NAVÊN MUBAREK ÊN MEZINÊ ME PÊXEMBER

Navê Pêxemberê me yê delal (sellellahû eleyhî we sellem) ku herî zêde tê gotin «Muhemmed» e. Bi maneya «yê ku gelek pesnê wî hatiye dayîn, yê ku gelek hatiye ecibandin» e. Ev nav di Qur’ana Kerîm de çar caran derbas dibe: di ayetên kerîme yên Alî Îmran 144, Ehzab 40, Fetih 29 û Sûreyê Muhemmed 2 de. Îsa eleyhisselam jî, çawa ku Allah teala di ayeta kerîme ya 6an a Sûreyê Seff de ferman dike, bi mealî wiha ji ummeta xwe re ragihandiye: «Gelî Benî Îsraîl! Ez ji we re pêxemberê Allah im. Ez tesdîqkarê Tewratê û mizgîndarê pêxemberekî ku wê piştî min bê hatime; navê wî pêxemberî Ehmed e.» Ehmed yanî «yê ku herî zêde pesnê wî hatiye dayîn, herî zêde hatiye hezkirin».

Di Qur’ana Kerîm de ji bilî navên «Muhemmed» û «Ehmed» bi van navan jî hatiye bibîranîn: Mehmûd, Resûl, Nebî, Şahid, Beşîr, Nezîr, Mubeşşir, Munzir, Daî-î îlallah, Siracê Munîr, Raûf, Rehîm, Museddiq, Muzekkir, Muddessir, Ebdullah, Kerîm, Heq, Munîr, Nûr, Xatemun-Nebiyyîn, Rehmet, Nîmet, Hadî, Ta-Ha, Yasîn… Ji bilî vê, hinek ji navên Wî yên mubarek di Qur’ana Kerîm de, hinek di hedîsên şerîf de, hinek jî di kitêbên muqeddes ên ku ji pêxemberên berê re hatine şandin de hatine zikirkirin. Navên Pêxemberê me di hin hedîsên şerîf de wiha derbas dibin: Mahî, Aqib, Muqeffî, Nebiyyur-Rehme, Nebiyyut-Tewbe, Nebiyyul-Melahim, Qettal, Mutewekkil, Fatih, Xatem, Mustefa, Ummî, Qusem (yê ku her xêrê di xwe de dicivîne). Di hedîseke şerîf de Pêxemberê me ferman kiriye: «Pênc navên min ên mexsûsî min hene: Ez Muhemmed im, ez Ehmed im, ez Mahî me ku Allah teala bi min kufrê ji holê radike. Ez Haşir im ku xelk roja qiyametê wê li ser şopa min bê heşrkirin. Ez Aqib im ku piştî min pêxember tune ye.»1

Ji ber kurê Wî Qasim, ku ji Hezreta Xedîce hatibû dinyayê û di biçûkatiya xwe de wefat kiribû, kunyeya «Ebul-Qasim» li Pêxemberê me yê delal hatiye kirin. Herwiha berî pêxembertiya Wî, ji ber meziyetên Wî yên bilind ên ku nayên jimartin, wek rastî, îtimad, emînî û pêbawerî, di nav qebîleya Qureyşê de bi navê «El-Emîn» gazî Wî dikirin. Yek ji navên Mezinê me Resûlûllah sellellahû eleyhî we sellem ên ku di Qur’ana Kerîm de derbas dibin jî peyva «Yasîn» a di Sûreyê Yasîn de ye, ku dilê Qur’ana Kerîm e. Hezretê Seyîd Ebdulhekîmê Arwasî, ku ji mezinên ulemayên rasixîn e, wiha ferman kiriye: «Yasîn: “Ey Hebîbê Min, ê ku sebbahê behra yeqîna Min e.” Yanî tê wê maneyê: “Ey Hebîbê Min, ê ku xewasê deryaya muhebbeta Min e.”» Yên ku navê vê deryayê bihîstine, yên ku ji dûr ve dîtine, yên ku hatine nêzîkî wê, yên ku ketine nav û bi qasî nesîbê xwe daketine kûrahiyê, hemû di her qonaxa temenê xwe de bi eşqa Resûlûllah şewitîne û ev eşqa xwe bi hawarên şewitî, bi hêstirên ji dil û bi misrayên sotîner anîne ziman. Di nav wan de yek ji yên herî mezin û navdar, ê ku ji vê deryaya muhebbetê pareke mezin girtiye, Hezretê Mewlana Xalidê Bexdadî ye. Ew di yek ji wan qesîdeyên xwe de, ku tê de muhebbet û eşqa xwe ya ji Mezinê me Resûlûllah re tîne ziman, wiha dinivîse:

«Gelî Benî Îsraîl! Ez ji we re pêxemberê Allah im. Ez tesdîqkarê Tewratê û mizgîndarê pêxemberekî ku wê piştî min bê hatime; navê wî pêxemberî Ehmed e» Seff: 6

