ჰუდეიბიიეს ამბავი

განზრახვა – უმრა, შედეგი – ჰუდეიბიიე

ჰიჯრეთის მეექვსე წლის ზილყა’დეს თვე იდგა. ერთ ღამეს პატივცემულმა ნებიმ (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) სიზმარში ნახა, რომ საჰაბეებთან ერთად მექქეი მუქერრემეში წავიდა და ქააბეი მუაზზამას გარშემო თავაფი შეასრულა, მათმა ნაწილმა თმა შეიმოკლა, ნაწილმა კი თავი გადაიპარსა. როცა ალლაჰის შუამავალმა ეს სიზმარი საჰაბეებს უამბო, ისინი უზომოდ აღელდნენ. ჰიჯრეთის შემდეგ პირველად წავიდოდნენ მექქაში, თავიანთ მშვენიერ სამშობლოში, სადაც დაიბადნენ და გაიზარდნენ და რომელიც მწარე და ტკბილი მოგონებებით იყო სავსე. მოინახულებდნენ წმინდა ქააბას, რომლისკენაც ხუთივე ნამაზზე მიიქცეოდნენ და რომელსაც ენატრებოდნენ, და მის გარშემო თავაფს შეასრულებდნენ. რა მშვენიერი სასიხარულო ამბავი იყო ეს!… როგორც კი ჩვენი საყვარელი შუამავლისგან სასიხარულო ამბავი მიიღეს: „უთუოდ შეხვალთ მესჯიდი ჰარამში!“, საჰაბეებმა მაშინვე დაიწყეს მზადება. მზადების დასრულების შემდეგ უკეთილშობილესმა ჰაბიბმა მედინაში მოადგილედ აბდულლაჰ იბნი უმმუ მექთუმი დატოვა. ზილყა’დეს თვის პირველ ორშაბათს თავის აქლემზე, სახელად ყუსვაზე, შეჯდა. გზისთვის მომზადებულ ათას ოთხას საჰაბესთან ერთად მედინაში დარჩენილებს გამოემშვიდობნენ. უმრის განზრახვით (ნიიეთით) წმინდა ქალაქ მექქისკენ გაემართნენ. თან წაიღეს თავიანთი ხმლები, როგორც მგზავრის იარაღი, და სამოცდაათი აქლემი შესაწირად. ქარავნის ხალხიდან ორასი ცხენოსანი იყო, ოთხი კი – საჰაბე ქალი. ამ ქალთაგან ერთი იყო ჩვენი საყვარელი შუამავლის დალოცვილი და სპეტაკი მეუღლე, ჩვენი დედა ჰაზრეთი უმმუ სელემე. როცა ზულ-ჰულეიფედ წოდებულ მიყათს მიაღწიეს, იჰრამი შეიმოსეს და შუადღის ნამაზი შეასრულეს. შემდეგ შესაწირ აქლემებს ყურები მონიშნეს და კისერზე თოკები შემოაბეს. ნაჯიიე ბინ ჯუნდუბ ესლემის თანაშემწეები მისცეს და აქლემების მოვლა დაავალეს. აბბად ბინ ბიშრი ოცკაციანი საცხენოსნო რაზმის მეთაურად დანიშნეს და წინ, სადაზვერვოდ გაგზავნეს. ბიშრ ბინ სუფიანი მექქაში მაცნედ გაგზავნეს.1 ჩვენი საყვარელი შუამავალი და გმირი საჰაბეები, იჰრამის სამოსში, თეთრად შემოსილნი, უზენაეს ალლაჰს ქება-დიდებას უძღვნიდნენ, მისი დიდების სიმაღლეს ადასტურებდნენ და ევედრებოდნენ:

„ლებბეიქ! ალლაჰუმმე ლებბეიქ! ლებბეიქ! ლა შერიქე ლექე ლებბეიქ! ინნელ-ჰამდე ვენ-ნიმეთე ლექე ველ-მულქ, ლა შერიქე ლექ!“

(აქა ვარ, ჩემო ალლაჰო, აქა ვარ! შენს მოწოდებას სიტყვითაც და მთელი არსებითაც კვლავ და კვლავ ვუპასუხე და შენს ბრძანებას დავემორჩილე. შენ თანაზიარი არ გყავს, მთელი ჩემი არსებით შენკენ მოვიქეცი. ქება-დიდება და წყალობა მხოლოდ შენ გეკუთვნის. სამეუფოც შენია. შენ თანაზიარი არ გყავს.) ამ დალოცვილი თელბიიესგან ცა და მიწა გუგუნებდა, ზულ-ჰულეიფე კი სხივით სავსე ნათელმა ჰაერმა მოიცვა. ყველა აღელვებული იყო და, რომ რაც შეიძლება მალე მიეღწიათ მექქამდე, ზულ-ჰულეიფე დატოვეს.

გზაში უკეთილშობილეს ჰაბიბს ჰაზრეთი ომერი და ჰაზრეთი სა’დ ბინ უბადე მიუახლოვდნენ და შიში გამოთქვეს: „ალლაჰის შუამავალო! იმ ხალხთან, ვინც შენთან ომშია, უიარაღოდ მივდივართ? გვეშინია, ყურაიშელები თავს არ დაგესხან და შენს დალოცვილ სხეულს ზიანი არ მიაყენონ!…“ ორივე სამყაროს ბატონმა უბრძანა: „მე უმრის განზრახვა მაქვს. ამ მდგომარეობაში იარაღის ტარება არ მსურს.“

მგზავრობა მშვიდად მიმდინარეობდა. გზაზე მცხოვრებ სხვადასხვა ტომთან ჩერდებოდნენ და შუამავალი მათ ისლამისკენ მოუწოდებდა. ნაწილი მიღებას ერიდებოდა, ნაწილი კი საჩუქრებს უგზავნიდა. ასე გაიარეს გზის ნახევარი და უსფანის იქით, ღადირულ-ეშთატად წოდებულ ადგილს მიაღწიეს. აქ დაბრუნდა ჰაზრეთი ბიშრ ბინ სუფიანი, რომელსაც მანამდე მექქელებისთვის ამბის მიტანა დაევალა და რომელიც ყურაიშელებს ესაუბრა. შუამავალს ნანახი ასე უამბო: „ალლაჰის შუამავალო! ყურაიშელებს შენი მოსვლა გაუგიათ. შიშით მიდამოს ტომებს ნადიმები გაუმართეს და დახმარება სთხოვეს. ორასკაციანი საცხენოსნო რაზმი თქვენკენ სადაზვერვოდ გამოგზავნეს. მიდამოს ტომებმა ეს თხოვნა მიიღეს და ბელდაჰში შეიკრიბნენ. ბევრი ჯარი შეაგროვეს და დაიფიცეს, რომ მექქაში არ შეგიშვებენ.“

