგილედ ჰაზრეთი იბნი უმმუ მექთუმი დარჩა. თეთრი დროშა ჰაზრეთი ალის ეჭირა. იმ ადგილას მივიდნენ, მაგრამ ვერავინ იპოვეს: კერპთაყვანისმცემლებმა ისლამის ჯარის მოახლოების ამბავი რომ შეიტყვეს, იქაურობა მიატოვეს. როცა ველზე მიიწევდნენ, ერთ მეაქლემეს გადაეყარნენ. ბენი სულეიმისა და ღატფანელების ადგილსამყოფელი ჰკითხეს. მეაქლემემ თქვა: „ხუთი დღით დამიქირავეს, რომ მათი პირუტყვი მეძოვებინა. ახლა არ ვიცი, სად არიან.“ ნადავლად ხუთასი აქლემი აიღეს. მწყემსი იესარიც დაატყვევეს. როცა ყარყარათულ-ქუდრის ველზე სამი ღამე გაათიეს, აქლემები გარეკეს და მედინისკენ დაიძრნენ. ჩვენმა შუამავალმა დირარად წოდებულ ადგილას აქლემების მეხუთედი გამოყო, დანარჩენი კი გაანაწილა. თითოეულს ორ-ორი აქლემი ერგო. მეორე დღეს, დილის (სუბჰის) ნამაზს რომ ასრულებდნენ, დაინახეს, რომ ის მეაქლემე, იესარი, მათთან ერთად ასრულებდა ნამაზს. ჩვენმა შუამავალმა ეს მონა გაათავისუფლა. შემდეგ მშვიდობით დაბრუნდნენ მედინაში.

„ალლაჰს ვფიცავ, უზენაესი ალლაჰის, მისი შუამავლისა და წმინდა ყურანის უარმყოფელთა და მისი შუამავლის ერთი გასაჭირიდან მეორეში ჩამგდებთა შორის ისეთი ცუდი არავინ ვიცი, როგორიც შენ (უყბე ბინ ები მუ’აიტ) იყავი“ ჰადისი შერიფი

ყოველი სული, ლტოლვის ცეცხლში დამწვარი, სხივად (ნურად) იქცევა;
გული, სიყვარულის ტკივილით დანგრეული, ხელახლა შენდება.

ბენი ყაინუყას ღაზვა

ერთ დღეს ბენი ყაინუყას იუდეველებს ერთი მუსლიმი ქალის დაცინვა მოუნდათ. ეს რომ დაინახა, ერთ-ერთმა საჰაბემ მაშინვე იშიშვლა ხმალი და ის იუდეველი მოკლა. იუდეველები კი შეიკრიბნენ და ის დალოცვილი საჰაბე მოკლეს; ის შეჰიდად დაეცა. მომხდარი ჩვენს შუამავალს აცნობეს. უკეთილშობილესმა შუამავალმა ისინი ყაინუყას ბაზარში შეკრიბა და ბრძანა: „იუდეველთა საზოგადოებავ! გეშინოდეთ, რომ ისეთი სასჯელი არ დაგატყდეთ, როგორიც უზენაესმა ალლაჰმა ყურაიშელებს მიუსაჯა, და ისლამი მიიღეთ. კარგად იცით, რომ მე უზენაესი ალლაჰის მიერ წარმოგზავნილი შუამავალი ვარ. ეს, ისევე როგორც უზენაესი ალლაჰის აღთქმა თქვენთან, თქვენს წიგნში წაგიკითხავთ…“

„ქება-დიდება უზენაეს ალლაჰს, რომელმაც თავის შუამავალს ბედრში გამარჯვება მიანიჭა და ძლევა უბოძა“ ნეჯაში ასჰამე (რაჰმეთულლაჰი ალეიჰ)

ბენი ყაინუყას ღაზვა

ამ წყალობის მიუხედავად, შეთანხმების დამრღვევმა იუდეველებმა სამყაროთა სულთანს გამოწვევა შეუთვალეს: „მუჰამმედ! ნუ მოგატყუებს ის, რომ ომში გამოუცდელი ხალხი დაამარცხე! ვფიცავთ, ჩვენ მეომრები ვართ! მხოლოდ მაშინ, როცა ჩვენთან ბრძოლას დაიწყებ, მიხვდები, როგორი გმირები ვართ!…“ ასე საჯაროდ აჩვენეს, რომ წინა შეთანხმება დაარღვიეს და ბრძოლაში იწვევდნენ. ამაზე ჯებრაილმა (ალეიჰისსელამ) ვაჰიი მოიტანა, რომელშიც შინაარსით ნაბრძანები იყო: „(ჩემო ჰაბიბო!) თუ რომელიმე ხალხისგან, რომელმაც (შენთან) შეთანხმება დადო, ღალატის (შეთანხმების საწინააღმდეგო ქმედების) გეშინია, (ომის დაწყებამდე) სიმართლისა და სამართლიანობის მიხედვით აშკარად აცნობე, რომ მათი შეთანხმება გააუქმე. ჭეშმარიტად, უზენაეს ალლაჰს არ უყვარს მოღალატეები.“29

სხვა წმინდა აიათში შინაარსით ნაბრძანებია: „ჩემო შუამავალო! უთხარი იმ იუდეველებს, რომლებიც ურწმუნოები არიან: უეჭველად ძლეულნი იქნებით და ჯოჯოხეთში თავმოყრილნი და შერეკილნი; ჯოჯოხეთი კი საზარელი სამყოფელია!“30

უკეთილშობილესმა ჰაბიბმა მაშინვე, შევვალის თვის შუა რიცხვებში, შაბათს, ჯარი შეკრიბა და იმ ციხე-სიმაგრისკენ გაემართა, სადაც ყაინუყას იუდეველები იყვნენ. თეთრი დროშა ჰაზრეთი ჰამზას ეჭირა, მედინაში კი მოადგილედ ებუ ლუბაბე დარჩა.31

დალოცვილმა ჯარმა ყაინუყას ციხე-სიმაგრეს ალყა შემოარტყა. იუდეველებმა, რომლებიც ამბობდნენ: „რა მებრძოლი გმირები ვართ!…“, არათუ წინააღმდეგობა არ გაუწიეს, არამედ თავიანთი ციხე-სიმაგრიდან ერთი ისრის სროლაც ვერ გაბედეს. ალლაჰის შუამავალმა შესასვლელები და გასასვლელები მეთვალყურეობის ქვეშ აიყვანა. ვერავინ გამოდიოდა. ეს მდგომარეობა თხუთმეტ დღეს გაგრძელდა.32

იუდეველები შეშინდნენ და დანებდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ თითოეული მათგანი სიკვდილს იმსახურებდა, ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა, სამყაროთა მოწყალებად წარმოგზავნილმა, შეიწყალა და ყაინუყას იუდეველებს დამასკოში წასვლის ნება დართო. არავის მიეცა იმ მხარეში დარჩენის ნება. ასე განდევნეს ისინი მედინის მიწიდან.33 ბენი ყაინუყამ სამშობლო მიატოვა. მათი ქონება და იარაღი მუსლიმების ნადავლი გახდა.

