უმრეთულ-ყაზას მოგზაურობა

ჰუდეიბიიეს ზავიდან ერთი წელი გავიდა. ყურბან ბაირამამდე ერთი თვით ადრე, ზილყა’დეს თვის დასაწყისში, უკეთილშობილესმა შუამავალმა (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) საჰაბეებს უბრძანა, უმრისთვის მომზადებულიყვნენ. უმრაზე უნდა გამოცხადებულიყვნენ ყველანი, ვინც ჰუდეიბიიეში წავიდა და რიდვანის ფიცში (ბიათურ-რიდვანში) მონაწილეობდა, გარდაცვლილების გარდა. ამ ბრძანების შემდეგ ორი ათასმა საჰაბემ სამზადისი დაასრულა. ზვარაკად შესაწირად სამოცდაათი აქლემი აიღეს. მათი მექქამდე მიყვანა და გზაში მწყემსვა ნაჯიიე ბინ ჯუნდუბსა და მის ოთხ ამხანაგს დაევალა. გარდა ამისა, ჰაზრეთი მუჰამმედ ბინ მესლემეს ასი მხედარი ჩააბარეს და წინ გაგზავნეს, რომ ომში გამოსაყენებელი იარაღი – აბჯარი, შუბები და ხმლები – წაეღოთ. კერპთაყვანისმცემლებს ნდობა არ შეიძლებოდა. ნებისმიერი თავდასხმის შემთხვევაში ამ იარაღს გამოიყენებდნენ. ზოგიერთმა საჰაბემ თქვა: „ალლაჰის შუამავალო! ჰუდეიბიიეს ზავის მიხედვით, უმრაზე ქარქაშში ჩაგებული ხმლების გარდა სხვა იარაღით არ უნდა მოვსულიყავით!“ სამყაროთა ბატონმა ბრძანა: „ჩვენ ამ იარაღს ჰარემში, ყურაიშელებთან არ შევიტანთ. მაგრამ ის ჩვენთან ახლოს, ხელთ იქნება, თუ ყურაიშელები თავს დაგვესხმიან.“

მედინეი მუნევვერეში მოადგილედ ებუ ზერ ღიფარი დატოვეს.1 სხვა გადმოცემით, ებუ რუჰმულ-ღიფარი დატოვეს. ორი ათასი საჰაბე ჩვენს საყვარელ შუამავალთან ერთად მექქისკენ გაემართა. საჰაბეები ძალიან აღელვებულები იყვნენ. იხილავდნენ თავიანთ სახლებს, კერებს და მშობლიურ მხარეს, რომლებიც ამდენი წლის წინ უზენაესი ალლაჰის გზაზე, ჩვენი საყვარელი შუამავლის გულისთვის მიატოვეს… მოინახულებდნენ ქააბეი მუაზზამას, რომლისკენაც ხუთი დროის ნამაზში მიიქცეოდნენ… იხილავდნენ თავიანთ ნათესავებს, რომლებიც მუსლიმები გახდნენ, მაგრამ შეთანხმების გამო მედინაში ვერ მოდიოდნენ. ყურაიშელ კერპთაყვანისმცემლებს, რომლებიც წლების განმავლობაში ცრემლის ნაცვლად სისხლს ადენინებდნენ, ისე ჩაგრავდნენ, რომ კვნესოდნენ და გმინავდნენ, და თავიანთი კერპების თაყვანისცემის იძულებით ბევრი მათი ძმა შეჰიდად აქციეს, ისლამის ღირსებასა და პატივს დაანახებდნენ. ვინ იცის, იქნებ ამის მხილველ კერპთაყვანისმცემელთა გულებში ისლამის სიყვარული ჩასახლებულიყო და მუსლიმები გამხდარიყვნენ!…

მედინაში დარჩენილებმა სამყაროთა ბატონი ვედას აღმართამდე თექბირებით მიაცილეს, გამოეთხოვნენ და უკან დაბრუნდნენ… როცა ჩვენი საყვარელი შუამავალი მედინიდან ათიოდე კილომეტრით დაშორებულ ზულ-ჰულეიფეში მივიდა, იჰრამში შევიდა. სახელოვანი საჰაბეები მას მიჰყვნენ. ყველას თეთრი ემოსა. დაიწყო მგზავრობა მექქეი მუქერრემესკენ უმრის აღსასრულებლად. ახლა უკვე მიწა და ცა შეძახილებით გუგუნებდა: „ლებბეიქ! ალლაჰუმმე ლებბეიქ! ლებბეიქ! ლა შერიქე ლექე ლებბეიქ! ინნელ-ჰამდე ვენ-ნიმეთე ლექე ველ-მულქ, ლა შერიქე ლექ!“ (აქა ვარ, ჩემო ალლაჰო, აქა ვარ! შენს მოწოდებას სიტყვითაც და მთელი არსებითაც კვლავ და კვლავ ვუპასუხე და შენს ბრძანებას დავემორჩილე. შენ თანაზიარი არ გყავს, მთელი ჩემი არსებით შენკენ მოვიქეცი. ქება-დიდება და წყალობა მხოლოდ შენ გეკუთვნის. სამეუფოც შენია. შენ თანაზიარი არ გყავს.)

