ჰილიეი სეადეთი

უზენაესი ალლაჰის უკეთილშობილესი ჰაბიბის, ჩვენი შუამავლის (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ), გარეგნობას „ჰილიეი სეადეთი“ ეწოდება. ისლამის სწავლულებმა მუჰამმედის (ალეიჰისსელამ) ყველა ხილული ორგანო, გარეგნობა, თვისებები, მშვენიერი ზნე და მთელი ცხოვრება უწვრილმანეს დეტალებამდე, მტკიცებულებებითა და მოწმობებით, ნათლად აღწერეს. ეს ცნობები შეკრებილია ჰადისი შერიფებიდან, რომლებიც ჩვენი შუამავლის საკუთარი სიტყვებია, და გადმოცემებიდან, რომლებიც მისმა საჰაბეებმა გვამცნეს. თხზულებებს, რომლებიც მათ მოიცავს, სირეს წიგნები ეწოდება. ათასობით სირეს წიგნს შორის ყველაზე ცნობილი წიგნები, რომლებიც ჩვენი შუამავლის ჰილიეი სეადეთს აღწერს, არის იმამ თირმიზის „ეშ-შემაილურ-რესული“, ყადი იიადის „შიფაი შერიფი“, იმამ ბეიჰეყისა და ებუ ნუაიმ ისფაჰანის „დელაილუნ-ნუბუვვე“, ასევე ჰაზრეთი იმამ ყასტალანის თხზულება „მევაჰიბი ლედუნნიიე“. ჰადისი შერიფებსა და პატივცემული საჰაბეების მიერ გადმოცემულ ცნობებში ჩვენი საყვარელი შუამავლის ჰილიეი სეადეთი ასეა აღწერილი: „სამყაროს სიამაყის დალოცვილი სახე, ყველა წმინდა ორგანო და დალოცვილი ხმა ყველა ადამიანის სახეზე, ორგანოებსა და ხმებზე უფრო მშვენიერი იყო.

დალოცვილი სახე ოდნავ მრგვალი ჰქონდა, მხიარულ წუთებში კი მთვარესავით ბრწყინავდა.1 მისი სიხარული დალოცვილი შუბლიდან ეტყობოდა.

ალლაჰის შუამავალი ღამითაც ისევე ხედავდა, როგორც დღისით. როგორც წინ მყოფებს ხედავდა, ისე ხედავდა უკან მყოფებსაც. როცა გვერდზე ან უკან გახედვა სურდა, მთელი სხეულით შებრუნდებოდა. მიწას უფრო მეტად უყურებდა, ვიდრე ცას. დალოცვილი თვალები დიდი ჰქონდა, წამწამები – გრძელი. დალოცვილ თვალებში ოდნავ სიწითლე ჰქონდა, გუგები ძალიან შავი იყო და ღამღამობით თვალებში სურმას ისვამდა. სამყაროს სიამაყეს (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) გაშლილი შუბლი ჰქონდა.

დალოცვილი წარბები წვრილი ჰქონდა, წარბებს შორის კი – გაშლილი. ორ წარბს შორის ძარღვი, როცა განრისხდებოდა, ებერებოდა. დალოცვილი ცხვირი ძალიან ლამაზი ჰქონდა, შუაში ოდნავ ამობურცული. დალოცვილი თავი დიდი ჰქონდა. დალოცვილი პირი პატარა არ ჰქონდა. დალოცვილი კბილები თეთრი ჰქონდა, წინა კბილები – ოდნავ დაშორებული. როცა ლაპარაკობდა, თითქოს კბილებს შორის სინათლე გამოდიოდა. უზენაესი ალლაჰის მონებს შორის მასზე უფრო ლამაზად და ტკბილად მოლაპარაკე ადამიანი არ ყოფილა.

