ჰაჯის ფარძად დაწესება

ჰაზრეთი ებუ ბექირისა და ჰაზრეთი ალის ჰაჯზე გაგზავნა

იმ წელს საჰაბეები ჰაზრეთი ებუ ბექირის ემირობით სამასკაციანი ქარავნით მექქაში გაემართნენ. ამ დროს სურა ბერაეს პირველი წმინდა აიათები გარდამოვლინდა. მათში ხელშეკრულებებთან დაკავშირებული ზოგიერთი განჩინება იყო ნაუწყები. ამ განჩინებების გამოსაცხადებლად ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა მექქაში ჰაზრეთი ალიც გაგზავნა.2

იმ დროს არაბებს შორის გავრცელებული ჩვეულების თანახმად, როცა ხელშეკრულება იდებოდა ან დადებული ხელშეკრულება ირღვეოდა, ამას აცხადებდა თავად ის, ვინც დადო, ან მის მიერ დანიშნული რომელიმე ნათესავი. შუამავალმა ამ საქმისთვის ჰაზრეთი ალი ჰაჯის ქარავანს მექქაში მიადევნა. ჰაზრეთი ალი ქარავანს მიეწია და მექქაში ერთად შევიდნენ.3 ჰაზრეთი ებუ ბექირმა ჰუტბე წარმოთქვა და ჰაჯის ღვთისმსახურება განმარტა. საჰაბეებმა (ალეიჰიმურრიდვან) ჰაჯი ნასწავლი წესების მიხედვით აღასრულეს. როცა ჰაჯის ღვთისმსახურება სრულდებოდა, ჰაზრეთი ალიმაც მინაში, ჯემრეი აყაბედ წოდებულ ადგილას, ჰუტბე წარმოთქვა. თავისი ჰუტბე ასე დაიწყო:

„ხალხო! თქვენთან ალლაჰის შუამავალმა გამომგზავნა.“ შემდეგ სურა ბერაეს პირველი წმინდა აიათი წაიკითხა. შემდეგ თქვა: „მიბრძანეს, ოთხი რამ გაუწყოთ.“ ეს ოთხი რამ შემდეგი იყო:

1. მორწმუნეების გარდა სამოთხეში ვერავინ შევა.

2. ამ წლის შემდეგ ვერცერთი კერპთაყვანისმცემელი ქააბას ვერ მიუახლოვდება.

3. ქააბის გარშემო თავაფს შიშველი ვერავინ შეასრულებს. (მაშინ კერპთაყვანისმცემლები ქააბის გარშემო თავაფს შიშვლები ასრულებდნენ.)

4. ვისაც ალლაჰის შუამავალთან ხელშეკრულება აქვს, ის ხელშეკრულება ძალაშია, ვიდრე მისი ვადა არ გავა. დანარჩენებს ოთხი თვის ვადა ეძლევათ. ამის შემდეგ არცერთ კერპთაყვანისმცემელს აღარც ხელშეკრულება ექნება და აღარც მფარველობა.

„იქ (ქააბაში) ცხადი ნიშნებია – იბრაჰიმის სადგომი (მაყამი). ვინც იქ შევა, თავდასხმისგან დაცულია. ვისაც მისკენ მიმავალი გზის შესაძლებლობა აქვს (ვისაც ძალა შესწევს), მისთვის ამ სახლის ჰაჯი (და მონახულება) უზენაესი ალლაჰის უფლებაა ადამიანებზე, ფარძია“ ალი იმრან: 97

იმ დღის შემდეგ ქააბასთან არცერთი კერპთაყვანისმცემელი აღარ მისულა და ქააბის გარშემო თავაფი შიშველს აღარავის შეუსრულებია. ამ საკითხების გამოცხადების შემდეგ კერპთაყვანისმცემელთა უმეტესობამ ისლამი მიიღო. როცა ჰაჯის ფარძი აღსრულდა, ჰაზრეთი ებუ ბექირი და ჰაზრეთი ალი თან მყოფ საჰაბეებთან ერთად მედინაში დაბრუნდნენ.4

ჰალიდ ბინ ველიდის სერიიე იემენში

ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა ჰიჯრეთის მეათე წელს, რებიულ ევველის თვეში, ჰალიდ ბინ ველიდი ოთხას მუჯაჰიდთან ერთად გაგზავნა, რათა ისლამისკენ მოეწოდებინა იემენის მიდამოებში მცხოვრები ჰარის ბინ ქა’ბიანებისთვის. ალლაჰის შუამავლის ბრძანებით ჰაზრეთი ჰალიდ ბინ ველიდმა ამ ტომს ზედიზედ სამი დღე მოუწოდა ისლამისკენ. მათაც მოწოდება მიიღეს და მუსლიმები გახდნენ.