მგზავრობა დიდი სიამით მიმდინარეობდა – უზენაესი ალლაჰის ქება-დიდებით, მისდამი ვედრებითა და მისი დალოცვილი სახელის ხსენებით.

როცა მუჰამმედ ბინ მესლემეს სარდლობით წინ მიმავალი რაზმი მექქას მიუახლოვდა, ყურაიშელმა კერპთაყვანისმცემლებმა დაინახეს. შიშით მიუახლოვდნენ და, თითქოს ეთქვათ, „ერთი წლის წინ ასე შევთანხმდით?“, იკითხეს: „ეს რა არის?“ მუჰამმედ ბინ მესლემემ მათ ძარღვებში სისხლის გამყინავი პასუხი გასცა: „ესენი უზენაესი ალლაჰის შუამავლის მხედრები არიან… თუ უზენაესი ალლაჰი ინებებს, ხვალ თვითონაც მობრძანდება აქ!…“ კერპთაყვანისმცემლები შიშით დაბრუნდნენ და ამბავი მექქაში მიიტანეს. მექქელი კერპთაყვანისმცემლები ამბობდნენ: „ვფიცავთ, ჩვენ შეთანხმებას ვიცავდით. მუჰამმედი რატომ უნდა შეგვებრძოლოს?…“ მაშინვე თავიანთი რიგებიდან დელეგაცია გაგზავნეს, რომ შუამავალს მოლაპარაკებოდა.

„ლებბეიქ! ალლაჰუმმე ლებბეიქ! ლებბეიქ! ლა შერიქე ლექე ლებბეიქ! ინნელ-ჰამდე ვენ-ნიმეთე ლექე ველ-მულქ, ლა შერიქე ლექ!“ თელბიიე

ამ დროს სამყაროთა ბატონმა (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) მიაღწია ადგილს, რომელსაც ბატნი იეჯეჯი ერქვა და საიდანაც მექქა ჩანდა. იქ დატოვეს მთელი იარაღი, წელზე შემორტყმული ხმლების გარდა. იარაღის დასაცავად ორასი საჰაბე დარაჯად დააყენეს. ეს სამზადისი რომ დასრულდა, ყურაიშის დელეგაციამ ნებართვა ითხოვა, რომ შუამავალს მოლაპარაკებოდა და მის წინაშე წარმდგარიყო. როცა ნება დართეს, თქვეს: „ჰოი, მუჰამმედ! ჰუდეიბიიეს შეთანხმების შემდეგ თქვენთვის არაფერში გვიღალატია. მიუხედავად ამისა, მექქაში, შენს ხალხთან ამ იარაღით გინდა შემოსვლა? ჩვენი შეთანხმებით კი ქარქაშში ჩაგებული ხმლების გარდა არაფერი უნდა გქონოდათ თან!…“ ამაზე სამყაროთა ბატონმა მიუგო: „ბავშვობიდან დღემდე მიცემული სიტყვის შესრულებითა და ერთგულებით ვარ ცნობილი. ჰარემში ქარქაშში ჩაგებული ხმლების გარდა სხვა იარაღით არ შევალთ. მაგრამ მინდა, რომ იარაღი ჩემთან ახლოს იყოს.“ როცა ელჩები მიხვდნენ, რომ საქმე სხვაგვარად იყო, ვიდრე მათ აუწყეს, დამშვიდდნენ და თქვეს: „ჰოი, მუჰამმედ! სიმართლე რომ ვთქვათ, შენგან მუდამ მხოლოდ ერთგულება და სიკეთე გვინახავს. ეს კიდეც შეგშვენის.“ შემდეგ დაბრუნდნენ. მექქაში მივიდნენ და ყველაფერი ყურაიშელებს აუწყეს. ისინიც დამშვიდდნენ.

