ბენი ნადირის ღაზვა
ამრ ბინ უმეიიე (რადიალლაჰუ ანჰ), როცა მაუნეში ტყვედ იყო, ბორკილებს დააღწია თავი და მედინაში დაბრუნებისას გზაში ბენი ამირიდან ორ კერპთაყვანისმცემელს გადაეყარა. ეს ორი ურწმუნო მოკლა. ისინი ალლაჰის შუამავლის მფარველობაში (ემანში) იყვნენ შესულნი, მაგრამ ამრმა ეს არ იცოდა. მედინაში მოვიდა და მომხდარი ალლაჰის შუამავალს მოახსენა. ჩვენმა შუამავალმა თქვა, რომ ამრმა შეცდომა დაუშვა, და ბრძანა, მათი სისხლის საფასური (დიეთი) მემკვიდრეებისთვის მიეცათ.
ბენი ამირისა და ბენი ნადირის ტომებს შორის მეგობრობა იყო. ბენი ნადირი მეზობლობის უფლებასაც იცავდა. ამიტომ ამ სისხლის საფასურისთვის ბენი ნადირის ტომის ხელშეწყობა გახდა საჭირო.
უჰუდის ღაზვის შემდეგ, ჰიჯრეთის მეოთხე წლის რებიულ ევველის თვეში, ალლაჰის შუამავალმა საჰაბეთაგან თან წაიყვანა ჰაზრეთი ებუ ბექირი, ომერი, ალი, ზუბეირი, ტალჰა, სა’დ ბინ მუ’აზი და უსეიდ ბინ ჰუდაირი (რადიალლაჰუ ანჰუმ) და ბენი ნადირთან მივიდა. საქმე აუხსნეს. მათ თქვეს, რომ მზად იყვნენ, იმ ორი ურწმუნოს სისხლის საფასურის გადახდაში დახმარებოდნენ, და დაამატეს: „ცოტა მოიცადეთ, საჭმელს მოვამზადებთ.“ შუამავალი (ალეიჰისსელამ) მაშინ იმ სახლის კედელს, რომელთანაც შეჩერდნენ, ზურგით მიყრდნობოდა, საჰაბეები კი შეკრებილიყვნენ და მის გარშემო ისხდნენ. იმ წამს ჰუიეი ბინ აჰტაბმა თქვა: „იუდეველებო! მუჰამმედს ასე მარტოს ვეღარასოდეს ვიპოვით. თქვენგან ერთი ამ სახლის სახურავზე ავიდეს, იქიდან თავში ქვა ჩაარტყას და მისგან თავი დავიხსნათ.“ ამრ იბნი ჯეჰაშმა თქვა: „მე გავაკეთებ ამ საქმეს.“ რამდენიც არ უნდა ეცადა სელლამ იბნი მიშქემს მათი შეჩერება, არ გამოუვიდა. თქვა: „ამ საქმეზე ხელი აიღეთ. მას ამის შესახებ აუწყებენ. ეს ჩვენი შეთანხმების დარღვევის მიზეზი გახდება. ამისგან ძალიან ცუდი რამეები შეიძლება მოხდეს.“ ბენი ნადირის იუდეველებმა მას ყური არ დაუგდეს. იმ წამს ჯებრაილი (ალეიჰისსელამ) მოვიდა და ეს ალლაჰის შუამავალს აუწყა. ჩვენმა შუამავალმა საჰაბეებს არაფერი უთხრა, თითქოს რაღაც საქმეზე მიდიოდა, ისე ადგა იმ შეკრებიდან და მედინაში წავიდა. ამგვარად მათი ბოროტი განზრახვა არ განხორციელდა.
ამის შემდეგ სამყაროთა ბატონმა შეთანხმების დამრღვევ ამ იუდეველ ტომთან მუჰამმედ ბინ მესლემე გაგზავნა და უთხრა: „ბენი ნადირის იუდეველებთან წადი! უთხარი: ‚ალლაჰის შუამავალმა გამომგზავნა, რომ ეს ბრძანება გაცნობოთ: ჩემი ქვეყნიდან წადით! აქ ჩემთან ერთად ნუ იცხოვრებთ! ჩემი მოკვლის შეთქმულება მოაწყვეთ. ათი დღის ვადას გაძლევთ. ამ ვადის შემდეგ თქვენგან ვინც აქ გამოჩნდება, თავი მოეკვეთება.‘“
როცა ჰაზრეთი მუჰამმედ ბინ მესლემემ ეს ბრძანება გადასცა, შიშით გზისთვის მზადება დაიწყეს. მაგრამ მუნაფიყების მეთაურმა აბდულლაჰ ბინ უბეიიმ შეუთვალა: „არამც და არამც არ გამოხვიდეთ თქვენი ციხე-სიმაგრიდან. ნუ მიატოვებთ თქვენს ქონებასა და მიწას. ჩემს კაცთაგან ორი ათასით თქვენს დასახმარებლად მოვდივართ.“
ეს რომ შეიტყო, სამყაროს სულთანი თავის საჰაბეებთან ერთად ბენი ნადირის ციხე-სიმაგრისკენ გაემართა, რომელიც მესჯიდი ნებევიდან ოთხი კილომეტრით იყო დაშორებული. მედინაში მოადგილედ ჰაზრეთი იბნი უმმუ მექთუმი იყო დატოვებული. დროშა ჰაზრეთი ალის ეჭირა. ციხე-სიმაგრეს ალყა შემოარტყეს. იუდეველებმა, რომლებიც მანამდე საჰაბეებს ბრძოლაში იწვევდნენ, ციხიდან გამოსვლა ვერ გაბედეს. ვერც მუნაფიყების დახმარება მივიდა.
