ГАЗАТА ХЕНДЕК

Блесна молња

Копањето на ровот секој ден почнуваше рано наутро и траеше до вечерта. Еден ден, при копањето, хазрети Алија ибн Хакем се повреди во ногата. Го качија на коњ и го донесоа во присуство на Пејгамберот. Предводникот на световите изговори „Бисмиллахир-рахманир-рахим“ и ја помилува неговата нога. Како муџиза на Пејгамберот, крвта од неговата нога во миг престана да тече и болката исчезна. Копањето на ровот продолжуваше. Асхабите во еден миг наидоа на многу тврдо место. Не можеше да се копа. Дојдоа кај Ресул-и екрем и му ја соопштија состојбата. Тој ги почести со своето доаѓање и слезе во ровот. Побара сад со вода. Зеде една голтка и ја врати во садот. Потоа ја попрска водата по тврдото место. Ја зеде вареата и со еден удар тоа место го растури како песок. Сега тоа лесно се копаше. Кога при тој удар се откри благословениот стомак на нашиот сакан Пејгамбер, присутните видоа дека тој од глад врзал камен врз својот благословен желудник. Гледајќи го Ресулуллах во таква состојба, хазрети Џабир ибн Абдуллах дојде во неговото присуство и побара дозвола: „Мајка ми и татко ми нека ти се жртва, ја Ресулаллах! Ако ми дозволите, да скокнам до дома.“ Што се случи откако доби дозвола, хазрети Џабир го раскажа вака:

„Кога ми беше дозволено, дојдов дома и ја прашав жена ми: ‚Кај Ресулот алејхиселам видов таков глад што не може да се издржи. Има ли дома нешто за јадење?‘ Таа рече: ‚Нема ништо освен ова јаре и неколку шепи јачмен.‘ Веднаш го заклав јарето, а жена ми го смели јачменот на рачна воденица во брашно. Потоа замеси тесто од него. Месото го стави во грне и почна да го пече во фурната. Додека се враќав кај Ресулуллах, жена ми строго ме предупреди да не се засрамиме поради тоа што јадењето е малку. Потоа отидов кај Ресулуллах и реков: ‚Ја Ресулаллах! Имам многу малку јадење. Земете со себе еден-двајца луѓе и повелете кај нас на јадење!‘

Ресулуллах ми рече: ‚Кажи ѝ на жена ти, додека не дојдам јас, да не ги вади од фурната ни грнето со месото ни лебот.‘ Потоа се сврте кон муџахидите и рече: ‚О луѓе од Хендек! Џабир ни подготвил гозба, нѐ кани на јадење. Неговото јадење е и обилно и вкусно. Станете! Одиме на гозбата на Џабир!‘ По оваа наредба Есхаб-и кирам се собраа и тргнаа по нашиот Пејгамбер. Јас веднаш се вратив дома, ѝ раскажав на жена ми што се случи и реков: ‚Што ќе правиме сега?‘ А таа ме праша: ‚Зарем Ресулот алејхиселам не праша колку е јадењето?‘ Јас реков: ‚Праша и му кажав.‘ Жена ми праша: ‚Дали ти ги покани Есхаб-и кирам или Ресулуллах?‘ Кога реков: ‚Ги покани Ресулуллах‘, таа ме утеши велејќи: ‚Ресулот алејхиселам подобро знае.‘

Малку потоа на нашата врата се појави нурното лице на Пејгамберот. На многубројните асхаби им рече: ‚Влегувајте внатре без да се туркате.‘ Моите браќа асхаби седнаа во групи од по десет луѓе. Небиј-и мухтерем упати дова лебот и месото да бидат берекетни. Потоа, не вадејќи го грнето од фурната, со кутлача вадеше од она што беше во него, го ставаше врз лебовите што ги земаше и им го нудеше на своите асхаби. Така продолжи сѐ додека не се наситија сите асхаби. Се колнам дека, иако оние што јадеа беа повеќе од илјада, лебот и месото останаа исти како порано. Откако јадевме и ние, остатокот им го поделивме на соседите.“3

Хазрети Селман Фариси многу добро копаше ров. Сам ја вршеше работата на десетмина. Додека со своите другари го копаше делот што им беше доделен, наидоа на многу тврда и голема бела карпа. Многу се мачеа да ја скршат, но сиот нивен труд беше залуден. Уште повеќе, им се скршија и вареите, крамповите и лопатите. Хазрети Селман дојде во присуство на нашиот сакан Пејгамбер и ја изложи состојбата: „Мајка ми и татко ми, и мојата душа нека ти се жртва, ја Ресулаллах! Додека го копавме ровот, наидовме на тврда карпа. Иако ни се скршија сите железни алати, не можевме ни да ја поместиме од место.“ Хабиб-и екрем (саллаллаху алејхи ве селлем) со своето благородно присуство дојде на тоа место и побара вареа. Есхаб-и кирам што беа таму со љубопитство го чекаа исходот. Султанот на пејгамберите слезе долу. Изговори „Бисмиллахир-рахманир-рахим“, ја крена вареата и толку силно ја удри карпата што од тој удар блесна молња што ја осветли Медина, а од карпата се откина едно парче.

Ресул-и екрем изговори текбир: „Аллаху екбер!“ Слушајќи го тоа, и асхабите изговорија текбир. Потоа по втор пат удри со вареата. Повторно молња што осветли сѐ наоколу!…

„И јас сакам да бидам соучесник во севапот што вие го заработувате со работа“ Хадис-и шериф

И парчињата што се откинаа од карпата… Нашиот сакан Пејгамбер повторно изговори текбир: „Аллаху екбер!“ По него текбир изговорија и Есхаб-и кирам. Кога вареата се спушти по трет пат, блесна уште една молња што осветли сѐ наоколу, и карпата се распадна на парчиња. Предводникот на световите повторно изговори текбир: „Аллаху екбер!“ Неговите чесни асхаби го следеа и повторно изговорија текбир.