ყურაიშის წარჩინებულებმა სიძულვილისა და შურის გამო, რომ შუამავლისა და მისი საჰაბეების ეს ბედნიერი წუთები არ ენახათ, მექქა მიატოვეს და მთებში ავიდნენ. ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა ნიშანდებული სამსხვერპლო აქლემები წინასწარ ზი ტუვას ადგილას გაგზავნა. შემდეგ, როცა საჰაბეებთან ერთად სამზადისი დაასრულა, წმინდა ქალაქ მექქაში შესასვლელად დაიძრა. საჰაბეებმა სამყაროთა ბატონი შუაში მოიქციეს. სამყაროს სულთანი თავის აქლემზე, ყუსვაზე, ირგვლივ სხივს აფრქვევდა, როგორც მზე, რომელიც ათასობით ვარსკვლავის არსებობას ფარავს. ჩემო უფალო! რა სილამაზეა! რა დიდებული სანახაობაა!…

ენებზე იყო შეძახილები „ლებბეიქ! ალლაჰუმმე ლებბეიქ! ლებბეიქ! ლა შერიქე ლექე ლებბეიქ!…“, გულებში კი – უზენაესი ალლაჰისა და მისი შუამავლის სიყვარული.

ნაბიჯ-ნაბიჯ მიუახლოვდნენ დიდებულ ქააბას. რაც უფრო უახლოვდებოდნენ, მით უფრო მატულობდა მათი მღელვარება, თითქოს დუღდა. ერთხმად წარმოთქმული თელბიიეს შეძახილები მექქას ავსებდა, კერპთაყვანისმცემლები კი, როცა ამ დიდებულ სანახაობას ხედავდნენ, გრძნობდნენ, როგორ უდნებოდათ გული და როგორ ჩაედინებოდა სულში თბილად სიყვარულის შერბეთი. ბევრი მათგანის გულში უკვე ჩასახლებულიყო ისლამის სიყვარული… ბოლოს გაიმარჯვა სამყაროს სულთანმა, ორივე სამყაროს ბატონმა, ჩვენმა საყვარელმა და პატივდებულმა შუამავალმა მუჰამმედმა (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ)…

აჰა, ჩვენი საყვარელი შუამავალი და მისი სახელოვანი საჰაბეები, წელზე შემორტყმული ხმლებით, ქააბეი მუაზზამაში შედიოდნენ. წინ ჰაზრეთი აბდულლაჰ ბინ რევაჰა მიდიოდა და შუამავლის აქლემის, ყუსვას, ავშარა ეჭირა. ზოგიერთი მექქელი კერპთაყვანისმცემელი თავისი ცოლ-შვილით დარ-უნ ნედვეში რიგად იდგა და ჩვენს საყვარელ შუამავალსა და მის მამაც საჰაბეებს უყურებდა. აბდულლაჰ ბინ რევაჰამ, წინ რომ მიდიოდა, ლექსების კითხვა დაიწყო და მისი ბეითები კერპთაყვანისმცემლებს თავზე უროსავით ეცემოდა და გულამდე უღწევდა:

ჰოი, ურწმუნოებო, შუამავლის გზას გაეცალეთ,
რადგან უზენაესმა ალლაჰმა მას ყურანი გარდამოუვლინა.
ყოველი სიკეთე და ყოველი მადლი მის რჯულშია,
ამ რჯულისთვის სიკვდილი კი საუკეთესო სიკვდილია.
ის ალლაჰის ჭეშმარიტი შუამავალია, გულით მივიღე,
მისი ყოველი სიტყვა ვირწმუნე, ახლა მას ვიღებ.
ჰოი, ურწმუნოებო! როცა უარყოფდით,
რომ ყურანი უზენაესი ალლაჰისგან გარდამოვლინდა,
როგორც მოულოდნელად დაგატეხეთ დარტყმები
და როგორც თავები ტანს მოგაშორეთ,
ისე, თუ მის აზრსაც არ ირწმუნებთ,
იგივე დარტყმები დაგეცემათ თავზე.
ვიწყებ იმ ალლაჰის დალოცვილი სახელით,
რომლის რჯულის გარდა ჭეშმარიტი რჯული არ არსებობს.
და კვლავ ვიწყებ იმ ალლაჰის სახელით:
მუჰამმედი მისი მონაცაა და მისი შუამავალიც.

