IS-SENA TAN-NIKET

In-niket għall-ulied

L-ikbar iben ta’ Sidna l-Profeta (sallallâhu ‘alaihi wa sallam), Qâsim, għadda għall-âkhirat meta kellu sbatax-il xahar. Snin wara din il-ġrajja ta’ wġigħ, għadda għall-âkhirat ukoll ibnu l-ieħor Abdullah. Waqt li d-dmugħ kien nieżel minn għajnejh imbierka, Rasûlullah dar lejn il-muntanja u qal: “O muntanja! Kieku dak li ġara lili ġara lilek, ma kontx tifflaħ, kont tiġġarraf!”, u hekk wera n-niket tiegħu. Meta ommna Hazreti Khadîja staqsiet: “O Rasûlallah! Fejn huma issa?”, wieġeb: “Huma f’Jannah.”

Meta ż-żewġ ulied subien tal-Profeta maħbub tagħna, is-Sultân tal-univers, għaddew għall-âkhirat, il-politeisti ferħu ħafna. Dawk li ma jemmnux bħal Abû Jahl, billi qiesu dan bħala opportunità, qajmu l-għajat minn kull naħa: “Issa Muhammad huwa abtar, in-nisel tiegħu nqata’. Ma baqagħlu ebda iben raġel biex ikompli n-nisel tiegħu. Meta jmut hu wkoll, jintesa ismu u t-tifkira tiegħu.”

Għal dan, Alla l-Għoli bagħat is-Sûrah al-Kawthar u farraġ lir-Rasûl Tiegħu. Fit-tifsira tagħha tgħid: “(O Habîb Tiegħi!) Aħna tabilħaqq tajniek il-Kawthar (tajniek l-għadira ta’ Kawthar u ġid kbir ħafna). Mela agħmel is-salât għar-Rabb tiegħek u oqtol is-sagrifiċċju. Tabilħaqq, dak li (billi jgħidlek li m’għandekx nisel) iħoll ilsienu kontrik huwa bla siwi u bla nisel. (Min isejħilek abtar, hu stess huwa bla nisel, bla ġieħ u bla isem. Iżda int, O Habîb Tiegħi – in-nisel safi tiegħek, il-fama tiegħek u l-ġieħ tiegħek jibqgħu sa jum il-qiyâmat. U fl-âkhirat tħejjewlek ħafna unuri kbar li l-moħħ lanqas jista’ jimmaġinahom.)”1

Il-mewt ta’ Abû Tâlib

Fil-jiem ta’ wara l-mewt tal-ulied ta’ Rasûlullah (sallallâhu ‘alaihi wa sallam), Abû Tâlib marad, u l-marda tiegħu kienet qiegħda tiggrava minn jum għal ieħor. Meta semgħu b’dan, il-politeisti ta’ Quraysh ħasbu: “Sakemm kien ħaj, Abû Tâlib ħabrek ħafna biex iħares lil Muhammad. Issa wasal qrib iż-żmien li jitlaq minn din id-dinja. Ejja nżuruh, għallinqas fl-aħħar sigħat tiegħu. Għax sar Musulman Hamza, l-eroj Għarbi bla paragun, u Umar, li r-rispett li jqanqal, il-qawwa u l-qlubija tiegħu huma ċari bħax-xemx. Kuljum jiġu nies mit-tribujiet Għarab u, grupp wara grupp, jingħaqdu miegħu. Hekk il-Musulmani qegħdin jiżdiedu kuljum u leħinhom qiegħed jimla d-dinja. F’din il-qagħda, jew ningħaqdu magħhom, jew inkunu lesti għall-gwerra u għall-ġlied. Ejja mmorru għand Abû Tâlib, ngħidulu kif inhuma l-affarijiet u jġibna fil-paċi. Aħna ma nmissux ir-reliġjon ta’ Muhammad, u hu ma jattakkax ir-reliġjon tagħna.” B’dan il-ħsieb marru għand Abû Tâlib. Nies magħrufa bħal Uqba, Shayba, Abû Jahl u Umayya ibn Khalaf qagħdu fuq l-imħaded ħdejn is-sodda ta’ Abû Tâlib. Qalu: “Aħna nemmnu fil-kobor tiegħek u nagħrfu s-superjorità tiegħek. Għalhekk qatt ma qgħadna kontrik. Nibżgħu li, meta tmut int, Muhammad ipattiha magħna u l-għedewwa bejnietna tkompli. Ġibna fil-paċi, biex ma nmissux ir-reliġjon ta’ xulxin.”

“O muntanja! Kieku dak li ġara lili ġara lilek, ma kontx tifflaħ, kont tiġġarraf!” Hadîth sharîf

Bħall-oqbra ta’ ħafna kbarat tal-Iżlam, il-mawżolew tal-ewwel mara tal-Profeta maħbub tagħna (sallallâhu ta’âlâ ‘alaihi wa sallam), ommna Hazreti Khadîja (radiyallâhu ‘anhâ), twaqqa’ u tneħħa wkoll.