სევიყის ღაზვა

როცა ბედრის ბრძოლიდან გაქცეული ებუ სუფიანი მექქაში მივიდა, აღთქმა დადო, რომ, სანამ მუჰამმედზე (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) შურს არ იძიებდა, „თავს ზეთს არ წაისვამდა და ცოლებს არ მიეკარებოდა“. ჰიჯრეთის მეორე წელს, ზილჰიჯჯეს თვის მეხუთე დღეს, კვირას, აღთქმის შესასრულებლად ორასი მხედრით მედინისკენ დაიძრა. ერთ ღამეს მედინაში ერთი კაცის სახლთან მივიდა და ჩვენი შუამავლის ამბავი გამოჰკითხა. იმ კაცმა მას ყურადღება არ მიაქცია.

კარიც კი არ გაუღო. ებუ სუფიანი იქიდან წავიდა და სელლამ იბნი მიშქემთან სტუმრად დაბინავდა. მეორე დღეს იქიდან დაიძრა და არიზად წოდებულ მხარეში მივიდა. იქ ენსართაგან მა’ბედ იბნი ამრუშს და მის მსახურს გადაეყარა და სამუშაოს დროს მოკლა; ისინი შეჰიდად დაეცნენ. ფინიკის ერთი ბაღი ცეცხლს მისცა, თქვა: „ფიცი შევასრულე“ – და იქიდან წავიდა.

როცა ეს ამბავი ჩვენს შუამავალს (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) აცნობეს, მედინაში მოადგილედ ებუ ლუბაბე დატოვა და ორასი კაცით ებუ სუფიანის დასადევნად გაემართა.

„უეჭველად ძლეულნი იქნებით და ჯოჯოხეთში თავმოყრილნი და შერეკილნი; ჯოჯოხეთი კი საზარელი სამყოფელია!“ ალი იმრან: 12

ეს რომ შეიტყვეს, კერპთაყვანისმცემლები გაიქცნენ. თავის გადასარჩენად იქ დატოვეს თავიანთი ტვირთი და მარცვლეულის საკვების ერთი სახეობა, რომელსაც „სევიყს“ უწოდებენ, მის მოსამზადებლად მოტანილ ქვაბებთან ერთად, და გაიქცნენ. მუსლიმებმა ეს იპოვეს და ნადავლად აიღეს. ამიტომ ამ ღაზვას სევიყის ღაზვა ეწოდება.

ჰაზრეთი ალისა და ჰაზრეთი ფატიმას ქორწინება

ჰიჯრეთის მეორე წელი იყო. სამყაროს სიამაყის (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ქალიშვილი, ჰაზრეთი ფატიმა, თხუთმეტი წლისა გახდა.

ერთ დღეს ჰაზრეთი ფატიმა რაღაც საქმეზე უკეთილშობილეს შუამავალთან მივიდა. ალლაჰის შუამავალმა შენიშნა, რომ მისი ქალიშვილი გასათხოვარი გამხდარიყო. იმ დღიდან ჩვენს დედას, ფატიმა ზეჰრას, ბევრი სთხოვდა ხელს. შუამავალი (ალეიჰისსელამ) მათ ყურადღებას არ აქცევდა და ამბობდა: „მისი საქმე უზენაესი ალლაჰის ბრძანებაზეა დამოკიდებული.“

ერთ დღეს ებუ ბექირი, ომერი და სა’დ ბინ მუ’აზი მეჩეთში ისხდნენ და საუბრობდნენ: „ჰაზრეთი ფატიმას ხელი ყველამ სთხოვა, ჰაზრეთი ალის გარდა. არავინ მიიღეს.“ ჰაზრეთი სიდდიყმა თქვა: „ვფიქრობ, ის ალის ხვდება წილად. მოდით, მოვინახულოთ და ეს საკითხი წამოვჭრათ. თუ სიღარიბეს მოიმიზეზებს, დავეხმარებით.“ სა’დმა თქვა: „ებუ ბექირ! შენ მუდამ სიკეთეს აკეთებ. ადექი, ჩვენც გამოგყვებით.“ სამივე მეჩეთიდან გამოვიდა და ჰაზრეთი ალის სანახავად წავიდა. ჰაზრეთი ალის აქლემი წაეყვანა და ერთ-ერთი ენსარის ფინიკის ბაღის მოსარწყავად წასულიყო. როცა ისინი დაინახა, მიესალმა და ამბავი ჰკითხა. ჰაზრეთი ებუ ბექირმა ჰკითხა: „ალი! შენ ყოველ კეთილ საქმეში პირველი ხარ და უკეთილშობილეს შუამავალთან ისეთი ხარისხი გაქვს, როგორიც არავის მისცემია. ჰაზრეთი ფატიმას ხელი ყველამ სთხოვა. არავინ მიიღეს. ვფიქრობთ, ის შენ გხვდება წილად. რატომ არ სცდი ბედს?“

ეს რომ მოისმინა, ჰაზრეთი ალის დალოცვილი თვალები ცრემლით აევსო და თქვა: „ებუ ბექირ! გული ამინთე. ჩემზე მეტად მას არავინ ესწრაფვის. მაგრამ ჩემი სიღარიბე მიშლის ხელს.“ ჰაზრეთი ებუ ბექირმა თქვა: „ასე ნუ ამბობ. უზენაესი ალლაჰისა და მისი შუამავლის წინაშე ეს ქვეყანა არაფერია. სიღარიბე ამაში დაბრკოლება ვერ იქნება. წადი და ხელი სთხოვე.“

ჰაზრეთი ალი ჰყვება: „ალლაჰის შუამავალთან რიდითა და მორცხვობით შევედი. მთელი თავისი დიდებულებითა და ღირსებით იჯდა. მის წინ დავჯექი, მაგრამ ლაპარაკი ვერ შევძელი. ალლაჰის შუამავალმა მკითხა: ‚რისთვის მოხვედი, რამე საჭიროება ხომ არ გაქვს?‘ ვდუმდი. როცა ბრძანა: ‚ალბათ ფატიმას ხელის სათხოვნელად მოხვედი‘, ძლივს ვთქვი: ‚დიახ.‘ (ჩვენმა შუამავალმა ჰაზრეთი ფატიმას აცნობა, რომ ჰაზრეთი ალი მის ხელს ითხოვდა. ის დადუმდა.) ჩვენმა შუამავალმა მკითხა: ‚ფატიმასთვის მეჰრად მისაცემი რა გაქვს?‘ ვუთხარი: ‚მისთვის მისაცემი არაფერი მაქვს, ალლაჰის შუამავალო.‘