როცა სამყაროს სიამაყემ ორმოც წელს მიაღწია,
თავზე შუამავლობის (რისალეთის) გვირგვინი დაადგეს.
განუწყვეტლივ ისმოდა ხმა: „ჰოი, ემინ,
მე შენ სამყაროთა მოწყალებად გაქციე.“

„ყოველი ეკლესიის ეპისკოპოსს, რომელშიც შევდიოდი, ალლაჰის შუამავლის (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) თვისებებსა და ჰილიეს (გარეგნობას) ვეკითხებოდი და ყველაფერს სათითაოდ ვიმახსოვრებდი. მედინაში რომ დავბრუნდი, ყველაფერი ალლაჰის შუამავალს (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) მოვუყევი. ეს მას მოეწონა“ მუღირე ბინ შუბე (რადიალლაჰუ ანჰ)

წმინდა ყურანი აიათ-აიათ აშკარა მტკიცებულებებით გარდამოევლინა,
მრავალგვარი უამრავი სასწაული გამოჩნდა.
თუმცა ის წმინდა არსება თავიდან ფეხებამდე ნათელი იყო,
მის ყოველ ორგანოში სასწაულები იყო.
უპირველესად: მისი დალოცვილი სხეულის
ჩრდილი არასოდეს დაცემულა მიწაზე.
თავიდან ფეხებამდე მისი სხეული ნათელი იყო,
ნათელს კი ჩრდილი რომ არ აქვს – ცნობილია.
ასევე მისი დალოცვილი თავის ზემოთ
მუდამ იყო ღრუბელი, რომელიც მას ჩრდილავდა.
სადაც არ უნდა წასულიყო, თან მიჰყვებოდა,
მუდამ თავზე ედგა.
მისი დალოცვილი თვალების სასწაული კი
როგორი იყო, ამასაც გიამბობთ.
როგორც წინ მყოფს ნათლად ხედავდა,
ზუსტად ისე ხედავდა უკან მყოფსაც.
ისმინეთ მისი დალოცვილი ცხვირის შესახებაც,
ნახეთ, როგორი სასწაული იყო მასში.
როცა ჯებრაილ ემინი ვაჰიით ჩამოდიოდა,
იმავე წამს, როცა ჯებრაილი ცას მოსცილდებოდა,
შუამავალი მის სურნელს გრძნობდა
და იცოდა, რომ ის ვაჰიით ჩამოდიოდა.
როცა ის მთვარისსახიანი ბაგეებს შეარხევდა,
ცაზე მზის დისკოც ირხეოდა.

მისი დალოცვილი სიტყვები ძალიან ადვილად გასაგები იყო, გულებს იპყრობდა და სულებს იზიდავდა. როცა ლაპარაკობდა, სიტყვები მარგალიტებივით ეწყობოდა. თუ ვინმეს მოუნდებოდა, მის სიტყვებს დათვლიდა. ზოგჯერ, კარგად რომ გაეგოთ, ნათქვამს სამჯერ იმეორებდა. (სამოთხეში ისე ილაპარაკებენ, როგორც მუჰამმედი (ალეიჰისსელამ) ლაპარაკობდა.) მისი დალოცვილი ხმა იქამდე აღწევდა, სადამდეც ვერავის ხმა ვერ აღწევდა. სამყაროს სიამაყე, ჩვენი შუამავალი (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ), ღიმილიანი სახის იყო. იღიმებოდა და მაშინ მისი დალოცვილი წინა კბილები ჩანდა.

როცა იღიმებოდა, მისი ნათელი კედლებზე აირეკლებოდა. მისი ტირილიც მისი სიცილივით მშვიდი იყო. ხმამაღლა არ იცინოდა, ხმამაღლა არ ტიროდა, მაგრამ როცა დამწუხრდებოდა, დალოცვილი თვალებიდან ცრემლი ჩამოსდიოდა და დალოცვილი მკერდიდან ხმა ისმოდა. ტიროდა, როცა თავისი უმმეთის ცოდვებზე ფიქრობდა, უზენაესი ალლაჰის შიშით, წმინდა ყურანის მოსმენისას და ზოგჯერ ნამაზის აღსრულებისასაც. სამყაროს სიამაყეს, ჩვენს შუამავალს, დალოცვილი თითები მსხვილი ჰქონდა, დალოცვილი მკლავები – ხორციანი. დალოცვილი ხელისგულები განიერი ჰქონდა. მთელი სხეულის სურნელი მუშკზე უკეთესი იყო. დალოცვილი სხეული რბილიც იყო და ძლიერიც. ენეს ბინ მალიქი ამბობს: „ათი წელი ვემსახურე ალლაჰის შუამავალს. მისი დალოცვილი ხელები აბრეშუმზე რბილი იყო.“

