შუამავლის მეშვეობით თევესსული
შუამავლის მეშვეობით ყოველთვის – მის გაჩენამდეც, გაჩენის შემდეგაც, მისი ამქვეყნიური სიცოცხლის დროსაც და გარდაცვალების შემდეგაც, ბერზახის (საფლავის) სამყაროში – სრულდებოდა თევესსული1; განკითხვის დღესაც, აღდგომის შემდეგ, არასათის მოედანზე და სამოთხეშიც შესრულდება. ვესილე არის ყოველივე, რაც უზენაესმა ალლაჰმა თავისთან სიახლოვისა და საჭიროებათა აღსრულების მიზეზად აქცია. უკეთილშობილესი შუამავლის მეშვეობით თევესსული, ანუ ალლაჰის შუამავლის უზენაეს ალლაჰთან შუამავლად (ვესილედ) ქცევა და მისი დახმარებისა და შეფაათის თხოვნა, ნებადართულია (ჯაიზია). ეს იმ საქმეთაგანია, რასაც სელეფი სალიჰინი (საჰაბეები, თაბიინები და თებეი თაბიინი), სწავლულები და სხვა მუსლიმები აკეთებდნენ. მუსლიმთაგან არავის მიუჩნევია ეს ცუდად. დღემდე, გარყვნილი რწმენის მქონეთა გარდა, არავინ ყოფილა, ვინც ამას არ იღებდა. ადამიანთა მამამ, ადამმა (ალეიჰისსელამ), როცა დედამიწაზე ჩამოიყვანეს, ჩვენი შუამავალი შუამავლად (ვესილედ) აქცია. ჩვენმა საყვარელმა შუამავალმა ეს ერთ თავის ჰადისი შერიფში ასე მოგვითხრო: „როცა ადამი (ალეიჰისსელამ) თავისი შეცდომის გამო სამოთხიდან გამოიყვანეს, თქვა: ‚ჩემო უფალო! მუჰამმედის პატივისთვის მაპატიე.‘ უზენაესმა ალლაჰმა ბრძანა: ‚ადამ! მუჰამმედი საიდან იცი? მე ის ჯერ არ გამიჩენია.‘ ადამმა (ალეიჰისსელამ) თქვა: ‚ჩემო უფალო! როცა გამაჩინე და სული ჩამბერე, თვალი გავახილე, შევხედე და არშის კიდეზე დაწერილი ვიხილე: „ლა ილაჰე ილლალლაჰ, მუჰამმედუნ რესულულლაჰ“. ის, ვისი სახელიც შენს სახელთან ერთად გიყვარს, ისაა.‘ უზენაესმა ალლაჰმა ბრძანა: ‚მართალი თქვი, ადამ! ჩემს ქმნილებათაგან ყველაზე მეტად ის მიყვარს. რადგან მისი პატივისთვის ითხოვე პატიება, გაპატიე.‘“2 ერთი გადმოცემით, ბრძანა: „ის შუამავალია, რომელიც შენი შთამომავლობიდან მოვა. ის რომ არ გამეჩინა, არც შენ გაგაჩენდი და არც შენს შთამომავლობას. რადგან ის შეფაათის გამწევად წარმოადგინე, გაპატიე და შეგიწყალე.“3
ამის შესახებ ათასობით მაგალითი არსებობს. მათგან რამდენიმე ქვემოთაა მოყვანილი. ორივე თვალით ბრმა ერთმა კაცმა ალლაჰის შუამავალს სთხოვა, ვედრება აღევლინა, რომ თვალი აეხილა. ალლაჰის შუამავალმა (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ბრძანა: „თუ გინდა, ვედრებას აღვავლენ. მაგრამ თუ მოითმენ და გაუძლებ, შენთვის უკეთესია.“ კაცმა თქვა: „მოთმენის ძალა აღარ შემრჩა. გევედრებით, ვედრება აღავლინოთ.“ ამის პასუხად შუამავალმა უთხრა: „მაშინ აბდესი აიღე და ეს ვედრება წაიკითხე!“
„ალლაჰუმმე ინნი ესელუქე ვე ეთევეჯჯეჰუ ილეიქე ბი ნებიიიქე მუჰამმედინ ნებიიირ-რაჰმე. ია მუჰამმედ! ინნი ეთევეჯჯეჰუ ბიქე ილა რაბბი ფი ჰაჯეთი ჰაზიჰი, ლი თუყდა ლი. ალლაჰუმმე შეფფიჰუ ფიიიე.“
ჰადისის სწავლული იმამი ნესაი გვამცნობს, რომ როცა იმ კაცმა ეს ვედრება წაიკითხა, უზენაესმა ალლაჰმა ვედრება შეისმინა და თვალი აეხილა. ჰაზრეთი ოსმან ბინ ჰანიფი ჰყვება ამ ამბავს იმის შესახებ, თუ როგორ აქცევდნენ ალლაჰის შუამავალს შუამავლად: „როცა ოსმან ბინ აფფანი ხალიფა იყო, ერთმა კაცმა, რომელსაც დიდი გასაჭირი ჰქონდა, ჩემთან მოიჩივლა, რადგან ხალიფას წინაშე წარდგომის რცხვენოდა. ვუთხარი: ‚მაშინვე აბდესი აიღე! მესჯიდი სეადეთში წადი! ზემოთ მოყვანილი ვედრება წაიკითხე და თქვი, რაც გსურს.‘ საწყალი კაცი ვედრების წაკითხვის შემდეგ იქ წავიდა, სადაც ხალიფა იყო, და მასთან შეიყვანეს. ხალიფამ თავის სანამაზო ხალიჩაზე დასვა, მისი გასაჭირი მოისმინა და თხოვნა შეუსრულა. როცა საწყალმა დაინახა, რომ მისი საქმე უცებ მოგვარდა, ჩემთან სიხარულით სავსე მოვიდა. თქვა: ‚უზენაესი ალლაჰი იყოს შენით კმაყოფილი! ხალიფასთვის რომ არ გეთქვა, ჩემი გასაჭირისგან ვერ დავიხსნიდი თავს.‘ ეგონა, რომ ხალიფას მე დაველაპარაკე.“