ამ ამბავმა სამყაროს ბატონი ძალიან დაამწუხრა და ბრძანა: „ყურაიში დაიღუპა. ომმა ისინი უკვე შეჭამა და გაანადგურა… ყურაიშელ კერპთაყვანისმცემლებს ჰგონიათ, რომ რაიმე ძალა აქვთ? ალლაჰს ვფიცავ, არასოდეს შევწყვეტ მათთან ბრძოლას, ვიდრე ეს რჯული, რომლის გასავრცელებლადაც უზენაესმა ალლაჰმა წარმომგზავნა, არ გაბატონდება და ყველაფერს არ აღემატება, ვიდრე თავი ტანს არ მომშორდება!“ შემდეგ თავის გმირ საჰაბეებს მიუბრუნდა და მათი აზრი და პოზიცია ჰკითხა. სახელოვანმა საჰაბეებმა, რომლებმაც მთელი არსებით ალლაჰის შუამავალს მიუძღვნეს თავი, თქვეს: „უზენაესმა ალლაჰმა და მისმა შუამავალმა უკეთ იციან. ჩვენი სიცოცხლე შენ შემოგწირვია, ალლაჰის შუამავალო! ბეითულლაჰის გარშემო თავაფის განზრახვით დავადექით გზას. არც ვინმეს მოსაკლავად მოვსულვართ და არც საბრძოლველად. მაგრამ თუ ქააბის მონახულებაში ხელის შეშლა მოინდომეს, უთუოდ შევებრძოლებით მათ და მიზანს მივაღწევთ!…“ საჰაბეების ეს შემართება ჩვენს საყვარელ შუამავალს მოეწონა. ბრძანა: „მაშ, წინ, უზენაესი ალლაჰის დალოცვილი სახელით!…“ შუამავლის გარშემო შეკრებილმა საჰაბეებმა თელბიიე: „ლებბეიქ! ალლაჰუმმე ლებბეიქ!…“ და თექბირი: „ალლაჰუ ექბერ! ალლაჰუ ექბერ!…“ წარმოთქვეს და მექქისკენ დაიძრნენ.

ერთ დღეს, შუადღის ნამაზის დროს, ბილალ ჰაბეშიმ თავისი ხმის მთელი სილამაზით მუჰამმედის ეზანი წარმოთქვა და ნამაზის დროის დადგომა გამოაცხადა. ამ დროს იქ ყურაიშის ორასკაციანი საცხენოსნო რაზმი მოვიდა, მექქასა და საჰაბეებს შორის ჩადგა და თავდასასხმელად მზადმყოფი პოზიცია დაიკავა. მიუხედავად ამისა, სამყაროს ბატონი თავის საჰაბეებთან ერთად მწკრივად დადგა და ნამაზს შეუდგა. საოცარი სანახაობა იყო, როგორ იდგა ჩვენი საყვარელი შუამავლის უკან მწკრივებად დაახლოებით ათას ოთხასი საჰაბე ყიამში უძრავად და როგორ იხრებოდა რუქუში. მით უფრო მათი ერთად სეჯდეზე დამხობა დიდებული მთის დახრასა და ხელახლა გამართვას ჰგავდა.

„ვფიცავ უზენაეს ალლაჰს, ყურაიში რასაც კი მომთხოვს, მივიღებ იმ პირობით, რომ ბეითი შერიფი პატივდებული იქნება“ ჰადისი შერიფი

ლაშქრობა ჰუდეიბიიეში

უზენაესი ალლაჰის წინაშე ღირსეული შუბლების მიწაზე დადებით გამოჩენილმა მათმა თავმდაბლობამ ყურაიშელ მხედართაგან ზოგიერთს გულში ისლამის სიყვარული ჩაუგდო. როცა საჰაბეებმა სალამი მისცეს და ნამაზი დაასრულეს, ყურაიშის მხედართა მეთაურმა სინანულით თქვა: „მუსლიმების ამ მდგომარეობით რომ გვესარგებლა და თავს დავსხმოდით, მათ უმეტესობას დავხოცავდით!… ნამაზზე რომ იყვნენ, რატომ არ შევუტიეთ?“ შემდეგ თავის ამხანაგებს აუწყა, რომ ამჯერად შემთხვევას ხელიდან არ გაუშვებდნენ: „ნუ შეწუხდებით. როგორც არ უნდა იყოს, კიდევ ერთ ნამაზზე დადგებიან, რომელიც მათთვის სიცოცხლესა და შვილებზეც უფრო საყვარელია!…“ მათი ეს სიტყვები უზენაესმა ალლაჰმა ჯებრაილის (ალეიჰისსელამ) მეშვეობით ვაჰიით აუწყა შუამავალს. გარდამოვლენილ წმინდა აიათში ბრძანებული იყო, შინაარსით: „(ჩემო ჰაბიბო!) როცა მათ შორის იქნები და მათ (შენს საჰაბეებს) ნამაზს იმამობით შეასრულებინებ (მტრის პირისპირ), (ორ ნაწილად გაყავი ისინი,) ერთი ნაწილი შენთან ერთად დადგეს (ნამაზზე, მეორე კი მტრის პირისპირ). იარაღი თან იქონიონ. ვინც შენთან ერთად ერთი რექა’თი შეასრულა, წავიდნენ (ნამაზის დამრღვევი ქმედებებისგან თავის არიდებით) მტრის პირისპირ. შემდეგ მოვიდეს მეორე ნაწილი, რომელსაც ჯერ ნამაზი არ შეუსრულებია, და მეორე რექა’თი შენთან ერთად შეასრულოს, და მათაც თან იქონიონ თავიანთი ჯავშნები, თავდაცვის აღჭურვილობა და იარაღი. (თეშეჰჰუდი შენთან ერთად წაიკითხონ. როცა შენ სალამს მისცემ, ისინი სალამის მიუცემლად წავიდნენ მტრის პირისპირ; ვინც პირველად ერთი რექა’თი შეასრულა, დაბრუნდნენ, თავად შეასრულონ კიდევ ერთი რექა’თი და სალამი მისცენ. ვინც მეორე რექა’თი იმამთან ერთად შეასრულა, ისინიც კვლავ მოვიდნენ, კიდევ ერთი რექა’თი შეასრულონ, ნამაზი დაასრულონ და სალამი მისცენ.) ურწმუნოები ნატრობენ, რომ იარაღი და აღჭურვილობა უგულისყუროდ დატოვოთ, რათა მოულოდნელად დაგესხან თავს… თუ წვიმისგან გაგიჭირდებათ ან ავად იქნებით, ცოდვად არ გეთვლებათ, იარაღი განზე რომ გადადოთ. მაგრამ მაინც ყველა სიფრთხილის ზომა მიიღეთ. ჭეშმარიტად, უზენაესმა ალლაჰმა ურწმუნოებს დამამცირებელი სასჯელი გაუმზადა.“2 როცა ნაშუადღევის ნამაზის დროს ჰაზრეთი ბილალმა ეზანი წარმოთქვა, ყურაიშელი მხედრები კვლავ მექქასა და საჰაბეებს შორის ჩადგნენ, შეტევისთვის მზადმყოფნი. შუამავალმა თავის საჰაბეებს ნამაზი ისე შეასრულებინა, როგორც წმინდა აიათშია ნათქვამი. კერპთაყვანისმცემლები გაოცდნენ, რა სიფრთხილით ასრულებდნენ მუსლიმები ნამაზს. უზენაესმა ალლაჰმა მათ გულებში შიში ჩააგდო. რაიმე მოქმედების გაბედვა ვერ შეძლეს. მექქაში ამბის მისატანად იქიდან წავიდნენ. შუამავალიც და მისი საჰაბეებიც იქიდან მექქისკენ დაიძრნენ. როცა წმინდა მექქის საზღვარს მიაღწიეს, ალლაჰის შუამავლის (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) აქლემი ყუსვა უეცრად, ყოველგვარი ხილული მიზეზის გარეშე, დაიჩოქა. მის წამოყენებას ძალიან ცდილობდნენ, მაგრამ არ ადგა. ამაზე სამყაროს სულთანმა ბრძანა: „ასე დაჩოქება მას ჩვევად არ სჭირს. მაგრამ უზენაესმა ალლაჰმა, რომელმაც ერთ დროს (ებრეჰეს) სპილო მექქაში შესვლისგან შეაკავა, ახლა ყუსვაც შეაკავა. ვფიცავ უზენაეს ალლაჰს, რომლის ძალაუფლების ხელშიცაა ჩემი არსება: ყურაიში, იმათგან, რისი კეთებაც უზენაესმა ალლაჰმა ჰარემის ფარგლებში აკრძალა (როგორიცაა ბრძოლისა და სისხლის დაღვრისგან თავის შეკავება), რასაც კი მომთხოვს, ამ სურვილს უთუოდ შევუსრულებ!“