ჰაზრეთი ომერმა ვეღარ მოითმინა და მისი შეგონება მოინდომა: „ჰოი, იბნი რევაჰა! როგორ შეგიძლია ალლაჰის შუამავლის წინაშე და ჰარემი შერიფში ლექსები იკითხო?“ მაგრამ შუამავალმა ბრძანა: „ჰოი, ომერ! ნუ უშლი! უზენაეს ალლაჰს ვფიცავ, რომ მისი სიტყვები ამ ყურაიშელ კერპთაყვანისმცემლებზე უფრო სწრაფად და უფრო ძლიერად მოქმედებს, ვიდრე მათთვის ისრების დაშენა. განაგრძე, ჰოი, იბნი რევაჰა!“

ცოტა ხნის შემდეგ შუამავალმა ჰაზრეთი აბდულლაჰ ბინ რევაჰას ბრძანა: „თქვი: ‚არ არსებობს ღვთაება, გარდა უზენაესი ალლაჰისა! ერთადერთი ისაა! თავისი აღთქმის აღმსრულებელი ისაა! ამ თავისი მონის შემწე ისაა! თავისი ლაშქრის განმამტკიცებელი ისაა! შეკრებილი ტომების დამამარცხებელიც მხოლოდ ისაა!‘“

ამაზე აბდულლაჰ ბინ რევაჰამ თქმა დაიწყო:

არ არსებობს ღვთაება, გარდა უზენაესი ალლაჰისა!
თანაზიარი არ ჰყავს, ლა ილაჰე ილლალლაჰ!
ისაა, ვინც მუსლიმთა ლაშქარს ძალას აძლევს!
და ისაა, ვინც ურწმუნოებს ფანტავს და ამარცხებს!

მუსლიმებიც ამ სიტყვებს იმეორებდნენ. როცა ჩვენი საყვარელი შუამავალი ბეითულლაჰში შევიდა, დალოცვილი მარჯვენა მხარი გაიშიშვლა. მისი დალოცვილი სხეულის სილამაზე თვალს სჭრიდა, გულებს იზიდავდა და მზესავით სხივს აფრქვევდა. შემდეგ ბრძანა: „უზენაესმა ალლაჰმა თავისი მოწყალებით შეუნდოს იმ ვაჟკაცებს, რომლებიც დღეს შირქის ამ ხალხს თავს ძლიერად და მხნედ აჩვენებენ!“ ამაზე საჰაბეებმა მარჯვენა მხრები გაიშიშვლეს და სწრაფი და დიდებული ნაბიჯით ქააბას სამჯერ შემოუარეს თავაფით. მხოლოდ რუქნი იემანისა და ჰაჯერულ-ესვედის კუთხეს შორის დინჯად იარეს. შუამავალი და მისი საჰაბეები ჰაჯერულ-ესვედს უახლოვდებოდნენ და კოცნიდნენ, ან შორიდან ხელისგულებს ჰაჯერულ-ესვედისკენ აპყრობდნენ.

„უზენაეს ალლაჰს ვფიცავ, რომ მისი (იბნი რევაჰას) სიტყვები ამ ყურაიშელ კერპთაყვანისმცემლებზე უფრო სწრაფად და უფრო ძლიერად მოქმედებს, ვიდრე მათთვის ისრების დაშენა“ ჰადისი შერიფი

კერპთაყვანისმცემლები შორიდან ადევნებდნენ თვალს საჰაბეებს და მათ დიდებულ და ამაყ სვლას უკვირდებოდნენ, რადგან მათ ეუბნებოდნენ, რომ მუსლიმები მედინაში წასვლის შემდეგ დასუსტდნენ და დაავადდნენ; ამის მსგავსი ამბებიც ვრცელდებოდა. ახლა კი სულ საპირისპიროს მოწმენი იყვნენ და მათი გაოცება მატულობდა.

დარჩენილი ოთხი წრე თავაფისა მსუბუქი, აუჩქარებელი ნაბიჯით დაასრულეს. თავაფის შემდეგ მაყამი იბრაჰიმთან ორი რექა’თი ნამაზი აღასრულეს. შემდეგ საფასა და მერვეს ბორცვებს შორის შვიდჯერ სა’ი შეასრულეს. როცა ზვარაკები დაკლეს, შუამავალმა დალოცვილი თავი გაიპარსა. მისი დალოცვილი თმა ჰაერშივე იტაცეს. საჰაბეებმაც თავები გაიპარსეს. ასე ახდა სიზმარი, რომელიც უკეთილშობილესმა შუამავალმა (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ზუსტად ერთი წლით ადრე ნახა. უმრა აღსრულდა და შუადღის დრო დადგა. როცა სამყაროთა ბატონმა ჰაზრეთი ბილალს უბრძანა, ქააბაზე ეზანი წარმოეთქვა, ბილალ ჰაბეშიმ მაშინვე შეასრულა ბრძანება. სანამ ის ქააბაზე მუჰამმედის ეზანს (ეზანი მუჰამმედი) წარმოთქვამდა, მთელი მექქა აღელდა. საჰაბეები ეზანს დიდი მოკრძალებით უსმენდნენ და ჩუმი ხმით იმეორებდნენ. როცა დასრულდა, ჰაბიბულლაჰი იმამი გახდა. ერთად აღსრულებულმა შუადღის (ზუჰრის) ნამაზმა კერპთაყვანისმცემელთა გულებზე სულ სხვაგვარი შთაბეჭდილება მოახდინა.