მისი დალოცვილი სხეული მუშკზეც და ყვავილებზეც უფრო სურნელოვანი იყო. დალოცვილი ხელები, ფეხები და თითები გრძელი ჰქონდა. დალოცვილი ფეხის თითები მსხვილი ჰქონდა, ტერფები ზედმეტად ჩაღრმავებული არ ჰქონდა და რბილი იყო. დალოცვილი მუცელი განიერი ჰქონდა, მკერდის თანაბარი. მხრის ძვლები მსხვილი ჰქონდა, დალოცვილი მკერდი – განიერი. ალლაჰის შუამავლის წმინდა გული ღვთიური მზერის ადგილი იყო. უკეთილშობილესი შუამავალი, ჩვენი შუამავალი, არც ძალიან მაღალი იყო და არც დაბალი. თუ მის გვერდით მაღალი ადამიანი დადგებოდა, თავად მასზე მაღალი ჩანდა. როცა იჯდა, მისი დალოცვილი მხრები ყველა გვერდით მჯდომისაზე მაღლა იყო.

მისი დალოცვილი თმა და წვერი არც ძალიან ხუჭუჭი იყო და არც ძალიან სწორი – ბუნებით ტალღოვანი. დალოცვილი თმა გრძელი ჰქონდა; თავდაპირველად შუბლზე ქოჩორს უშვებდა, მოგვიანებით კი თმის ორად გაყოფა დაიწყო. დალოცვილ თმას ზოგჯერ იზრდიდა, ზოგჯერ იმოკლებდა. თმასა და წვერს არ იღებავდა. როცა გარდაიცვალა, თმასა და წვერში ოცზე ნაკლები თეთრი ღერი ჰქონდა. დალოცვილ ულვაშს მოკლედ იკრეჭდა. ულვაშის სიგრძე და ფორმა მისი დალოცვილი წარბების ოდენა იყო. მის სამსახურში საგანგებო დალაქები იყვნენ.

ალლაჰის შუამავალი (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) მისვაქსა და სავარცხელს თავისგან არ აშორებდა. დალოცვილი თმისა და წვერის დავარცხნისას სარკეში იყურებოდა. სამყაროს სიამაყე, ჩვენი შუამავალი, წინ იყურებოდა და სწრაფად დადიოდა, და თუ სადმე გაივლიდა, ეს მისი სურნელიდან ეტყობოდა. ალლაჰის შუამავალი არაბი იყო. ანუ მისი სახის ფერი თეთრი იყო, მოვარდისფრო ელფერით; ის ძალიან ლამაზი, ნათელი და მომხიბვლელი იყო.“ ვინც ჩვენს შუამავალს შავს უწოდებს, ურწმუნო ხდება. სიტყვა „არაბის“ ლექსიკური მნიშვნელობაა „მშვენიერი“. მაგალითად, „ლისანულ-არაბ“ ნიშნავს „მშვენიერ ენას“. ტერმინოლოგიური, ანუ გეოგრაფიული მნიშვნელობით კი არაბი არის ის, ვინც არაბეთად წოდებულ ნახევარკუნძულზე დაიბადა და გაიზარდა, იქაური კლიმატით, ჰაერით, წყლითა და საზრდოთი აღიზარდა და იქაური ხალხის სისხლისაა. როგორც ანატოლიური წარმოშობის ადამიანებს თურქებს უწოდებენ, ბულგარეთში დაბადებულთ და გაზრდილთ – ბულგარელებს, გერმანიაში მცხოვრებთ – გერმანელებს, ისე ალლაჰის შუამავალიც (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) არაბია, რადგან არაბეთის ნახევარკუნძულზე დაიბადა. არაბები თეთრი, ხორბლისფერი სახისანი არიან. განსაკუთრებით ჩვენი შუამავლის საგვარეულო იყო თეთრსახიანი და ძალიან ლამაზი, რადგან მისი წინაპარი იბრაჰიმიც (ალეიჰისსელამ) თეთრსახიანი იყო და ბასრის მკვიდრის, თეთრსახიანი მორწმუნის, თარუჰის შვილი იყო. ურწმუნო აზერი იბრაჰიმის (ალეიჰისსელამ) მამა კი არ იყო, არამედ ბიძა და მამინაცვალი.