შემდეგ ყუსვას წამოყენება მოინდომეს. აქლემი წამოხტა და ადგა. ჰარემის საზღვრებში არ შესულა, არამედ ზუსტად საზღვარზე, ჰუდეიბიიედ წოდებულ ადგილას გაჩერდა. შუამავალი და საჰაბეები ამ მცირეწყლიან ადგილას დაბანაკდნენ.

„ყურაიშელ კერპთაყვანისმცემლებს ჰგონიათ, რომ რაიმე ძალა აქვთ? ალლაჰს ვფიცავ, არასოდეს შევწყვეტ მათთან ბრძოლას, ვიდრე ეს რჯული, რომლის გასავრცელებლადაც უზენაესმა ალლაჰმა წარმომგზავნა, არ გაბატონდება და ყველაფერს არ აღემატება, ვიდრე თავი ტანს არ მომშორდება!“ ჰადისი შერიფი

უკეთილშობილესმა შუამავალმა თავისი კარავი დალოცვილი მექქის საზღვრებს გარეთ დაადგმევინა. იქ საჰაბეებთან ერთად დაიწყო ლოდინი. როცა დრო დგებოდა, ნამაზებს მექქეი მუქერრემეს საზღვრებში ასრულებდნენ. ჭებში აღარც დასალევი და აღარც სახმარი წყალი დარჩა. წყალი მხოლოდ შუამავლის დოქში იყო. გაჭირვებაში ჩავარდნილმა საჰაბეებმა თქვეს: „ჩვენი სიცოცხლე შენ შემოგწირვია, ალლაჰის შუამავალო! წყალი მხოლოდ შენს დოქში გვაქვს. დავიღუპეთ.“

სამყაროს ბატონმა ბრძანა: „ვიდრე მე თქვენ შორის ვარ, არ დაიღუპებით.“ შემდეგ თქვა: „ბისმილლაჰ“ და თავისი დალოცვილი ხელი დოქზე დადო. როცა აიღო და ბრძანა: „აიღეთ!…“, მისი დალოცვილი თითებიდან წყაროსავით დაიწყო წყლის დენა. საჰაბეებმა წყალი გაძღომამდე დალიეს, აბდესი აიღეს, ყველა თავიანთი ტიკი აავსეს და ცხენები და აქლემები დაარწყულეს. მოწყალების ზღვამ, ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა, რომელიც ღიმილით უცქერდა თავის საჰაბეებს, უზენაეს ალლაჰს ქება-დიდება შესწირა. იმ დღეს იქ მყოფმა ჰაზრეთი ჯაბირ ბინ აბდულლაჰმა თქვა: „ათას ოთხასნი ვიყავით. ასი ათასიც რომ ვყოფილიყავით, ის წყალი ყველას გვეყოფოდა.“

ბიათი რიდვანი

როცა უკეთილშობილესი შუამავალი ჰუდეიბიიეში იყო, მასთან მივიდა ბუდეილი, ჰუზაას ტომის მეთაური, რომელიც ოდითგანვე მუსლიმების მეგობარი იყო, და აუწყა, რომ ყურაიშის ჯარი, მიდამოს ტომების შეერთებით, ჰუდეიბიიესთან დაბანაკდა და დაიფიცეს, რომ იბრძოლებდნენ, ვიდრე მათი ჯარი არ დაიფანტებოდა. ამაზე შუამავალმა ბრძანა: „ჩვენ აქ არავისთან საბრძოლველად არ მოვსულვართ. მხოლოდ უმრის შესასრულებლად, ქააბეი მუაზზამას მოსანახულებლად და მის გარშემო თავაფის შესასრულებლად მოვედით. მიუხედავად ამისა, ვინც ბეითულლაჰის მონახულებაში ხელის შეშლას შეეცდება, მას შევებრძოლებით. ეჭვი არ არის, რომ ომებმა ყურაიში ძალიან გამოფიტა, დაასუსტა და დიდი ზიანი მიაყენა. თუ ისურვებენ, ზავის ვადას დავუნიშნავ. ამ ვადის განმავლობაში ჩემი მხრიდან უსაფრთხოდ იყვნენ. ჩემსა და სხვა ტომებს შორის ნუ ჩადგებიან; მათთან პირისპირ დამტოვონ. თუ მე იმ ტომებზე გავიმარჯვებ და უზენაესი ალლაჰი მათ ჭეშმარიტ გზას (ჰიდაიეთს) უბოძებს და მუსლიმები გახდებიან, ყურაიშელ კერპთაყვანისმცემლებსაც, თუ ისურვებენ, შეუძლიათ მათსავით მუსლიმები გახდნენ. თუ მე, როგორც ისინი ფიქრობენ, სხვა ტომებზე ვერ გავიმარჯვებ, მაშინ თვითონაც მოისვენებენ და ძალას მოიკრებენ. თუ ყურაიშელი კერპთაყვანისმცემლები ამას არ მიიღებენ და ჩემთან ბრძოლას დაიწყებენ, ვფიცავ უზენაეს ალლაჰს, რომლის ძალაუფლების ხელშიცაა ჩემი არსება, ამ რჯულისთვის, რომლის გავრცელებასაც ვცდილობ, ვიბრძოლებ მათთან, ვიდრე თავი ტანს არ მომშორდება. მაშინ უზენაესი ალლაჰი ეჭვგარეშე შეასრულებს თავის აღთქმას, რომ შემეწევა!“