Хазрети Селман ја подаде раката. Нашиот сакан Пејгамбер излезе горе. Селман Фариси рече: „Мајка ми и татко ми, и мојата душа нека ти се жртва, ја Ресулаллах! Сега видов нешто што никогаш во животот не сум го видел. Која е мудроста на ова?“ На тоа Пејгамберот се сврте кон своите асхаби и праша: „Го видовте ли и вие она што го виде Селман?“ Тие рекоа: „Да, ја Ресулаллах! Кога удривте со вареата по карпата, видовме како блесна силна молња. Кога вие изговоривте текбир, изговоривме и ние.“ Пејгамберот рече: „Во светлината на првиот удар ми се покажаа палатите на иранскиот цар (кисра) (во Медаин). Дојде Џибрил (алејхиселам) и ме извести: ‚Твојот умет ќе завладее со тие краишта.‘ При вториот удар ми се покажаа црвените палати на византиската покраина (Шам). Дојде Џибрил (алејхиселам) и рече: ‚Твојот умет ќе завладее и со таа земја.‘ При третиот ми се покажаа палатите на Сана (Јемен). Џибрил (алејхиселам) ме извести: ‚И со тоа место ќе завладее твојот умет.‘“

Кога потоа Султанот на вселената ја опиша палатата на персискиот кисра во Медаин, хазрети Селман, кој беше оттаму, рече: „Мојата душа нека ти е жртва, ја Ресулаллах! Се колнам во Аллах теала, кој те испрати со вистинската вера и со Книгата, дека тие палати се токму такви какви што ги опиша. Сведочам дека ти си ресул на Аллах теала.“ Пејгамберот рече: „О Селмане! Шам сигурно ќе биде освоен. Ираклиј ќе побегне во најзабачениот крај на својата земја. Вие ќе завладеете со секое катче на Шам. Никој нема да може да ви се спротивстави. Јемен сигурно ќе биде освоен. И овој ‚Дијар-и Мешрик‘ сигурно ќе биде освоен, а кисра ќе биде убиен. Аллах теала ќе ви ги подари овие освојувања по мене.“4

Хазрети Селман Фариси раскажа: „Видов дека сите овие радосни вести на Ресулуллах се остварија.“

Непријателот само што не стигна. Ровот се копаше со најголема брзина и се настојуваше да се заврши што побрзо. Муџахидите ја оставаа работата само кога беше неопходно, со дозвола од Пејгамберот, а штом ќе ја завршеа потребата, повторно брзаа на својата работа.

Мунафиците, пак, постапуваа крајно немарно: доаѓаа на работа кога сакаа и си заминуваа кога сакаа, без да бараат дозвола. Освен тоа, се потсмеваа на ваквата работа на асхабите и дури за радосните вести што ги даде Пејгамберот велеа: „Ние од страв од непријателот се криеме во ровови, а тој ни ветува палати во Јемен, во Византија и во Персија. Се чудиме на оваа ваша состојба!…“

На тоа, во ајет-и керимот што беше објавен за муџахидите, е речено, по значење: „Вистинските верници се само оние што веруваат во Аллах теала и во Неговиот Ресул и кои, кога се со него (со Ресулуллах) заради некоја заедничка работа (општествена, што ги засега сите), не си заминуваат додека не побараат дозвола од него. Значи, оние што бараат дозвола од тебе (о Мој Хабибе!) се навистина оние што веруваат во Аллах теала и во Неговиот Ресул. Кога овие верници ќе побараат од тебе дозвола за некои свои работи, ти дај дозвола на кого сакаш од нив и побарај за нив простување од Аллах теала. Нема сомнение дека Аллах теала е Гафурур-Рахим, Оној што многу простува и е многу милостив.“5

А во ајет-и керимите објавени за мунафиците е речено, по значење: „Повикот на Ресулот на Аллах теала не изедначувајте го со тоа како вие меѓусебно се повикувате еден со друг! Аллах теала сигурно ги знае оние меѓу вас што, криејќи се еден зад друг, кришум (се измолкнуваат и) бегаат. Оние што се спротивставуваат на неговата наредба нека се чуваат да не ги снајде искушение на овој свет, а болна казна на ахиретот! Внимавајте! Сѐ што е на небесата и на земјата му припаѓа на Аллах теала. Тој знае и во каква состојба сте (сите ваши својства, вашите намери, дали сте верници или мунафици). Аллах теала на Судниот ден, кога ќе Му бидете вратени, ќе ве извести за сѐ што сте правеле. Аллах теала знае сѐ.“6

Поминаа шест дена откако почна копањето на ровот. Секој својата работа ја заврши како што треба. Само едно место, бидејќи времето не беше доволно, не можеше да се ископа доволно широко и длабоко. Пејгамберот ја изрази својата загриженост за тоа место и рече: „Мушриците не можат да поминат на друго место освен оттука.“ Таму постави стражари.

Аллах теала е најдобриот заштитник

Кога мушричката војска сосема се приближи до Медина, Хујеј, поглаварот на еврејските синови на Надир, му јави на командантот на курејшиската војска дека Евреите Курејза во Медина се во договор со муслиманите, но дека тој може да го измами нивниот поглавар Ка’б ибн Есед и да го привлече на нивна страна. Командантот му рече: „О Хујеј! Веднаш оди кај Ка’б ибн Есед. Нека го раскинат договорот што го склопија со муслиманите и нека ни помогнат.“ Една од точките на тој договор гласеше: „Ако некоја непријателска војска ја нападне Медина, да се обединат со муслиманите и да му се спротивстават на непријателот.“

Евреинот Хујеј се одвои од мушричката војска и ноќта дојде до куќата на Ка’б, поглаварот на Бени Курејза. Тропна на вратата, се претстави и рече: „О Ка’бе! Ја доведов целата курејшиска војска и многу племиња, како синовите на Кинана и на Гатафан, како војска од десет илјади луѓе. Сега Мухаммед и неговите асхаби нема да се спасат. Се заколнавме со Курејшиите дека нема да заминеме оттука додека не ги уништиме сосема!…“ Ка’б ја изрази својата загриженост: „Ако Мухаммед и неговите асхаби не бидат убиени, а Курејшиите и Гатафанците се вратат во своите земји, ќе останеме тука сами. Се плашам дека на крајот сите ќе нѐ убијат!…“ Хујеј му одговори: „За да исчезне тој страв, побарај од Курејшиите и од Гатафанците седумдесет луѓе како заложници. Додека тие заложници се кај тебе, тие не можат да заминат оттука. А ако бидат поразени и си заминат, јас нема да се одделам од вас. Несреќата што ќе ве снајде вас ќе ме снајде и мене.“ Така го измами Ка’б, а потоа и другите Евреи. Ги натера да го искинат договорот со муслиманите. Така договорот беше раскинат.

