ბენი ყურეიზას ღაზვა

როცა უკეთილშობილესი შუამავალი (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ჰენდექის ღაზვიდან მედინეი მუნევვერეში დაბრუნდა, ჩვენი დედის, ჰაზრეთი აიშეს, სახლში მივიდა. იარაღი და ჯავშანი მოიხსნა. მისი დალოცვილი სხეული მტვრით იყო დაფარული. დაიბანა. იმ წამს ჰაზრეთი დიჰიეს სახით, ჯავშნითა და იარაღით აღჭურვილი ერთი მხედარი მოვიდა. ეს ჯებრაილი (ალეიჰისსელამ) იყო. როცა შუამავალი მასთან მივიდა, მან ბრძანება გადასცა: „უზენაესი ალლაჰის შუამავალო! უზენაესი ალლაჰი გიბრძანებს, მაშინვე ყურეიზიანებზე გაილაშქრო!“ სამყაროს სულთანმა ჰაზრეთი ბილალს დაუძახა და, რომ საჰაბეებისთვის ეუწყებინა, ეს ბრძანება მისცა: „ჩემო საჰაბეებო! ადექით, შესხედით თქვენს ცხენებსა და აქლემებს! ვინც მორჩილია, ნაშუადღევის ნამაზი ყურეიზიანების მიწაზე შეასრულოს!“

უკეთილშობილესმა ჰაბიბმა მაშინვე ჯავშანი ჩაიცვა და ხმალი შემოირტყა. დალოცვილ თავზე მუზარადი დაიხურა, ფარი ზურგზე მოიგდო, შუბი ხელში აიღო. შემდეგ ცხენზე შეჯდა. თავის საჰაბეებთან მივიდა, ჰაზრეთი ალის ისლამის დროშა გადასცა და წინამავალ რაზმად ყურეიზელი იუდეველების ციხე-სიმაგრისკენ გაგზავნა, რომელიც მედინის უშუალოდ სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ველზე მდებარეობდა. მედინაში მოადგილედ აბდულლაჰ იბნი უმმუ მექთუმი დატოვა.1

სახელოვანმა საჰაბეებმა ჩვენი საყვარელი შუამავალი შუაში მოიქციეს და „ალლაჰუ ექბერ! ალლაჰუ ექბერ!“ თექბირებით გამოვიდნენ მედინიდან. გზაში ღანმიანებს შეხვდნენ. ისინი იარაღასხმულნი ელოდნენ ალლაჰის შუამავალს. შუამავალმა ჰკითხა: „ვინმე ხომ არ შეგხვედრიათ?“ მათ თქვეს: „ალლაჰის შუამავალო! დიჰიე ქელბი შეგვხვდა. უნაგირიან თეთრ ჯორზე იჯდა. იმ ჯორზე ატლასის ხავერდი ეფარა.“ ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა ბრძანა:

„ეს ჯებრაილია. ბენი ყურეიზასთან გაიგზავნა, რომ მათი ციხე-სიმაგრეები შეარყიოს და გულებში შიში ჩაუგდოს…“ ვიდრე ყურეიზელი იუდეველების ციხე-სიმაგრეს მიაღწევდნენ, ისლამის ჯარის რიცხვმა სამ ათასს მიაღწია. ჰაზრეთი ალიმ ისლამის დროშა ყურეიზელი იუდეველების ციხე-სიმაგრის წინ ჩაასო. ეს რომ დაინახეს, იუდეველებმა შუამავლის მისამართით უშვერი სიტყვები თქვეს. ჰაზრეთი ალი წავიდა და შუამავალს მომხდარი უამბო. როცა უკეთილშობილესი შუამავალი (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) სამი ათასი მეომრით იქ მობრძანდა, თავისი მოწყალებით ისლამისკენ მოუწოდა მათ. იუდეველებმა ეს მშვენიერი წინადადება არ მიიღეს. უარყვეს ჩვენი საყვარელი შუამავლის წინადადებაც: „მაშინ დაემორჩილეთ უზენაესი ალლაჰისა და მისი შუამავლის ბრძანებას, ციხე-სიმაგრიდან ჩამოდით და დანებდით.“

ამაზე სამყაროს ბატონმა მშვილდოსანთა ოსტატს, ჰაზრეთი სა’დ ბინ ები ვაყყასს, უბრძანა: „სა’დ! წინ წადი და ისრები დაუშინე!“ ჰაზრეთი სა’დმა და სხვა მშვილდოსნებმა თექბირების ხმაზე კაპარჭებიდან ისრების სროლა დაიწყეს იუდეველთა ციხე-სიმაგრისკენ. მათაც ისრებითა და ქვებით უპასუხეს და ასე დაიწყო შეტაკება. იუდეველთა ამ ბრბოს, რომელიც მუსლიმებს გასაჭირში ზურგიდან უტევდა და შურის გამო მუჰამმედის (ალეიჰისსელამ) შუამავლობას არ აღიარებდა, ციხის კარის გაღებისა და ბრძოლის ველზე გამოსვლის გამბედაობა არ ჰქონდა.