ჰუზაას ტომის მეთაური ბუდეილი გზას დაადგა, რომ შუამავლის სიტყვები ყურაიშის ბანაკში მიეტანა. როცა კერპთაყვანისმცემლებმა ბუდეილისგან ალლაჰის შუამავლის სიტყვები მოისმინეს, მოსალაპარაკებლად შუამავალთან თავიანთი ერთ-ერთი წარჩინებული, ურვე ბინ მეს’უდი, გაგზავნეს. როცა ურვემ აუწყა, რომ ყურაიშს მტკიცედ ჰქონდა გადაწყვეტილი, მექქაში არავინ შეეშვა, უკეთილშობილესმა ჰაბიბმა ბრძანა: „ურვე! ალლაჰისთვის თქვი! შეიძლება კი ხელი შეეშალოს ამ შესაწირი აქლემების შეწირვას და ამ ქააბეი მუაზზამას მონახულებასა და მის გარშემო თავაფს?“ შემდეგ ურვესაც უამბო ის, რაც ჰუზაას ტომის მეთაურს უთხრა.

ურვე ერთი მხრივ შუამავალს უსმენდა, მეორე მხრივ კი საჰაბეების ქცევასა და მანერებს აკვირდებოდა, როგორ ექცეოდნენ ისინი ერთმანეთს და სამყაროს ბატონს, მათ პატივისცემასა და მოწიწებას. როცა ჩვენი საყვარელი შუამავლის წინადადება მოისმინა, ადგა და ყურაიშელებისთვის ამის სათქმელად წავიდა. მათთან რომ მივიდა, თქვა: „ყურაიშის ხალხო! იცით, რომ ბევრ ხელმწიფესთან, როგორებიც არიან ბიზანტიის იმპერატორი (კაისერი), ნეჯაში და ირანის ხელმწიფე (ქისრა), ელჩად ვყოფილვარ. ვფიცავ, აქამდე არ მინახავს, რომ რომელიმე ხელმწიფისთვის ისეთი პატივი და მოწიწება მიეგოთ, როგორსაც მუსლიმები მუჰამმედს მიაგებენ. მისი საჰაბეებიდან არავინ ლაპარაკობს, ვიდრე მისგან ნებართვას არ მიიღებს. თუ თავიდან ერთი ღერი თმა ჩამოუვარდება, იტაცებენ და ბარაქისთვის უბეში ინახავენ. მასთან რომ ლაპარაკობენ, ხმას ისე უდაბლებენ, რომ ძლივს ისმის. მისდამი მოწიწების გამო მის სახეს ვერ უყურებენ და თვალებს ხრიან. თუ თავის საჰაბეებს რაიმე ნიშანს მისცემს ან რამეს უბრძანებს, ცდილობენ, შეასრულონ, სიცოცხლის ფასადაც რომ დაუჯდეთ.

ყურაიშის საზოგადოებავ! რამდენიც გინდათ, ხმლებს დასტაცეთ ხელი და ყველა ხერხს მიმართეთ, ისინი თავიანთი შუამავლის ერთ ღერ თმასაც არ მოგცემენ. რაიმე ზიანის მიყენებასაც კი არ დაუშვებენ, არც იმას, რომ ვინმემ ხელი ახლოს. ასეთია ვითარება. ამის მერე რაც იქნება, კარგად მოიფიქრეთ! ასეთ ვითარებაში მუჰამმედი კარგ ზავს გვთავაზობს, ისარგებლეთ ამით!“

ყურაიშელმა კერპთაყვანისმცემლებმა ეს სიტყვები არ მიიღეს, ურვეს უხეშად მოექცნენ და გული ატკინეს. როცა ყურაიშის ბანაკიდან ამბავი არ მოვიდა, უკეთილშობილესმა შუამავალმა (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ჰირაშ ბინ უმეიიე ელჩად გაგზავნა, რომ თავისი წინადადებები გაემეორებინა. კერპთაყვანისმცემლები ისლამის ელჩს ძალიან უხეშად მოექცნენ. აქლემი დაუკლეს და შეჭამეს, თვითონ კი მოსაკლავად მიესივნენ. როცა მათ ხელიდან ძლივს თავდაღწეული ჰირაშ ბინ უმეიიე შუამავალთან მივიდა და მომხდარი უამბო, შუამავალი ძალიან დამწუხრდა თავისი ელჩისთვის მიყენებული შეურაცხყოფის გამო. ამ დროს კერპთაყვანისმცემელთა ბანაკიდან აჰაბიშის ტომის მეთაური ჰულეისი გამოჩნდა. შუამავლისკენ მოდიოდა. კერპთაყვანისმცემლებმა ის ელჩად დანიშნეს. როცა ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა ჰულეისის მოსვლა დაინახა, ბრძანა: „ეს მომავალი იმ ხალხიდანაა, რომელიც მსხვერპლს პატივს სცემს და უზენაესი ალლაჰის ბრძანებების შესრულებასა და ღვთისმსახურებას ესწრაფვის. (ჩემო საჰაბეებო!) შესაწირი აქლემები მისკენ გარეკეთ, რომ ნახოს!“ საჰაბეებმა შესაწირი აქლემები მისკენ გაუშვეს და თელბიიე წარმოთქვეს: „ლებბეიქ! ალლაჰუმმე ლებბეიქ!“ როცა ჰულეისმა კისერშეკრული და ყურმონიშნული შესაწირი ცხოველები დაინახა, დიდხანს უყურა. თვალები ცრემლით აევსო, თავი ვერ შეიკავა და სულის სიღრმიდან ამომავალი დამწუხრებული ხმით თქვა: „მუსლიმებს ქააბის გარშემო თავაფისა და მისი მონახულების გარდა სხვა განზრახვა არა აქვთ. რა ცუდი საქციელია მათთვის ამის აკრძალვა! ვფიცავ ქააბის უფალს, ყურაიშელები ამ არასწორი საქციელის გამო დაიღუპებიან!“ ეს სიტყვები რომ გაიგონა, სამყაროს ბატონმა ბრძანა: „დიახ, ასეა, ქინანიანთა ძმაო.“ ჰულეისმა სირცხვილისგან ალლაჰის შუამავლის წინაშე წარდგომა ვერ შეძლო, მის დალოცვილ სახეს შეხედვაც კი ვერ გაუბედა. ყურაიშის ბანაკში დაბრუნდა. ნანახი უამბო და თავისი აზრი პირდაპირ თქვა: „სწორად არ მიმაჩნია, რომ ქააბის მონახულებაში ხელს უშლით.“ ყურაიშელი კერპთაყვანისმცემლები ძალიან გაბრაზდნენ და ჰულეისს უმეცრება დასწამეს.

