IL-HAJJ ISIR FARD
Il-hajj ukoll, wieħed mill-ħames pedamenti tal-Iżlam, sar fard fid-disa’ sena tal-Ħiġra. Fil-vers nobbli li niżel dak iż-żmien jingħad, fit-tifsira tiegħu: “Fiha (fil-Kâ’ba) hemm sinjali ċari – il-Maqâm Ibrâhîm. Min jidħol fiha jkun fis-sigurtà minn kull attakk. Il-hajj (u ż-żjara) ta’ din id-Dar huwa dritt ta’ Alla l-Għoli fuq in-nies, fard fuq dawk li jistgħu jsibu triq lejha (li għandhom il-mezzi). U min jiċħad dan il-fard, tabilħaqq Alla l-Għoli ma għandu bżonn ta’ ħadd mid-dinjiet (Hu ma jeħtieġ xejn).”1 Fakhr al-âlam (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) għarraf dan l-ordni ta’ Alla l-Għoli lill-Kumpanni tiegħu. Hu stess xtaq jagħmel il-hajj lejn tmiem ix-xahar ta’ Dhul-qa’da. Iżda meta waslet l-aħbar li l-politeisti kienu qegħdin jagħmlu t-tawâf għarwenin, ma qiesx xieraq li jkun magħhom f’qagħda bħal din. Biex jgħallem lin-nies ir-riti tal-hajj (il-manâsik), ħatar lil Hazreti Abû Bakr amîr tal-hajj.
Hazreti Abû Bakr u Hazreti Alî jintbagħtu għall-hajj
Dik is-sena, il-Kumpanni nobbli qabdu t-triq lejn Mekka f’karavana ta’ tliet mitt ruħ, b’Hazreti Abû Bakr bħala amîr. F’dak iż-żmien niżlu l-ewwel versi nobbli tas-Sûrah Barâ’a. Fihom kienu ngħarrfu xi regoli dwar il-ftehimiet. Biex iħabbar dawn ir-regoli, il-Profeta maħbub tagħna bagħat lejn Mekka wkoll lil Hazreti Alî.2
Skont drawwa li kienet mifruxa fost l-Għarab f’dak iż-żmien, meta jsir ftehim jew jinkiser ftehim li jkun sar, kien iħabbru dak li jkun għamlu hu stess, jew xi qarib tiegħu li jaħtar hu. Għal dan ix-xogħol, Sidna l-Profeta bagħat lil Hazreti Alî lejn Mekka wara l-karavana tal-hajj. Hazreti Alî laħaq il-karavana, u daħlu Mekka flimkien.3 Hazreti Abû Bakr għamel khutba u fisser il-’ibâda tal-hajj. Il-Kumpanni nobbli (’alaihimur-ridwân) għamlu l-hajj skont ir-regoli li kienu tgħallmu. Waqt li kienet qiegħda ssir il-’ibâda tal-hajj, Hazreti Alî wkoll għamel khutba f’Minâ, f’post jismu Jamrat al-Aqaba. Beda l-khutba tiegħu hekk:
“O nies! Jien bagħatni għandkom Rasûlullah.” Imbagħad qara l-ewwel vers nobbli tas-Sûrah Barâ’a. Wara dan qal: “Ġejt ordnat ngħarrafkom erba’ ħwejjeġ.” Dawn l-erba’ ħwejjeġ kienu dawn:
1. Ħadd ma jista’ jidħol f’Jannah ħlief il-fidili.
2. Wara din is-sena, l-ebda politeista ma jista’ jersaq lejn il-Kâ’ba.
3. Ħadd ma jagħmel it-tawâf madwar il-Kâ’ba għarwien. (Dak iż-żmien il-politeisti kienu jagħmlu t-tawâf madwar il-Kâ’ba għarwenin.)
4. Kull min għandu ftehim ma’ Rasûlullah, dak il-ftehim jibqa’ jiswa sakemm jagħlaq iż-żmien tiegħu. Lill-oħrajn jingħataw erba’ xhur żmien. Wara dan, l-ebda politeista ma jkollu la ftehim u lanqas ħarsien.
“Fiha (fil-Kâ’ba) hemm sinjali ċari – il-Maqâm Ibrâhîm. Min jidħol fiha jkun fis-sigurtà minn kull attakk. Il-hajj (u ż-żjara) ta’ din id-Dar huwa dritt ta’ Alla l-Għoli fuq in-nies, fard fuq dawk li jistgħu jsibu triq lejha (li għandhom il-mezzi)” Âl-i Imrân: 97
Minn dak il-jum ’il quddiem, l-ebda politeista ma ġie l-Kâ’ba, u ħadd ma għamel it-tawâf madwar il-Kâ’ba għarwien. Wara li tħabbru dawn il-ħwejjeġ, il-biċċa l-kbira tal-politeisti daħlu fl-Iżlam. Wara li twettaq il-fard tal-hajj, Hazreti Abû Bakr u Hazreti Alî reġgħu lura Medina mal-Kumpanni nobbli li kienu magħhom.4
Is-sariyya ta’ Khâlid ibn Walîd lejn il-Jemen
Il-Profeta maħbub tagħna, fl-għaxar sena tal-Ħiġra, fix-xahar ta’ Rabî’ul-awwal, bagħat lil Khâlid ibn Walîd b’erba’ mitt mujâhid biex isejjaħ għall-Iżlam lil ulied Hârith ibn Ka’b, li kienu jgħixu fl-inħawi tal-Jemen. Bl-ordni ta’ Rasûlullah, Hazreti Khâlid ibn Walîd sejjaħ lil din it-tribù għall-Iżlam għal tlett ijiem wara xulxin. U huma laqgħu s-sejħa u saru Musulmani.