Serwerê Alemê, ez aşiqê te bûme û dişewitim!
Li ku derê bim, li wê cemala te ya xweş digerim.
Sultanê textê Qabe Qewseynê tu yî, ez hîçek im;
ku bibêjim «ez mêvanê te me», bêhurmetî dihesibînim.
Her tişt li cîhanê ji bo şerefa te hat afirandin;
eger rehma te bi ser min de jî bibare, ew gav dibe bihara min.
Her kes ji bo tewafa Kabeyê tê Hîcazê;
ez bi şewqa gihîştina te çiyayan derbas dikim.
Di xewnê de taca seadetê dan serê min;
qey axa lingê te li rûyê min hat reşandin.
Ey Camî, bilbilê aşiqên ku pesnê dostê xwe didin!
Di Dîwana te de ev nivîs dibin tercumanê min:
«Mîna kûçikekî gurî, zimanê wî daliqiyayî û tî mayî,
ez dilopekê ji deryaya îhsana te dixwazim.»

Bila şiîr û medhiyeyên parçe parçe yên ku pesnê Mezinê me Pêxember didin li aliyekî bimînin, ji bo Wî gelek eser hatine nivîsîn. Di nav nivîskarên wan de yên ku şohret û hunera wan hemû dinya û hemû esir girtine jî, beyan kirine ku ew ji medhkirina Resûlûllah aciz in. Yên ku Ew dîtine û bûne aşiqê bedewiya Wî, bi qasî ku zimanê wan geriyaye xebitîne ku vebêjin, û gotine ku hêza mirov têra ragihandina wê bedewiyê nake.

Di kitêbên alimên Îslamê de bi sedan ji wan tiştan hatine nivîsîn ku wan aşiqan ragihandine. Yên ku dixwînin, yekser fêm dikin ku Allah teala Pêxemberê xwe yê delal bi nîzameke ku nayê fikirîn û bi bedewiyeke ku mirov ji temaşeya wê têr nabe afirandiye. Bêyî ku bibînin dilê xwe didin Wî. Yên ku bûne aşiqê Hebîbullah, di her bêhnekê de, di hênikahiya hewaya ku dikeve cegera wan de, tama hezkirina Wî hîs dikin. Her ku li heyvê dinêrin, bi lêgerîna eksa wan tîrêjan zewqê digirin ku ji çavên Wî yên mubarek hatine. Her zerreya wan ên ku gihîştine dilopekê ji deryaya bedewiya Wî wiha dibêje:

Yê ku rûyê te yê xweş nas dike qet li gulê nanêre,
yê ku di hezkirina te de dihele li dermanê nagere!

Di hedîseke şerîf de ku ji Enes bin Malik hatiye rîwayetkirin wiha ferman kiriye: «Tu kes ji we, heta ku ez li ba wî ji ewladê wî, ji bavê wî û ji hemû xelkê ezîztir nebim, îman neaniye.»2 Rojekê Hezretê Umer ji Mezinê me Pêxember re got: «Ya Resûlellah! Bi Allah teala sond dixwim, ji bilî canê min tu li ba min ji her tiştî ezîztir î.» Mezinê me Resûlûllah jî ferman kir: «Heta ku ez li ba wî ji canê wî ezîztir nebim, yek ji we qet îman neaniye.» Li ser vê yekê gava Hezretê Umer got: «Ya Resûlellah! Bi Allah teala sond dixwim, ku Qur’ana Kerîm ji te re şandiye, tu li ba min ji canê min ezîztir î», ferman kir: «Ey Umer, niha (temam) bû.»

Serdema fezayê, kompûter,
gelek wesîteyên modern,
menşeê hemûyan di Qur’anê de heye;
tu rehmet î, ya Resûlellah.
Te qîmet da tecrubeyê,
da hînbûna îlm û fennê;
te rê nîşan da ber bi pêş ve;
tu ronahî yî, ya Resûlellah.
Yê ku ji te hez dike yarê me ye;
bê te dinya li me teng e;
her tişt ji bo te heye;
tu nîmet î, ya Resûlellah.
Ji te girt fikriyat,
îlm, fen û sinet;
Rojhilat û Rojava feyde jê dît;
tu pêşeng î, ya Resûlellah.
Çi te gotibe rast derket,
ji panzdeh esir berê ve;
tu Muhemmedul-Emîn î,
tu adil î, ya Resûlellah.
Di qenciyê de, di edaletê de,
di comerdiyê de, di esaletê de,
di merhemetê de, di fezîletê de
tu nimûne yî, ya Resûlellah.

«Heta ku ez li ba wî ji canê wî ezîztir nebim, yek ji we qet îman neaniye» Hedîsa şerîf

Dîmena ji derve ya «Qubbeya Xedra / Qubbeya Kesk» a li Mescîda Şerîf a Mezinê me Pêxember (sellellahû eleyhî we sellem)