„(ადამ!) ის შუამავალია, რომელიც შენი შთამომავლობიდან მოვა. ის რომ არ გამეჩინა, არც შენ გაგაჩენდი და არც შენს შთამომავლობას. რადგან ის შეფაათის გამწევად წარმოადგინე, გაპატიე და შეგიწყალე“ ჰადისი ყუდსი
როცა ჰაზრეთი ომერი ხალიფა იყო, ერთხელ გვალვა დადგა. საჰაბეთაგან ბილალ ბინ ჰარისი ალლაჰის შუამავლის აკლდამასთან მივიდა და თქვა: „ალლაჰის შუამავალო! შენი უმმეთი შიმშილით კვდება. გევედრები, შუამავალი გახდე, რომ წვიმა მოვიდეს.“ ალლაჰის შუამავალი იმ ღამეს სიზმარში გამოეცხადა და უბრძანა: „ხალიფასთან წადი! ჩემგან სალამი გადაეცი! წვიმის სავედრებლად გავიდეს!“ როცა ჰაზრეთი ომერი წვიმის სავედრებლად გავიდა, წვიმა წამოვიდა. უზენაესი ალლაჰი ვედრებებს თავისი საყვარლების ხათრით იღებს. უზენაესმა ალლაჰმა გვამცნო, რომ მუჰამმედი (ალეიჰისსელამ) ძალიან უყვარს. ამიტომ, თუ ვინმე ამ სიტყვებით ილოცებს: „ალლაჰუმმე ინნი ესელუქე ბი ჯაჰი ნებიიიქელ-მუსტაფა“, მისი ვედრება უარყოფილი არ იქნება. ამასთან, წვრილმანი ამქვეყნიური საქმეებისთვის ალლაჰის შუამავლის შუამავლად ქცევა ზრდილობას არ შეეფერება. ბურჰანედდინ იბრაჰიმ მალიქიმ თქვა: „ერთი ძალიან მშიერი ღარიბი ჰუჯრეი სეადეთთან მივიდა და თქვა: ‚ალლაჰის შუამავალო! მშია.‘ ცოტა ხანში ვიღაც მოვიდა, ღარიბი თავის სახლში წაიყვანა და გააძღო. როცა ღარიბმა თქვა, რომ მისი ვედრება შესმენილ იქნა, იმ კაცმა უთხრა: ‚ძმაო! ოჯახს დაშორდი, შორეული გზების ტანჯვა გადაიტანე და ალლაჰის შუამავლის მოსანახულებლად მოხვედი. შეშვენის ერთი ლუკმა პურისთვის ალლაჰის შუამავლის წინაშე წარდგომა? მისგან სამოთხე და მარადიული წყალობები უნდა გეთხოვა! რასაც აქ ითხოვენ, უზენაესი ალლაჰი უარს არ ამბობს.‘ ვისაც ალლაჰის შუამავლის მონახულების პატივი ხვდება წილად, მათ უნდა ითხოვონ, რომ განკითხვის დღეს შეფაათი გაუწიოს.“ ერთ დღეს იმამი ებუ ბექირ მუყრი იმამ ტაბერანისთან და ებუ შეიხთან ერთად მესჯიდი სეადეთში იჯდა. რამდენიმე დღე არაფერი ეჭამათ და ძალიან მოშივდათ. იმამმა ებუ ბექირმა ვეღარ მოითმინა, თქვა: „მშია, ალლაჰის შუამავალო!“ – და ერთ კუთხეში განმარტოვდა. ერთი სეიიდი ორ მსახურთან ერთად მოვიდა და თქვა: „ძმებო! ჩემს წინაპარს, ალლაჰის შუამავალს, შიმშილის გამო დახმარება სთხოვეთ. მან მიბრძანა, რომ გაგაძღოთ.“ რაც მოიტანა, ერთად შეჭამეს. ნარჩენი მათ დაუტოვა და წავიდა. ისლამის სწავლულთაგან ერთ-ერთი, ებუ აბდულლაჰ იბნი ნუ’მან მერრაქუში თილიმსანი (683 / ჩვ. წ. 1284), თავის ძვირფას წიგნში „მისბაჰუზ-ზულამი“ დაწვრილებით წერს ასობით მუსლიმზე, რომლებმაც ალლაჰის შუამავლის შუამავლად ქცევით თავიანთ სურვილებს მიაღწიეს, და მათ ვედრებებზე. ერთ-ერთი მათგანი, ვინც ალლაჰის შუამავალი შუამავლად აქცია და სურვილს მიაღწია, მუჰამმედ ბინ მუნქედირია. ის ჰყვება: „ერთმა კაცმა მამაჩემს ოთხმოცი ოქროს მონეტა დაუტოვა და ჯიჰადში წავიდა. უთხრა: ‚შეინახე! შეგიძლია ძალიან გაჭირვებულსაც დაეხმარო.‘ მედინაში შიმშილობა დადგა. მამაჩემმა ყველა ოქრო მშივრებს დაურიგა. ოქროს პატრონი მოვიდა და დაბრუნება მოითხოვა. მამაჩემმა უთხრა: ‚ხვალ საღამოს მოდი.‘ ჰუჯრეი სეადეთთან წავიდა და დილამდე ალლაჰის შუამავალს ევედრებოდა. შუაღამისას ერთი კაცი მოვიდა და უთხრა: ‚ხელი გამოიწოდე!‘ ოქროთი სავსე ქისა მისცა და გაქრა. მამაჩემმა სახლში ოქრო დათვალა და, როცა დაინახა, რომ ოთხმოცი იყო, სიხარულით მაშინვე პატრონს მისცა.“
ჰაზრეთი ებუ აბდულლაჰ თილიმსანი ამ წიგნში თავს გადამხდარ ერთ ამბავსაც ჰყვება:
„637 (ჩვ. წ. 1239) წელს რჩეულ ჯგუფთან ერთად სადირის ციხიდან გავედით. ჩვენთან ერთი კაცი იყო, რომელიც გზას გვიჩვენებდა. ცოტა ხნის სიარულის შემდეგ წყალი გამოგველია. წყლის ძებნა დავიწყეთ. ამასობაში მეც საჭიროების მოსაგვარებლად გავედი. ამ დროს ძილი საშინლად მომერია. ‚წასვლისას ხომ გამაღვიძებენ‘, – ვთქვი ჩემთვის და თავი მიწაზე დავდე.