Хујеј се врати во мушричката војска и раскажа како стојат работите. Јави дека Бени Курејза ќе ги удрат муслиманите одзади.

„О луѓе од Хендек! Џабир ни подготвил гозба, нѐ кани на јадење. Неговото јадење е и обилно и вкусно. Станете! Одиме на гозбата на Џабир!“ Хадис-и шериф

На седмиот ден мушриците со голема војска од десет илјади луѓе дојдоа на северната и северозападната страна на Медина и го подигнаа својот логор. Тој логор беше спроти местото каде што беше ископан ровот. Намерата на мушриците беше со таа голема војска Медина од крај до крај да ја запалат и урнат, да ги отстранат Пејгамберот и неговите асхаби и да го уништат исламот. Тоа, по изглед, беше многу голема војска на која тешко можеше да ѝ се спротивстави. Кога ја видоа пречката на ровот, која не им паѓаше ни на ум, мушриците се збунија и им падна духот. Зашто ровот беше толку широк што ни добар коњ во трк не можеше да го прескокне. Кој ќе паднеше во него, не можеше лесно да излезе. А на човек во оклоп особено му беше тешко да се искачи горе. Кога дозна дека пристигнале мушриците, нашиот сакан Пејгамбер веднаш ги собра своите асхаби, изморени од шестдневната непрекината работа, и го подигна својот логор од оваа страна на ровот, во подножјето на планината Сел. Зад нив беа планината Сел и Медина, пред нив ровот, а од другата страна на ровот непријателот… Повторно Ибн Уму Мектум беше оставен во Медина како заменик на Пејгамберот. Жените и децата беа сместени во тврдините. Исламската војска од три илјади луѓе имаше триесет и шест коњаници. Знамињата ги носеа хазрети Зејд ибн Хариса и Са’д ибн Убада.7 Шаторот на Ресулуллах, направен од кожа, беше подигнат во подножјето на планината Сел. Есхаб-и кирам, кои и овој пат ќе покажат многу јунаштва, почнаа внимателно да ги следат движењата на непријателот. Во тоа време се виде како хазрети Омер доаѓа во присуство на нашиот сакан Пејгамбер. Тој рече: „Ја Ресулаллах! Според она што го слушнав, Евреите Курејза го раскинале договорот меѓу нас и се подготвуваат за војна против нас!“ На оваа неочекувана вест Предводникот на световите одговори: „Хасбуналлаху ве нимел-векил (Аллах теала ни е доволен. Колку е Тој добар заштитник!)“ Беше многу нажален. Сега исламската војска се најде меѓу два огна. На север и на запад беа мушричките војски, а на југоисток Евреите. Ресулуллах го испрати хазрети Зубејр ибн Авам во тврдината на синовите на Курејза. Хазрети Зубејр отиде и дозна како стојат работите. Кога се врати, раскажа што видел: „Ја Ресулаллах! Ги видов како ги поправаат своите тврдини, како вежбаат за војна и прават маневри. Освен тоа, си го собираа и добитокот.“ На тоа Хабиб-и екрем (саллаллаху алејхи ве селлем) ги испрати Са’д ибн Муаз, Са’д ибн Убада, Хават ибн Џубејр, Амр ибн Авф и Абдуллах ибн Реваха кај синовите на Курејза за да ги посоветуваат и да го обноват договорот.8 Овие петмина асхаби, на кои им беше доверена задачата, отидоа во тврдината на Евреите Курејза и ги посоветуваа. Но советот не помагаше. Уште повеќе, почнаа и да ги навредуваат. Како последен збор рекоа: „Со тоа што ги протеравте нашите браќа, синовите на Надир, од нивната татковина, ни ги скршивте крилјата. Па кој е тој Мухаммед! Меѓу нас и него нема никаков збор ни договор. Се заколнавме дека сите заедно ќе го нападнеме вашиот Пејгамбер и ќе го убиеме. Сигурно ќе застанеме зад нашите браќа и ќе им помогнеме!…“ Хазрети Са’д ибн Муаз и неговите другари дојдоа во присуство на Ресулуллах и ја изложија состојбата прикриено, така што не секој да може да разбере. Пејгамберот рече: „Чувајте ја вашата вест во тајност. Откријте ја само на оној што веќе знае. Зашто војната се состои од претпазливост и измама.“9

Есхаб-и кирам го чекаа Пејгамберот од оваа страна на ровот и со љубопитство се прашуваа како ќе постапат. Малку потоа Султанот на вселената дојде кај своите јуначки асхаби и изговори текбир: „Аллаху екбер! Аллаху екбер!“ Слушајќи го тоа, славните асхаби во еден глас изговорија текбир, ја објавија возвишеноста на благородното име на Џенаб-и Хак и фрлија страв во срцата на кафирите, кои од другата страна на ровот се брануваа безбројни како песок. Кога ги чуја текбирите, мушриците рекоа: „Мухаммед и неговите асхаби сигурно добиле некоја радосна вест.“