„ურვე! ალლაჰისთვის თქვი! შეიძლება კი ხელი შეეშალოს ამ შესაწირი აქლემების შეწირვას და ამ ქააბეი მუაზზამას მონახულებასა და მის გარშემო თავაფს?“ ჰადისი შერიფი

ამჯერად კერპთაყვანისმცემლებმა ელჩად თავისი სისასტიკით სახელგანთქმული მიქრეზ ბინ ჰაფსი გაგზავნეს. მანაც თავისი პასუხი მიიღო და დაბრუნდა. მიქრეზის ელჩობის შემდეგ კერპთაყვანისმცემლებს შიში დაეუფლათ, მუსლიმები უეცრად თავს არ დაგვესხანო.

შუამავალს არ სურდა საქმის შუა გზაზე მიტოვება და უნდოდა, თავისი საჰაბეებიდან ისეთი ვინმე გაეგზავნა, ვისაც ყურაიშელები პატივს სცემდნენ. ბოლოს გადაწყდა, რომ ჰაზრეთი ოსმანი წასულიყო. ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა ოსმან ბინ აფფანს უბრძანა: „უთხარი მათ: ‚ჩვენ აქ არავისთან საბრძოლველად არ მოვსულვართ. მხოლოდ ქააბეი მუაზზამას გარშემო თავაფისა და მისი მონახულებისთვის მოვედით. თან მოყვანილ შესაწირ აქლემებს შევწირავთ და დავბრუნდებით‘, და ისლამისკენ მოუწოდე მათ!“ ამასთან, დაავალა, მექქაში მყოფი მუსლიმებისთვის ეხარებინა, რომ მექქა მალე დაიპყრობოდა.3

ჰაზრეთი ოსმანი კერპთაყვანისმცემლებთან მივიდა და შუამავლის სიტყვები ზუსტად ისე გადასცა, როგორც თქვა. მათ ჰაზრეთი ოსმანის მოტანილ წინადადებაზეც უარი თქვეს. უთხრეს, თუ სურდა, მხოლოდ მას შეეძლო ბეითულლაჰის გარშემო თავაფის შესრულება. ჰაზრეთი ოსმანმა კი თქვა: „ვიდრე შუამავალი (ალეიჰისსელამ) ბეითულლაჰის გარშემო თავაფს არ შეასრულებს, არც მე შევასრულებ!“ ამით ძალიან განრისხებულმა კერპთაყვანისმცემლებმა ის დააკავეს. საჰაბეებს ამბავმა მიაღწია: „ოსმანი მოკლეს და შეჰიდად დაეცა.“ როცა ეს შუამავალს აუწყეს, ძალიან დამწუხრდა და ბრძანა: „თუ ეს ამბავი მართალია, აქედან არ წავალთ, ვიდრე ამ ხალხს ბრძოლაში არ შევხვდებით.“ შემდეგ სემურედ წოდებული ხის ქვეშ დაჯდა და საჰაბეებს ერთგულების ფიცისკენ (ბიათისკენ) მოუწოდა და ბრძანა: „უზენაესმა ალლაჰმა მიბრძანა, რომ ერთგულების ფიცი მომცეთ.“ გმირმა საჰაბეებმა ხელები შუამავლის დალოცვილ ხელზე დაადეს და სიტყვა მისცეს: „ერთგულების ფიცი მოგეცით, რომ შენ წინ ვიბრძოლებთ და დაპყრობას მივაღწევთ, ვიდრე უზენაესი ალლაჰი შენ გამარჯვებას არ გიბოძებს, ან ამ გზაზე შეჰიდად დავეცემით!“ შუამავალმა ერთი ხელი მეორეზე დადო და იქ არმყოფი ჰაზრეთი ოსმანის სახელით თავად მისცა თავს ერთგულების ფიცი. უკეთილშობილესი შუამავალი (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) თავისი საჰაბეების ამ ფიცით ძალიან კმაყოფილი დარჩა და ბრძანა: „ვინც ხის ქვეშ გულწრფელად მისცა ერთგულების ფიცი, მათგან არავინ შევა ჯოჯოხეთში.“ ამ ფიცს „ბიათი რიდვანი“ ეწოდა.4 საჰაბეები (რადიალლაჰუ ანჰუმ) იშიშვლებული ხმლებით ადგილზე ვეღარ ისვენებდნენ და მხოლოდ შუამავლის (ალეიჰისსელამ) ნიშანს ელოდნენ. ამ დროს ისლამის ბანაკის მეთვალყურე ყურაიშელმა ჯაშუშებმა დაინახეს, რომ მუჯაჰიდებმა ჩვენს საყვარელ შუამავალს ფიცი მისცეს, რომ ამ გზაზე იბრძოლებდნენ, ვიდრე შეჰიდობის შერბეთს არ შესვამდნენ, და რომ ემზადებოდნენ. მაშინვე ყურაიშის ბანაკში წავიდნენ და მომხდარი უამბეს. შუამავალი ყოველი შემთხვევისთვის ღამით გუშაგებს აყენებდა, რომ საჰაბეები დაეცვათ. ერთ ღამეს, იმ დღეებში, როცა ჰაზრეთი ოსმანი დაკავებული იყო, მიქრეზის მეთაურობით ორმოცდაათკაციანი კერპთაყვანისმცემელთა ბრბო თავს დაესხა, რომ ისლამის მეომრები ძილში მოესწრო. იმ ღამეს მუჰამმედ ბინ მესლემე და მისი ამხანაგები იდგნენ გუშაგად. მოკლე ბრძოლის შემდეგ თავდამსხმელი ურწმუნოები ხელფეხშეკრულნი შეიპყრეს. მხოლოდ მიქრეზმა მოახერხა გაქცევა. ტყვეები ალლაჰის შუამავალთან მიიყვანეს. ნაწილი დაამწყვდიეს, ნაწილი კი შეიწყალეს. კერპთაყვანისმცემლებს მომდევნო ღამესაც უნდოდათ თავდასხმა, მაგრამ კვლავ შეიპყრეს. შუამავალმა ისინიც შეიწყალა და გაუშვა.

ჰუდეიბიიეს საზავო ხელშეკრულება

ურწმუნოთა ჯარს შიში დაეუფლა, როცა მიხვდა, რომ ისლამის ჯარი დღედაღამ საბრძოლოდ მზადმყოფი ელოდა და ნებისმიერ წამს შეეძლო შეტევა. როცა დაინახეს, რომ შეთანხმების გარდა სხვა გამოსავალი არ იყო, სასწრაფოდ აირჩიეს ელჩთა დელეგაცია. სუჰეილ ბინ ამრის მეთაურობით არჩეულ ამ დელეგაციას უთხრეს: „შეთანხმება დადეთ იმ პირობით, რომ წელს მექქაში არ შემოვლენ.“

ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა ყურაიშელი ელჩები მიიღო. ელჩების პირველი მოთხოვნა იყო, რომ მათი დაპატიმრებული კაცები გაეთავისუფლებინათ. სამყაროს ბატონმა ბრძანა: „ვიდრე მექქაში დაკავებულ ჩემს საჰაბეებს არ გაათავისუფლებთ, ამ თქვენს კაცებს არ გავუშვებ!“ სუჰეილმა თქვა: „მართალი რომ ითქვას, ძალიან სამართლიანად და კეთილსინდისიერად მოგვექეცი“, და მექქაში დაკავებული ჰაზრეთი ოსმანისა და ადრე დაპატიმრებული დაახლოებით ათი საჰაბის გათავისუფლებას მიაღწია. ამის შემდეგ თავდასხმისას დატყვევებული და დაპატიმრებული კერპთაყვანისმცემლებიც გაათავისუფლეს.