„ჩემო საჰაბეებო! ადექით, შესხედით თქვენს ცხენებსა და აქლემებს! ვინც მორჩილია, ნაშუადღევის ნამაზი ყურეიზიანების მიწაზე შეასრულოს!“ ჰადისი შერიფი

ბრძოლა ალყის სახით გრძელდებოდა. ისლამის ჯარში მყოფი მუნაფიყები ციხე-სიმაგრეში ფარულად გზავნიდნენ შეტყობინებებს: „არავითარ შემთხვევაში არ დანებდეთ! მედინიდან წასვლაც რომ მოგთხოვონ, არ დათანხმდეთ! თუ ბრძოლას განაგრძობთ, მთელი ძალით დაგეხმარებით და არაფერს დაგიკლებთ. თუ მედინიდან გაგაძევებენ, ჩვენც თქვენთან ერთად წამოვალთ!…“ ამ შეტყობინებით მუნაფიყების დახმარების მომლოდინე იუდეველებმა თავდაცვა ახალი შემართებითა და იმედით განაგრძეს. ალყა გაჭიანურდა; თითქმის ერთი თვე გავიდა, მაგრამ მუნაფიყებისგან დახმარება არ მოვიდა. გულებში შიში ჩაუვარდათ და შეუთვალეს, რომ შეთანხმება სურდათ.

შეთანხმების დასადებად ალლაჰის შუამავალთან მივიდა იუდეველი, სახელად ნებბაშ ბინ ყაისი, და თქვა: „მუჰამმედ! ის მოწყალება, რომელიც ნადირიანებს გამოუჩინეთ, ჩვენც გამოგვიჩინეთ. ჩვენი ქონება და იარაღი შენი იყოს! ოღონდ ჩვენს სისხლს ნუ დაღვრით. ნება მოგვეცით, ჩვენი ბავშვებითა და ქალებით ჩვენი ქვეყნიდან წავიდეთ. ისიც დაგვრთეთ ნება, რომ იარაღის გარდა ყოველმა ოჯახმა თითო აქლემის ტვირთი წაიღოს!…“ სამყაროს ბატონმა ბრძანა: „არა! ამ წინადადებას ვერ მივიღებ!“ ამჯერად ნებბაშმა თქვა: „ქონების წაღებაზე უარს ვამბობთ. ჩვენს სისხლს ნუ დაღვრით! ნება მოგვეცით, ქალები და ბავშვები წავიყვანოთ!“ ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა ბრძანა: „არა! უპირობოდ ჩემს განაჩენს რომ დაემორჩილოთ, მორჩილება გამოიჩინოთ და დანებდეთ, ამის გარდა სხვა გზა არ გაქვთ!“ იუდეველი ნებბაში თავზარდაცემული დაბრუნდა ციხე-სიმაგრეში და საუბარი გადასცა. ამჯერად ყურეიზიანები დიდ სასოწარკვეთილებასა და მწუხარებაში ჩავარდნენ.2 მათმა ბელადმა, ქა’ბ ბინ ესედმა, სამართლიანობისკენ მიიდრიკა გული და თავის ხალხს ასეთი აღიარება და წინადადება გაუმხილა: „ჩემო ხალხო! როგორც ხედავთ, დიდი უბედურება დაგვატყდა თავს. ამ მდგომარეობაში სამი რჩევა მაქვს თქვენთვის. აირჩიეთ, რომელიც გსურთ, და მის მიხედვით იმოქმედეთ! პირველი: გავყვეთ ამ კაცს და მისი შუამავლობა ვაღიაროთ! ალლაჰს ვფიცავ, ყველამ ვიცით, რომ ის ალლაჰის მიერ მოვლენილი ის შუამავალია, რომლის თვისებებიც ჩვენს წიგნებში ვნახეთ. თუ მას ვირწმუნებთ, ჩვენი სიცოცხლე, ჩვენი შვილები, ჩვენი ქალები და ჩვენი ქონება გადარჩება. მისი არგაყოლის ერთადერთი მიზეზი არაბებისადმი ჩვენი შური და ისაა, რომ ის ისრაელის შვილთაგან არ არის. ეს კი ალლაჰის საქმეა. მოდით, გავყვეთ მას!…“ იუდეველები ყველანი ერთად აღუდგნენ წინ და თქვეს: „არა! ამას არ მივიღებთ და ჩვენ გარდა სხვას არ გავყვებით!“