მზის წყაროდან მუდამ ეშვება ფეიზის ანკარა წყალი,
როცა კი დასჭირდება ხუროს, შენს საფლავს რომ განაახლებს, – წყალი.
ჯოჯოხეთის შიშმა სევდის ცეცხლი ჩამიგდო მწველ გულში;
იმედი მაქვს, შენი წყალობის ღრუბელი იმ ცეცხლს დაასხამს წყალს.
შენი ქების ბარაქით ფუზულის სიტყვები მარგალიტად იქცა,
ისე როგორც აპრილის ღრუბლიდან სამეფო მარგალიტად იქცევა წყალი.
როცა თავშეყრის დღეს უდებობის ძილიდან გაიღვიძებენ
და ფხიზელი თვალები ლტოლვის ცრემლებად ღვრიან წყალს,
იმედი მაქვს, თავშეყრის დღეს წილის გარეშე არ დავრჩები,
რომ შენთან შეხვედრის წყარო მე, შენი სახის მწყურვალს, მომცემს წყალს.
ფუზული

ჰიჯრეთის მეათე წელს მომხდარი ამბები

ჰიჯრეთის მეათე წელს ისლამი მთელ არაბეთის ნახევარკუნძულზე გავრცელდა. როგორც მეცხრე წელს, ისე ამ წელსაც არაბეთის ყველა კუთხიდან ხალხი ჯგუფ-ჯგუფად მოდიოდა მედინაში და ერთმანეთს ეჯიბრებოდა, რომ ისლამის პატივი მიეღო და მარადიულ ბედნიერებას ღირსებოდა. ახლა არაბეთში აღარ არსებობდა ძალა, რომელიც მუსლიმებს წინ აღუდგებოდა, და ისლამი ყველა მხარეს გაბატონდა. მხოლოდ ზოგიერთი იუდეური და ქრისტიანული ტომი არ გამხდარა მუსლიმი.

იმავე წელს უკეთილშობილესმა შუამავალმა (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ნეჯრანელ ქრისტიანებს წერილი გაუგზავნა და ისლამისკენ მოუწოდა. მათ თოთხმეტი კაცი შეარჩიეს და მედინაში გაგზავნეს, რათა ალლაჰის შუამავლის მდგომარეობა ახლოდან შეესწავლათ. გარკვეული ხნის შემდეგ ელჩობამ საზავო ხელშეკრულება დადო. ზოგიერთი მათგანი მოგვიანებით თავისი ნებით გახდა მუსლიმი. იმ წელს იემენის გამგებელი ბაზანი გარდაიცვალა. როცა მისი სიკვდილის ამბავი მოვიდა, ალლაჰის შუამავალმა მისი ქვეყანა გაყო და ერთი ნაწილი მის ვაჟს, შეჰრს მისცა, ერთი ნაწილი – ებუ მუსა ეშ’არის, ერთი ნაწილი – ია’ლა ბინ უმეიიეს, ერთი ნაწილი კი – მუ’აზ ბინ ჯებელს.

შუამავალმა იმ წელს ყველა მხარეში, სადაც ისლამი გავრცელდა, გამგებლები გაგზავნა. ჰაზრეთი ალიც სამას კაცთან ერთად გაიგზავნა, რათა ისლამისკენ მოეწოდებინა იემენში მცხოვრები მუდლეჯის ტომისთვის. მათ ჯერ წინააღმდეგობა გაუწიეს და ისლამის ლაშქარს ისრები ესროლეს. მაშინვე პასუხი მიიღეს. ოცი კაცი მოკლეს. უმეტესობა გაიფანტა. ჰაზრეთი ალიმ (რადიალლაჰუ ანჰ) საჰაბეებს მტრის დევნის ნება არ მისცა. რჩევა-დარიგება მისცა მათ და კვლავ ისლამისკენ მოუწოდა. მიიღეს და ირწმუნეს. ჰაზრეთი ალი და საჰაბეები მაშინვე მედინისკენ გაეშურნენ და ალლაჰის შუამავალს მექქაში მიეწივნენ. იმ წელსაც, როგორც მეცხრე წელს, ელჩები კვლავ მოდიოდნენ. ერთნი ღამიდის ელჩები იყვნენ, მეორენი – ბენი ჰანიფესი. ალლაჰის შუამავლის საკრებულოში მოვიდნენ და მუსლიმები გახდნენ.

ნეჯაშის დისწული, ფირუზი, მოვიდა და მუსლიმი გახდა. აბდი ყაისიდანაც მოვიდა ელჩობა და მისი წევრები მუსლიმები გახდნენ.

იმ წელს ერთი წლისა და ექვსი თვის ასაკში გარდაიცვალა ალლაჰის შუამავლის ვაჟი, იბრაჰიმი. როცა ალლაჰის შუამავალმა თავისი გულის ნატეხი დაკარგა, დალოცვილი თვალები ცრემლით აევსო. ჰაზრეთი იბრაჰიმი ბაყის სასაფლაოზე, ოსმან ბინ მაზ’უნის გვერდით დაკრძალეს. ის არის პირველი, ვისაც საფლავზე წყალი დაასხეს.5

საბრალოა შენი უმმეთი, მის ცოდვებს ნუ უყურებ,
ხელით ნუ განგვდევნი, ჯოჯოხეთში ლტოლვით ნუ დაგვწვავ.
შეგვიწყალე, ამან, შენი განშორების ცეცხლში ნუ დაგვწვავ;
ერთი სიტყვით, შენს მონას, ცოდვით სავსე ღალიბს, ნუ მიატოვებ.
შენ ხარ აჰმედი, მაჰმუდი და მუჰამმედი, ჩემო ბატონო,
შენ ხარ ჩვენი სულთანი, ალლაჰის შეწევნით ძლიერი, ჩემო ბატონო.
შეიხ ღალიბი

„ერიდეთ ჩაგრულის წყევლას. ჩაგრულის ვედრებასა და უზენაეს ალლაჰს შორის ფარდა არ არის“ ჰადისი შერიფი

ისლამის გავრცელება არაბეთის ნახევარკუნძულზე