კიდევ მკითხა: ‚ჰუტამის ჯავშანი, რომელიც გაჩუქე, სად არის, რა იქნა?‘ როცა ვუთხარი: ‚ჩემთანაა‘, ბრძანა: ‚გაყიდე და ფული მომიტანე. მეჰრად ეს საკმარისია.‘“34 სხვა გადმოცემით, როცა ალლაჰის შუამავალმა ჰაზრეთი ალის ჰკითხა: „რა გაქვს?“, მან უპასუხა: „ცხენი და ჯავშანი მაქვს“, ალლაჰის შუამავალმა კი ბრძანა: „ცხენი დაგჭირდება, ჯავშანი კი გაყიდე.“ სხვა გადმოცემით კი ბრძანა: „ალი, წადი და სახლი იქირავე.“

ჰაზრეთი ალი ქორწილამდე ჩვენს შუამავალთან ერთად ცხოვრობდა. ჩვენი შუამავლის ბრძანებით მესჯიდი ნებევის ახლოს, ჰაზრეთი აიშეს ოთახის პირდაპირ მდებარე ჰარისე ბინ ნუ’მანის სახლი იქირავა. თავისი ჯავშანი ბაზარში გაგზავნა. ჰაზრეთი ოსმანმა (რადიალლაჰუ თეალა ანჰ), როცა ბაზარს ათვალიერებდა, ჰაზრეთი ალის ჯავშანი იცნო. დალალს დაუძახა და უთხრა: „ამ ჯავშანში პატრონი რამდენს ითხოვს?“ დალალმა უთხრა: „ოთხას დირჰემს ითხოვს.“ ოსმანმა (რადიალლაჰუ ანჰ) თქვა: „მოდი, ფული აიღე.“ შემდეგ თავის სახლში წავიდა. დალალს ჯავშანი გამოართვა და ფული გადაუხადა. თქვა: „ეს ჯავშანი მის გარდა სხვას არ შეჰფერის. ეს ფულიც ქორწილზე დახარჯოს. და ჩვენი ბოდიში მიიღოს.“ ოთხასი დირჰემი მისცა, ზემოდან ჯავშანი დადო და საჩუქრად ჰაზრეთი ალის გაუგზავნა. როცა ჰაზრეთი ალი ჯავშნითა და დირჰემებით ჩვენს შუამავალთან მივიდა, ჩვენმა შუამავალმა ჰაზრეთი ოსმანისთვის ბევრი სიკეთე ივედრა და ბრძანა: „ოსმანი სამოთხეში ჩემი მეგობარია.“ შემდეგ ბილალ ჰაბეშს დაუძახა, ფულის ნაწილი მისცა და უბრძანა: „ეს ფული აიღე და ბაზარში წადი! ცოტა ვარდის წყალი იყიდე, დარჩენილი ფულით კი თაფლი, და ერთ სუფთა ჭურჭელში, მეჩეთის ერთ კუთხეში, წყალში აურიეთ. თაფლის შერბეთი მოამზადეთ, რომ ქორწინების (ნიქაჰის) დადების შემდეგ დავლიოთ. აქ მყოფი ჩემი საჰაბეები ენსართა და მუჰაჯირთაგან მეჩეთში მოიწვიე და ხალხს აუწყე, რომ ფატიმასა და ალის ნიქაჰი იდება.“

ბილალ ჰაბეში გავიდა და ხალხს აუწყა, რომ ჰაზრეთი ალისა და ჰაზრეთი ფატიმას ნიქაჰი იდებოდა. საჰაბეები მესჯიდი ნებევიში მოვიდნენ და შიგნითაც და გარეთაც აავსეს. მაშინ ჩვენი შუამავალი ადგა და ეს ჰუტბე წარმოთქვა: „ყოველგვარი ქება-დიდება და მადლობა სამყაროთა უფალს ეკუთვნის. ის არის, ვისაც ბოძებული სიკეთეებისთვის აქებენ, ვისაც თავისი უსასრულო ძალისა და ძლიერებისთვის ეთაყვანებიან, ვისი სასჯელისა და ანგარიშსწორებისაც ეშინიათ, ვისი განჩინება და ბრძანებაც მოქმედებს დედამიწაზეც და ცაშიც. ის არის, ვინც თავისი ძლიერებით ქმნილებები გააჩინა, თავისი სამართლიანი განჩინებებით ისინი ერთმანეთისგან გამიჯნა და ადამიანებს რჯულით (ისლამით) და შუამავლით, მუჰამმედით (ალეიჰისსელამ), პატივი დასდო… უზენაესმა ალლაჰმა მიბრძანა, რომ ჩემი ქალიშვილი, ფატიმა, ალი ბინ ები ტალიბს მივათხოვო. ახლა თქვენ მოწმეებად გაგიხდით: მე (უზენაესი ალლაჰის ბრძანებით) ვერცხლის 400 მისხლის მეჰრით ფატიმა ალი ბინ ები ტალიბს მივათხოვე. ჩემმა უფალმა შეაერთოს ისინი და ეს მათთვის დალოცვილი გახადოს. მათი შთამომავლობა სპეტაკი, წყალობის გასაღები, სიბრძნის მადანი და მუჰამმედის უმმეთისთვის სანდო გახადოს.

ეს არის ის, რაც მეთქმოდა. ჩემი უფლისგან ჩემთვისაც და თქვენთვისაც პატიებას ვითხოვ.“

ჰაზრეთი ალიც ადგა და ეს მოკლე ჰუტბე წარმოთქვა: „…სალავათსა და სალამს ვუძღვნი მუჰამმედს (ალეიჰისსელამ), რომლის წინაშეც ვიმყოფებით და რომელმაც თავისი დალოცვილი ქალიშვილი, ფატიმა, ვერცხლის 400 მისხლის მეჰრით ცოლად მომცა. რჯულის ძმებო! უეჭველად მოისმინეთ, რაც ჩვენმა შუამავალმა ბრძანა, და მოწმენი გახდით. მეც ამის მოწმე ვარ და კმაყოფილი ვარ. ზუსტად ასე ვიღებ. უზენაესი ალლაჰი ყველა ჩვენგანის სიტყვების მოწმეა და ყველა ჩვენგანის მფარველია.“35

„ოსმანი სამოთხეში ჩემი მეგობარია“ ჰადისი შერიფი

როცა ქორწინების დადება დასრულდა, ჩვენმა შუამავალმა ახალი ფინიკის მოტანა ბრძანა და თქვა: „აბა, ამ ფინიკიდან აიღეთ და მიირთვით.“ ყველამ აიღო და ჭამა. შემდეგ ჰაზრეთი ბილალმა თაფლის შერბეთი დაარიგა, დალიეს და ყველა საჰაბემ ასე ივედრა: „ბარაქალლაჰუ ფიქუმა ვე ალეიქუმა ვე ჯემეა შემლექუმა.“ როცა ნიქაჰი დაიდო, ფატიმა (რადიალლაჰუ ანჰა) თხუთმეტი წლისა იყო, ალი (რადიალლაჰუ ანჰ) კი – ოცდახუთისა.