ხანგრძლივი საუბრების შემდეგ შეთანხმებას მიაღწიეს. მისი დაწერის ჯერი დადგა. მწიგნობრად ჰაზრეთი ალი აირჩიეს. საზავო ხელშეკრულების დასაწერად ქაღალდი და სამელნე მოამზადეს. სამყაროთა მოწყალებად წარმოგზავნილმა ჰაბიბულლაჰმა ჰაზრეთი ალის უბრძანა: „დაწერე!“

„ბისმილლაჰირრაჰმანირრაჰიმ!“ სუჰეილი ამას მაშინვე შეეწინააღმდეგა: „ვფიცავ, არ ვიცი, სიტყვა ‚რაჰმანი‘ რას ნიშნავს. ასე ნუ დაწერ; დაწერე ‚ბისმიქე ალლაჰუმმე‘! თორემ ზავზე არ დავთანხმდები!“ შუამავალი ზავის დადებაში ძალიან დიდ სიბრძნეს ხედავდა. ამიტომ ბრძანა: „‚ბისმიქე ალლაჰუმმეც‘ კარგია“ და ჰაზრეთი ალის უბრძანა, ასე დაეწერა. დაწერის შემდეგ შუამავალმა ბრძანა: „ეს ის პუნქტებია, რომლებზეც მუჰამმედი, ალლაჰის შუამავალი, სუჰეილ ბინ ამრს შეუთანხმდა და შეურიგდა და რომლებსაც ხელს აწერს, რომ მხარეებმა მათი პირობები შეასრულონ“, და სუჰეილმა ჰაზრეთი ალის ხელი დაუჭირა. შუამავალს მიუბრუნდა და თქვა: „ვფიცავთ, ალლაჰის შუამავალი რომ გვეღიარებინე, წინ არ აღგიდგებოდით და ქააბის მონახულებაში ხელს არ შეგიშლიდით. ამიტომ ‚ალლაჰის შუამავლის‘ ნაცვლად დაწერე ‚მუჰამმედი, აბდულლაჰის ძე‘!“

შუამავალმა ესეც მიიღო და ბრძანა: „ალლაჰს ვფიცავ, თუმცა ცრუდ მრაცხავთ, მე მაინც ყოველგვარი ეჭვის გარეშე უზენაესი ალლაჰის შუამავალი ვარ. ჩემი და მამაჩემის სახელის დაწერა ჩემს შუამავლობას ვერ გააქრობს. ალი! წაშალე ეს და დაწერე ‚მუჰამმედ ბინ აბდულლაჰი‘.“

საჰაბეთაგან არავის გული არ დასჯერდა სიტყვა „ალლაჰის შუამავლის“ წაშლას. წამსვე ყველაფერი დაივიწყეს და თქვეს: „ალი! დაწერე ‚მუჰამმედი, ალლაჰის შუამავალი‘, თორემ ჩვენსა და ამ კერპთაყვანისმცემლებს შორის მხოლოდ ხმალი გადაწყვეტს!…“ შუამავალი თავისი საჰაბეების ამ გულმოდგინებით კმაყოფილი დარჩა, მაგრამ დალოცვილი ხელებით ანიშნა, რომ გაჩუმებულიყვნენ. როცა ჰაზრეთი ალის წაშლა უბრძანა, მან ბოდიში მოიხადა: „ჩემი სიცოცხლე შენ შემოგწირვია, ალლაჰის შუამავალო! ხელი არ მემორჩილება, რომ შენი ეს დალოცვილი თვისება წავშალო!…“ ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა სთხოვა, ის ადგილი ეჩვენებინა. როცა უჩვენა, ხელიდან გამოართვა, თავისი დალოცვილი თითით წაშალა და „აბდულლაჰის ძე“ დააწერინა. შემდეგ პუნქტების წერა დაიწყეს: 1) შეთანხმება ათი წლის განმავლობაში იმოქმედებს; ამ დროის განმავლობაში ორი მხარე ერთმანეთს არ შეებრძოლება.

„ვინც ხის ქვეშ გულწრფელად მისცა ერთგულების ფიცი, მათგან არავინ შევა ჯოჯოხეთში“ ჰადისი შერიფი

1. მუსლიმები წელს ქააბას არ მოინახულებენ, მაგრამ ერთი წლის შემდეგ შეეძლებათ მისი მონახულება. 3) ქააბის მოსანახულებლად მოსული მუსლიმები სამი დღე დარჩებიან და მგზავრის იარაღის გარდა სხვა იარაღი თან არ ექნებათ. 4) როცა მუსლიმები ქააბის გარშემო თავაფს შეასრულებენ, მექქელი კერპთაყვანისმცემლები ქააბიდან გავლენ და საშუალებას მისცემენ, თავაფი თავისუფლად შეასრულონ.

1. თუ ყურაიშელთაგან ვინმე, ვინც ისლამს მიიღებს, თავისი მეურვის ნებართვის გარეშე მედინაში წავა, უკან დაბრუნდება; თუ მუსლიმთაგან ვინმე ყურაიშის მხარეს გადავა და მექქაში წავა, უკან არ დაბრუნდება. როცა ჰაზრეთი ომერმა ამ პუნქტზე იკითხა: „ალლაჰის შუამავალო! ამ პირობასაც მიიღებ?“, ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა გაიღიმა და ბრძანა: „დიახ. ვინც ჩვენგან მათთან წავა, დაე, უზენაესმა ალლაჰმა ჩვენგან შორს ამყოფოს!“

2. თუ საჰაბეთაგან ვინმე მექქაში ჰაჯის ან უმრის შესრულების განზრახვით მივა, მისი სიცოცხლე და ქონება უსაფრთხოდ იქნება.

3. თუ კერპთაყვანისმცემელთაგან ვინმე შამში, ეგვიპტეში ან სხვაგან მიმავალი მედინაში შეივლის, მისი სიცოცხლე და ქონებაც უსაფრთხოდ იქნება.