„ათი წელი ვემსახურე ალლაჰის შუამავალს. მისი დალოცვილი ხელები აბრეშუმზე რბილი იყო. მისი დალოცვილი სხეული მუშკზეც და ყვავილებზეც უფრო სურნელოვანი იყო“ ენეს ბინ მალიქი (რადიალლაჰუ ანჰ)

ჩვენი საყვარელი შუამავლის მამის, აბდულლაჰის, სილამაზის ამბავი ეგვიპტემდე იყო გავრცელებული და მის შუბლზე არსებული სხივის გამო ორასამდე ქალიშვილი მოვიდა მექქაში, რომ მასზე დაქორწინებულიყო. მაგრამ მუჰამმედის (ალეიჰისსელამ) სხივი ამინეს ხვდა წილად. მისი ბიძა აბბასი და აბბასის ვაჟი აბდულლაჰიც თეთრსახიანები იყვნენ. ჩვენი შუამავლის შთამომავლობაც განკითხვის დღემდე ლამაზი და თეთრსახიანია. ალლაჰის შუამავლის საჰაბეებიც თეთრსახიანები და ლამაზები იყვნენ. ოსმანი (რადიალლაჰუ ანჰ) თეთრსახიანი, ქერათმიანი იყო. დიჰიე ქელბი, ელჩი, რომელიც ალლაჰის შუამავალმა ბიზანტიის იმპერატორ ჰერაკლიუსთან გაგზავნა, ძალიან ლამაზი იყო და, როცა ქუჩებში დადიოდა, ბიზანტიელი ქალიშვილები მისი სახის სანახავად ქუჩებში გამოდიოდნენ. ჯებრაილი (ალეიჰისსელამ) ხშირად დიჰიეს (რადიალლაჰუ ანჰ) სახით მოდიოდა. ეგვიპტის, შამის (სირიის), აფრიკის, სიცილიისა და ესპანეთის ადგილობრივი მოსახლეობა არაბი არ არის. მაგრამ, რადგან არაბები ისლამის ქვეყნიერებაზე გასავრცელებლად არაბეთის ნახევარკუნძულიდან გამოვიდნენ და ამ მხარეებში მივიდნენ, დღეს ისინი იქაც არიან. ასევე ისინი არიან ანატოლიაში, ინდოეთსა და სხვა ქვეყნებშიც. მაგრამ დღეს ამ ქვეყნებიდან არცერთის მოსახლეობის არაბად წოდება სწორი არ იქნება.