Пејгамберот им рече на своите асхаби: „О заедницо муслимани! Радувајте се на освојувањето и на помошта од Аллах теала!“ и им ја донесе радосната вест дека ќе победат. Славните асхаби дотогаш беа во многу серии (воени одреди) и учествуваа во газите Бедр и Ухуд. Секој пат, со дозвола на Аллах теала и со берекетот на довата на Ресул-и екрем, ги поразуваа мушриците, иако тие беа побројни и посилни од нив. Кога на нивното чело беше „круната на главата“ на сите суштества, немаше работа што не би можеле да ја извршат ни тешкотија што не би можеле да ја поднесат. Беше студено, немаштијата жестока, а гладот голем… Многумина, меѓу нив и Пејгамберот, имаа врзано камења на своите благословени стомаци. Спроти нив непријателот се брануваше безброен како песок!… Но за славните асхаби ни бројноста на непријателот ни маките што ги трпеа немаа никакво значење. Аллах теала беше најдобриот заштитник… За Него се врзаа, на Него се потпреа, кај Него најдоа засолниште. Пред да донесат одлука за општ напад, водечките курејшиски команданти и водачите на другите племиња што дојдоа со Курејшиите почнаа да бараат околу ровот место од каде што би можеле да поминат. Го обиколија ровот од едниот до другиот крај. Најпосле застанаа кај тесното место, кое поради брзањето остана недовршено, и одлучија дека е најсоодветно да нападнат оттаму. И мушричките војници одеа по своите команданти и се чудеа гледајќи ту во ровот, ту во славните асхаби. Велеа: „Се колнеме, ова не е начин на кој прибегнуваат Арапите. Ова сигурно го советувал оној Персиец!“ Кога курејшиските команданти, покажувајќи им го на војниците тесното место на ровот, прашаа: „Кој може да скокне оттука на другата страна?“, од нивните редови се издвоија пет коњаници. Тие требаше да преминат на другата страна на ровот за да се борат еден на еден. Славните Есхаб-и кирам и мушричките војници почнаа со љубопитство да ги следат движењата на овие пет коњаници. Коњаниците се повлекоа наназад за да земат залет. Потоа ги свртеа главите на коњите кон најтесното место на ровот и ги забрзаа. Петте чистокрвни коња, што летаа во галоп, со еден скок успеаја да преминат на другата страна на ровот. Многу коњаници сакаа да ги следат, но не успеаја и останаа од другата страна на ровот. Меѓу оние што преминаа беше еден многу силен борач по име Амр ибн Абдуд, на кого грбот никогаш не му допрел до земјата; сите се плашеа од него и никој не смееше да му излезе наспроти. Сам вредеше колку цела војска. Тоа што од војската од десет илјади луѓе токму тој излезе тука го покажуваше токму тоа. Од глава до петици беше во оклоп. На коњот имаше многу застрашувачки изглед. Овој човек, кој со својот изглед фрлаше страв во срцата, им викна на муџахидите: „Ако има некој што може да се бори со мене, нека излезе на мегдан!…“ Гледајќи го тој споменик на гордоста, хазрети Алија дојде во присуство на нашиот сакан Пејгамбер и побара дозвола: „Мојата душа нека ти е жртва, ја Ресулаллах! Да се борам јас со него.“ На себе немаше дури ни оклоп.

„О Селмане! Шам сигурно ќе биде освоен. Ираклиј ќе побегне во најзабачениот крај на својата земја. Вие ќе завладеете со секое катче на Шам. Никој нема да може да ви се спротивстави. Јемен сигурно ќе биде освоен. И овој ‚Дијар-и Мешрик‘ сигурно ќе биде освоен, а кисра ќе биде убиен. Аллах теала ќе ви ги подари овие освојувања по мене“ Хадис-и шериф

Есхаб-и кирам гледаа во него со благородна завист. Нашиот сакан Пејгамбер го соблече својот благословен оклоп и го облече хазрети Алија со него. Го опаша со својот меч. Ја симна чалмата од својата благословена глава и лично, со своите благословени раце, му ја завитка околу главата. Потоа, преколнувајќи, упати дова: „Аллаху мој! Во газата Бедр стана шехид мојот братучед Убејда, а во газата Ухуд мојот чичко Хамза. Покрај мене остана Алија, мојот брат и братучед. Ти чувај го. Подари му ја Својата помош. Не оставај ме сам!“ Есхаб-и кирам рекоа: „Амин!“ Меѓу довите и текбирите, Лавот на Аллах теала, кој одеше напред пешки, застана пред Амр ибн Абдуд, кој седеше на коњот како авет. Амр, на кого сѐ освен очите му беше покриено со оклоп, не го препозна тој јунак и го праша кој е. Кога тој се претстави: „Јас сум Алија ибн Ебу Талиб“, Амр, привидно сожалувајќи го, му рече: „Внуче! Татко ти ми е пријател. Затоа не сакам да ја пролеам твојата крв. Зарем нема некој од твоите чичковци да излезе пред мене?“ А хазрети Алија го предизвика со зборовите: „О Амре! Се колнам во Аллах, јас сакам да ја пролеам твојата крв. Само, зарем не треба и двајцата да бидеме во еднаква положба? Зарем тоа не му прилега и на угледот на јунаштвото? А јас сум пешак, а ти си на коњ!…“

Слушајќи го тоа, на Амр му прокипе јуначката крв; веднаш слезе од коњот, со мечот му ги исече нозете на коњот и гневно застана пред хазрети Алија. Кога се подготвуваше да нападне, Лавот на Аллах теала праша: „О Амре! Слушнав дека си се заколнал оти, кога ќе се сретнеш со некого од Курејш, ќе му исполниш една од неговите две желби. Вистина ли е тоа?“ Кога тој одговори: „Да, вистина е“, тој тогаш го повика во иман: „Тогаш мојата прва желба е да поверуваш во Аллах теала и во Неговиот Ресул и да станеш муслиман!“ Слушајќи го тоа, Амр се налути и рече: „Остави го тоа! Тоа не ми треба!“ Хазрети Алија рече: „Мојата втора желба е да ја оставиш борбата и да се вратиш во Мека. Зашто, ако Ресулот алејхиселам го победи непријателот, ти со оваа своја постапка ќе му помогнеш!…“ Кога Амр рече: „Остави го и тоа! Се заколнав дека нема да ставам мирис на себе додека не се одмаздам. Ако имаш некоја друга желба, кажи ја!“, хазрети Алија рече: „О непријателу на Аллах теала! Сега не остана ништо друго освен да се борам со тебе!“

Амр се насмеа на овие зборови и рече: „Чудо големо! Не ми паѓаше ни на ум дека во арапската земја има јунак што би можел да ми излезе наспроти! Внуче! Се колнам дека не сакам да те убијам. Зашто татко ти ми беше пријател. Сакав пред мене да излезе некој од курејшиските првенци, како Ебу Бекр, како Омер.“ Кога хазрети Алија рече: „Нека е и така, јас излегов тука за да те убијам“, на Амр му удри крвта в глава. Го крена мечот и во истиот миг го спушти. Лавот на Аллах теала, хазрети Алија (керемаллаху веџхеху), кој очекуваше вакво нешто, како молња скокна настрана и го пречека ударот со штитот. Но Амр беше искршил многу вакви штитови. На неговиот удар не можеа да издржат ни најсилните штитови. Така се случи и сега. Штитот на хазрети Алија се распадна, а мечот, згора на тоа, му ја закачи главата и го рани. Сега на хазрети Алија му дојде редот да удри.