ქორწინების დადების შემდეგ ჰაზრეთი ფატიმა ტიროდა. ჩვენი შუამავალი მასთან მივიდა და უთხრა: „ფატიმა! რა მოგივიდა, რატომ ტირი? ვფიცავ უზენაეს ალლაჰს, რომ შენი მთხოვნელებიდან ყველაზე სწავლულს, სიმშვიდითა და გონიერებით ყველაზე აღმატებულს და ყველაზე პირველად გამუსლიმებულს მიგათხოვე.“ ჰაზრეთი ფატიმამ თქვა: „მამიკო! ყოველი გასათხოვარი ქალიშვილის მეჰრი ოქროთი და ვერცხლით ფასდება და განისაზღვრება. ჩემი მეჰრიც ასე რომ განისაზღვროს, რა განსხვავება იქნება შენსა და სხვებს შორის? განკითხვის დღეს, ცოდვილ მორწმუნეთაგან რამდენსაც გაუწევ შეფაათს, მე მათი ქალებისთვის მსურს შეფაათის გაწევა. ეს არის ჩემი სურვილი.“

როცა უზენაესმა ალლაჰმა აუწყა, რომ ჰაზრეთი ფატიმას ეს სურვილი მიღებული იყო, ალლაჰის შუამავალმა ბრძანა: „ფატიმა, აჩვენე, რომ შუამავლის შვილი ხარ!“

ჰაზრეთი ალიმ თქვა: „იმ ამბების შემდეგ რამდენიმე თვე გავიდა. შეკრებებზე ამის შესახებ სიტყვაც არ დაძრულა. მე კი მორცხვობის გამო პირის გაღება ვერ შევძელი. მაგრამ ალლაჰის შუამავალი, როცა ხანდახან მარტო მნახავდა, მეუბნებოდა: ‚რა კარგი ქალია შენი მეუღლე! გაიხარე, ის სამყაროს ქალთა შორის პირველია.‘“

იმ დღეებში ჰაზრეთი ალის ძმამ, ჰაზრეთი უყაილმა, თქვა: „ალი! ამ ქორწინებამ გაგვახარა. მაგრამ ჩემი სურვილია, რომ ეს ორი ბედნიერი ერთად იყოს“, ჰაზრეთი ალიმ კი თქვა: „მეც ეს მსურს, მაგრამ მრცხვენია.“ ჰაზრეთი უყაილმა ჰაზრეთი ალის ხელი მოჰკიდა და, როცა ჩვენი შუამავლის სახლთან მივიდნენ, ალლაჰის შუამავლის მხევალს, უმმუ ეიმენს შეხვდნენ. საქმის ვითარება უამბეს. უმმუ ეიმენმა თქვა: „ამისთვის თქვენი მოსვლა საჭირო არ არის. ჩვენ სპეტაკ მეუღლეებს (ეზვაჯი ტაჰირათს) მოვეთათბირებით და შეგატყობინებთ, რადგან ამ საქმეში ქალების სიტყვა ისმინება.“

უმმუ ეიმენმა ეს ალლაჰის შუამავლის მეუღლეებს უამბო. მაშინ სხვა სპეტაკი მეუღლეებიც ჰაზრეთი აიშეს სახლში შეიკრიბნენ. ჰაზრეთი ჰატიჯე გაიხსენეს და თქვეს: „ის რომ ცოცხალი ყოფილიყო, არანაირი საზრუნავი არ გვექნებოდა.“ ალლაჰის შუამავალი ატირდა და ბრძანა: „ჰატიჯესნაირი ქალი სად არის? როცა ხალხი ცრუდ მრაცხდა, მან დამადასტურა და მთელი თავისი ქონება ჩემს გზაზე დახარჯა. ისლამის რჯულს დიდად დაეხმარა. სანამ ცოცხალი იყო, უზენაესმა ალლაჰმა მიბრძანა: ‚ჰატიჯეს ახარე: სამოთხეში მისთვის ზურმუხტის სასახლეა აშენებული.‘“ ალლაჰის შუამავლის მეუღლეებმა მას ჰაზრეთი ალის სურვილი მოახსენეს. მაშინ ალლაჰის შუამავალმა უმმუ ეიმენს უბრძანა, ჰაზრეთი ალისთვის დაეძახა. როცა ალი მოვიდა, შეკრებაზე მყოფი ქალები ადგნენ და წავიდნენ. ჰაზრეთი ალი თავდახრილი დაჯდა. ალლაჰის შუამავალმა ჰკითხა: „შენი მეუღლე გინდა, ალი?“

ალიმ (რადიალლაჰუ ანჰ) თქვა: „დიახ, ალლაჰის შუამავალო! მამაჩემიც და დედაჩემიც შენ გენაცვალოს.“ უკეთილშობილესმა შუამავალმა ესმა ბინთ უმეისს უთხრა: „წადი და ფატიმას სახლი მოამზადე.“ ესმა იმ სახლში წავიდა, სადაც ფატიმა პატარძლად უნდა შესულიყო. ერთი ლეიბი ახალი ტყავისგან გააკეთა, ერთი – დაკერებული ტყავისგან, ერთიც – ჩალის ფარდაგისგან, და პალმის ბოჭკოთი გატენა. ალლაჰის შუამავალი ღამის (იშა) ნამაზის შემდეგ ფატიმას სახლში მივიდა და მომზადებული დაათვალიერა.

