ჩვენი შუამავლის შვილები

შუამავლის ეჰლი ბეითი (ალი რესული – ალი აბა)

უზენაესი ალლაჰი წმინდა ყურანში ეჰლი ბეითს შინაარსით ეუბნება: „უზენაეს ალლაჰს სურს, თქვენგან განდევნოს რიჯსი, ანუ ყოველგვარი ნაკლი და სისაძაგლე, და სრული სიწმინდით გაგწმინდოს.“10

საჰაბეებმა ჰკითხეს: „ალლაჰის შუამავალო! ვინ არიან ეჰლი ბეითი?“ ამ დროს იმამი ალი მოვიდა. შუამავალმა ის თავისი დალოცვილი მოსასხამის ქვეშ შეიყვანა. შემდეგ რიგრიგობით მოვიდნენ ფატიმა ზეჰრა, იმამი ჰასანი და იმამი ჰუსეინი. თითოეული გვერდით მოისვა და ბრძანა: „აი, ესენი არიან ჩემი ეჰლი ბეითი.“ ამ დიდებულ პირებს „ალი აბასა და ალი რესულსაც“ უწოდებენ.11

შუამავლის ეჰლი ბეითის სიყვარული საიქიოს რწმენით წასვლისა და უკანასკნელ ამოსუნთქვაზე ხსნის მოპოვების მიზეზი ხდება. ეჰლი ბეითის სიყვარული ყველა მორწმუნისთვის ფარძია. სამყაროს ბატონი (სალლალლაჰუ ალეიჰი ვესელლემ) ერთ ჰადისი შერიფში ბრძანებს: „ჩემი ეჰლი ბეითი ნუჰის (ალეიჰისსელამ) ხომალდს ჰგავს. ვინც მათ მიჰყვება, გადარჩება. დანარჩენები დაიღუპებიან.“12

შუამავლის ეჰლი ბეითის ღირსებები და სრულყოფილებები ძალიან ბევრია. დათვლით არ დამთავრდება. მათ აღწერასა და ქებას ადამიანის ძალა ვერ სწვდება. მათი ფასი და სიდიადე მხოლოდ წმინდა აიათებით შეიცნობა.

იქ არიან ალი, ჰასანი და ჰუსეინი,
მათი სიყვარული გულშია, ტრფობა – სულში.
ხვალ, მაჰშერის დღეს, დიდი სამსჯავროს წინაშე,
მუჰამმედ, ჩემი სული შენ გესწრაფვის.
არაფათია ჩვენი მთა,
იქ შეისმინება ჩვენი ვედრება,
მედინაში განისვენებს ჩვენი შუამავალი,
მუჰამმედ, ჩემი სული შენ გესწრაფვის.

იმამი შაფი’ი ამას ყველაზე მშვენივრად გამოხატავს ამ სიტყვებით: „შუამავლის ეჰლი ბეითო! უზენაესი ალლაჰი წმინდა ყურანში გვიბრძანებს, რომ გვიყვარდეთ. ის, რომ არ მიიღება იმათი ნამაზი, ვინც თავიანთ ნამაზებში თქვენთვის ვედრებას არ აღავლენს, თქვენს ფასსა და მაღალ ხარისხს აჩვენებს. რაოდენ დიდია თქვენი პატივი, რომ უზენაესი ალლაჰი წმინდა ყურანში სალამს გიძღვნით!“ ჰაზრეთი ენესი ამბობს: „ალლაჰის შუამავალს ჰკითხეს: ‚ეჰლი ბეითიდან ყველაზე მეტად ვინ გიყვართ?‘ ბრძანა: ‚ჰასანი და ჰუსეინი.‘“13

ჰაზრეთი ებუ ჰურეირე ამბობს: „ალლაჰის შუამავალთან ვიყავი. ჰასანი მოვიდა. ალლაჰის შუამავალმა ბრძანა: ‚ჩემო უფალო! მე ის მიყვარს. შენც გიყვარდეს ის და ისინიც, ვისაც ის უყვარს‘, – ხოლო სხვა დროს ბრძანა: ‚ჰასანი და ჰუსეინი ამქვეყნად ჩემი ორი სურნელოვანი ყვავილია.‘“ ჩვენმა შუამავალმა კიდევ ბრძანა: „ჩემ შემდეგ თქვენ ორ რამეს გიტოვებთ. თუ მათ მტკიცედ ჩაეჭიდებით, გზას არ ასცდებით. პირველი მეორეზე დიდია. ერთი უზენაესი ალლაჰის წიგნია, წმინდა ყურანი, რომელიც ზეციდან მიწამდე ჩამოშვებული მტკიცე თოკია. მეორე ჩემი ეჰლი ბეითია. ეს ორი ერთმანეთს არ განშორდება. ვინც მათ არ მიჰყვება, ჩემი გზიდან გადადის.“14