როცა გამეღვიძა, უდაბნოს შუაგულში სულ მარტო აღმოვჩნდი. მეგობრებს დავავიწყდი და წავიდნენ. მარტოობისგან დიდმა შიშმა შემიპყრო. უდაბნოში აქეთ-იქით სიარული დავიწყე. არ ვიცოდი, სად ვიყავი და საით უნდა წავსულიყავი. ყველგან მხოლოდ ვაკე ქვიშა იყო. ცოტა ხანში დაბნელდა. ქარავნისა, რომლითაც ვმგზავრობდით, კვალიც არ ჩანდა. ღამის წყვდიადში სულ მარტო ვიყავი. შიში კიდევ უფრო გამიძლიერდა. აღელვებულმა კიდევ უფრო სწრაფად დავიწყე სიარული. ცოტა ხნის სიარულის შემდეგ, ძალიან მწყურვალი, დაღლილი და ღონემიხდილი მიწაზე დავეცი. სიცოცხლის იმედი უკვე გადამეწურა და ვგრძნობდი, რომ სიკვდილი მიახლოვდებოდა. აუწერელ ტკივილში ვიყავი, ტანჯვამ და დარდმა ზღვარს მიაღწია. უცებ რაღაც გამახსენდა. ღამის წყვდიადში მთელი ძალა მოვიკრიბე და გულწრფელად, იხლასით, კიდევ ერთხელ, უკანასკნელად, ამოვიკვნესე: ‚ალლაჰის შუამავალო! მიშველე! გთხოვ, უზენაესი ალლაჰის ნებით დამეხმარო!‘ სიტყვა ძლივს დავასრულე, რომ გავიგონე, ვიღაც მეძახდა. როცა იმ მხარეს გავიხედე, საიდანაც ხმა მოდიოდა, დავინახე, რომ ღამის წყვდიადში მეძახდა ვიღაც, ვინც მანამდე არასოდეს მენახა, ქათქათა თეთრ სამოსში გამოწყობილი, რომელიც ირგვლივ სინათლეს აფრქვევდა. მომიახლოვდა და ხელი მომკიდა. იმ წამს მთელი დაღლილობა და წყურვილი გამიქრა. თითქოს ხელახლა დავიბადე. გული უცებ მისკენ მიმიწევდა. ცოტა ხანს ხელჩაკიდებულები ვიარეთ. ვგრძნობდი, რომ ჩემი ცხოვრების ერთ-ერთ ყველაზე ტკბილ წუთებს განვიცდიდი. ერთ ქვიშის ბორცვს რომ გადავცდით, იმ ქარავნის ნათურები დავინახე, რომლითაც ვმგზავრობდი, და ჩემი მეგობრების ხმები გავიგონე. მათ მივუახლოვდით. პირუტყვი, რომელზეც მე ვიჯექი, მათ ყველაზე ბოლოს მისდევდა. უცებ მოვიდა და ჩემ წინ გაჩერდა. როცა ჩემი საჯდომი პირუტყვი ჩემ წინ დავინახე, სიხარულით შევყვირე. როცა შევყვირე, ჩემთან ერთად მოსულმა თავისი ხელი ჩემი ხელიდან გამოიღო. შემდეგ ხელი მომკიდა და ჩემს საჯდომ პირუტყვზე შემსვა. შემდეგ კი თქვა: ‚ვინც ჩვენგან რამეს ითხოვს და დახმარებას გვთხოვს, ხელცარიელს არ ვაბრუნებთ‘, – და შებრუნდა და წავიდა. მაშინ მივხვდი, რომ ის ალლაჰის შუამავალი იყო. როცა ბრუნდებოდა და მიდიოდა, ჩანდა, როგორ ადიოდა ცისკენ ის სხივი, რომელსაც ღამის წყვდიადში ირგვლივ აფრქვევდა. როცა თვალს მიეფარა, უცებ გონს მოვედი. ‚როგორ მოხდა, რომ ალლაჰის შუამავალს ხელ-ფეხზე არ ვემთხვიე!‘ – ვწრიალებდი, მაგრამ უკვე გვიან იყო, შემთხვევა ხელიდან გამეშვა.“ ებულ-ჰაირ აყტა მედინაში ხუთი დღე მშიერი დარჩა. ჰუჯრეი სეადეთთან მივიდა და ალლაჰის შუამავალს სალამი მისცა. უთხრა, რომ მშიერი იყო. განზე გადგა და დაიძინა. სიზმარში ნახა, რომ ალლაჰის შუამავალი მოვიდა. მის მარჯვნივ ებუ ბექირ სიდდიყი იყო, მარცხნივ – ომერულ-ფარუყი, წინ კი – ალიიულ-მურთეზა.
ჰაზრეთი ალი მოვიდა და უთხრა: „ებულ-ჰაირ! ადექი, რას წევხარ? ალლაჰის შუამავალი მობრძანდება!“ მაშინვე ადგა. ალლაჰის შუამავალი მოვიდა და დიდი პური მისცა. ებულ-ჰაირი ამბობს: „რადგან ძალიან მშიერი ვიყავი, მაშინვე ჭამა დავიწყე. ნახევარი რომ შევჭამე, გამეღვიძა. მეორე ნახევარი ხელში მქონდა.“
„ვისაც რაიმე ზიანი მიადგება, უნაკლო აბდესი აიღოს და ორრექა’თიანი ნამაზი შეასრულოს! შემდეგ თქვას: ‚ჩემო უფალო! შენ გთხოვ. შენ გევედრები და შუამავლად ვიხდი შენს შუამავალს, მუჰამმედს (ალეიჰისსელამ), რომელიც სამყაროთა მოწყალებაა. მუჰამმედ! შენ ვიხდი შუამავლად ჩემს უფალთან, რომ ჩემი სურვილი აღასრულოს. ჩემო უფალო! ის ჩემთვის შეფაათის გამწევად აქციე!‘“ ჰადისი შერიფი
ასევე წიგნ „მისბაჰუზ-ზულამში“ მოთხრობილია: აჰმედ ბინ მუჰამმედ სოფი ამბობს: „ჰიჯაზის უდაბნოებში ყველაფერი დავკარგე, რაც გამაჩნდა. მედინაში მოვედი. ჰუჯრეი სეადეთთან ალლაჰის შუამავალს სალამი მივეცი. განზე ჩამოვჯექი და ჩამეძინა. ალლაჰის შუამავალი გამომეცხადა და მიბრძანა: ‚მოხვედი, აჰმედ? ხელისგული გაშალე!‘ ხელისგული ოქროთი ამივსო. გამეღვიძა. ხელები ოქროთი სავსე მქონდა.“ იმამი სემჰუდიც თავის წიგნში „მედინის ისტორია“ თავს გადამხდარ ერთ ამბავს ჰყვება: „კარის გასაღები დამივარდა. ვერ ვიპოვე. ჰუჯრეი სეადეთის წინ მივედი და ვთქვი: ‚ალლაჰის შუამავალო! გასაღები დავკარგე, სახლში ვერ შევდივარ!‘ იმ წამს ერთი ბავშვი მოვიდა. ხელში გასაღები აჩვენა და თქვა: ‚ეს ვიპოვე. ხომ არ არის თქვენი?‘“