Барајќи засолниште кај Аллах теала, тој извика: „Ја Аллах!..“ и го спушти Зулфикар врз вратот на Амр. Штом го спушти, во исламската војска гласовите „Аллаху екбер!.. Аллаху екбер!..“ почнаа да ги тресат земјата и небото, а во војската на кафирите почнаа да се креваат пискотници… Да, довата на Султанот на пејгамберите, круната на главата на сите суштества, беше примена. Грамадниот Амр лежеше испружен на земјата; од трупот крвта му шикнуваше како од олук, а главата му одлета заедно со шлемот. Гледајќи дека паднал Амр, во кого најмногу се надеваа, неговите другари веднаш се нафрлија врз хазрети Алија. Гледајќи го тоа, Есхаб-и кирам дотрчаа таму. Зубејр ибн Авам го рани Невфел ибн Абдуллах и го собори заедно со коњот во ровот.

Хазрети Алија слезе во ровот и го пресече Невфел на два дела. Другите едвај го преминаа ровот и побегнаа назад. А врховниот командант на мушричката војска падна во голема безнадежност уште на почетокот на битката.

Сега веќе се виде каков облик ќе има битката. Ровот ја спречуваше борбата гради в гради. Се трудеа да си нанесат загуби едни на други со стрелање. Тоа не служеше за ништо друго освен за одолговлекување на исходот. Мушриците сфатија дека на тој начин не можат да победат, одлучија дека најдобар пат е да нападнат од сите страни на ровот и преминаа во напад. Огромната непријателска војска од десет илјади луѓе се мачеше да го премине ровот, а славната исламска војска од три илјади луѓе се трудеше со стрели и со камења да не ги пушти преку ровот. Почна страшна борба. Таа борба траеше до вечерта.

Ресул-и екрем (саллаллаху алејхи ве селлем) ноќта постави стражари на разни места на ровот. И самиот почна да стражари на тесното место. Во Медина испрати патрола од петстотини луѓе и им нареди по улиците гласно да изговараат текбир. Така навреме ќе биде спречена опасноста што би можела да дојде од Евреите или од курејшиските мушрици, а жените и децата ќе бидат заштитени.

А Евреите Курејза го испратија Хујеј ибн Ахтаб кај мушриците и побараа сила од две илјади луѓе за ноќни напади. Ноќе сакаа да ги нападнат жените и децата, кои беа останати без одбрана. Но тоа што муџахидите до зори патролираа и изговараа текбир со повиците „Аллаху екбер!“ им фрли голем страв во срцата. Се повлекоа во своите тврдини и почнаа да чекаат прилика. Од време на време се обидуваа во мали групи да влезат во Медина.

Една ноќ Газал, еден од првенците на синовите на Курејза, со одред од десет луѓе успеа да стигне до кулата во која беше тетката на Пејгамберот, нашата мајка Сафија. Внатре имаше жени и деца. Немаа ни едно единствено оружје за да се одбранат. Евреите најпрвин почнаа да стрелаат во кулата, а потоа да се обидуваат да влезат внатре. Еден од нив успеа да премине во внатрешниот двор и почна да ја испитува околината за да влезе внатре. Во тој миг јуначката тетка на нашиот сакан Пејгамбер ги предупреди оние што беа покрај неа да не пуштаат ни глас, слезе долу и дојде до вратата. Откако цврсто ја завитка главата со шамија и доби изглед на маж, зеде стап в рака, а за појасот стави нож. Полека ја отвори вратата, му се приближи на тој Евреин одзади и со сета сила го удри по главата со стапот. Не губејќи ни миг, го уби Евреинот што падна на земјата. Потоа главата на убиениот Евреин им ја фрли на Евреите што надвор стрелаа. Кога ја видоа отсечената глава на својот другар пред своите нозе, Евреите ги обзеде голем страв и почнаа да бегаат.

Бегајќи, мрмореа: „Нам ни беше јавено дека муслиманите не оставиле дома ниту еден маж, туку сите ги испратиле во војна!…“10 Наутро битката продолжи со истата жестина. Стрелите летаа низ воздухот со свирење. Предводникот на световите (саллаллаху алејхи ве селлем) им рече на своите славни асхаби: „Се колнам во Аллах теала, во чија власт е моето битие, дека тешкотиите со кои се соочивме сигурно ќе бидат тргнати од вас и вие ќе бидете изведени на олеснување“, ги посоветува да бидат трпеливи и им ја донесе радосната вест дека победата ќе им припадне на верниците. Примајќи ја оваа радосна вест, јуначките асхаби ги заборавија маките, како гладот и немаштијата.

„О заедницо муслимани! Радувајте се на освојувањето и на помошта од Аллах теала!“ Хадис-и шериф

Се бореа со сето срце и душа и не дозволија ниту еден мушрик да го премине ровот.

Хазрети Са’д ибн Муаз, еден од првенците на Есхаб-и кирам, се бореше покажувајќи големо јунаштво. Во текот на борбата беше ранет во раката од стрела што ја исфрли еден мушрик по име Хибан ибн Кајс ибн Арака. Стрелата погоди артерија и предизвика големо губење крв. Ранетиот хазрети Са’д, гледајќи како оние околу него се трудат да ја запрат крвта, сфати дека неговата состојба е сериозна и упати дова: „Господаре мој! Ако Курејш ќе ја продолжи војната, подари ми живот. Зашто во ништо друго не уживам толку колку во борбата против овие мушрици што го мачеа Твојот Ресул и го нарекуваа лажго. Ако војната меѓу нас завршува, издигни ме на степенот на шехид. Но не земај ми ја душата пред да го видам крајот на Бени Курејза.“ Довата му беше примена и крвта му престана да тече. А мунафиците како Абдуллах ибн Убеј, кои се преправаа дека се борат меѓу Есхаб-и кирам, постапуваа крајно бавно и не се приближуваа до предните редови. Освен тоа, правеа сѐ што можеа за да им го скршат духот на муџахидите и се обидуваа да предизвикаат смут велејќи: „Мухаммед постојано ви ги ветува ризниците на византискиот цар (кајсер) и на иранскиот цар (кисра). А ние сега сме затворени во ровот. Од страв не можеме ни по нужда да отидеме. Аллах и Неговиот Ресул не прават ништо друго освен што нѐ мамат, а ни од овој свет не ни ветуваат ништо!…“ Кога ќе ги притиснеше неволјата, ги напуштаа своите места на должност, изговарајќи се дека непријателот може да ги нападне нивните куќи. И овие постапки на мунафиците беа посебна неволја и посебна мака. Мушричката војска ја трошеше сета своја сила за што побрзо да стигне до исход, но пред јуначката одбрана на чесните асхаби не можеше да постигне ништо. Најмногу го напаѓаа тесниот премин. Нашиот сакан Пејгамбер не се оддалечуваше оттаму и ги поттикнуваше своите асхаби на борба. Есхаб-и кирам, кои сакаа да ја стекнат честа да се борат покрај самиот Пејгамбер, на бојното поле покажуваа невидени јунаштва. Во еден миг се забележа дека мушриците почнаа жестоко да стрелаат. Целата нивна цел беше шаторот во кој беше Султанот на вселената.