ჰაზრეთი ჰასანი და ჰაზრეთი ჰუსეინი (რადიალლაჰუ ანჰუმა) ავად იყვნენ. ჩვენმა შუამავალმა ჰაზრეთი ალისა და ჰაზრეთი ფატიმას უბრძანა: „ამ თქვენი გულის ნატეხებისთვის აღთქმა დადეთ!“ ჰაზრეთი ალიმ, ჩვენმა დედა ფატიმამ და მათმა მხევალმა, სახელად ფიდდამ, აღთქმა დადეს, რომ სამ-სამ დღეს იმარხულებდნენ. სამოთხის ეს ორი სურნელი განიკურნა. მაგრამ სახლში საჭმელი არაფერი ჰქონდათ. ჰაზრეთი ალიმ ერთ იუდეველს სამი საა’15 ქერი ვალად გამოართვა. სამივემ აღთქმული მარხვის ნიეთი (განზრახვა) გააკეთა. ჰაზრეთი ფატიმამ ამ ქერის ერთი საწყაო დაფქვა და ხუთი პური გამოაცხო. ხუთნი იყვნენ. იფთარის დრო დადგა. ამ ხუთი პურიდან ერთი ჰაზრეთი ალის წინ დადო, ერთი – ჰაზრეთი ჰასანის წინ, ერთი – ჰაზრეთი ჰუსეინის წინ, ერთი – მხევალ ფიდდას წინ და ერთი – საკუთარ თავს. მარხვის გახსნა უნდა დაეწყოთ. ამ დროს ერთი უპოვარი მოვიდა და თქვა: „ალლაჰის შუამავლის ეჰლი ბეითო! უპოვარ მუსლიმთაგან ერთი უპოვარი ვარ. საჭმელი მომეცით! უზენაესმა ალლაჰმა სამოთხის წყალობებით დაგაჯილდოვოთ.“ ხელში არსებული პურები მას სადაყად მისცეს, თავად კი მარხვა წყლით გახსნეს. მეორე დღეს კვლავ იმარხულეს. მხევალმა ქერის კიდევ ერთი საწყაო დაფქვა და კვლავ ხუთი პური გამოაცხო. იფთარის დროს, როცა წინ დაიდეს და მარხვის გახსნა უნდა დაეწყოთ, ერთი ობოლი მოვიდა. ხუთივემ თავიანთი პურები მას მისცეს, ის ობოლი გაახარეს, თავად კი მარხვა წყლით გახსნეს და დაიძინეს. მესამე დღეს კვლავ იმარხულეს. დარჩენილი ერთი საწყაო ქერისგანაც ხუთი პური გამოაცხვეს და წინ დაიდეს. როცა მარხვის გახსნა უნდა დაეწყოთ, ერთი ტყვე მოვიდა და თქვა: „სამი დღეა მშიერი ვარ. შემბოჭეს და საჭმელიც არ მომცეს. ალლაჰის გულისთვის შემიბრალეთ!“ ხუთივემ თავიანთი პურები მას მისცეს და კვლავ წყლით გახსნეს მარხვა. ამის შემდეგ გარდამოვლენილ წმინდა აიათებში უზენაესმა ალლაჰმა შინაარსით ბრძანა: „მათ თავიანთი აღთქმა შეასრულეს. რადგან ეშინოდათ განკითხვის დღისა, რომელიც ხანგრძლივი და განუწყვეტელია, საჭმელი, რომელიც თავად ძალიან უყვარდათ და რომელსაც მათი სული ესწრაფოდა, უპოვარს, ობოლს და ტყვეს აჭამეს და თქვეს: ‚მხოლოდ უზენაესი ალლაჰის კმაყოფილებისთვის გაჭმევთ. თქვენგან არც მადლობას ველით და არც სხვა რამეს, არაფერს გთხოვთ.‘“16 „ამიტომ უზენაესმა ალლაჰმა მათ შეასვა შერაბი თაჰური (სრულიად წმინდა სასმელი)…“17 ებუ ჰურეირე (რადიალლაჰუ ანჰ) გადმოგვცემს, რომ ჩვენმა შუამავალმა ბრძანა: „თქვენგან საუკეთესონი ისინი არიან, ვინც ჩემ შემდეგ ჩემს ეჰლი ბეითს სიკეთეს გაუკეთებს.“