4. დანარჩენ არაბულ ტომებს შეეძლებათ, მათთვის სასურველი მხარის მფარველობაში შევიდნენ, და თავისუფალნი იქნებიან, მუსლიმებს შეუერთდნენ თუ კერპთაყვანისმცემლებს.5

შეთანხმების ხელმოწერის ჯერი დადგა. ამ დროს დაინახეს, რომ ერთი კაცი ფეხებზე ჯაჭვებს მიათრევდა და ისლამის ჯარისკენ მოდიოდა. ახლოვდებოდა, ახლოვდებოდა და ყვიროდა: „მიხსენით!…“ ეს ხმა რომ გაიგონა, ყურაიშის დელეგაციის მეთაური მაშინვე წამოხტა ადგილიდან. ხელში ეკლიანი ტოტი აიღო და თავ-პირში ცემა დაუწყო. მან კი მთელი ძალა მოიკრიბა, ალლაჰის შუამავლის დალოცვილ მუხლებთან დაეცა და ევედრა: „მიხსენი, ალლაჰის შუამავალო!“ ეს იყო ერთი მუსლიმი, რომელიც მამამისმა იმის გამო დააბორკა, რომ მექქაში ისლამი მიიღო. ყოველდღე მძიმე წამებას აყენებდნენ და კერპების თაყვანისცემას აიძულებდნენ. იმით ისარგებლა, რომ კერპთაყვანისმცემლები ჰუდეიბიიეში წავიდნენ, ჯაჭვები დაწყვიტა, მექქიდან ისე გამოვიდა, რომ არავის დაუნახავს, და მუსლიმებისკენ გამოიქცა. ეს დალოცვილი კაცი, რომელმაც ჭეშმარიტი გზა ჰპოვა, იყო ჰაზრეთი ებუ ჯენდელი, კერპთაყვანისმცემელთა დელეგაციის მეთაურის, სუჰეილის, ვაჟი. სუჰეილმა თავის ვაჟზე, ებუ ჯენდელზე, მიუთითა და შუამავალს უთხრა: „ცოტა ხნის წინ დაწერილი შეთანხმების თანახმად, ეს არის პირველი კაცი, რომელიც უკან უნდა დამიბრუნო!“

შუამავალი და საჰაბეები ღრმად შეძრწუნდნენ. ყველა დაძაბული ელოდა, რა პასუხს გასცემდა ალლაჰის შუამავალი. ერთ მხარეს საზავო ხელშეკრულება, მეორე მხარეს წამებაში მყოფი საჰაბე… სამყაროს ბატონმა სუჰეილს უბრძანა: „ამ საზავო ხელშეკრულებას ჯერ ხელი არ მოგვიწერია!“ სუჰეილმა ჯიუტად თქვა: „მუჰამმედ! შეთანხმების პუნქტები ჩემი ვაჟის აქ მოსვლამდე დავწერეთ და დავასრულეთ. თუ ჩემს ვაჟს არ დამიბრუნებ, მე საზავო ხელშეკრულებას არასოდეს მოვაწერ ხელს!“ თუმცა შუამავალმა ბრძანა: „ჩემი ხათრით ის შეთანხმებიდან გამორიცხე“, კერპთაყვანისმცემლებმა ეს არ მიიღეს. როცა სუჰეილ ბინ ამრი თავის ვაჟს ძალით მიათრევდა, ებუ ჯენდელი გმინავდა: „ალლაჰის შუამავალო! ჩემო ძმებო, მუსლიმებო!… თუმცა მუსლიმობის პატივი მერგო და თქვენ შემოგეფარეთ, კერპთაყვანისმცემლებს მაბარებთ? შესაფერისად მიგაჩნიათ, ყოველდღე აუტანელი წამება მაწამონ? ალლაჰის შუამავალო! იმისთვის მაბრუნებთ, რომ რჯულიდან გადამაბრუნონ?!…“

ამ გულსაკლავი ვედრების ატანა ძალიან ძნელი იყო. გულდაჭრილი საჰაბეები ატირდნენ. მოწყალების ზღვას, ჩვენს საყვარელ შუამავალსაც, დალოცვილი თვალები ცრემლით აევსო. სუჰეილთან მივიდა და სთხოვა: „მოდი, ნუ იზამ ამას! მე მაჩუქე!“ სუჰეილმა კი უპასუხა: „შეუძლებელია, არ გაჩუქებ!“ ამაზე ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა ებუ ჯენდელი ამ სიტყვებით ანუგეშა: „ებუ ჯენდელ! ცოტა კიდევ მოითმინე! აიტანე ის, რასაც გიკეთებენ! ამის ჯილდო უზენაეს ალლაჰს სთხოვე. უზენაესი ალლაჰი შენ და შენნაირ სუსტ და უპატრონო მუსლიმებს უთუოდ უბოძებს შვებასა და გამოსავალს“, და დასძინა: „მიცემული სიტყვის შეუსრულებლობა ჩვენ არ გვეკადრება.“ მან კი თქვა: „კარგი, ალლაჰის შუამავალო“, და ამით გამოხატა, რომ მოითმენდა.

ამ გულსაკლავ ამბავს დელეგაციაში მყოფმა კერპთაყვანისმცემლებმაც ვერ გაუძლეს და თქვეს: „მუჰამმედ! შენი ხათრით ებუ ჯენდელს ჩვენს მფარველობაში ვიღებთ. სუჰეილს არ მივცემთ მისი წამების საშუალებას!“

ამის შემდეგ ალლაჰის შუამავალმა და საჰაბეებმა ცოტა ამოისუნთქეს. (სუჰეილ ბინ ამრმა მექქის დაპყრობის შემდეგ ისლამი მიიღო და საჰაბეთაგანი გახდა.) საზავო ხელშეკრულება ორ ცალად დაიწერა და მხარეებმა ხელი მოაწერეს. კერპთაყვანისმცემლები თავიანთ ბანაკში დაბრუნდნენ.6 ყურაიშის დელეგაცია ძალიან ხარობდა ამ პუნქტებით, რომლებიც თითქოს მუსლიმების საზიანოდ გამოიყურებოდა. პირიქით, ეს საზავო ხელშეკრულება მორწმუნეებისთვის დიდი გამარჯვება იყო და ეს პუნქტები მუსლიმების სასარგებლოდ იყო. უპირველეს ყოვლისა, კერპთაყვანისმცემლები აღიარებდნენ, რომ მუსლიმები სახელმწიფო იყვნენ. თუ მექქიდან რომელიმე კერპთაყვანისმცემელი ვაჭრობისთვის ან სხვა საქმისთვის შამში ან ეგვიპტეში მიმავალი მედინაში შეივლიდა, მისი სიცოცხლე და ქონება უსაფრთხოდ იქნებოდა. ამრიგად, კერპთაყვანისმცემლები ახლოდან ნახავდნენ მუსლიმების ცხოვრებას, აღფრთოვანდებოდნენ ისლამის სამართლიანობითა და საჰაბეების ერთმანეთისადმი მშვენიერი მოპყრობით და შეიყვარებდნენ ისლამს. საბოლოოდ ისლამს მიიღებდნენ და საჰაბეთა რიგებს შეუერთდებოდნენ. ამ შეთანხმებით, რომელიც ათი წელი უნდა გაგრძელებულიყო, მუსლიმები გამრავლდებოდნენ და გაძლიერდებოდნენ. ისლამი ყველა მხარეს გავრცელდებოდა. თუმცა პუნქტმა: „თუ ყურაიშელთაგან ვინმე ისლამს მიიღებს და მედინას შეფარება მოისურვებს, უკან დაბრუნდება“ – შუამავალი ძალიან დაამწუხრა. ბრძანა: „უზენაესი ალლაჰი მათთვის უთუოდ გააჩენს შვებასა და გამოსავალს.“ კერპთაყვანისმცემლებთან საქმე აღარაფერი დარჩა. უკეთილშობილესმა შუამავალმა (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) საჰაბეებს უბრძანა: „ადექით! შესაწირი ცხოველები შესწირეთ. თავებს რომ გადაიპარსავთ, იჰრამიდან გამოდით.“ შუამავალმა ყველაზე ადრე შესწირა თავისი შესაწირი ცხოველი. შემდეგ მისმა დალაქმა, ჰაზრეთი ჰირაშ ბინ უმეიიემ, თავი გადაპარსა. საჰაბეები იმ დალოცვილ თმას, ვიდრე მიწაზე დაეცემოდა, ჰაერში იტაცებდნენ და ბარაქისთვის ინახავდნენ. საჰაბეებმაც შესწირეს თავიანთი შესაწირი ცხოველები; ნაწილმა თმა გადაიპარსა, ნაწილმა კი შეიმოკლა.7