Благословеното тело на нашиот сакан Пејгамбер го покриваше оклоп. На благословената глава имаше шлем. Стоеше исправен пред шаторот и, според текот на битката, им даваше наредби на своите асхаби. Мушриците понекогаш ненадејно навалуваа на местото што изгледаше најслабо, а благословените асхаби дотрчуваа таму и со љубов се бореа сѐ додека не ги одбиеја непријателите на верата.

„Еден удар со меч на Алија е повреден од ибадетите на сите луѓе и џинови“ Хадис-и шериф

Газата Хендек

Таа невидена борба беше многу жестока: јуначките асхаби од борбата немаа време ни да погледнат настрана. Борбата, што тој ден почна наутро, траеше до доцните часови. Секогаш кога ќе дојдеше времето за намаз, славните асхаби велеа: „Ја Ресулаллах! Не можевме да го клањаме намазот“, а Предводникот на световите, Султанот на вселената, со голема тага одговараше: „Се колнам во Аллах, ни јас не можев да клањам.“ Околу времето на јацијата, со многу жесток напад ја потиснаа и ја растурија мушричката толпа што не им даваше да го вршат својот ибадет. Курејшиите и Гатафанците, кои не можеа да се соберат од таа растуреност, се повлекоа во своите логори за да ја поминат ноќта. И муџахидите тргнаа кон шаторот на нашиот сакан Пејгамбер. Тогаш Гордоста на светот (саллаллаху алејхи ве селлем), испратен како милост на световите, иако не беше негов благороден обичај да проколнува, не можеше да издржи поради намазот и ги проколна мушриците: „Како што нѐ држеа во борба до заоѓањето на сонцето и нѐ спречија да го клањаме намазот, така и Аллах теала нека ги наполни нивните куќи, нивните стомаци и нивните гробови со оган!“ Откако ги наклања како каза пропуштените пладне-намаз, икиндија-намаз и акшам-намаз, го предводеше јација-намазот.

Господаре мој, порази ги кафирите

По овие борби што ги водеа за сосема да го уништат исламот, мушриците сфатија дека муслиманите не можат да бидат поразени дење. Според нив, единствениот излез беше со истата жестина да организираат ноќни напади. Само така муслиманите можеа да бидат победени. Оваа своја одлука веднаш ја спроведоа во дело и, заедно со еврејските синови на Курејза, почнаа да вршат ноќни напади. Мушриците ги поделија своите војници во групи и напаѓаа наизменично. Тоа траеше со денови. Со нашиот сакан Пејгамбер на чело, јуначките Есхаб-и кирам, иако гладни, непроспиени и изморени, продолжија со одбраната. Не дозволија ниту еден непријателски војник да го премине ровот на оваа страна. Таа одбрана, водена со сето срце и душа, беше пострашна, пожестока, потешка и помачна од сите претходни гази.

Кај мушриците, кои се бореа со денови, почна да се чувствува недостиг од храна. И коњите и камилите почнаа да им умираат, зашто на земјата не наоѓаа ни перче сува трева. Затоа командантот на мушриците испрати еден одред под командата на Дирар ибн Хатаб кај Евреите Курејза за да обезбеди храна. Евреите, кои сѐ свое им го жртвуваа на кафирите, веднаш натоварија дваесет камили со пченица, јачмен, урми и слама за добитокот и им ги предадоа. Додека Дирар со своите војници радосно се враќаше, во близината на Куба наидоа на група асхаби. Јуначките асхаби веднаш нападнаа. По крвавиот судир ги натераа мушриците во бегство, ги предадоа натоварените камили на Пејгамберот и се удостоија со многу негови дови.11 Султанот на вселената (саллаллаху алејхи ве селлем) ги жалеше своите јуначки асхаби, кои во оваа жестока борба, што траеше речиси еден месец, се најдоа во многу тешки положби, и им покажуваше многукратно поголема нежност од нивните татковци. Спроти овие натчовечки напори на своите славни асхаби, тој го ставаше своето благословено чело на земјата и за нив вака го преколнуваше Аллах теала:

„О Ти што им притекнуваш на помош на оние што се во неволја! Аллаху мој, кој ја примаш довата на оние што се во потреба и без излез! Ти сигурно ги гледаш и ги знаеш состојбите мои и на моите асхаби. Господаре мој! Направи ги кафирите разбиени (порази ги), фрли раздор меѓу нив, дај ни помош против нив и подари ни победа!..“

Нашиот сакан Пејгамбер последните денови често ја повторуваше оваа дова. Поради маките што им ги донесуваше и немаштијата, мушриците ја трошеа сета своја сила за што побрзо да ги уништат муслиманите. Една вечер, додека се бореа така, во присуство на Пејгамберот дојде еден човек од мушричката војска, во чие срце беше влегла љубовта кон исламот. Тоа беше Нуајм ибн Месуд од племето Гатафан. Тој му рече на нашиот сакан Пејгамбер: „Ја Ресулаллах! Дојдов да потврдам дека Аллах теала е еден и дека ти си вистински пејгамбер. Фалба на Аллах, почестен сум со тоа што станав муслиман. Досега се борев против вас. Отсега ќе се борам против кафирите. Подготвен сум да направам што и да ми наредиш! Ја Ресулаллах! Ни мојот народ не знае дека станав муслиман.“ Ресул-и екрем праша: „Можеш ли да влезеш меѓу овие кафири, да фрлиш раздор меѓу нив и да се обидеш да ги одвоиш едни од други?“ Тој одговори: „Ја Ресулаллах! Со помошта на Аллах теала можам да ги одвојам едни од други. Само, имам ли дозвола да кажам што и да сакам?“ Пејгамберот рече: „Војната е итрина, можеш да кажеш што сакаш.“