მაშინ ქა’ბმა მეორე წინადადება წამოაყენა: „ყველამ ჩვენი შვილები და ცოლები დავხოცოთ და, როცა ზურგს უკან აღარავინ დაგვრჩება, ვისზეც უნდა ვიზრუნოთ, მუსლიმებს შევუტიოთ და სიკვდილამდე ვიბრძოლოთ!…“ იუდეველებმა ესეც უარყვეს.

მესამე წინადადებაში ქა’ბმა თქვა: „ამაღამ შაბათის ღამეა. რადგან მუსლიმებმა იციან, რომ ამ ღამეს არ ვიბრძვით, შეიძლება მშვიდად და უდარდელად იყვნენ. ხმლები ვიშიშვლოთ და ყველანი ერთად გავიდეთ კარიდან. ასეთი თავდასხმით, იქნებ, გავიმარჯვოთ!…“

იუდეველებმა თქვეს: „შაბათს მუშაობის აკრძალვას ვერ დავარღვევთ!“ და ეს წინადადებაც უარყვეს. მხოლოდ ძმებმა, ესიდმა და სა’ლებემ, და მათმა ბიძაშვილმა, ესედმა, მიიღეს პირველი წინადადება და მუსლიმობის პატივი ერგოთ. ციხე-სიმაგრიდან გამოვიდნენ და საჰაბეებს შეუერთდნენ.3 იუდეველები ერთმანეთში დიდხანს კამათობდნენ. ბოლოს დანებების დროშა აღმართეს და შუამავალს სთხოვეს, დაენიშნა ვინმე მსაჯულად (ჰაქემად), რომელიც მათ შესახებ განაჩენს გამოიტანდა. ალლაჰის შუამავალმა ბრძანა: „ჩემს საჰაბეთაგან ვინც გსურთ, ის აირჩიეთ მსაჯულად.“ მათ თქვეს: „ჩვენ სა’დ ბინ მუ’აზის მიერ გამოტანილ განაჩენს დავთანხმდებით.“ შუამავალმა ეს მიიღო და ჰაზრეთი სა’დ ბინ მუ’აზის მოყვანა ბრძანა.

სა’დ ბინ მუ’აზი ჰენდექის ღაზვაში მძიმედ დაიჭრა. ალლაჰის შუამავალი მას მესჯიდი ნებევიში, ერთ კარავში მკურნალობდა. როცა მსაჯულად აირჩიეს, ჰაზრეთი სა’დი საკაცით ყურეიზიანების ციხე-სიმაგრესთან მიიყვანეს. გზაში ჰაზრეთი სა’დი თავისთვის ამბობდა: „ალლაჰს ვფიცავ, უზენაესი ალლაჰის გზაზე არცერთი მაყვედრებლის საყვედურს ყურს არ ვათხოვებ!“ ალლაჰის შუამავალთან საკაციდან ჩამოიყვანეს. შუამავალმა ბრძანა: „სა’დ! ესენი დათანხმდნენ, შენი განაჩენის მიხედვით დანებდნენ. აბა, მაუწყე შენი განაჩენი მათ შესახებ.“ სა’დ ბინ მუ’აზმა კი თქვა: „ჩემი სიცოცხლე შენ შემოგწირვია, ალლაჰის შუამავალო! ჭეშმარიტად, განაჩენის გამოტანის უფრო ღირსნი უზენაესი ალლაჰი და მისი შუამავალი არიან.“ ალლაჰის შუამავალმა ბრძანა: „მათ შესახებ განაჩენის გამოტანა უზენაესმა ალლაჰმა შენ გიბრძანა.“ ჰაზრეთი სა’დმა იუდეველებს მტკიცე სიტყვა ჩამოართვა, რომ მის განაჩენს დაეთანხმებოდნენ. ორივე მხარე დაძაბული ელოდა გამოსატან განაჩენს. მაშინ ჰაზრეთი სა’დმა გამოაცხადა ეს დიდებული განაჩენი, რომელიც მის აღმატებულებას აჩვენებდა, ძარღვებში სისხლს ყინავდა და მისი ღირსების შესაფერისი იყო:

