IL-GHAZÂ TA’ BADR IŻ-ŻGĦIR
Din il-ghazâ tissejjaħ ukoll Badr al-Maw’id u Badr as-Sughrâ. Meta Abû Sufyân, waqt li kien sejjer lura minn Uhud, qal: “Is-sena d-dieħla nerġgħu niġġieldu f’Badr”, Hazreti Fârûq al-a’zam Umar (radiyallâhu ‘anh), b’sinjal ta’ Habîb al-akram (sallallâhu ‘alaihi wa sallam), kien wieġbu: “Hekk ikun.” Abû Sufyân kien jiġbor is-suldati u jħeġġeġ lil Quraysh għall-ġlied u għall-gwerra. Iżda f’qalbu ma kienx jixtieqha. Madankollu kien imexxi lin-nies, biex ma jgħidux li ma żammx kelmtu. Dak iż-żmien Nu’aym ibn Mas’ûd al-Ashja’î kien ġie Mekka. Qal li s-suldati tal-Iżlam kienu lesti għall-ġlied, u fisser is-saħħa u l-qawwa tagħhom. Abû Sufyân qallu: “Jekk tmur Medina u ġġiegħel lil Muhammad u lill-Kumpanni tiegħu jbiddlu fehmthom u ma joħorġux għall-ġlied, nagħtik għoxrin ġemel ta’ tliet snin. Suhayl ibn Amr ikun garanti ta’ din il-wegħda tiegħi.” Nu’aym aċċetta. Ġie Medina u xandar li s-suldati ta’ dawk li ma jemmnux kienu ħafna. Xi wħud mill-Kumpanni baqgħu b’moħħhom maqsum. Iżda Abû Bakr u Umar (radiyallâhu ’anhumâ) marru fil-preżenza tiegħu u pproponew li joħorġu minn Medina. Sidna Rasûlullah feraħ b’dan. Qal: “Naħlef b’Alla, li ruħi qiegħda f’id il-qudra Tiegħu, li żgur noħroġ għall-ġlied.” Ħalla lil Abdullah ibn Rawâha f’Medina minfloku, u l-bandiera taha lil Hazreti Alî.
Dak iż-żmien il-politeisti ta’ Mekka, taħt il-kmand ta’ Abû Sufyân, telqu lejn Badr b’elfejn suldat biex iwaqqfu t-tixrid tal-Iżlam. Sid id-dinjiet wasal Badr qabilhom flimkien ma’ elf u ħames mitt Kumpann qalbieni tiegħu. Meta l-politeisti saru jafu li l-mujâhidîn kienu waslu Badr qabilhom, il-biża’ daħal f’qalbhom. Setgħu jaslu biss sa Marr az-Zahrân. Ma kellhomx il-qalb jiffaċċjaw lis-suldati qalbiena tal-Iżlam. Bil-biża’ f’qalbhom, u bl-iskuża tal-ġuħ ta’ dik is-sena, reġgħu lura Mekka. In-nies ta’ Mekka waqqgħuhom għaċ-ċajt u għamluhom ta’ żufjett.
In-nies tal-Iżlam kellhom żewġ żwiemel biss, iżda kellhom ħafna merkanzija tal-kummerċ. F’Badr biegħuha bi prezz għoli. Kien nofs ix-xahar ta’ Dhul-qa’da. Qalgħu ħafna flus. Rasûl al-akram, flimkien mal-Kumpanni glorjużi tiegħu, stenna lill-politeisti f’Badr għal tmint ijiem. Imbagħad, bil-ferħ u bl-unur, qabdu t-triq lura lejn Medina.