Хазрети Нуајм ибн Месуд најпрвин отиде кај Евреите Курејза и рече: „Ја знаете мојата љубов кон вас. Само, ова за што ќе зборуваме нека остане меѓу нас, никој да не дознае!“ Евреите се заколнаа: „Никој нема да дознае.“ На тоа хазрети Нуајм рече: „Работата на овој човек (Пејгамберот) е навистина неволја. Знаете што им направи на синовите на Надир и на Кајнука. Сите видовте како ги протера од нивната татковина и од нивните домови. Сега дојдоа Курејшиите и Гатафанците и се борат со муслиманите, а вие им помагате. Иако се бориме со денови, сѐ уште не стигнавме до никаков исход. Ако продолжи вака, изгледа дека опсадата ќе се одолговлечи. Имотот, сопственоста, татковината и децата на Курејшиите и на Гатафанците не се тука како вашите. Ако во оваа војна најдат прилика и победат, ќе го соберат пленот и ќе си заминат. А ако бидат поразени, ќе си заминат и ќе ве остават сами со муслиманите. А вие немате ни сила ни моќ да излезете на крај со муслиманите. Сегашната состојба на војната, пак, покажува дека муслиманите ќе победат. Ако биде како што претпоставувам, муслиманите нема да ве остават додека не ве поминат сите под меч. Затоа треба итно да преземеме некоја мерка!…“12 Евреите, кои ги слушаа овие зборови со голема возбуда и страв, беа многу задоволни што хазрети Нуајм толку мисли на нив и рекоа: „Ти достојно ни го покажа своето пријателство. Кажи ни и каква мерка треба да преземеме.“ Нуајм ибн Месуд, кој токму тоа го чекаше, рече: „Правилно е ова: никако не влегувајте во војна со муслиманите додека не земете како заложници некои од првенците на Курејш и на Гатафан! Додека заложниците се кај вас, тие не можат да побегнат од војната и да си заминат!“ Евреите, кои прифатија дека и тоа е многу добра мерка, му заблагодарија и му укажаа почит и гостопримство. Хазрети Нуајм, разделувајќи се од Евреите, отиде право во курејшискиот логор. На нивните команданти им рече: „Го знаете моето непријателство кон Мухаммед и колку многу ве сакам. Дознав нешто и сметав дека е голема должност, како што бара нашето пријателство, да ви го пренесам. Само, мора да ми дадете збор и да се заколнете дека ова што ќе ви го кажам нема никому да му го пренесете!“ Тие се заколнаа и со љубопитство рекоа: „Кажувај, те слушаме.“ Тој рече: „Знајте дека Евреите Курејза се покајале што се сојузија со вас и му испратиле порака на Мухаммед: ‚Да земеме заложници од Курејш и од првенците на Гатафан и да ти ги предадеме за да им ги отсечеш главите. Потоа ќе се обединиме со тебе и ќе се бориме додека не ги искорениме мушриците! Само, ти мора да им простиш на нашите браќа, синовите на Надир, и да им ја вратиш нивната татковина!‘ И Мухаммед ги прифатил овие барања на Евреите! Ако Евреите побараат од вас заложници, никако не прифаќајте, сите ќе ги убијат! Пазете ова што ви го кажав никој да не го чуе!…“ Курејшиите многу му заблагодарија на хазрети Нуајм за оваа важна вест и му укажаа големо внимание.

„Се колнам во Аллах теала, во чија власт е моето битие, дека тешкотиите со кои се соочивме сигурно ќе бидат тргнати од вас и вие ќе бидете изведени на олеснување“ Хадис-и шериф

Нуајм ибн Месуд (радијаллаху анху) замина оттаму и дојде кај Гатафанците. И ним им го кажа она што им го раскажа на Курејшиите.

Еден ден подоцна курејшискиот командант им порача на синовите на Курејза: „За нас стана многу тешко да останеме тука. Зашто е студено, а добитокот ни пропаѓа од глад. Оваа ноќ подгответе се добро, па утре сите заедно да преминеме во жесток напад.“ Евреите одговорија: „Ние, прво, во сабота не војуваме, а второ, за да можеме да се вклучиме во борбата заедно со вас, мора да ни дадете како заложници многумина од вашите првенци. Ако опсадата се одолговлечи, а вие останете немоќни и се вратите во својата земја, со тоа ќе нѐ предадете на Мухаммед. А ако дадете заложници, нема да нѐ оставите и да си заминете!…“ Кога таа вест стигна до курејшискиот командант, тој рече: „Значи, Нуајм ибн Месуд зборувал вистина!“, и повторно им порачаа на Евреите: „Нема да ви дадеме како заложник ниту еден единствен човек. Ако утре дојдете и се борите заедно со нас, тоа е добро; ако не, ние си одиме во нашата земја. А вие ќе останете сами со Мухаммед и со неговите асхаби!…“

Слушајќи го тоа, Евреите Курејза помислија дека зборовите на Нуајм се покажале вистинити и одговорија: „Во таков случај и ние нема да се обединиме со вас за да се бориме против муслиманите…“ Така страв влезе во срцата на двете страни.13 На Пејгамберот му дојде Џибрил алејхиселам и му ја донесе радосната вест дека Аллах теала ќе ги уништи мушриците со бура. На тоа Предводникот на световите клекна на своите благословени колена, ги испружи своите благословени раце и рече: „Аллаху мој! Ти благодарам затоа што се смилува на мене и на моите асхаби“, и така Му ја искажа својата благодарност на Аллах теала. Потоа им ја соопшти радосната вест на своите јуначки асхаби. Таа ноќ беше ноќта спроти саботата. Сѐ наоколу го покри страшна темнина, така што око око не гледаше. А потоа удри жесток мраз, и по него почна да дува многу силен ветер.

Хазрети Хузејфа ибн Јеман ја опиша таа ноќ вака: „Бевме во таква ноќ што дотогаш никогаш не бевме виделе потемна ноќ. Со таа густа темнина почна да дува и страшен ветер, со бучава слична на грмотевица. Во тоа време Пејгамберот нѐ извести дека мушричката војска ја зафатиле паника и страв и дека меѓусебно се скарале. Од жестокиот студ, од гладот и од ужасот на ноќта не можевме да станеме на нозе, туку, покриени со нешто, чекавме таму каде што бевме. Ресулуллах застана на намаз и дел од ноќта го помина клањајќи намаз.