ეგვიპტის მოსახლეობა შავგვრემანია. ეთიოპიის მოსახლეობა შავკანიანია, მათ ეთიოპელებს უწოდებენ. ზანზიბარის მოსახლეობას ზენჯებს უწოდებენ, ისინიც შავკანიანები არიან. ჩვენი შუამავლის ნათესავების, შთამომავლების სიყვარული და პატივისცემა ღვთისმსახურებაა. ყოველ მუსლიმს ისინი უყვარს. ანატოლიაში სტუმრად ჩამოსულმა შავკანიანმა ფელლაჰებმა, ეთიოპელებმა და ზენჯებმა, პატივისა და მასპინძლობის მოსაპოვებლად, თავი არაბებად გაასაღეს, ანატოლიის გულწრფელმა მუსლიმებმა კი მათი სიტყვები დაიჯერეს და ისინი შეიყვარეს, რადგან ამ სიყვარულში შავისა და თეთრის გარჩევა არ არსებობს. შავკანიანი მუსლიმი თეთრკანიან ურწმუნოზე ბევრად აღმატებული, ძვირფასი და საყვარელია. ადამიანის შავკანიანობა რწმენის ღირსებას არ ამცირებს. ჰაზრეთი ბილალ ჰაბეში და უსამე, რომელიც ალლაჰის შუამავალს ძალიან უყვარდა, შავკანიანები იყვნენ. ურწმუნოები ებუ ლეჰები და ებუ ჯეჰლი, რომელთა სიავე და სიმდაბლე ყველასთვის ცნობილია, თეთრკანიანები იყვნენ. უზენაესი ალლაჰი ადამიანის ფერს კი არა, მისი რწმენის სიმტკიცესა და ღვთისმოშიშებას (თაყვას) აფასებს. მაგრამ შავკანიანების მიერ თავის არაბებად გასაღება ისლამის მტრებს – იუდეველებს გამოადგათ. ერთი მხრივ, მათ შავკანიანი ადამიანები მდაბლად და საზიზღრად წარმოაჩინეს. მათ მონებად იყენებდნენ.

მეორე მხრივ, შავ კატებსა და ძაღლებს „არაბ, არაბ“-ს ეძახდნენ, გაზეთებსა და ჟურნალებში დაბეჭდილ შავ სურათებსა და კარიკატურებს არაბს უწოდებდნენ და ცდილობდნენ, ახალგაზრდებისთვის არაბი შავად წარმოეჩინათ და ამით მუსლიმთა შვილები ჩვენი შუამავლისგან (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) გაეუცხოებინათ.

ყველა მშვენიერი ზნე ჩვენს საყვარელ შუამავალში იყო თავმოყრილი. მისი მშვენიერი ზნე უზენაესი ალლაჰის ბოძებული (ვეჰბი) იყო და არა შემდგომში ძალისხმევით შეძენილი (ქესბი). მას არასოდეს დაუწყევლია მუსლიმი სახელის დასახელებით და თავისი დალოცვილი ხელით არავისთვის დაურტყამს. ალლაჰისთვის შურს იძიებდა, თავისთვის კი არავისზე შური არ უძიებია. ნათესავებს, საჰაბეებსა და მსახურებს თავმდაბლად და კეთილად ეპყრობოდა. სახლში ძალიან რბილი და ღიმილიანი იყო. ავადმყოფებს ინახულებდა, დაკრძალვებს ესწრებოდა. საჰაბეებს საქმეებში ეხმარებოდა, მათ ბავშვებს ხელში აიყვანდა. მაგრამ მისი გული ამით დაკავებული არ იყო. მისი დალოცვილი სული ანგელოზთა სამყაროში იყო. ვინც ალლაჰის შუამავალს მოულოდნელად დაინახავდა, შიში შეიპყრობდა. თვითონ რომ რბილად არ მოპყრობოდა, შუამავლობის მდგომარეობის გამო მის გვერდით ვერავინ დაჯდებოდა და მისი სიტყვების მოსმენის მოთმინება არავის ეყოფოდა. თვითონ კი სიმორცხვის (ჰაიას) გამო დალოცვილი თვალებით არავის სახეში არ უყურებდა.

სამყაროს სიამაყე, ჩვენი შუამავალი (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ), ადამიანთა შორის ყველაზე გულუხვი იყო. როცა რაიმეს სთხოვდნენ, არავის უნახავს, რომ „არა“ ეთქვა. თუ თხოვნილი ჰქონდა, აძლევდა, თუ არა – დუმდა.