ჩვენმა შუამავალმა ბრძანა, რომ ჰაზრეთი ალის მოტანილი ფულის ორი მესამედით საჭმელი, სამკაულები და სურნელოვანი ნივთები ეყიდათ, ერთი მესამედით კი – ტანსაცმელი, და საოჯახო ნივთები შეავსებინა. ჰაზრეთი ფატიმას მზითევსა და საოჯახო ნივთებს შორის იყო: ესმა ბინთ უმეისის მიერ მომზადებული სამი ლეიბი, ერთი ფოჩებიანი ხალიჩა, პალმის ბოჭკოთი გატენილი ერთი ბალიში, ორი ხელის წისქვილი, ერთი წყლის ტიკი, ერთი თიხის წყლის დოქი, ერთი ტყავის წყლის თასი, ერთი პირსახოცი, ერთი ქვედაბოლო, ერთი გამოყვანილი ცხვრის ტყავი, ერთი გაცვეთილი, ბეწვგაცვენილი ჭრელი იემენური ხალიჩა, პალმის ფოთლებისგან მოწნული ერთი საწოლი, იემენური ნახელავი ორი ჭრელი კაბა და ერთი ხავერდის საბანი. შემდეგ ალლაჰის შუამავალმა ჰაზრეთი ალის ცოტა ფული მისცა და უთხრა, ფინიკი და ერბო ეყიდა. რაც შემდეგ მოხდა, ჰაზრეთი ალი ასე ჰყვებოდა:

„ხუთ დირჰემად ფინიკი ვიყიდე, ოთხად – ერბო. ალლაჰის შუამავალს წინ დავუდე. ტყავის სუფრა მოითხოვა. თავისი დალოცვილი ხელით ფინიკი, ფქვილი, ერბო და მაწონი აურია, ერთგვარი საჭმელი მოამზადა და ბრძანა: ‚ალი! წადი და ვისაც იპოვი, მოიყვანე.‘ გარეთ გავედი, ბევრი ხალხი დავინახე, ყველა მოვიწვიე, შევედი და ვუთხარი: ‚ალლაჰის შუამავალო! ხალხი ბევრია.‘

სამყაროთა ბატონმა, სამყაროს სიამაყემ, ბრძანა: ‚ათ-ათად შემოიყვანე, საჭმელი ჭამონ.‘ მეც ასე მოვიქეცი. დაითვალეს: შვიდასმა კაცმა და ქალმა ჭამა და გაძღა.“

როცა ჰაზრეთი ალისა და ფატიმას ქორწილის ნადიმი (ველიმე) შეჭამეს, უმმუ ეიმენის გადმოცემით, ჩვენმა შუამავალმა ჰაზრეთი ალის უთხრა: „ალი, ჩემი ქალიშვილი, ფატიმა, პატარძლად მოვიდა თქვენს სახლში. მეც საღამოს (მაღრიბის) ნამაზის შემდეგ მოვალ და ვედრებას აღვავლენ. დამელოდეთ.“

როცა ჰაზრეთი ალი შინ მივიდა, ერთ კუთხეში დაჯდა. ჰაზრეთი ფატიმაც სახლის მეორე კუთხეში დაჯდა. შემდეგ ალლაჰის შუამავალი მოვიდა და კარზე დააკაკუნა. კარი უმმუ ეიმენმა გააღო.

ალლაჰის შუამავალმა იკითხა: „ჩემი ძმა აქ არის?“ უმმუ ეიმენმა თქვა: „მამაჩემიც და დედაჩემიც თქვენ გენაცვალოთ, ალლაჰის შუამავალო! ვინ არის თქვენი ძმა?“ როცა ალლაჰის შუამავალმა ბრძანა: „ეს ალი ბინ ები ტალიბია“, უმმუ ეიმენმა იკითხა: „თქვენი ქალიშვილი თქვენს ძმას მიათხოვეთ?“ ალლაჰის შუამავალმა ბრძანა: „დიახ.“ ალლაჰის შუამავლის სიტყვებიდან „ჩემი ძმა აქ არის?“ უმმუ ეიმენმა იფიქრა, რომ ნიქაჰი დაშვებული არ იქნებოდა. ალლაჰის შუამავალმა კი სიტყვით „დიახ“ მიანიშნა, რომ ქორწინების დაბრკოლება ერთი დედისგან დაბადებაა.

შემდეგ ალლაჰის შუამავალმა უმმუ ეიმენს ჰკითხა: „ესმა ბინთ უმეისიც აქ არის?“ როცა უპასუხა: „დიახ“, ბრძანა: „მაშ, ალლაჰის შუამავლის ქალიშვილის სამსახურად მოსულა.“ როცა უმმუ ეიმენმა თქვა: „დიახ“, ასე ივედრა მისთვის: „სიკეთეს ეწიოს.“

„ფატიმა! რა მოგივიდა, რატომ ტირი? ვფიცავ უზენაეს ალლაჰს, რომ შენი მთხოვნელებიდან ყველაზე სწავლულს, სიმშვიდითა და გონიერებით ყველაზე აღმატებულს და ყველაზე პირველად გამუსლიმებულს მიგათხოვე“ ჰადისი შერიფი

შემდეგ წყლით სავსე ჭურჭლის მოტანა ბრძანა. დალოცვილი ხელები დაიბანა. წყალში ცოტა მუშკი ჩააწვეთა. შემდეგ ჰაზრეთი ფატიმას დაუძახა. ჰაზრეთი ფატიმა მორცხვობისგან თავის კაბას დაჰყურებდა. ალლაჰის შუამავალმა ცოტა წყალი აიღო, ფატიმას მკერდს, თავსა და ზურგს ასხურა და ივედრა: „ალლაჰუმმე ინნი უიზუჰა ბიქე ვე ზურრიიეთეჰა მინეშ-შეიტანირ-რაჯიმ“ (ჩემო უფალო, მას და მის შთამომავლობას შენ შეგაფარებ რაჯიმის, ანუ წყეული ეშმაკის ბოროტებისგან). შემდეგ იგივე გაუკეთა ჰაზრეთი ალისაც და ივედრა: „ალლაჰუმმე ბარიქ ფიჰიმა ვე ბარიქ ალეიჰიმა ვე ბარიქ ლეჰუმა ფი ნესლიჰიმა.“ სურა იჰლასი და მუავვიზეთეინი წაიკითხა და ბრძანა: „უზენაესი ალლაჰის სახელითა და ბარაქით შედი შენს მეუღლესთან.“ შემდეგ თავისი დალოცვილი ხელებით კარის ორივე ფრთას მოჰკიდა ხელი, ბარაქა ივედრა და წავიდა.36