Il-Ghazâ ta’ Dhât ar-Riqâ’
Din il-ghazâ seħħet fix-xahar ta’ Muharram. Raġel li kien ġie Medina jbigħ in-nagħaġ għarraf lill-Musulmani li Banî Anmâr u Banî Salama kienu qegħdin jiġbru s-suldati kontrihom. Din l-aħbar waslet għand Sidna l-Profeta (sallallâhu ‘alaihi wa sallam). Ħalla lil Hazreti Uthmân f’Medina minfloku, u l-Musulmani, b’erba’ mitt raġel, jew skont rakkont ieħor b’seba’ mitt raġel, ħarġu minn Medina lejlet il-Ħadd, fl-għaxra ta’ dak ix-xahar. Waslu fil-post fejn kienu l-politeisti. Hemmhekk ma sabu lil ħadd ħlief in-nisa. L-irġiel tagħhom kienu ħarbu fil-muntanji. Biex il-politeisti ma jħejjux xi nassa u jattakkaw, ħadu l-priża minn dawk l-inħawi, u t-tribujiet politeisti tal-madwar ġew imbeżżgħa u mrażżna.1 Wara ħmistax-il jum ta’ spedizzjoni reġgħu lura Medina.
“Naħlef b’Alla, li ruħi qiegħda f’id il-qudra Tiegħu, li żgur noħroġ għall-ġlied” Hadîth sharîf
Il-Ghazâ ta’ Muraysî’
Il-Ghazâ ta’ Dûmat al-Jandal
Rasûlullah, b’armata ta’ elf raġel, ħareġ fi spedizzjoni kontra t-tribujiet li kienu jgħixu f’Dûmat al-Jandal, li kienu jfixklu lill-vjaġġaturi li jmorru u jiġu minn Damasku u kienu jheddu lil Medina al-Munawwarah. Kien nhar ta’ Tnejn, lejn l-aħħar tax-xahar ta’ Rabî’ul-awwal. Ħalla lil Sibâ’ ibn Urtufa f’Medina minfloku. Meta semgħu li l-armata Iżlamika kienet ġejja, it-tribujiet għedewwa ħarbu. Wara li baqgħu hemm ftit jiem, il-Musulmani reġgħu lura Medina lejn l-għoxrin ta’ Rabî’ul-âkhir.2
Il-Ghazâ ta’ Muraysî’
Din il-ghazâ tissejjaħ ukoll il-Ghazâ ta’ Banî Mustaliq. Muraysî’ huwa l-isem tal-bjar tal-ilma tat-tribù ta’ Khuzâ’a f’Qudayd u tas-sur li kien inbena biex iħarishom. Dan il-post kien ukoll l-għassa ta’ quddiem tat-tribù ta’ Banî Khuzâ’a.
Fil-ħames sena tal-Ħiġra, il-kap ta’ ulied Mustaliq, Hârith ibn Abî Dirâr, kien ġabar ħafna rġiel biex jiġġieled kontra Sidna l-Profeta. Kien bi ħsiebu jarmahom u jimxi fuq Medina. Meta din l-aħbar waslet għand il-Profeta maħbub tagħna, minnufih ħareġ bi grupp ta’ seba’ mitt raġel kontra ulied Mustaliq. Twaqqaf il-kamp ħdejn il-bir ta’ Muraysî’, u l-ewwel ulied Mustaliq ġew mistiedna għall-Iżlam. Ma aċċettawx, u bdew il-ġlied billi sparaw il-vleġeġ. Il-Kumpanni nobbli, li wettqu l-ordni ta’ Rasûlullah: “Attakkaw ilkoll flimkien f’daqqa waħda!”, qatlu għaxra minn ulied Mustaliq. Il-kap tat-tribù salva ħajtu billi ħarab, iżda bintu Barra u 600 ruħ mit-tribù tiegħu nqabdu lsiera. Il-priża tqassmet. Barra marret quddiem Sidna l-Profeta u qalet: “Ftehimt mas-sid li f’sehmu waqajt, biex nikseb il-ħelsien tiegħi għal disa’ muniti tad-deheb. Għinni!” Sidna l-Profeta, bil-ħniena tiegħu, wettqilha din ix-xewqa u xtraha. Imbagħad ħelisha u taha l-libertà tagħha. Meta l-Profeta maħbub tagħna fissrilha l-Iżlam, saret Musulmana. Sid id-dinjiet, li feraħ ħafna li saret Musulmana, onoraha billi żżewwiġha. Meta raw dan, il-Kumpanni nobbli kollha qalu: “Nistħu nżommu bħala qaddejja l-qraba ta’ ommna, li issa hija mill-familja ta’ Rasûlullah”, u ħelsu l-ilsiera tagħhom. Dan iż-żwieġ wassal biex mijiet ta’ lsiera jinħelsu.