Abû Tâlib bagħat għal Sidna l-Profeta u qallu: “Il-kbarat kollha ta’ Quraysh qegħdin jitolbuk biex ma tindaħalx fir-reliġjon tagħhom. Jekk taċċetta dan, jaħdmu taħt l-ordnijiet tiegħek u jgħinuk.” Sid id-dinjiet qal: “O ziju! Jien irrid nistedinhom għal kelma waħda biss, li biha l-Għarab kollha jissottomettu ruħhom għalihom, u anki dawk li mhumiex Għarab iħallsulhom il-jizya.” U lill-kbarat ta’ Quraysh qal: “Iva! Jekk tgħiduli kelma waħda, biha taħkmu fuq l-Għarab kollha, u anki dawk li mhumiex Għarab jissottomettu ruħhom għalikom.” Abû Jahl qal: “Sewwa. Ngħiduha anki għaxar darbiet. X’inhi din il-kelma?” Meta Rasûlullah qal: “Jekk tgħidu ‘Lâ ilâha illallâh’ u jekk tneħħu u tarmu l-idoli li tqimu minflok Alla l-Għoli”, il-politeisti minnufih qalu: “Itlobna xi ħaġa oħra, mhux din!…” Sidna l-Profeta qal: “Anki kieku kellkom iġġibu x-xemx u tqegħduhieli f’idejja, jien mingħandkom ma nitlob xejn ħlief dan.”

Il-politeisti qalu: “O Abul-Qâsim! Qiegħed tagħmel proposta stramba ħafna. Aħna rridu nogħġbuk, u int lilna ma togħġobniex!”, u qamu u telqu. Meta telqu, Abû Tâlib qal lil Sidna l-Profeta: “Dak li tlabt mingħand Quraysh kien f’postu għal kollox. Għidt is-sewwa.” Dan il-kliem ta’ zijuh tah tama lil Rasûlullah; billi ħaseb li Abû Tâlib seta’ jasal għall-fidi, qallu: “O ziju! Għid darba waħda biss ‘Lâ ilâha illallâh’!.. Biex f’jum il-qiyâmat inkun nista’ ninterċedi għalik.” Abû Tâlib qallu li dan kien tqil għan-nafs tiegħu: “Nibża’ li n-nies iċanfruni u jgħidu: ‘Beża’ mill-mewt, u għalhekk sar Musulman.’ Inkella kont nogħġbok.” Billi l-marda tiegħu baqgħet tiggrava, miet.2

Il-mewt ta’ ommna Hazreti Khadîja

Fl-għaxar sena tal-bi’that, tlett ijiem wara l-mewt ta’ Abû Tâlib, għaddiet għall-âkhirat ukoll ommna mbierka Hazreti Khadîja, li kienet taqsam id-dwejjaq ma’ Rasûlullah u kienet sieħbitu f’ħajtu għal ħamsa u għoxrin sena. Dan ġara wara l-assedju ta’ tliet snin mgħoddi fit-tbatija u fin-niket, tliet snin qabel il-Ħiġra, fil-bidu tax-xahar ta’ Ramadân, meta kellha 65 sena.3 Fakhr al-kâinât (sallallâhu ’alaihi wa sallam) difen lil ommna Hazreti Khadîja b’idejh imbierka stess. Il-firda minnha nikktitu ħafna.

Il-mewt ta’ ommna Hazreti Khadîja u ta’ zijuh Abû Tâlib, waħda wara l-oħra fl-istess sena, għerqet lil Sidna l-Profeta fin-niket. Għalhekk dik is-sena ssejħet “Sanat al-huzn”, jiġifieri s-sena tan-niket.

Il-mewt ta’ ommna Hazreti Khadîja ħawwdet lill-Profeta maħbub tagħna u nikktitu ferm aktar milli jista’ jingħad. Għax kienet hi l-ewwel waħda li emmnet u kkonfermat lil Rasûlullah. Barra minn hekk, kienet l-akbar sostenn u faraġ tiegħu. Meta kulħadd kien għadu, hi fetħet qalbha kollha u mlietha bl-imħabba tal-Profeta tagħna. Il-ġid u r-rikkezza tagħha, kull ma kellha, nefqitu fit-triq tal-Iżlam; biex taqdi lill-Profeta maħbub tagħna, għamlet il-lejl nhar. Qatt ma nikktet lil Rasûlullah u qatt ma weġġgħetu. Sidna l-Profeta kien jirrakkonta dan minn żmien għal żmien, u hekk kien ifakkar il-virtujiet tal-mara mbierka tiegħu.