ჰაზრეთი ალიმ თქვა: „ჩვენი ქორწილიდან ოთხი დღის შემდეგ ალლაჰის შუამავალი ჩვენს სახლს ეწვია. გულის მომგები და სიბრძნით სავსე სიტყვებით დაგვარიგა და ბრძანა: ‚ალი! წყალი მოიტანე!‘ ავდექი და წყალი მოვიტანე. ერთი წმინდა აიათი წაიკითხა და ბრძანა: ‚ამ წყლიდან ცოტა დალიე. ცოტა დარჩეს.‘ მეც ასე მოვიქეცი. დარჩენილი წყალი თავსა და მკერდზე მასხურა. კვლავ ბრძანა: ‚წყალი მოიტანე.‘ ისევ წყალი მოვიტანე. რაც მე გამიკეთა, ფატიმასაც იგივე გაუკეთა. შემდეგ გარეთ გამგზავნა.“

როცა ალი გავიდა, ალლაჰის შუამავალმა ქალიშვილს ჰაზრეთი ალის შესახებ ჰკითხა. ფატიმამ თქვა: „მამიკო, ყველა სრულყოფილი თვისება აქვს. მაგრამ ზოგიერთი ყურაიშელი ქალი მეუბნება: ‚შენი ქმარი ღარიბია‘“, ალლაჰის შუამავალმა კი ბრძანა: „შვილო! არც მამაშენია ღარიბი და არც შენი ქმარი. დედამიწისა და ზეცის ყველა საგანძური და განძი შემომთავაზეს. არ მივიღე. მივიღე ის, რაც უზენაეს ალლაჰთან მიღებულია. ჩემო გოგონა! ის რომ იცოდე, რაც მე ვიცი, ეს ქვეყანა შენს თვალში საძულველი და მდაბალი იქნებოდა. ვფიცავ უზენაეს ალლაჰს, შენი ქმარი საჰაბეთა შორის პირველია. ისლამშიც დიდია და ცოდნით ყველაზე ღრმა. შვილო! უზენაესმა ალლაჰმა ეჰლი ბეითიდან ორი აირჩია. ერთი მამაშენია, მეორე – შენი ქმარი. არასოდეს აუჯანყდე და მის ბრძანებას არ შეეწინააღმდეგო.“

სამყაროს სიამაყემ (ალეიჰი ეფდალუს-სალავათ), როცა ქალიშვილს დაარიგა, ჰაზრეთი ალის დაუძახა. ფატიმა ამ სიტყვებით ჩააბარა: „ალი! ფატიმას გულს გაუფრთხილდი. ის ჩემი ნაწილია. კმაყოფილი ამყოფე. თუ მას დაამწუხრებ, მე დამამწუხრებ.“ ორივე უზენაეს ალლაჰს მიაბარა. შემდეგ, როცა წასასვლელად ადგა, ჰაზრეთი ფატიმამ თქვა: „ალლაჰის შუამავალო! სახლის საქმეებს მე შევასრულებ, სახლის გარეთა საქმეებს კი – ალი. თუ ერთ მოახლეს მაჩუქებთ, ზოგიერთ საქმეში დამეხმარება. გამახარებთ.“ ალლაჰის შუამავალმა ბრძანა: „ფატიმა! მსახურზე უკეთესი რამ გაჩუქო, თუ მსახური გაჩუქო?“

ჩვენმა დედამ, ჰაზრეთი ფატიმამ, თქვა: „მსახურზე უკეთესი რამ მაჩუქე.“ მაშინ ალლაჰის შუამავალმა ბრძანა: „ყოველდღე, როცა დასაძინებლად წვები, ოცდაცამეტჯერ თქვი ‚სუბჰანალლაჰ‘, ოცდაცამეტჯერ ‚ელჰამდულილლაჰ‘, ოცდაცამეტჯერ ‚ალლაჰუ ექბერ‘ და ერთხელ ‚ლა ილაჰე ილლალლაჰუ ვაჰდეჰუ ლა შერიქე ლეჰ, ლეჰულ-მულქუ ვე ლეჰულ-ჰამდუ ვე ჰუვე ალა ქულლი შეიინ ყადირ‘. ეს სულ ასი სიტყვაა. განკითხვის დღეს ათას ჰასანათს (სიკეთეს) იპოვი. მიზანზე შენი სიკეთეები მძიმე იქნება.“ შემდეგ ჩვენი შუამავალი ქალიშვილის სახლიდან გამოვიდა და თავის დალოცვილ სახლში წავიდა.

ქა’ბ ბინ ეშრეფის მოკვლა

ბედრის გამარჯვებით შიში ჩაუვარდა გულში იუდეველებსა და მედინის კერპთაყვანისმცემლებს, რომლებიც კერპებს ეთაყვანებოდნენ. ზოგი იუდეველი ჭკუაზე მოვიდა და თქვა: „ეს უეჭველად ის კაცია, რომლის თვისებებიც ჩვენს წიგნებში წაგვიკითხავს. ახლა მისთვის წინააღმდეგობის გაწევა აღარ შეიძლება, რადგან ის ყოველთვის გაიმარჯვებს“, და გამუსლიმდნენ. ზოგმა კი თქვა: „მუჰამმედი ომში გამოუცდელ ყურაიშელებს ებრძოდა. ამიტომ გაიმარჯვა. ჩვენ რომ გვებრძოლოს, ვაჩვენებდით, როგორ იმართება ომი და როგორ მოიპოვება გამარჯვება.“

ერთი იუდეველი, სახელად ქა’ბ ბინ ეშრეფი, როცა გაიგო, რომ ისლამის ჯარმა ბედრში გაიმარჯვა, მუსლიმების სიძულვილით მექქაში წავიდა. იქაური კერპთაყვანისმცემლები შეკრიბა, მედინაზე თავდასხმისკენ მოსაწოდებლად ლექსებს უკითხავდა, აქეზებდა და აღელვებდა. მათ შეუთანხმდა, რომ ჩვენი შუამავლის წინააღმდეგ იბრძოლებდნენ. მეტიც, ჩვენი საყვარელი შუამავლის მკვლელობაც მოამზადა. უზენაესმა ალლაჰმა ეს ალლაჰის შუამავალს აუწყა და შინაარსით ბრძანა: „ესენი არიან, ვინც უზენაესმა ალლაჰმა დაწყევლა (თავისი წყალობისგან განდევნა)…“37

ამაზე უკეთილშობილესმა შუამავალმა თავის დიდებულ საჰაბეებს უთხრა: „ვინ მოკლავს ქა’ბ ბინ ეშრეფს? რადგან ის უზენაეს ალლაჰსა და მის შუამავალს შეურაცხყოფდა.“

მუჰამმედ ბინ მესლემემ იკითხა: „ალლაჰის შუამავალო! გსურს, რომ მე მოვკლა?“ ალლაჰის შუამავალმა ბრძანა: „დიახ, მსურს.“ მუჰამმედ ბინ მესლემე ამაზე რამდენიმე დღე ფიქრობდა და გეგმებს აწყობდა. თავის მეგობრებთან – ებუ ნაილესთან, აბბად ბინ ბიშრთან, ჰარის ბინ ევსთან და ებუ აბს ბინ ჯებრთან – მივიდა და საქმე გაუმხილა. ყველა დათანხმდა და თქვეს: „ერთად მოვკლავთ.“ ერთად მივიდნენ ჩვენს შუამავალთან და უთხრეს: „ალლაჰის შუამავალო! თუ ნებას დაგვრთავთ, მასთან საუბრისას შეგვიძლია თქვენზე ზოგიერთი ისეთი სიტყვა ვთქვათ, რომელიც ქა’ბს მოეწონება?“ ჩვენმა შუამავალმა ნება დართო, ეთქვათ, რაც სურდათ.