„ისინი, ვინც სირატის ხიდზე ფეხის აუცდენლად გადავლენ, ისინი არიან, ვისაც ჩემი ეჰლი ბეითი და ჩემი საჰაბეები ძალიან უყვართ“ ჰადისი შერიფი

ჰაზრეთი ალი გადმოგვცემს, რომ ჩვენმა შუამავალმა ბრძანა: „განკითხვის დღეს შეფაათს გავუწევ მათ, ვინც ჩემს ეჰლი ბეითს სიკეთეს გაუკეთებს.“ „ისინი, ვინც სირატის ხიდზე ფეხის აუცდენლად გადავლენ, ისინი არიან, ვისაც ჩემი ეჰლი ბეითი და ჩემი საჰაბეები ძალიან უყვართ.“

ჰადისი შერიფში, რომელიც ჰაზრეთი იმამ რაბბანიმ გადმოგვცა, ნათქვამია: „ვისაც ალი უყვარს, მას ნამდვილად მე ვუყვარვარ. ვინც მისი მტერია, ის ნამდვილად ჩემი მტერია. ვინც მას აწყენინებს, მან ნამდვილად მე მაწყენინა. ვინც მე მაწყენინებს, მან უზენაეს ალლაჰს აწყენინა.“

ჩვენმა შუამავალმა ბრძანა: „უზენაესმა ალლაჰმა მიბრძანა, ოთხი კაცი მიყვარდეს. მაუწყა, რომ თვითონაც უყვარს ისინი.“ ჰკითხეს: „ვინ არიან ისინი? მათ სახელებს გვეტყვით?“

ბრძანა: „ალი მათგანია, ალი მათგანია, ალი მათგანია; და ებუ ზერი, მიყდადი და სელმანი.“

„ვინც ჩემი ოჯახის გამო მაწყენინებს, მას მძიმე სასჯელი ელის.“

ერთ ჰადისი შერიფში კიდევ ბრძანა: „ფატიმა ჩემი ნაწილია (ანუ ჩემი ნაწილაკია). ვინც მას აწყენინებს, მე მაწყენინებს.“ ჰაზრეთი ებუ ჰურეირე ამბობს: „ჩვენმა შუამავალმა ჰაზრეთი ალის უთხრა: ‚ფატიმა შენზე უფრო საყვარელია ჩემთვის. შენ კი ჩემთვის მასზე უფრო ძვირფასი ხარ (ანუ ფასეული)!‘“18

კიდევ ბრძანა: „იმისთვის, რომ ისლამის რჯული მოგიტანეთ, სამაგიეროს არ გთხოვთ. მხოლოდ ის მსურს, რომ ჩემი ახლობელი ეჰლი ბეითი გიყვარდეთ.“

ისლამის სწავლულებმა ეჰლი ბეითის სიყვარული უკანასკნელ ამოსუნთქვაზე რწმენით წასვლის პირობად მიიჩნიეს. მათში ალლაჰის შუამავლის ნაწილაკებია. ეჰლი ბეითის დაფასება და პატივისცემა ყოველი მუსლიმის მოვალეობაა. ისლამის დიდმა სწავლულმა, იმამმა რაბბანიმ (რაჰმეთულლაჰი ალეიჰ), ბრძანა: „მამაჩემი ზაჰირისა და ბატინის, ანუ გულის, მეცნიერებებში დიდი სწავლული იყო. მუდამ გვირჩევდა და გვაქეზებდა, რომ ეჰლი ბეითი გვყვარებოდა. ამბობდა, რომ ეს სიყვარული ადამიანს ძალიან ეხმარება, რომ უკანასკნელ ამოსუნთქვაზე რწმენით წავიდეს. როცა სასიკვდილო სარეცელზე იწვა, სასთუმალთან ვიჯექი. როცა უკანასკნელ წუთებში ცნობიერება შეუსუსტდა, ეს რჩევები შევახსენე და ვკითხე, როგორ იმოქმედა ამ სიყვარულმა. იმ მდგომარეობაშიც კი ბრძანა: ‚ეჰლი ბეითის სიყვარულის ზღვაში ვცურავ.‘ მაშინვე უზენაეს ალლაჰს ქება-დიდება აღვუვლინე. ეჰლი ბეითის სიყვარული ეჰლი სუნნეთის კაპიტალია. საიქიოს ყველა სარგებელს სწორედ ეს კაპიტალი მოიტანს.“