„ებუ ჯენდელ! ცოტა კიდევ მოითმინე! აიტანე ის, რასაც გიკეთებენ! ამის ჯილდო უზენაეს ალლაჰს სთხოვე. უზენაესი ალლაჰი შენ და შენნაირ სუსტ და უპატრონო მუსლიმებს უთუოდ უბოძებს შვებასა და გამოსავალს“ ჰადისი შერიფი

ჰუდეიბიიეში დაახლოებით ოცი დღე დარჩნენ. შუამავალი თავის ამხანაგებთან ერთად მედინაში დასაბრუნებლად დაიძრა. გზაში უზენაესმა ალლაჰმა შუამავალს სურა ფეთჰი ვაჰიით მოუვლინა და ახარა, რომ თავის წყალობასა და შეწევნას სრულყოფდა. იმ დღეებში, როცა სამყაროს სულთანმა (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) გამარჯვებულმა ნათელ მედინას თავისი მობრძანებით პატივი დასდო, ყურაიშის საყიფის ტომიდან ებუ ბასირს მუსლიმობის პატივი ერგო. როცა მიხვდა, რომ კერპთაყვანისმცემლებს შორის ცხოვრებას ვეღარ შეძლებდა, ებუ ბასირი ფეხით ჩავიდა მედინაში. მაგრამ, როგორც ჰუდეიბიიეს შეთანხმება მოითხოვდა, მედინა დატოვა და წითელი ზღვის სანაპიროზე, ისად წოდებულ ადგილას დასახლდა.8

ის ადგილი იმ სავაჭრო გზაზე მდებარეობდა, რომლითაც ყურაიშელი კერპთაყვანისმცემლები შამში დადიოდნენ. ამიერიდან ყურაიშელთაგან ისლამის მიმღებნი მექქას ტოვებდნენ და მედინაში კი არა, ისში, ებუ ბასირთან მიდიოდნენ. მათგან პირველი ჰაზრეთი ებუ ჯენდელი იყო. მერე ამას აღარ შეწყვეტია. ორმოცდაათნი, ასნი, ორასნი, სამასნი გახდნენ. შამისკენ მიმავალი ყურაიშის ქარავანი იძულებული იყო, იქ გაევლო. ჰაზრეთი ებუ ბასირი და მასთან მყოფი მუსლიმები იქ გამვლელ კერპთაყვანისმცემლებს იჭერდნენ და ისლამის მიღებას სთხოვდნენ. ვინც ისლამს არ იღებდა, მათ ებრძოდნენ და მძიმე მდგომარეობაში აგდებდნენ. როცა მექქელმა კერპთაყვანისმცემლებმა დაინახეს, რომ შამის სავაჭრო გზები მოეჭრათ, მედინაში დელეგაცია გაგზავნეს. ევედრებოდნენ, რომ გაეუქმებინათ ჰუდეიბიიეს საზავო ხელშეკრულების პუნქტი: „თუ ყურაიშელთაგან ვინმე, ვინც ისლამს მიიღებს, თავისი მეურვის ნებართვის გარეშე მედინაში წავა, უკან დაბრუნდება!…“ შუამავალმა შეიწყალა და ეს თხოვნა მიიღო. ამრიგად, ყურაიშელებს შამის სავაჭრო გზები კვლავ გაეხსნათ. მუსლიმები კი თავიანთი მოთმინების საზღაურად მედინაში, შუამავალთან მივიდნენ.

ჰოი, მშვენიერთა შორის უმშვენიერესო!

ჰოი, მშვენიერთა შორის უმშვენიერესო, შენი სიყვარულით დამწვი!
თვალი ვეღარაფერს ხედავს, გონება ყოველ წამს შენზე ოცნებობს!
შენ ხარ „ყაბე ყავსეინის“ შაჰი, მე კი – ურჩი მონა,
როგორ გაბედავს ეს შეცბუნებული, შენი სტუმარი იყოს?
შეიბრალე, შემოხედე და მკვდარი გულები გააცოცხლე,
შენს უსაზღვრო მოწყალებას შევეფარე და კარზე მოგიკაკუნე!
სიკეთის წყარო ხარ, წამალთა ზღვა ხარ!
ერთი წვეთი წყალობა მიბოძე, სენის წამლის გარეშე დავრჩი!
ყველა მოდის მექქაში, ქააბასთან, საფასა და მერვესთან,
მე კი შენთვის მთები და გორები გადმოვლახე!
წუხელ სიზმარში თავი ცას შეეხო,
მეგონა, შენი კარის მსახურებმა კისერზე ფეხი დამადგეს!
ჰოი, ჰაზრეთი ჯამი, ჩემი სატრფოს ბულბულო!
შენს ლექსებს შორის ეს ბეითი ამოვარჩიე:
„ქეციანი ძაღლივით, ენაგადმოგდებული,
ერთი წვეთის იმედით შენი წყალობის ზღვას მივადექი.“
მევლანა ჰალიდ ბაღდადი (ყუდდისე სირრუჰ)

„ჭეშმარიტად, ჩვენ შენ ცხადი გამარჯვება გიბოძეთ“ ფეთჰ: 1

ალლაჰის შუამავლის მოწვევის წერილები

მზე სამყაროს არ გაანათებდა,
ის ძვირფასი სული რომ არ მოსულიყო,
სინათლეს სამყაროს არ მისცემდა,
მევლიდის ის წამი რომ არ დამდგარიყო.
ბროლითა და სიხარულით
არ მოიზილებოდა ვარდისებრი სახე,
გულებში არეკლილი სხივით
ხორცშესხმულ სხეულად რომ არ ქცეულიყო.
ეიიუბი