ქილისელმა მუსტაფა იშყი ეფენდიმ ისტორიის წიგნში „მევარიდი მეჯიდიიე“ თქვა: „მექქაში ოცი წელი ვცხოვრობდი. სამოცი ოქროს მონეტა დავაგროვე და 1247 (ჩვ. წ. 1831) წელს ცოლ-შვილთან ერთად მედინაში მოვედი. ფული გზაში გამოგველია. ერთ ნაცნობთან სტუმრად გავჩერდი და ჰუჯრეი სეადეთთან მივედი. ალლაჰის შუამავალს დახმარება ვთხოვე. სამი დღის შემდეგ სახლში, სადაც ვცხოვრობდით, ერთი ბეგი მოვიდა და თქვა, რომ ჩემთვის სახლი იქირავა. ჩემი ნივთები იქ გადაატანინა. ერთი წლის ქირა გადაიხადა. რამდენიმე თვის შემდეგ ავად გავხდი და ერთი თვე ლოგინად ვიწექი. სახლში აღარაფერი დარჩა – არც საჭმელი, არც გასაყიდი. ცოლის დახმარებით სახურავზე ავედი, ალლაჰის შუამავლის აკლდამის პირისპირ, იმ განზრახვით, რომ ჩემი გასაჭირი მეამბნა და დახმარება მეთხოვა. ხელები რომ ავწიე, ამქვეყნიურის თხოვნის შემრცხვა. ვერაფერი ვთქვი. ჩემს ოთახში ჩავედი. მეორე დღეს ვიღაც მოვიდა და თქვა: ‚ამა და ამ ეფენდიმ ეს ოქრო საჩუქრად გამოგიგზავნა.‘ ქისა ავიღე. თუმცა ჩვენი ცხოვრება გაუმჯობესდა, ავადმყოფობისგან ვერ განვთავისუფლდი. სხვისი დახმარებით ჰუჯრეი სეადეთის წინ მივედი და ალლაჰის შუამავალს განკურნება ვთხოვე. მეჩეთიდან გამოვედი და ისე, რომ არავისთვის დახმარება არ მითხოვია, სახლში ფეხით წავედი. სახლში რომ შევდიოდი, ავადმყოფობის კვალიც აღარ დარჩა. თვალი რომ არ ეცათ, რამდენიმე დღე ქუჩაში ჯოხზე დაყრდნობილი გავდიოდი. ფული კი გათავდა. ოჯახი სიბნელეში დავტოვე და მესჯიდი ნებევიში მოვედი. ღამის ნამაზის შემდეგ ჩემი გასაჭირი ალლაჰის შუამავალს ვუთხარი. გზაში უცნობი კაცი მომიახლოვდა და ხელში ქისა ჩამიდო. მასში ორმოცდაცხრა ოქროს მონეტა იყო, თითო ცხრა ყურუშიანი. სანთლები და საჭირო ნივთები ვიყიდე და სახლში მოვედი.“
წიგნ „შაყაიყი ნუმანიიეს“ თარგმანის მეორე ტომში ნათქვამია: ოსმალეთის სახელმწიფოს პირველ შეიხულ-ისლამს და თავისი დროის მუჯედდიდს, ისლამის დიდ სწავლულს, მევლანა შემსედდინ მუჰამმედ ბინ ჰამზა ფენარის თვალებზე ლიბრი გადაეკრა და დაბრმავდა. ერთ ღამეს, როცა ალლაჰის შუამავალმა უბრძანა: „სურა თაჰას თეფსირი დაწერე!“, მიუგო: „როგორც თქვენს დიდებულ წინაშე წმინდა ყურანის განმარტების ძალა არ შემწევს, ასევე თვალებიც არ მიხედავს.“ ალლაჰის შუამავალმა, შუამავალთა მკურნალმა, თავისი დალოცვილი ჰირყიდან (მოსასხამიდან) ბამბის ნაჭერი ამოიღო, თავისი დალოცვილი ნერწყვით დაასველა და თვალებზე დაადო. მოლლა ფენარის გაეღვიძა, ბამბა თვალებზე იპოვა და, როცა აიღო, თვალთ ახილვა დაიწყო. უზენაეს ალლაჰს ქება-დიდება და მადლობა შესწირა. ბამბის ძაფები შეინახა და ანდერძად დატოვა, რომ სიკვდილის შემდეგ თვალებზე დაედოთ. როცა 834 (ჩვ. წ. 1431) წელს ბურსაში გარდაიცვალა, მისი ანდერძი აღასრულეს.
აბბასიანთა ხალიფა ებუ ჯა’ფერ მანსური მესჯიდი ნებევიში იმამ მალიქს ესაუბრებოდა. იმამმა მალიქმა უთხრა: „მანსურ! ეს მესჯიდი სეადეთია! ხმადაბლა ილაპარაკე! უზენაესმა ალლაჰმა სურა ჰუჯურათში შინაარსით: ‚ნუ აამაღლებთ თქვენს ხმას ალლაჰის შუამავლის ხმაზე მაღლა!‘4 – ერთი ჯგუფი გაკიცხა. ხოლო წმინდა აიათით ‚ისინი, ვინც ალლაჰის შუამავლის წინაშე ხმას იმდაბლებენ…‘5 ხმადაბლა მოლაპარაკენი შეაქო. ალლაჰის შუამავლის პატივისცემა მისი გარდაცვალების შემდეგ იგივეა, რაც სიცოცხლეში მისი პატივისცემა.“ მანსურმა თავი დახარა და ჰკითხა: „ებუ აბდულლაჰ! ყიბლისკენ უნდა დავდგე თუ ყაბრი სეადეთისკენ?“ ჰაზრეთი იმამმა მალიქმა უთხრა: „ალლაჰის შუამავალს პირს ნუ აარიდებ! ეს დიდებული შუამავალი (სალლალლაჰუ თეალა ალეიჰი ვესელლემ), განკითხვის დღის შეფაათის გამწევი, განკითხვის დღეს შენი და შენი მამის, ადამის (ალეიჰისსელამ), ხსნის საშუალება (ვესილე) იქნება. ყაბრი სეადეთისკენ უნდა მიბრუნდე, ალლაჰის შუამავლის დალოცვილ სულს ჩაეჭიდო და შეფაათი ითხოვო. სურა ნისას 64-ე წმინდა აიათში შინაარსით ნაბრძანებია:
‚საკუთარი თავისთვის უსამართლოდ მოქცეულები (თავს ზიანი რომ მიაყენეს), შენთან რომ მოსულიყვნენ და უზენაესი ალლაჰისგან პატიება ეთხოვათ, და ჩემს შუამავალსაც მათთვის მიტევება ეთხოვა, დაინახავდნენ, რომ უზენაესი ალლაჰი სინანულის მიმღები და მოწყალეა.‘ ეს წმინდა აიათი პირობას იძლევა, რომ ალლაჰის შუამავლის შუამავლად მქცეველთა სინანული მიღებული იქნება.“ ამის შემდეგ მანსური თავისი ადგილიდან ადგა, ჰუჯრეი სეადეთის წინ დადგა და ვედრება დაიწყო: „ჩემო უფალო! ამ წმინდა აიათში პირობა მოეცი, რომ მიიღებ იმათ სინანულს, ვინც შენს შუამავალს შუამავლად აქცევს. მეც შენი დიდებული შუამავლის წინაშე მოვედი და შენგან პატიებას ვითხოვ. როგორც აპატიე შენს მსახურებს, რომლებიც მის სიცოცხლეში პატიებას ითხოვდნენ, მეც მაპატიე! ჩემო უფალო! გევედრები და შუამავლად ვიხდი შენს დიდებულ შუამავალს, რომელიც ნებიიურ-რაჰმეა (მოწყალების შუამავალია). მუჰამმედ (ალეიჰისსელამ), შუამავალთა უაღმატებულესო! შენი მეშვეობით თევესსულით ჩემს უფალს შევევედრე. ჩემო უფალო! ეს დიდებული შუამავალი ჩემთვის შეფაათის გამწევად აქციე!