იმდენი სიკეთე, იმდენი წყალობა ჰქონდა, რომ ბიზანტიის იმპერატორებსაც, ირანის შაჰებსაც და სხვა არცერთ მეფეს მისოდენა წყალობის გაცემა არ შეეძლო. მაგრამ თვითონ სიღარიბეში ცხოვრება უყვარდა; ისე ცხოვრობდა, რომ ჭამა-სმაზე არც კი ფიქრობდა. არასოდეს უთქვამს: „საჭმელი მოიტანეთ, ვჭამოთ“ ან „ესა და ეს საჭმელი მოამზადეთ“. საჭმელს თუ მოუტანდნენ, ჭამდა, რა ხილსაც მისცემდნენ, იღებდა. ზოგჯერ თვეობით ცოტას ჭამდა, შიმშილი უყვარდა. ზოგჯერ ბევრსაც ჭამდა. ჭამის შემდეგ წყალს არ სვამდა. წყალს მჯდომარე სვამდა.2 როცა სხვებთან ერთად ჭამდა, ყველაზე ბოლოს ჩერდებოდა.3 ყველას საჩუქარს იღებდა. ვინც საჩუქარს მოუტანდა, მის საჩუქარზე ბევრად მეტს აძლევდა.

სხვადასხვა სამოსის ჩაცმა ჩვევად ჰქონდა. როცა სხვა სახელმწიფოების ელჩები მოდიოდნენ, მოიკაზმებოდა, ძვირფას და დიდებულ სამოსს ჩაიცვამდა და თავის მშვენიერ იერს აჩენდა. აქაყის თვლიანი ვერცხლის ბეჭედი ეკეთა და მას საბეჭდავად იყენებდა. ბეჭედზე ეწერა „მუჰამმედურ-რესულულლაჰ“. მისი ლეიბი ტყავისა იყო, შიგნით ფინიკის პალმის ბოჭკოთი გატენილი. ზოგჯერ ამ ლეიბზე ეძინა, ზოგჯერ მიწაზე დაფენილ ტყავზე, ზოგჯერ კი ჭილოფზე ან შიშველ მიწაზე. დალოცვილ ხელისგულს მარჯვენა ლოყის ქვეშ ამოიდებდა და მარჯვენა გვერდზე წოლით იძინებდა.4 ალლაჰის შუამავალი (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ზექათის ქონებას არ იღებდა, უმ ხახვსა და ნიორს და მისთანებს არ ჭამდა და ლექსს არ თხზავდა. ჩვენი შუამავლის დალოცვილ თვალებს ეძინა, წმინდა გულს კი არ ეძინა. მშიერი დაწვებოდა, მაძღარი დგებოდა. არასოდეს ამთქნარებდა. მისი დალოცვილი სხეული ნათელი იყო, ჩრდილი მიწაზე არ ეცემოდა. ტანსაცმელზე ბუზი არ ჯდებოდა, კოღოები და სხვა მწერები მის დალოცვილ სისხლს არ სვამდნენ.

მას შემდეგ, რაც უზენაესმა ალლაჰმა ამცნო, რომ ის ალლაჰის შუამავალია, ეშმაკებმა ცაში ასვლა და ამბების მოსმენა ვეღარ შეძლეს, მკითხავებმაც წინასწარ ამბის თქმა ვეღარ შეძლეს. სამყაროს ბატონი, ჩვენი შუამავალი (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ), ახლაც ცოცხალია ჩვენთვის უცნობი ცხოვრებით. მისი წმინდა სხეული არასოდეს ლპება. მის საფლავთან ერთი ანგელოზი დგას და მას უმმეთის მიერ წარმოთქმულ წმინდა სალავათებს გადასცემს. მის მინბარსა და წმინდა საფლავს შორის ადგილს რავზაი მუთაჰჰარა ეწოდება. ეს ადგილი სამოთხის ბაღთაგან ერთ-ერთია. მისი წმინდა საფლავის მონახულება მორჩილებათა შორის უდიდესი და ღვთისმსახურებათა შორის უძვირფასესია. პატივცემული საჰაბეების დიდებულები ჩვენი შუამავლის სილამაზეს ასე აღწერდნენ. ებუ ჰურეირემ თქვა: „ალლაჰის შუამავალზე ლამაზი ადამიანი არ მინახავს. თითქოს მზე მთელი თავისი ბრწყინვალებით მის სახეზე ბრწყინავდა. როცა იღიმებოდა, მისი კბილები კედლებს ანათებდა.“