“O ziju! Għid darba waħda biss ‘Lâ ilâha illallâh’!.. Biex f’jum il-qiyâmat inkun nista’ ninterċedi għalik” Hadîth sharîf

Darba, meta l-Profeta tagħna ma kienx id-dar, Hazreti Khadîja ħarġet tfittxu. Jabrâîl ‘alaihis-salâm deherilha f’għamla ta’ bniedem. Ommna Hazreti Khadîja riedet tistaqsih dwar Sidna l-Profeta, iżda, billi ħasbet li seta’ jkun wieħed mill-għedewwa, reġgħet lura. Meta rat lill-Profeta maħbub tagħna d-dar, irrakkontatlu x’ġara. Fakhr al-kâinât qal: “Taf min kien dak li rajt u li ridt tistaqsih dwari? Dak kien Jabrâîl (’alaihis-salâm). Qalli nwasslilek is-salâm tiegħu. U qalli ngħarrfek ukoll b’dan: f’Jannah tħejjietlek binja magħmula mill-perli. Naturalment, hemm mhux se jkun hemm ħwejjeġ ta’ niket, ta’ dieqa, ta’ taqtigħ il-qalb u ta’ tbatija bħal dawn.”

Wieħed baqgħetlu idu fl-arja, l-ieħor għama

Il-Profeta maħbub tagħna (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) kien jagħmel mal-Kumpanni tiegħu, l-aktar ixxurtjati fost il-bnedmin, taħdidiet li ma kellhomx bħalhom, u kien idawlilhom qalbhom bin-nûr. Kien ifisser il-versi nobbli li kienu jinżlu, u ma kien iħalli xejn mhux spjegat jew mhux mifhum. Fl-istess ħin, biex anki l-politeisti jaslu għall-fidi, kien imur fil-postijiet fejn kienu jinġabru u, bla ma jgħejja u bla ma jaqta’ qalbu, kien jistedinhom għall-fidi. Abû Jahl u Walîd ibn Mughîra kienu jirrabjaw ħafna b’dan u jgħidu: “Jekk jibqa’ sejjer hekk, Muhammad se jdawwar lil kulħadd għar-reliġjon tiegħu u ma jħalli lil ħadd iqim l-idoli tagħna.” Darba ddeċidew li l-unika triq biex itemmu din il-ħaġa kienet li joqtlu lill-Profeta maħbub tagħna, Sid id-dinjiet. Abû Jahl ħa miegħu lil Walîd ibn Mughîra u xi żgħażagħ minn ulied Makhzûm, u ġie sal-Baytullah. F’dak il-ħin il-Profeta maħbub tagħna kien qiegħed jagħmel is-salât. Abû Jahl minnufih nifed ’il quddiem b’ġebla f’idu. Fil-waqt li għolla idu biex jolqot bil-ġebla lil Habîb al-akram u Nabî al-muhtaram, idejh baqgħu mwaħħla fl-arja. Ma seta’ jagħmel xejn, u baqa’ mbellah. Hekk kif kien, reġa’ lura minn fejn ġie. Meta wasal fost il-politeisti, idu reġgħet kif kienet u l-ġebla waqgħet mal-art. Dik l-istess ġebla qabadha wieħed minn ulied Makhzûm u, waqt li qal: “Issa taraw! Jien se noqtlu!..”, mexa lejn Sidna l-Profeta. Meta resaq qrib, f’daqqa waħda għama u ma baqax jara xejn ta’ madwaru. Għal dan, ulied Makhzûm kollha flimkien mexew lejn il-Profeta maħbub tagħna. Fil-waqt li resqu qrib ħafna tiegħu, ma baqgħux jarawh. Iżda kienu jisimgħu leħnu mbierek. Meta kienu jimxu lejn fejn kien ġej il-leħen, il-leħen kien jinstema’ minn warajhom, u meta kienu jduru lura, il-leħen kien jerġa’ jiġi mill-post ta’ qabel. Raw dan diversi drabi. Fl-aħħar, imbellhin, telqu minn hemm mingħajr ma setgħu jagħmlu xejn lil Rasûlullah.

L-għerusija ma’ Hazreti Âisha u ma’ Hazreti Sawda

Meta Hazreti Khadîja (radiyallâhu ‘anhâ) għaddiet għall-âkhirat, ma baqa’ ħadd li jieħu ħsieb id-dar ta’ Rasûlullah. Meta rat dan, is-sinjura Khawla bint Hakîm ġiet għand Sarwar al-âlam. Qalet: “O Rasûlallah (sallallâhu ‘alaihi wa sallam)! Għandek bżonn sieħba li taqbel miegħek u mara denja li taqdik. Jekk tixtieq, jien nitlob id waħda għalik.” Rasûlullah qal: “O Khawla, fejn hi l-mara denja ta’ dan is-servizz?” Khawla qalet: “Jekk trid tfajla, hemm Âisha, bint ħabibek Abû Bakr. Jekk trid armla, Sawda bint Zam’a tkun xierqa.” Rasûl ‘alaihis-salâm qal: “Itlobhomli t-tnejn.” Rasûlullah l-ewwel għamel l-għerusija ma’ Hazreti Âisha, u mbagħad ma’ Sawda. Lil Hazreti Sawda ħadha f’daru f’Mekka. It-tieġ ma’ Hazreti Âisha sar f’Medina, fix-xahar ta’ Shawwâl tat-tieni sena tal-Ħiġra.