ჩვენს საყვარელ შუამავალს ებტაჰში ტყავის კარავი დაუდგეს. საჰაბეებიც სამი დღე მის გარშემო კარვებში ცხოვრობდნენ. ნამაზის დროს ბეითულლაჰში იკრიბებოდნენ და ნამაზს ჯემაათით აღასრულებდნენ. სხვა დროს ნათესავებს ინახულებდნენ და თავიანთი მშვენიერი ზნეობით, რომელიც ისლამმა უბოძა, მათთვის მაგალითი იყვნენ. ისინიც საჰაბეების ამ მშვენიერი საქციელის წინაშე თითქოს დნებოდნენ და თავიანთ აღტაცებას ვერ მალავდნენ. ამ სამ დღეში მექქა თითქოს შიგნიდან იქნა დაპყრობილი.

სამი დღე გავიდა… განშორების დრო დადგა. საღამოსკენ, როცა შუამავალმა ბრძანა: „მუსლიმთაგან (რომლებიც უმრისთვის მოვიდნენ) ვერავინ გაატარებს საღამოს მექქაში, გზას უნდა დაადგეს!“, ყველამ თავი მოიყარა და მედინისკენ დაიძრნენ… როცა ჯუჰფეში იყო, ალლაჰის შუამავალი ჰაზრეთი აბბასს შეხვდა და ჰაზრეთი აბბასმა შესთავაზა: „ალლაჰის შუამავალო! მეიმუნე ბინთი ჰარისი დაქვრივდა. ხომ არ შეირთავდი ცოლად?“ ამაზე შუამავალმა ებუ რაფი’ და ენსართაგან ერთი კაცი მექქაში მაჭანკლად გაგზავნა. როცა ჰაზრეთი მეიმუნემ აქლემზე მჯდომმა მიიღო ამბავი, რომ ალლაჰის შუამავალი მას ცოლად ითხოვდა, თქვა: „აქლემიც და რაც მასზეა, ისიც ალლაჰის შუამავლისაა.“ თავი შუამავალს უძღვნა. ამ საქმის სათანადოდ მოგვარება თავის უფროს დას, უმმულ-ფადლს მიანდო, მან კი – თავის ქმარს, ჰაზრეთი აბბასს. როცა უმრიდან მედინაში დაბრუნებისას სერიფის ადგილას მივიდნენ, ჰაზრეთი აბბასმა ჩვენი შუამავლისგან (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ოთხასი დირჰემი მეჰრი (საქორწინო საჩუქარი) მიიღო და ჰაზრეთი მეიმუნე ალლაჰის შუამავალს ნიქაჰით შერთო. ქორწილიც იქვე გაიმართა. ჰაზრეთი მეიმუნე ალლაჰის შუამავლის ნიქაჰის პატივს ეღირსა და მისი უკანასკნელი მეუღლე გახდა. ამის შემდეგ ჩვენი შუამავალი აღარ დაქორწინებულა.

„უზენაესმა ალლაჰმა თავისი მოწყალებით შეუნდოს იმ ვაჟკაცებს, რომლებიც დღეს შირქის ამ ხალხს თავს ძლიერად და მხნედ აჩვენებენ!“ ჰადისი შერიფი

შანდლის ძღვნად მორთმევა გავბედე, ალლაჰის შუამავალო!
შენი უზენაესი ზღურბლის მსახურება მსურს, ალლაჰის შუამავალო!
ჩემი უბადრუკი ძღვენი შენი რავზის ღირსი არ არის,
მიიღე, სიკეთე და წყალობა მომაგე, ალლაჰის შუამავალო!
შენ გარდა ვინ მყავს, ვისაც ჩემს ვითარებას ვამცნობ?
შენგანაა სიკეთე და გულუხვობა, ალლაჰის შუამავალო!
შენ შემოგეფარე, შეწყალება, ასგზის შეწყალება, შენს კარს მივეგდე,
შემიწყალე, შეფაათი (შუამდგომლობა) გამიწიე, ალლაჰის შუამავალო!
ორივე სამყაროში შენს მფარველობაში მიიღე სამართლიანი მაჰმუდ ხანი,
შენია ხელმწიფება დასაწყისშიც და დასასრულშიც, ალლაჰის შუამავალო!
მაჰმუდ ხან II