„ჩემს უმმეთში ყველაზე მეტად მათ ვუყვარვარ, ვინც ჩემს შემდეგ მოვა და ჩემი ნახვისთვის ოჯახსა და ქონებას გაწირავდა“ ჰადისი შერიფი

იბნი ები ჰალემ თქვა: „ჩვენი შუამავლის დალოცვილი სახე სავსე მთვარესავით ბრწყინავდა.“ ჰაზრეთი ალიმ თქვა: „ვინც მას მოულოდნელად დაინახავდა, მისი დიდებულება შიშით მოიცავდა. ვინც კი მასთან საუბრობდა და გაიცნობდა, მაშინვე გულით მიეკვრებოდა და შეიყვარებდა.“

ჯაბირ ბინ სემურემ თქვა: „ალლაჰის შუამავალმა დალოცვილი ხელი სახეზე გადამისვა. მის ხელში ვიგრძენი ისეთი სურნელი და სიგრილე, თითქოს ის ახლახან ამოეღოთ ატტარის, ანუ სურნელოვანი ნივთების გამყიდველის, ქისიდან. როცა ალლაჰის შუამავალი მუსაფაჰისთვის ვინმეს ხელს შეეხებოდა, მთელი დღე ის სურნელი იმ ადამიანის ხელს არ შორდებოდა.“5

ჩვენმა დედამ, ჰაზრეთი აიშემ, თქვა: „თუ ალლაჰის შუამავალი რომელიმე ბავშვს თავზე ხელს გადაუსვამდა, ის ბავშვი სხვა ბავშვებს შორის მაშინვე თავისი სურნელით გამოირჩეოდა.“6

ერთხელ ალლაჰის შუამავალს (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) სახლში ეძინა. მოვიდა ენეს ბინ მალიქის დედა, უმმუ სულეიმი. ძილის დროს ალლაჰის შუამავლის დალოცვილ სახეზე ოფლის წვეთები გამოჩნდა. უმმუ სულეიმმა ჩვენი შუამავლის დალოცვილი ოფლის შეგროვება დაიწყო. როცა გაიღვიძა და ამის მიზეზი ჰკითხა, უმმუ სულეიმმა, რომელიც ჩვენი შუამავლის რძის დეიდა იყო, უთხრა: „მას ჩვენს სურნელოვან ზეთებს ვურევთ. შენი ოფლი სურნელთა შორის ყველაზე მშვენიერი, ყველაზე სურნელოვანია.“7

ებუ ჰურეირემ თქვა: „სიარულში ალლაჰის შუამავალზე სწრაფი ადამიანი არ მინახავს. თითქოს მიწა მის წინ იკეცებოდა. როცა მასთან ერთად მივდიოდით, მთელ ძალას ვხარჯავდით და თავს ვიძაბავდით.“

ჩვენი შუამავალი უაღრესად მშვენივრად ლაპარაკობდა. ყველაზე სრულყოფილად იცოდა, საიდან უნდა დაეწყო სიტყვა და სად დაემთავრებინა. მისი სიტყვები გამოთქმით ნათელი, უაღრესად ლამაზი და ადგილზე ნათქვამი იყო. მის სიტყვებში ყოველთვის ჩანდა აზრის სისწორე. რადგან აზრის გამოხატვის ძალა უაღრესად მაღალი ჰქონდა, ლაპარაკისას სულაც არ იღლებოდა და სიძნელეს არ განიცდიდა.