Потоа се сврте кон нас и рече: ‚Има ли меѓу вас некој што ќе отиде до мушричката војска, ќе ја испита нивната состојба и ќе ми донесе вест? Ќе побарам од Аллах теала оној што ќе ја донесе таа вест да ми биде другар во џенетот.‘ Присутните не можеа да станат од жестокиот глад и студ. Тогаш Ресулуллах дојде кај мене. Од студ и глад седев згрчен, клекнат на двете колена. Ресулуллах ме допре и праша: ‚Кој си ти?‘ Реков: ‚Јас сум Хузејфа, ја Ресулаллах.‘ Ресулуллах рече: ‚Оди и види што прави тој народ! Додека не се вратиш кај мене, не фрлај кон нив ни стрела ни камен и не удирај ни со копје ни со меч. Додека не се вратиш кај мене, нема да претрпиш штета ни од студ ни од жештина, нема да бидеш заробен ни мачен.‘

Ги зедов мечот и лакот и се подготвив да тргнам. Ресулуллах упати дова за мене: ‚Аллаху мој, чувај го однапред и одзади, оддесно и одлево, одозгора и оздола.‘

Тргнав кон мушриците. Како да одев низ амам. Се колнам во Аллах, во мене немаше ни страв, ни студ, ни трепет. Најпосле стигнав до мушричкиот логор. Нивните команданти и првенци имаа запалено оган во едно засолниште и се грееја. Ебу Суфјан велеше: ‚Треба да си заминеме оттука.‘ Веднаш ми падна на ум да го убијам таму. Извадив стрела од тоболецот и ја ставив на лакот. Сакав да го погодам користејќи ја светлината на огнот. Токму кога сакав да ја пуштам стрелата, се сетив на зборовите на Ресулуллах: ‚Додека не се вратиш кај мене, нема да предизвикуваш никаков настан‘ и се откажав да го убијам. По тоа почувствував во себе силна храброст. Влегов меѓу мушриците и седнав покрај огнот. Невидено силниот ветер и невидливата војска на Аллах теала (мелеките) им го правеа она што им беше одредено. Од ветрот садовите им се превртуваа, огновите и светилките им се гаснеа, а шаторите им паѓаа врз главите. Во еден миг командантот на мушричката војска Ебу Суфјан стана и рече: ‚Меѓу вас може да има извидници и шпиуни, внимавајте, секој нека погледне кој е покрај него! Секој нека го фати за рака оној што седи покрај него!‘ Ебу Суфјан како да насети дека меѓу нив влегол некој туѓинец. Веднаш ги испружив рацете, ги фатив за рацете двајцата што седеа оддесно и одлево од мене и пред тие да ме прашаат, ги прашав за имињата. Така спречив да ме препознаат. Најпосле Ебу Суфјан ѝ се обрати на својата војска вака: ‚О Курејшии! Не сте на место каде што може да се остане. Коњите и камилите почнаа да пропаѓаат. Немаштијата се рашири на сите страни.

Гледате што нѐ снајде од ветрот. Веднаш кренете се и заминете! Еве, јас заминувам!‘ рече и се качи на камилата. Мушричката војска, растроена, се собра и тргна кон Мека. Врз нив паѓаа песок и камчиња.14 Кога мушричката војска си замина, и јас тргнав кон Ресулуллах. Кога стигнав до половина пат, пред мене се појавија дваесетина коњаници со бели чалми (мелеки). Ми рекоа: ‚Јави му на Ресулуллах: Аллах теала го растури непријателот…‘ Кога се вратив кај Ресулуллах, тој клањаше намаз на едно ќилимче. Но штом се вратив, повторно ме фати студот и треперењето како пред да тргнам. По намазот Ресулуллах ме праша каква вест носам. Му јавив во каква беда паднале мушриците и дека си заминале. Ресулуллах многу се израдува на оваа вест и се насмевна. Со денови не бевме спиеле. Нашиот Пејгамбер ме зеде покрај себе и ме покри со едниот крај на ќилимчето што беше врз него. Така ја дочекавме зората. Во времето на сехер Ресулуллах ме разбуди. Кога се раздени, од мушричката војска немаше ни трага.“ Сѐ додека не се приближија до Мека, по нив дуваше силен ветер и зад себе постојано слушаа гласови на текбир.

Кога курејшиските мушрици го напуштија својот логор и побегнаа, и другите мушрички племиња што дојдоа по нив ја напуштија Медина. Потонаа во жал и тага поради многу големиот пораз што никогаш нема да можат да го заборават. Додека тие го доживуваа тој пораз, Предводникот на вселената (саллаллаху алејхи ве селлем) и неговите славни асхаби (радијаллаху анхум) паѓаа на сеџде на благодарност пред Аллах теала, Му оддаваа фалба и Му ја искажуваа својата благодарност.

„Аллаху мој! Ти благодарам затоа што се смилува на мене и на моите асхаби“ Хадис-и шериф

Муџахидите, со повиците „Аллаху екбер! Аллаху екбер!…“, го фатија патот кон светлата Медина. Улиците на Медина во миг ги преплавија децата, кои излегоа да ги пречекаат Султанот на вселената и своите благословени татковци, чичковци, вујковци и постари браќа. И Пејгамберот, насмевнувајќи се, им возвраќаше… Во газата Хендек беа дадени шест шехиди… За оваа газа Аллах теала во ајет-и керимите вели, по значење: „Аллах теала ги врати тие кафири (од газата Хендек) со нивниот гнев, без да постигнат никакво добро ни победа. Така Аллах теала (со мелеките и со ветрот) им беше доволен на верниците во борбата (за да успеат). Аллах теала има моќ над сѐ. Тој е Азиз, надмоќен над сѐ.“15

„О вие што верувате! Сетете се на благодатите на Аллах теала врз вас. Кога врз вас (во газата Хендек) навалија војски, Ние испративме врз нив ветер и војски (од мелеки) што вие не ги видовте…“16

По оваа битка нашиот сакан Пејгамбер рече: „Сега редот е ваш. Отсега Курејш нема да може да тргне против вас.“

Газата Бени Курејза