ჰაზრეთი ფატიმა და მისი ყველა შთამომავალი განკითხვის დღემდე ეჰლი ბეითია. ისინი უნდა გვიყვარდეს, თუნდაც ცოდვილნი იყვნენ. მათი სიყვარული, მათთვის გულით, სხეულითა და ქონებით დახმარება, მათი პატივისცემა და მათზე ზრუნვა რწმენით სიკვდილის მიზეზი ხდება. (სირიის ქალაქ ჰამაში სეიიდებისთვის სასამართლო იყო. ამ დალოცვილი გვარიდან დაბადებული ბავშვები ორი მოწმის თანდასწრებით მოსამართლის წინაშე აღირიცხებოდნენ. ეს სასამართლო ინგლისელების ერთგულმა მეგობარმა, მუსტაფა რეშიდ ფაშამ, გააუქმა.) ეჰლი სუნნეთის იმამებმა რწმენისა და ფიყჰის ცოდნის, თასავვუფის მარიფეთების, მეტიც – თეფსირისა და ჰადისის ცოდნის უმეტესი ნაწილი ეჰლი ბეითის იმამებისგან ისწავლეს. მათი აღზრდით აღიზარდნენ. მათი ყურადღებით ამაღლდნენ. მათგან სახარებებს იღებდნენ. მუსლიმებს ალლაჰის შუამავლის ეჰლი ბეითი (რადიალლაჰუ თეალა ანჰუმ ეჯმაინ) ყველაზე მეტად უყვართ და ისინიც უყვართ, ვისაც ეჰლი ბეითი უყვარს. მათ, ვისაც ეჰლი ბეითი უყვარს, ეჰლი ბეითის გზით მავალ სწორ მუსლიმებს, (ეჰლი სუნნეთი) ეწოდებათ. ეჰლი სუნნეთის ყველა მიმდევარი ყოველ ნამაზში ეჰლი ბეითისთვის სიკეთის ვედრებას აღავლენს.

მორწმუნეს, ვინც შუამავალი იხილა, „საჰაბე“ ეწოდა,
ყველას აღსანიშნავად კი „ასჰაბი ქირამი“ ითქვა.
ყოველი გული, ვისაც შუამავალი უყვარდა, წამში სხივით ივსებოდა,
და ისინი, ვინც მისი საჰაბეები იყვნენ, ყურანში ქებულ იქნენ.
ყველამ ალლაჰის შუამავლისთვის ქონებაც გაიღო და სიცოცხლეც,
მშვიდობაში ცოდნას ავრცელებდნენ, ომში კი ლომებივით ღრიალებდნენ.
ჰადისი შერიფში საჰაბეები ვარსკვლავებს შეედარნენ:
რომელსაც უნდა მიჰყვე, ნათელ გზებს ეწევი.
საჰაბეებს ერთმანეთი ძალიან უყვარდათ, ერთმანეთს აქებდნენ,
შემდეგ მოსული მუსლიმებიც ყველანი ასე ამბობდნენ.
ყურანი და ჰადისები მათ გადმოგვცეს ჩვენ,
მათი გულების სიწმინდემ გონებას სანდოობა მისცა.
მათგან ერთ-ერთს თუ ლანძღავენ, ისლამის რჯული იჭრილობება,
ვინც საჰაბეს აძაგებს, წმინდა ყურანს ამცრობს.
თუ ჭეშმარიტი მუსლიმი ხარ, პატივი მიაგე თითოეულ მათგანს,
მაგრამ ჯერ შუამავლის ეჰლი ბეითს სალათი და სალამი უძღვენი!