მაშინ მუჰამმედ ბინ მესლემე მეგობრებთან ერთად ქა’ბ ბინ ეშრეფთან მივიდა. უთხრა: „ეს მუჰამმედი ჩვენგან მოწყალებას (სადაყას) ითხოვდა. ბევრი გადასახადი დაგვაკისრა. ამიტომ შენთან რაღაცის სასესხებლად მოვედი.“ ქა’ბმა გაიხარა, რადგან ეგონა, მუჰამმედ ბინ მესლემე მისნაირად ფიქრობსო, და თქვა: „კიდევ უფრო მოგბეზრდებათ.“ მუჰამმედ ბინ მესლემემ თქვა: „რაკი ერთხელ გავყევით, კვლავაც გავყვებით. ვნახოთ, როგორი იქნება დასასრული. ახლა ცოტა ფინიკი გვასესხე.“ ქა’ბმა თქვა: „კარგი, მოგცემთ, მაგრამ რამე უნდა მომცეთ გირაოდ!“ მუჰამმედ ბინ მესლემემ და მასთან მყოფებმა უთხრეს: „რა გინდა?“ როცა ქა’ბმა თქვა: „გირაოდ თქვენი ცოლები მინდა“, არ დათანხმდნენ. ქა’ბმა თქვა: „მაშინ შვილები მომეცით გირაოდ.“ უთხრეს: „ვერც მათ მოგცემთ გირაოდ. რომელიმე მათგანზე იტყოდნენ: ‚ერთი-ორი აქლემის ფინიკის ტვირთში გირაოდ მისცეს‘, და ეს ჩვენთვის დაუვიწყარი სირცხვილი იქნებოდა. შენ კი იარაღსა და ჯავშნებს მოგცემთ გირაოდ.“ ქა’ბმა ეს წინადადება მიიღო. ისიც უთხრა, როდის მისულიყვნენ.38

„ალი! ფატიმას გულს გაუფრთხილდი. ის ჩემი ნაწილია. კმაყოფილი ამყოფე. თუ მას დაამწუხრებ, მე დამამწუხრებ“ ჰადისი შერიფი

ერთ ღამეს მუჰამმედ ბინ მესლემე ქა’ბთან მივიდა. მასთან ებუ ნაილეც იყო. ქა’ბმა ისინი ციხე-სიმაგრეში დაიბარა და თავად ჩამოვიდა მათ შესახვედრად. ქა’ბის ცოლმა უთხრა: „ამ დროს სად მიდიხარ?“ ქა’ბმა თქვა: „მუჰამმედ ბინ მესლემე და ჩემი ძმა ებუ ნაილე მოვიდნენ.“ ცოლმა თქვა: „ეს ხმა, რომელიც მესმის, სულაც არ მომწონს. თითქოს სისხლი წვეთავს მისგან.“ ქა’ბმა თქვა: „ეს არაფერია, ეს მუჰამმედ ბინ მესლემე და ჩემი ძუძუმტე ძმა ებუ ნაილეა. კარგი ბიჭია. ღამით ხმლებით ბრძოლაზეც რომ დაეძახათ, უყოყმანოდ მივიდოდა. ასეთია ის.“ მუჰამმედ ბინ მესლემემ ციხე-სიმაგრეში თან ორი, ერთი გადმოცემით კი სამი კაცი წაიყვანა. ესენი იყვნენ ებუ აბს ბინ ჯებრი, ჰარის ბინ ევსი და აბბად ბინ ბიშრი.39 ჰაზრეთი მუჰამმედ ბინ მესლემემ მეგობრებს უთხრა: „როცა ქა’ბი მოვა, ვეტყვი, რომ თმას დავუყნოსავ, თავზე მოვკიდებ ხელს და დავყნოსავ. როცა დაინახავთ, რომ ქა’ბს თავზე მაგრად ჩავავლე ხელი, ხმლები დაჰკარით.“ ქა’ბ ბინ ეშრეფი მათთან ლამაზად ჩაცმული მოვიდა და სასიამოვნო სურნელს აფრქვევდა. იბნი მესლემემ თქვა: „აქამდე ასეთი სასიამოვნო სურნელი არასოდეს მიგრძვნია“ და ქა’ბს მიუახლოვდა. ქა’ბმა იტრაბახა: „არაბთა შორის ყველაზე სურნელოვანი ქალები მყავს.“ მუჰამმედ ბინ მესლემემ თქვა: „ნებას დამრთავთ, თქვენი თავი დავყნოსო?“ ქა’ბმა თქვა, რომ ნებას რთავდა. იბნი მესლემემ დაყნოსა და მეგობრებსაც დააყნოსინა. შემდეგ თქვა, რომ კვლავ დაყნოსვა სურდა. ამჯერად მუჰამმედ ბინ მესლემემ თავში ჩაავლო ხელი და მეგობრებს ნიშანი მისცა, ხმლები დაეკრათ.

როცა პირველი ხმლის დარტყმა დაეცა, ქა’ბმა საშინლად იყვირა, მაგრამ არ მოკვდა. მაშინ მუჰამმედ ბინ მესლემემ ის თავისი ხანჯლით მოკლა. ქა’ბის მომკვლელმა მუჯაჰიდებმა მაშინვე მიატოვეს ის ადგილი და მედინაში მივიდნენ. როცა ალლაჰის შუამავალს სასიხარულო ამბავი მოუტანეს, ჩვენმა შუამავალმა უზენაეს ალლაჰს მადლობა შესწირა და მუჯაჰიდებისთვის ივედრა. ურწმუნო ქა’ბ ბინ ეშრეფის სიკვდილმა იუდეველები დიდ შიშში ჩააგდო, რადგან, როცა ქა’ბის მსგავსი მეთაური მოკლეს, მათი სიკვდილიც წამების საქმე იყო. დილით შეიკრიბნენ და ჩვენი შუამავლის წინაშე წარსდგნენ. იმ ღამით მომხდარზე ჩიოდნენ. უკეთილშობილესმა შუამავალმა ბრძანა: „განუწყვეტლივ გვაწუხებდა და ჩვენ წინააღმდეგ ლექსებს ამბობდა. თუ თქვენგან ვინმე იგივეს გააკეთებს, იცოდეს, რომ მისი სასჯელი ხმალია.“ ამ გაფრთხილების შემდეგ იუდეველებმა შიშით კვლავ დადეს ალლაჰის შუამავალთან შეთანხმება…40