„ჩემი განაჩენი ესაა: ყველა გონიერ და ბალიღ (რელიგიური სრულწლოვანების ასაკს მიღწეულ) მამაკაცს თავი მოეკვეთოს! მათი ქალები და ბავშვები ტყვედ წაიყვანონ, ქონება კი მუსლიმებს შორის გაინაწილოს!…“

ამ მტკიცე განაჩენის გაგონებაზე იუდეველები გაშეშდნენ, რადგან მათსავე წიგნში ასე თავგასულად აჯანყებულთა სასჯელი ზუსტად ასეთი იყო. იქ ეწერა: „როცა რომელიმე ქალაქთან მიხვალ საომრად, მშვიდობისკენ მოუწოდე მას. თუ ამას მიიღებენ და კარს გაგიღებენ, მასში მყოფმა ყველამ ხარკი გიხადოს და გემსახუროს. თუ ბრძოლას გადაწყვეტენ, ალყა შემოარტყი. როცა უზენაესი ალლაჰის წყალობით მათ დაამარცხებ, მათი ყველა მამაკაცი ხმალს გამოატარე. მათი ქალები, ბავშვები და ქონება ნადავლად აიღე!…“

რადგან ჰაზრეთი სა’დ ბინ მუ’აზის მიერ გამოტანილი განაჩენი ღვთიურ განაჩენს შეესაბამებოდა, სამყაროს ბატონმა, ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა, მიულოცა და ამ სიტყვებით გამოხატა მოწონება: „შენ მათ შესახებ ისეთი განაჩენი გამოიტანე, რომელიც შეესაბამება უზენაესი ალლაჰის განაჩენს, შვიდი ცის ზემოთ, ლევჰი მაჰფუზში რომ არის!“

იუდეველებმა ვერ შეძლეს ამ განაჩენის გაპროტესტება, რომელიც მათსავე წიგნში იყო ნათქვამი. ყველა გონიერ და ბალიღ მამაკაცს ხელები კისერზე შეუკრეს და მედინაში წაიყვანეს. მეორე დღეს ალლაჰის შუამავლის ბრძანებით ჰაზრეთი ალიმ და ჰაზრეთი ზუბეირმა განაჩენი აღასრულეს. ბავშვები, ქალები და ქონება საჰაბეებს შორის გაინაწილა.4 ამრიგად, მედინა და მისი შემოგარენი გაიწმინდა ამ ვერაგი, მოღალატე და შფოთისთავი ხალხისგან, რომელიც მუსლიმებს ყველაზე გაჭირვებულ დროს ზურგიდან უტევდა, ყველა ხელშეკრულებას არღვევდა და შუამავლის მოშორებას ბავშვობიდანვე ცდილობდა. ტყვეებს შორის ერთ ქალს მუსლიმობის ბედნიერება ერგო. ეს ქალი, სახელად რეიჰანე, შუამავალს ერგო წილად. ალლაჰის შუამავალმა მას არჩევანის თავისუფლება მისცა: თავის რჯულზე დარჩენილიყო თუ მუსლიმი გამხდარიყო. რეიჰანემ თქვა, რომ თავის რჯულზე დარჩენა სურდა. ის უმმუ მუნზირის სახლში გაგზავნეს. მოგვიანებით სა’ლებე ბინ საიეს რჩევითა და მცდელობით მისი გული ისლამისკენ მიიდრიკა. ამაზე ჩვენმა შუამავალმა რეიჰანეს უბრძანა: „გსურს, უზენაესი ალლაჰისა და მისი შუამავლის გზას დაადგე? მე ამას შესაფერისად მივიჩნევ.“ რეიჰანემ თქვა: „დიახ.“ ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა, რომელსაც მისი ეს ნაბიჯი ძალიან გაუხარდა, რომ ისიც გახარებულიყო და სამოთხეში მისი ხარისხი ძალიან მაღალი ყოფილიყო, შეიწყალა, გაათავისუფლა და ცოლად მიიღო. მეჰრი მისცა და ნიქაჰი შეკრა. მათი ქორწილიც უმმუ მუნზირის სახლში იყო. ამრიგად, რეიჰანემ (რადიალლაჰუ ანჰა) ყველა მუსლიმის დედობის პატივს მიაღწია.5

„არა! უპირობოდ ჩემს განაჩენს რომ დაემორჩილოთ, მორჩილება გამოიჩინოთ და დანებდეთ, ამის გარდა სხვა გზა არ გაქვთ!“ ჰადისი შერიფი