“ ზურგით ყიბლისკენ, სახით მუვაჯეჰეი სეადეთის სარკმლისკენ მდგარი ილოცავდა. მინბარი ნებევი მის მარცხნივ რჩებოდა. იმამ მალიქის მიერ ხალიფა მანსურისთვის მიცემული დარიგება გვიჩვენებს, რომ ჰუჯრეი სეადეთის წინ მლოცველები ძალიან ფხიზლად უნდა იყვნენ. ნათქვამია, რომ ვინც ამ ადგილის შესაფერის ზრდილობასა და პატივისცემას ვერ გამოიჩენს, მისთვის მედინეი მუნევვერეში დიდხანს დარჩენა სწორი არ არის. ანატოლიელმა ერთმა სოფლელმა მედინეი მუნევვერეში მრავალი წელი იცხოვრა, დაქორწინდა და ჰუჯრეი სეადეთში გარკვეულ სამსახურს შეუდგა. ერთ დღეს ცხელებით დაავადდა და აირანი მოუნდა. გულში გაიფიქრა: „ჩემს სოფელში რომ ვყოფილიყავი, მაწვნისგან აირანს გავაკეთებინებდი და დავლევდი.“ იმ ღამეს ალლაჰის შუამავალი სიზმარში გამოეცხადა შეიხულ-ჰარემ ეფენდის და უბრძანა, რომ იმ კაცის სამსახური სხვისთვის მიეცათ. როცა შეიხულ-ჰარემმა თქვა: „ალლაჰის შუამავალო! ამ სამსახურს შენი უმმეთიდან ესა და ეს ასრულებს“, ბრძანა: „იმ კაცს უთხარი! თავის სოფელში წავიდეს და აირანი დალიოს!…“ მეორე დღეს, როცა ეს ბრძანება აცნობეს, სოფლელმა თქვა: „სიამოვნებით!“ – და თავის მხარეში წავიდა.
„საკუთარი თავისთვის უსამართლოდ მოქცეულები შენთან რომ მოსულიყვნენ და უზენაესი ალლაჰისგან პატიება ეთხოვათ, და ჩემს შუამავალსაც მათთვის მიტევება ეთხოვა, დაინახავდნენ, რომ უზენაესი ალლაჰი სინანულის მიმღები და მოწყალეა“ ნისა: 64
თუ გულში გავლებულმა ერთმა ფიქრმა ამდენი ზიანი მოიტანა, აქედან უნდა მივხვდეთ, რა დიდ ზიანს მოიტანდა – ალლაჰმა დაგვიფაროს – უადგილო სიტყვა, თუნდაც ხუმრობით ნათქვამი, ან ზრდილობის შეუფერებელი საქციელი.
შენ ხარ რწმენა გულში მორწმუნისა, ვისაც უყვარხარ,
დარდი აღარ აქვს, შენ ხარ მისი სენის წამალი,
შენს შეფაათს ელის, შენ ხარ მისი გულის ფირმანი,
ვისაც შველის იმედი აქვს, უეჭველად ეწევა, ალლაჰის შუამავალო.
ალლაჰის შუამავლისთვის დალოცვილი სალავათის თქმის მნიშვნელობა და ღირსება
როცა შუამავლის სახელს წარმოთქვამენ, ისმენენ ან წერენ, მოწიწებისა და პატივისცემის ნიშნად მისთვის დალოცვილი სალავათის თქმა ჩვენს უმნიშვნელოვანეს მოვალეობათაგანია. წმინდა ყურანში, სურა აჰზაბის 56-ე წმინდა აიათში, შინაარსით ნაბრძანებია:
„ჭეშმარიტად, უზენაესი ალლაჰი და მისი ანგელოზები შუამავალს სალავათს უგზავნიან (მისი პატივისა და დიდების ასამაღლებლად). ჰოი, მორწმუნენო! თქვენც უთხარით მას სალავათი და სალამი და გულით დაემორჩილეთ მას.“
თეფსირის სწავლულებმა გვამცნეს, რომ ამ წმინდა აიათში ნახსენები სიტყვა „სალათი“ ნიშნავს: უზენაესი ალლაჰისგან – მოწყალებას, ანგელოზებისგან – ისთიღფარს (პატიების თხოვნას), მორწმუნეებისგან კი – ვედრებას. ისლამის ყველა სწავლულმა ერთსულოვნად გვამცნო: სიცოცხლეში ერთხელ სალავათის თქმა ფარძია. ყოველ ჯერზე, როცა მის სახელს წარმოთქვამენ, ისმენენ, კითხულობენ ან წერენ, ერთხელ თქმა ვაჯიბია, ხოლო სახელის გამეორებისას – მუსთეჰაბი.
ვინც უზენაეს ალლაჰს რამეს სთხოვს, ჯერ უზენაეს ალლაჰს მადლობა და ქება-დიდება უნდა შესწიროს და შემდეგ ალლაჰის შუამავალს სალავათი უთხრას. ასეთი ვედრება შესმენის ფრიად ღირსია. ორი სალავათით (ვედრების დასაწყისსა და ბოლოს) აღვლენილი ვედრება უარყოფილი არ იქნება. ჰაზრეთი ებუ ტალჰა ჰყვება: „ალლაჰის შუამავალთან შევედი. მის სახეზე ისეთი სიხარული და კმაყოფილება დავინახე, როგორიც მანამდე არასოდეს მენახა. როცა მიზეზი ვკითხე, ბრძანა: ‚როგორ არ გავიხარო? ახლახან ჯებრაილმა (ალეიჰისსელამ) სასიხარულო ამბავი მომიტანა. უზენაესი ალლაჰი ბრძანებს: თუ შენი უმმეთიდან ვინმე ერთ სალავათს გეტყვის, უზენაესი ალლაჰი სანაცვლოდ მას ათ სალავათს მოუვლენს.‘“6
ამის შესახებ ზოგიერთი ჰადისი შერიფი ასეთია:
„მტვერში ამოესვაროს ცხვირი იმას, ვისი თანდასწრებითაც ჩემი სახელი ახსენეს და მან ჩემთვის სალავათი და სალამი არ თქვა. მტვერში ამოესვაროს ცხვირი იმასაც, ვისაც რამაზნის თვე დაუდგა და ისე გავიდა, რომ მისი ცოდვები არ მიეტევა. მტვერში ამოესვაროს ცხვირი იმასაც, ვინც მშობლების სიბერეს მოესწრო და მათი კმაყოფილება ვერ მოიპოვა და სამოთხეში ვერ შევიდა.“
„ის, ვისი თანდასწრებითაც ჩემი სახელი ახსენეს და მან ჩემთვის სალავათი და სალამი არ თქვა, ძუნწთა შორის უძუნწესია.“ ჰაზრეთი ებუ ჰუმეიდ სა’იდი გვამცნობს: „საჰაბეთაგან ზოგიერთმა ალლაჰის შუამავალს ჰკითხა: ‚ალლაჰის შუამავალო! როგორ გითხრათ სალავათი და სალამი?‘ ალლაჰის შუამავალმა ბრძანა: ‚თქვით: „ალლაჰუმმე სალლი ალა მუჰამმედინ ვე ეზვაჯიჰი ვე ზურრიიეთიჰი ქემა სალლეითე ალა იბრაჰიმე ვე ბარიქ ალა მუჰამმედინ ვე ეზვაჯიჰი ვე ზურრიიეთიჰი ქემა ბარექთე ალა იბრაჰიმე ინნექე ჰამიდუნ მეჯიდ.“‘“7
ზოგიერთი სალავათი ასეთია:
„ალეიჰისსელამ“.
„სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ“.
„ალეიჰისსალათუ ვესსელამუ ვეთთეჰიიე“.
„ალლაჰუმმე სალლი ალა სეიიდინა მუჰამმედ“.
„ალლაჰუმმე სალლი ალა მუჰამმედინ ვე ალა ალიჰი ვე საჰბიჰი ეჯმაინ“.
„ალეიჰი ვე ალა ჯემიი მინეს-სალავათი ეთემმუჰა ვე მინეთ-თეჰიიათი ეიმენუჰა“.
„ალლაჰუმმე სალლი ალა მუჰამმედინ ვე ალა ალი მუჰამმედ, ქემა სალლეითე ალა იბრაჰიმე ვე ალა ალი იბრაჰიმ…“
ერთმა კაცმა მოგვითხრო: ჩემმა ერთ-ერთმა მეგობარმა გამოგზავნილ წერილში ყველგან, სადაც ალლაჰის შუამავლის დალოცვილი სახელი იყო ნახსენები, დაწერა „სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ თესლიმენ ქესირენ ქესირა“. როცა ეს დავინახე და მიზეზი ვკითხე, მითხრა: „ახალგაზრდობაში ჰადისის წიგნებს ვწერდი. როცა ალლაჰის შუამავლის დალოცვილ სახელს ვწერდი, სალავათს არ ვწერდი. სიზმარში სამყაროთა ბატონი ვიხილე და მასთან მივედი. თავისი დალოცვილი სახე ჩემგან მიიბრუნა. მეორე მხარეს გადავედი, კვლავ მიიბრუნა. მის პირისპირ დავდექი და ვუთხარი: ‚ალლაჰის შუამავალო! რატომ მარიდებთ სახეს?‘ ბრძანა: ‚იმიტომ, რომ შენს წიგნში ჩემი სახელის წერისას ჩემთვის სალავათი არ დაგიწერია!‘ მას შემდეგ მის დალოცვილ სახელს ყოველთვის სალავათთან ერთად ვწერ.“
ჰადისი შერიფებში ნაბრძანებია:
„ვინც ერთხელ მეტყვის სალავათს, უზენაესი ალლაჰი მას ათჯერ მოუვლენს სალავათს (მოწყალებას), ათ ცოდვას აპატიებს და ათჯერ აუმაღლებს ხარისხს.“
„განკითხვის დღეს ჩემთან ყველაზე ახლოს და ჩემი შეფაათის ყველაზე ღირსი ის იქნება, ვინც ყველაზე მეტ სალავათსა და სალამს მეტყვის.“ უზენაესმა ალლაჰმა ჰაზრეთი მუსას უთხრა: „მუსა, გინდა, რომ შენს ენასთან შენს სიტყვაზე, შენს გულთან შენს ფიქრზე, შენს სხეულთან შენს სულზე და შენს თვალთან მის სინათლეზე უფრო ახლოს ვიყო?“ როცა თქვა: „დიახ, ჩემო უფალო!“, უზენაესმა ალლაჰმა ბრძანა: „მაშინ მუჰამმედს (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ბევრი სალავათი უთხარი.“ შემდეგ ბრძანა: „მუსა, გინდა, რომ განკითხვის დღეს წყურვილი არ გტანჯავდეს?“ როცა თქვა: „დიახ, ჩემო უფალო!“, უზენაესმა ალლაჰმა ბრძანა: „მაშინ მუჰამმედს (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ბევრი სალავათი უთხარი.“8
შუამავალმა ბრძანა:
„განკითხვის დღეს ყოველ ადგილას ჩემთან ყველაზე ახლოს თქვენგან ის იქნება, ვინც ამქვეყნად ყველაზე მეტ სალავათს მეტყვის. ვინც პარასკევ დღეს და პარასკევის ღამეს ას სალავათს მეტყვის, მას უზენაესი ალლაჰი ას საჭიროებას აუსრულებს. მათგან სამოცდაათი საიქიოს ეხება, ოცდაათი კი – ამ ქვეყანას. შემდეგ უზენაესი ალლაჰი ერთი ანგელოზის მეშვეობით ამ სალავათებს ჩემს საფლავში მოატანინებს. ისინი თქვენთან მოსული საჩუქარივით არიან. ეს ანგელოზი მაუწყებს გამომგზავნის სახელს, გვარსა და ტომს. მას ჩაწერს ერთ თეთრ ფურცელზე, რომელიც ჩემთანაა. მე სიკვდილის შემდეგაც ისე ვიცი, როგორც სიცოცხლეში ვიცოდი.“9
„ვინც ერთხელ მეტყვის სალავათს, უზენაესი ალლაჰი მას ათჯერ მოუვლენს სალავათს (მოწყალებას), ათ ცოდვას აპატიებს და ათჯერ აუმაღლებს ხარისხს“ ჰადისი შერიფი
„როცა ხუთშაბათი დადგება, უზენაესი ალლაჰი ანგელოზებს გზავნის, რომლებსაც ვერცხლის რვეულები და ოქროს კალმები აქვთ. ისინი იწერენ მათ, ვინც ხუთშაბათ დღეს და პარასკევის ღამეს შუამავალს ბევრ სალავათს უძღვნის.“ „თუ ორი მუსლიმი ერთმანეთს შეხვდება, მუსაფაჰას გააკეთებს (ერთმანეთს ხელს ჩამოართმევს) და შუამავალს სალავათს უძღვნის, დაშორებამდე მათ წინა და შემდგომი ცოდვები მიეტევებათ.“ „როცა რომელიმე თქვენგანი მეჩეთში შევა, შუამავალს სალამი მისცეს და თქვას: ‚ჩემო უფალო! ეშმაკისგან დამიცავი!‘“10
ერთი გადმოცემით: „მეჩეთიდან გამოსვლისას წაიკითხოს: ‚ალლაჰუმმე ინნი ესელუქე მინ ფადლიქე.‘“
თუ ვედრების დასაწყისში არ არის უზენაესი ალლაჰის ქება-დიდება (ჰამდი) და ალლაჰის შუამავლისთვის სალავათი, ვედრება ფარდის მიღმა რჩება. ვედრება, რომლის დასაწყისშიც ჰამდი და სალავათია, მიიღება. სანამ ალლაჰის შუამავალსა და მის ოჯახს (ალს) სალავათს არ უძღვნიან, ვედრებასა და ცას შორის ფარდაა. როცა სალავათს წაიკითხავენ, ეს ფარდა იხევა და ვედრება ცად ადის. თუ არ წაიკითხავენ, ვედრება უკან ბრუნდება.