ღატფანის ღაზვა

ამ ღაზვას „ენმარის ღაზვასაც“ და „ზი ემრის ღაზვასაც“ უწოდებენ. ბენი სა’ლებესა და ბენი მუჰარიბის ერთი ჯგუფი ზი ემრად წოდებულ ადგილას შეიკრიბა და გადაწყვიტა, მედინის ირგვლივ რასაც იპოვიდა, ყველაფერი გაეძარცვა. მათი მეთაური იყო ვინმე და’სურ ბინ ჰარის ბინ მუჰარიბი, რომელსაც ღავრესს ეძახდნენ. ჩვენმა შუამავალმა (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) მედინაში მოადგილედ ოსმან ბინ აფფანი (რადიალლაჰუ ანჰ) დატოვა და ოთხას ორმოცდაათკაციანი ჯარით მედინიდან გაემართა. გზაზე ერთ კაცს, სახელად ჯებბარს, გადაეყარნენ. მტრის შესახებ ჰკითხეს. უთხრა: „თქვენთან ბრძოლა არ სურთ. როგორც კი დაგინახეს, მთებში გაიქცნენ.“ ალლაჰის შუამავალმა მას ისლამი შესთავაზა. მიიღო და მუსლიმი გახდა.

როცა ისლამის ჯარი ხეობისკენ მიიწევდა, წვიმა წამოვიდა. ერთხანს მთელი ძალით ასხამდა, მერე შენელდა და შეწყდა. მუჯაჰიდები, უპირველესად კი ჩვენი შუამავალი, თავიდან ფეხებამდე გაილუმპნენ. ყველა სადღაც განზე ტანსაცმელს იშრობდა. ალლაჰის შუამავალმაც ერთ მიყრუებულ ადგილას ტანსაცმელი გასაშრობად გაიხადა და ხეზე გაფინა. როცა ხის ქვეშ ისვენებდა, ურწმუნოებმა, რომლებიც ისლამის ჯარს უთვალთვალებდნენ, ალლაჰის შუამავალი მარტო დაინახეს და და’სურ ბინ ჰარისს აცნობეს. მან ალლაჰის შუამავლის მოსაკლავად ჩუმად მიაღწია იმ ადგილს, სადაც ის ისვენებდა, ხმალი იშიშვლა და თქვა: „ჩემი ხელიდან ვინ გიხსნის?“ ალლაჰის შუამავალმა ბრძანა: „უზენაესი ალლაჰი მიხსნის.“ იმ წამს ჯებრაილი (ალეიჰისსელამ) მოვიდა, და’სურს მკერდში დაარტყა და მიწაზე დასცა; ხმალი ხელიდან გაუვარდა. ალლაჰის შუამავალმა (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) და’სურის ხმალი აიღო და ბრძანა: „შენ ვინღა გიხსნის ჩემი ხელიდან?“ და’სურმა თქვა: „ვერავინ“, ქელიმეი შეჰადეთი წარმოთქვა და მუსლიმი გახდა. ის მრავალი ადამიანის რწმენის მიღების მიზეზი გახდა.41 სიტყვა მისცა, რომ ომისთვის ჯარს აღარასოდეს შეკრებდა. მედინაში შეიარაღებული შეტაკების გარეშე დაბრუნდნენ. ლაშქრობაში თერთმეტი დღე დაჰყვეს.

ბაჰრანის ღაზვა

ამ ღაზვას „ბენი სულეიმის ღაზვასაც“ ან „ნეჯრანის ღაზვასაც“ უწოდებენ. ცნობა მოვიდა, რომ ბენი სულეიმთან შეკრებილი მრავალი კერპთაყვანისმცემელი მედინას თავს დაესხმოდა. მედინაში მოადგილედ ჰაზრეთი იბნი უმმუ მექთუმი დატოვეს. ალლაჰის შუამავალი სამასკაციანი ლაშქრით მტრის წინააღმდეგ დაიძრა. როცა მტერმა შეიტყო, რომ ისლამის ჯარი მოდიოდა, მთებში გაიქცა. ამიტომ შეხვედრა ვერ მოხერხდა. ლაშქრობამ თორმეტი დღე გასტანა.

„ის (ქა’ბ ბინ ეშრეფი) სულ გვაწუხებდა და ჩვენ წინააღმდეგ ლექსებს თხზავდა. თქვენგან ვინც ასე მოიქცევა, იცოდეს, რომ მისი სასჯელი ხმალია“ ჰადისი შერიფი

შენმა სიყვარულმა მე თავი დამავიწყა,
მიყვარხარ, ჩემო უფალო!
შენი სიყვარული რა ტკბილი ყოფილა,
მიყვარხარ, ჩემო უფალო!
არც სიმდიდრით ვიხარებ,
არც სიღარიბით ვიდარდებ.
შენი სიყვარულით ვტკბები,
მიყვარხარ, ჩემო უფალო!
ღვთისმსახურება გვიბრძანე,
კარგი საქმენი შეაქე,
დაუსრულებელი წყალობა გვიბოძე,
მიყვარხარ, ჩემო უფალო!
ნეტავ რა უმადური ნეფსი (ეგო) მაქვს,
თავისი სიამისთვის სულ მე მწირავს!
მე კი ნამდვილი სიამე ვპოვე:
მიყვარხარ, ჩემო უფალო!
ღვთისმსახურების კარგად აღსრულება
და ამქვეყნისთვისაც შრომა –
ესაა ჩემი საქმე დღედაღამ, რადგან
მიყვარხარ, ჩემო უფალო!
სიყვარული სიტყვით არ არის, ჰილმი!
შენმა უფალმა ბრძანა: „იშრომეთ!“
შენს მდგომარეობაშიც გამოჩნდეს:
მიყვარხარ, ჩემო უფალო!
ისლამის მტერი ბევრია,
რჯულს ვერაგულად ესხმიან თავს;
თუ უქმად იჯდები, განა სწორია?
მიყვარხარ, ჩემო უფალო!
განა მიჯნური ზარმაცად იჯდება?
განა სატრფოს მტვერს დააყრევინებს?
მტერი გააჩუმე და მერე თქვი:
„მიყვარხარ, ჩემო უფალო!“