საჰაბეებმა ციხე-სიმაგრე ისეთ მეთვალყურეობაში აიყვანეს, რომ ჩიტიც ვერ გაფრინდებოდა. ოც დღეზე მეტხანს გაგრძელებული ალყის ბოლოს იუდეველებმა დანებების დროშა აღმართეს. მთელი თავიანთი იარაღი, ოქრო და ვერცხლი მუსლიმებს დაუტოვეს; ნაწილი შამში (სირიაში) გაასახლეს, ნაწილი კი – ჰეიბერში. ამგვარად მედინის მხარეში იუდეველთაგან მხოლოდ ყურეიზიანები დარჩნენ.1
„იუდეველებმა ჩემი მოკვლა განიზრახეს! როცა ჯებრაილმა ეს მაუწყა, ავდექი!“ ჰადისი შერიფი
ჰიჯრეთის მეოთხე წელს მომხდარი მნიშვნელოვანი ამბები
ამ წელს გარდამოევლინა წმინდა აიათი, რომელმაც ალკოჰოლური სასმელი ჰარამად აქცია.2 უკეთილშობილესი შუამავლის (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) დალოცვილ მეუღლეთაგან ერთ-ერთი, ჰაზრეთი ზეინებ ბინთი ჰუზეიმე, რებიულ ახირის თვიდან, როცა ალლაჰის შუამავალთან ნიქაჰის პატივს ეღირსა, რვა თვის შემდეგ, ოცდაათი წლისა, გარდაიცვალა.3 ამავე წელს დაიბადა ჰაზრეთი ალისა და ჰაზრეთი ფატიმას მეორე შვილი, ჰაზრეთი ჰუსეინი.4 ჰაზრეთი უმმუ სელემეს ქმარმა, რომელიც უჰუდის ღაზვაში დაიჭრა და შემდეგ გარდაიცვალა, რამდენიმე შვილი დატოვა. ჩვენი დედა უმმუ სელემე, ხანდაზმული, მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდა. ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა ის ძალიან შეიბრალა, წყალობა გამოიჩინა და ნიქაჰით ცოლად შერთვის პატივი მიაგო.5
ფატიმა ბინთი ესედის გარდაცვალება
ამ წელს ჰაზრეთი ალის დედაც, ფატიმა ბინთი ესედი, გარდაიცვალა.6 ჩვენი საყვარელი შუამავალი ამის გამო ძალიან დამწუხრდა და ბრძანა: „დღეს დედაჩემი გარდაიცვალა!“ ჩვენი საყვარელი შუამავალი ბაბუის, აბდულმუტტალიბის, გარდაცვალების შემდეგ მასთან გაიზარდა. როცა თავისი შუამავლობა აუწყა, ფატიმა მაშინვე ეღირსა მუსლიმობის პატივს. ამიტომ სამყაროს სულთანი მას დედის ადგილას თვლიდა და დიდ პატივს სცემდა. მისდამი წყალობის გამო ტანზე ჩაცმული დალოცვილი პერანგი გაიხადა და ბრძანა, ის სუდარად შემოეხვიათ. როცა დაკრძალვის (ჯენაზე) ნამაზი იმამობით შეასრულა, აუწყა, რომ ნამაზს სამოცდაათი ათასი ანგელოზი ესწრებოდა. საფლავამდე მივიდა და შიგ ჩავიდა. რომ საფლავის ცხოვრება მისთვის მშვიდი და სასიამოვნო ყოფილიყო, ისეთი მოძრაობა გააკეთა, თითქოს საფლავს კუთხეებისკენ აფართოებდა, შემდეგ კი საფლავში დაწვა.