თუ რომელიმე შეკრებაზე უზენაესი ალლაჰი არ მოიხსენიეს და ალლაჰის შუამავალს სალავათი არ უძღვნეს, იქ მყოფთ თავზე მათრახი ადგათ: თუ ინებებს, დასჯის მათ, თუ ინებებს – აპატიებს.
„ვისაც ყური უწუის, მე გამიხსენოს და სალავათი მიძღვნას.“
„ვინც რაიმე საქმეს განიზრახავს, ამის თაობაზე მოითათბიროს. მაშინ უზენაესი ალლაჰი ამ საქმეში მას სწორ გზას (რუშდს) უბოძებს. თუ ვინმეს რაიმის თქმა სურს და დაავიწყდება, სალავათი მიძღვნას, რადგან იმ სალავათში, რომელსაც მე მიძღვნის, მისი სათქმელი სიტყვის ნაცვალია. იქნებ მერე გაახსენდეს კიდეც.“11
„თუ კეთილ საქმეს ალლაჰის სახელით და ჩემთვის სალავათით არ დაიწყებენ, იმ საქმეში სიკეთე არ არის და მთელი მისი ბარაქა წართმეულია.“12 ისლამის დიდებულთაგან ებუ ჰაფს ქაღიდი რომ გარდაიცვალა, ერთმა კაცმა ის სიზმარში ნახა და ჰკითხა: „უზენაესი ალლაჰი როგორ მოგეპყრო?“ მან უპასუხა: „შემიწყალა, მაპატია და სამოთხეში დამამკვიდრა.“ იმ კაცმა ჰკითხა: „რის გამო?“ მან ასე უპასუხა: „ანგელოზებს შორის გამაჩერეს. დათვალეს ჩემი ცოდვები და ის სალავათები, რომლებიც ალლაჰის შუამავალს ვუძღვენი, და სალავათები მეტი აღმოჩნდა. მაშინ უზენაესმა ალლაჰმა მათ უთხრა: ‚ჩემო ანგელოზებო! თქვენი საქმე დასრულებულია. მეტ ანგარიშს ნუღარ მოსთხოვთ. წაიყვანეთ ის ჩემს სამოთხეში!‘“
სელეფთაგან (წინამორბედ სწავლულთაგან) ერთ-ერთი მოგვითხრობს: „ჩემი მეგობარი, რომელთანაც ერთად ჰადისებს ვსწავლობდით, გარდაიცვალა. სიზმარში ვნახე, სამოთხის მწვანე სამოსი ეცვა. მიზეზი რომ ვკითხე, ასე მითხრა: ‚ყველა ჰადისში ალლაჰის შუამავლის სახელს რომ ვხედავდი, გვერდით სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ-ს ვუწერდი. უზენაესმა ალლაჰმა ამის საზღაური ასე მომცა.‘“
ისევ სელეფთაგან ერთ-ერთი მოგვითხრობს: „ჩემი მეზობელი, რომელიც მწიგნობრობას მისდევდა, გარდაიცვალა. სიზმარში ვნახე და ვკითხე, უზენაესი ალლაჰი როგორ მოეპყრო. მითხრა, უზენაესმა ალლაჰმა მაპატიაო. რის გამოო, რომ ვკითხე, მიპასუხა: ‚იმიტომ, რომ ალლაჰის შუამავლის სახელს ყოველთვის, როცა ვწერდი, გვერდით სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ-საც ვუწერდი.‘“ ებუ სულეიმან დარანი მოგვითხრობს: „ჰადისების წერისას, ყოველთვის, როცა ჩვენი შუამავლის დალოცვილ სახელს ვწერდი, სალლალლაჰუ ალეიჰ-ს ვწერდი, ვესელლემ-ს კი არ ვწერდი. სიზმარში ვნახე. მან მითხრა: ‚ებუ სულეიმან! როცა ჰადისში ჩემს სახელს წერ, სალავათთან ერთად ვესელლემ-იც დაწერე. ის ოთხი ასოა. ყოველ ასოზე ათი სევაბია. თუ არ დაწერ, ეს იმას ნიშნავს, რომ ორმოც სევაბს კარგავ.‘“
ასეთი ჩვევა სხვა ერთ კაცსაც ჰქონდა. ალლაჰის შუამავალმა მას სიზმარში უთხრა: „რა გჭირს, რატომ არ მიწერ სალავათს სრულად?“
ებუ ბექირ სიდდიყმა თქვა: „ვისაც დავიწყების ეშინია, ალლაჰის შუამავალს ბევრი სალავათი უძღვნას.“
სალიჰთა (მართალთა) დიდებულთაგან მუჰამმედ ბინ სა’იდ ბინ მუტარრიფი მოგვითხრობს: „ყოველ ღამე, დაწოლისას, განსაზღვრული რაოდენობის სალავათს ვკითხულობდი. ერთ ღამეს სიზმარში ალლაჰის შუამავალი ვნახე. ის ჩემთან შემოვიდა. ოთახი ნათლით აივსო. შემდეგ ჩემკენ წამოვიდა და მითხრა: ‚მომიახლოვე, გაკოცო ეს პირი, რომლითაც ბევრ სალავათს მიძღვნი‘. მე კი პირის მიშვერა მომერიდა და ლოყა მივუშვირე. მან დალოცვილი ბაგეებით მაკოცა. სიხარულით გამეღვიძა. ოთახი მუშკის სურნელით იყო სავსე. რვა დღის განმავლობაში ის სურნელი ლოყიდან არ გამქრალა.“ სელეფის დიდებულთაგან ჰალლად ბინ ქესირი რომ გარდაიცვალა, თავქვეშ ქაღალდი უპოვეს, რომელზეც ეწერა: „ეს ჰალლად ბინ ქესირის ჯოჯოხეთიდან ხსნის სიგელია.“ მაშინ მის ახლობლებს ჰკითხეს: „რა საქმეებს აკეთებდა?“ მათ უთხრეს: „ყოველ პარასკევ დღეს სალავათს წარმოთქვამდა.“ შეიხ აინის წიგნ „ზეინულ-მეჯალისში“ წერია: ალლაჰის შუამავალმა (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ბრძანა: „განკითხვის დღეს სამი ჯგუფი ადამიანი იქნება არშის ქვეშ, სადაც მისი ჩრდილის გარდა სხვა ჩრდილი არ იქნება.“ როცა ჰკითხეს: „ვინ არიან ისინი?“, მან ბრძანა: „ისინი, ვინც ჩემს უმმეთს გაჭირვებისგან იხსნის, ჩემს სუნნეთს აცოცხლებს და ბევრ სალავათს მიძღვნის.“