Il-Profeta maħbub tagħna biddel l-isem ta’ martu mbierka minn Barra għal Juwayriya. Dwar ommna Hazreti Juwayriya, ommna Hazreti Âisha kienet tgħid: “Qatt ma rajt mara aħjar u b’aktar barka minn Juwayriya.”3
Meta l-armata Iżlamika qabdet it-triq lejn Medina mimlija nûr, rebbieħa, it-tribujiet politeisti tal-madwar beżgħu, u fehmu kemm hu perikoluż li jissograw jattakkaw lill-Musulmani.
Xi ġrajjiet li seħħew fil-ħames sena tal-Ħiġra
Fi triqthom lura mill-Ghazâ ta’ Banî Mustaliq qam riħ qawwi. Il-Kumpanni ħasbu li l-għadu ried jiġi Medina u jisraqha. Rasûlullah qal: “Tibżgħux. Medina hija post sigur; f’kull rokna tagħha hemm anġli għassiesa. Iżda llum miet ipokrita. Kien Zayd ibn Furâ’a, il-ħabib ta’ Ubayy ibn Salûl.”
“Qatt ma rajt mara aħjar u b’aktar barka minn Juwayriya” Hazreti Âisha (radiyallâhu ’anhâ)
F’din il-ghazâ kienu marru wkoll l-ommijiet tal-fidili Hazreti Âisha u Umm Salama. L-ipokriti qalu kalunnja kontra ommna Hazreti Âisha. Xi Musulmani wkoll tqarrqu b’din il-kalunnja. Niżlu versi nobbli, il-kalunnja tal-ipokriti nkixfet u Hazreti Âisha ġiet imfaħħra.4 Rasûlullah qal: “Bxara t-tajba għalik, O Âisha! Haqq ta’âlâ ddikjarak bla ħtija. Xehed għas-safa tiegħek.” Il-Profeta ‘alaihis-salâm ġabar lill-Kumpanni fil-masjid. Għamel khutba u qara l-versi sublimi li kienu niżlu. Bil-barka ta’ dawn il-versi nobbli, id-dubji li kien hemm fil-qlub tal-fidili għebu. U dawk li kellhom wiċċ iqumu b’din il-kalunnja ngħataw il-kastig tagħhom. Fi triqthom lura minn din il-ghazâ niżel il-vers tat-tayammum.5
Il-ġiżirana ta’ Âisha (radiyallâhu ‘anhâ) reġgħet intilfet darb’oħra, f’post jismu Salsala. Dak il-post kien qrib Medina. Stennew hemm sakemm tinstab il-ġiżirana. F’dak il-post ma kienx hemm ilma, u lanqas il-Kumpanni ma kellhom ilma magħhom. Rasûlullah ‘alaihis-salâm kien rieqed b’rasu fuq irkoppa ta’ Âisha as-Siddîqa. Il-Kumpanni nobbli għarrfu lil Hazreti Abû Bakr bin-nuqqas tal-ilma. Hu mar għand Rasûlullah, u Rasûlullah ’alaihis-salâm qam. Alla l-Għoli bagħat il-vers tat-tayammum. Il-Kumpanni għamlu t-tayammum u wettqu s-salât tas-sabâh. Imbagħad rikkbu lil Âisha (radiyallâhu ’anhâ) fuq il-ġemel. Meta l-ġemel qam, instabet il-ġiżirana.
Illum int in-nûr tad-dinja u l-maħbub ta’ Alla,
Tifridx lil min iħobbok minn biebek lanqas għal waqt.
Jalla ismek imbierek qatt ma jitlaq minn fuq ilsieni,
Hu duwa għal qalbi mweġġgħa; ruħi ssib fih il-hena.
Nittama li kull wieħed minn ismijietek jinterċedi għalija:
Ahmad u Mahmûd, Abul-Qâsim, Muhammad Mustafâ.
Ladarba ntqal għalih ‘Wash-shams’ u ntqal ‘Wad-duhâ’,
X’hemm ta’ għaġeb jekk inxebbaħ wiċċu u ġbinu max-xemx u mal-qamar?
Kanûnî Sultân Süleyman (Muhibbî)