საფლავიდან რომ ამოვიდა, დალოცვილი თვალები ცრემლით ჰქონდა სავსე და დალოცვილი ცრემლები საფლავში ცვიოდა. ჩემო უფალო! ეს რა წყალობა იყო?… და რა ბედნიერი ქალბატონი იყო?… ჰაზრეთი ომერმაც კი ვეღარ მოითმინა და იკითხა: „ჩემი სული შენ გენაცვალოს, ალლაჰის შუამავალო! ის, რაც არავისთვის გაგიკეთებიათ, ამ ქალბატონისთვის გააკეთეთ!“, და ერთგულთა შორის უერთგულესმა, ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა, ბრძანა: „ებუ ტალიბის შემდეგ ამ ძვირფასი ქალბატონივით სიკეთე არავის გაუკეთებია ჩემთვის. ის ჩემი დედა იყო. როცა მისი შვილები მშივრები იყვნენ, პირველ რიგში მე მაძღობდა. როცა მისი შვილები მტვერსა და ტალახში იყვნენ ამოსვრილნი, ის პირველ რიგში მე მივარცხნიდა თმას და ვარდის ზეთით მიზელდა. ის ჩემი დედა იყო! ჩემი პერანგი სუდარად ჩავაცვი, რომ სამოთხის სამოსი ჩაეცვათ მისთვის. საფლავში მის გვერდით დავწექი, რომ საფლავის ცხოვრება რბილი და მსუბუქი ყოფილიყო მისთვის. ჯებრაილმა უზენაესი ალლაჰისგან ამბავი მომიტანა: ‚ეს ქალბატონი სამოთხის ხალხთაგანია.‘“ შემდეგ ჩვენი დედის, ფატიმა ბინთი ესედისთვის, ასეთი ვედრება აღავლინა: „უზენაესმა ალლაჰმა მოგიტევოს, შეგინდოს და დაგაჯილდოოს. დედაჩემო! უზენაესმა ალლაჰმა შეგიწყალოს. თვითონ მშიერი იყავი და მე მაძღობდი. თვითონ არ იცვამდი და მე მაცმევდი; თვითონ არ ჭამდი და მე მაჭმევდი. ვინც აცოცხლებს და ვინც კლავს, უზენაესი ალლაჰია. ის მარადიულად ცოცხალია. ის არ კვდება. ჩემო ალლაჰო! დედაჩემს, ფატიმა ბინთი ესედს, აპატიე და შეუნდე! მისი საბუთი (ჰუჯჯეთი) ასწავლე. საფლავი გაუფართოვე. ჩემო ალლაჰო, მოწყალეთა შორის უმოწყალესო! შენი შუამავლის, ანუ ჩემი, და წინამორბედი შუამავლების ჰაყის (უფლების) გულისთვის, ეს ჩემი ვედრება მიიღე.“
ჰიჯრეთის მეოთხე წელს მომხდარი სხვა მნიშვნელოვანი ამბები
გარდაიცვალა ჰაზრეთი ოსმანისა და ჰაზრეთი რუყაიიეს ექვსი წლის ვაჟი, აბდულლაჰი. სამყაროთა ბატონმა თავის შვილიშვილს დაკრძალვის (ჯენაზე) ნამაზი იმამობით შეუსრულა და თვითონ ჩაასვენა საფლავში. ძალიან დამწუხრდა და დალოცვილი ცრემლები საფლავში ცვიოდა. საფლავის ქვა თავისი დალოცვილი ხელებით აღმართა და ბრძანა: „უზენაესი ალლაჰი თავის მონათაგან მოწყალეებსა და გულჩვილებს შეიწყალებს.“7
შენ ხარ შუამავალთა სულთანი, დიდებული შაჰი, ჩემო ბატონო.
უღონოთა მარადიული ბედნიერება ხარ, ჩემო ბატონო.
ღვთიურ დივანში შენ ხარ პირველი, ჩემო ბატონო.
„ლეამრუქის“ ფირმანით განმტკიცებული ხარ, ჩემო ბატონო.
შენ ხარ აჰმედიც, მაჰმუდიც და მუჰამმედიც, ჩემო ბატონო,
ალლაჰისგან ჩვენთვის განმტკიცებული სულთანი ხარ, ჩემო ბატონო.
წმინდა სულებს ნათელს შენი გოჰარი ანიჭებს.
ანგელოზთა სახის მისაყრდენი შენი კარის მტვერია.
თეჯელლის სახის სარკე შენი მზერაა,
ებუ ბექირი, ომერი, ოსმანი და ალი შენი მეგობრები არიან.
შენ ხარ აჰმედიც, მაჰმუდიც და მუჰამმედიც, ჩემო ბატონო,
ალლაჰისგან ჩვენთვის განმტკიცებული სულთანი ხარ, ჩემო ბატონო.
შენი ჰუტბე მარადისობის სამყაროს მინბარზე იკითხება.
შენი განაჩენი განკითხვის დღის სამსჯავროზე აღსრულდება.
შენი მობრძანების მაუწყებელი ძახილი ალლაჰის არშზე ისმის.
შენი დიდებული სახელები მიწასა და ცაზე იხსენიება.
შენ ხარ აჰმედიც, მაჰმუდიც და მუჰამმედიც, ჩემო ბატონო,
ალლაჰისგან ჩვენთვის განმტკიცებული სულთანი ხარ, ჩემო ბატონო.
შეიხ ღალიბი
„ებუ ტალიბის შემდეგ ამ ძვირფასი ქალბატონივით (ფატიმა ბინთი ესედივით) სიკეთე არავის გაუკეთებია ჩემთვის. ის ჩემი დედა იყო“ ჰადისი შერიფი
მცირე ბედრის ღაზვა