შეიხ ებუ მუსა დარირი მოგვითხრობს: „ზღვაში ძლიერ ქარიშხალს გადავეყარეთ. ყველა სიკვდილის შიშით ტიროდა. ამ დროს ძილმა მძლია. სიზმარში უკეთილშობილესი შუამავალი ვნახე. მან მიბრძანა, ხომალდზე მყოფთათვის მეთქვა, ათასჯერ წაეკითხათ: ‚ალლაჰუმმე სალლი ალა სეიიდინა მუჰამმედინ ვე ალა ალი სეიიდინა მუჰამმედ, სალათენ თუნჯინა ბიჰა მინ ჯემიილ-ეჰვალი ველ-აფათ, ვე თაყდი ლენა ბიჰა ჯემიალ-ჰაჯათ, ვე თუტაჰჰირუნა ბიჰა მინ ჯემიის-სეიიიათ, ვე თერფეუნა ბიჰა ინდექე ალედ-დერეჯათ, ვე თუბელლიღუნა ბიჰა აყსალ-ღაიათი მინ ჯემიილ-ჰაირათი ფილ-ჰაიათი ვე ბადელ-მემათ‘. სამასჯერაც არ გვქონდა წაკითხული, რომ ქარიშხალი ჩადგა და გადავრჩით.“ ეს სალავათი ურჩიეს, რომ წაეკითხათ ყოველ მნიშვნელოვან საქმეში, ყოველ უბედურებასა და განსაცდელში და მიწისძვრის დროს.
დღე და ღამე ჩემს ენაზეა სალავათი და სალამი შენს დალოცვილ სულს, ჰოი, ადამიანთა სიამაყევ!
სანდო წიგნებში ორმოცზე მეტი ჰადისია იმის შესახებ, თუ როგორი უნდა იყოს სალავათი.
ერთ-ერთი მათგანი ასეთია:
„ვისაც ყური უწუის, მე გამიხსენოს და სალავათი მიძღვნას“ ჰადისი შერიფი
ალლაჰუმმე სალლი ალა მუჰამმედინ ვე ალა ალი მუჰამმედ, ქემა სალლეითე ალა იბრაჰიმე ვე ალა ალი იბრაჰიმ, ვე ბარიქ ალა მუჰამმედინ ვე ალა ალი მუჰამმედ, ქემა ბარექთე ალა იბრაჰიმე ვე ალა ალი იბრაჰიმ, ინნექე ჰამიდუნ მეჯიდ.
ალლაჰუმმე სალლი ვე სელლიმ ვე ბარიქ ვერჰამ ალა სეიიდინა მუჰამმედინ ჰუვე სეიიდულ-არაბი ველ-აჯემ.
ვე იმამი მექქეთილ-მუქერრემეთი ველ-მედინეთილ-მუნევვერეთი ველ-ჰარემ. ალლემელ-ინსანე მა ლემ იალემ.
ასლუჰუ ნურუნ ვე ნესლუჰუ ადემ.
ბასუჰუ მუეჰჰარუნ ვე ჰალყუჰუ მუყადდემ.
ისმუჰუშ-შერიფუ მექთუბუნ ალელ-ლევჰილ-მაჰფუზი ბიიაყუთილ-ყალემ.
ვე ჯისმუჰუშ-შერიფუ მედფუნუნ ფილ-მედინეთილ-მუნევვერეთი ველ-ჰარემ.
ია ლეითე ექთეჰილუ თურაბელლეზი თაჰთელ-ყადემ.
ფეთუბა სუმმე თუბა ლიმენ დეა ვე თებიაჰუ ვე ლიმენ ესლემე საჰიბეშ-შეფაათი ლილ-ალემინ.
ყაილენ ია რაბბი! სელლიმ უმმეთი, უმმეთი, ვა უმმეთა ია ზელ-ლუტფი ველ-ქერემ.
ფეიუნადილ-მუნადი მინ ყიბელირ-რაჰმან, ყაბილთუ შეფაათექე ია ნებიიიელ-მუჰთერემ.
უდჰულულ-ჯენნეთე ლა ჰავფუნ ალეიქუმ ველა ჰუზნუნ ველა ელემ.
სუმმე რადიალლაჰუ თეალა ან ები ბექრინ ვე ომერე ვე ოსმანე ვე ალიიიინ ზილ-ქერემ.
ვე სალლალლაჰუ ალა სეიიდინა მუჰამმედინ ველ-ჰამდუ ლექე ია რაბბელ-ალემინ.
ბიჰურმეთი სეიიდილ-მურსელინ.
დალოცვილ თმას დილის ნიავი რომ შეეხებოდა,
ჰაერი მუშკისა და ამბრის სურნელით ივსებოდა.
მისი მარგალიტისებრი კბილების ნათებით ღამით
დავარდნილ ნემსსაც კი იპოვიდი.
მისი ნათელი მკერდის შუქზე ბნელ ღამეებში გზას ჭაბუკებიც და მოხუცებიც მიუყვებოდნენ.
როცა ალლაჰის იმ საყვარელმა ანიშნა
თითით მთვარეს – მთვარე ორად გაიპო.
ოფლი რომ მოსდიოდა, ყოველი წვეთი ვარდად იქცეოდა,
ხალხი მისი ოფლიდან ვარდებს სიხარულით კრეფდა.
სამყაროს იმ ხელმწიფემ ფინიკის პალმა დარგო
და დარგვისთანავე პალმამ ნაყოფი გამოიღო.
მის სასწაულებს მაჰშერამდე რომ განუწყვეტლივ ჰყვებოდე,
რამდენი მაჰშერიც არ უნდა გავიდეს, მათ ბოლო არ ექნება.
თუ ცეცხლისგან ხსნის პოვნა გსურთ,
სიყვარულით, გულის ტკივილით თქვით სალავათი!
ესსალათუ ვესსელამუ ალეიქე ია რესულალლაჰ!
ესსალათუ ვესსელამუ ალეიქე ია ჰაბიბალლაჰ!
ესსალათუ ვესსელამუ ალეიქე ია ნურე არშილლაჰ!