Mill-għajn tax-xemx bla waqfien jinżel ilma ċar tal-fayd,
Kull meta l-bennej li jsewwi l-qabar tiegħek ikollu bżonn ilma.
Il-biża’ ta’ Jahannam tefa’ n-nar tan-niket f’qalbi maħruqa;
Għandi t-tama li s-sħaba tal-ġenerożità tiegħek titfa’ fuq dak in-nar l-ilma.
Bil-barka tat-tifħir tiegħek, kliem Fuzûlî sar perla,
Bħalma, minn sħaba ta’ April, f’perla rjali jinbidel l-ilma.
Meta f’jum il-mahshar iqumu mir-raqda tan-nuqqas ta’ attenzjoni,
U meta l-għajnejn imqajma, mid-dmugħ tax-xewqa, ixerrdu l-ilma,
Għandi t-tama li f’jum il-mahshar ma nibqax imċaħħad,
Li lili, li nixxennaq għal wiċċek, l-għajn tal-laqgħa miegħek tagħtini l-ilma.
Fuzûlî
Ġrajjiet tal-għaxar sena tal-Ħiġra
Fl-għaxar sena tal-Ħiġra, l-Iżlam infirex fil-Peniżola Għarbija kollha. Bħad-disa’ sena, dik is-sena wkoll nies minn kull naħa tal-Għarabja kienu jiġu Medina fi gruppi, u kienu jikkompetu ma’ xulxin biex ikollhom l-unur tal-Iżlam u jiksbu l-hena ta’ dejjem. Issa fl-Għarabja ma kienx baqa’ l-ebda saħħa li setgħet tiffaċċja lill-Musulmani, u l-Iżlam kien qiegħed jaħkem kullimkien. Xi tribujiet Lhud u Nsara biss ma kinux saru Musulmani.
Fl-istess sena, Rasûl al-akram (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) bagħat ittra lill-Insara ta’ Najrân u stedinhom għall-Iżlam. Huma għażlu erbatax-il raġel u bagħtuhom Medina biex jaraw mill-qrib il-qagħda ta’ Rasûlullah. Wara xi żmien, id-delegazzjoni għamlet ftehim ta’ paċi. Xi wħud minnhom aktar tard saru Musulmani minn jeddhom. Dik is-sena l-gvernatur tal-Jemen, Bâzân, ħalla din id-dinja. Meta waslet l-aħbar ta’ mewtu, Rasûlullah qasam l-art tiegħu u ta biċċa minnha lil ibnu Shahr, biċċa lil Abû Mûsâ al-Ash’arî, biċċa lil Ya’lâ ibn Umayya u biċċa lil Mu’âdh ibn Jabal.
Dik is-sena, Sidna l-Profeta bagħat gvernaturi fl-inħawi kollha fejn kien infirex l-Iżlam. Hazreti Alî wkoll intbagħat bi tliet mitt raġel biex isejjaħ għall-Iżlam lit-tribù ta’ Mudlij fil-Jemen. Huma għall-ewwel opponew u bdew jitfgħu l-vleġeġ fuq l-armata Iżlamika. Minnufih ingħataw it-tweġiba. Għoxrin raġel inqatlu. Il-biċċa l-kbira xterdu. Hazreti Alî (radiyallâhu ‘anh) ma ħalliex lill-Kumpanni jiġru wara l-għadu. Tahom parir u reġa’ stedinhom għall-Iżlam. Huma aċċettaw u emmnu. Hazreti Alî u l-Kumpanni minnufih qabdu t-triq bil-għaġla lejn Medina, u laħqu lil Rasûlullah f’Mekka. Dik is-sena wkoll, bħad-disa’ sena, il-mibgħuta komplew jiġu. Uħud kienu mibgħuta tal-Ghâmid, u oħrajn tal-Banî Hanîfa. Ġew fil-majlis ta’ Rasûlullah u saru Musulmani.
Fîrûz, bin oħt in-Negus, ġie u sar Musulman. Minn Abdulqays ukoll ġiet delegazzjoni, u l-membri tagħha saru Musulmani.
Dik is-sena għadda għall-âkhirat bin Rasûlullah, Ibrâhîm, ta’ sena u nofs. Meta Rasûlullah tilef lil dan ibnu l-għażiż, għajnejh imbierka mtlew bid-dmugħ. Lil Hazreti Ibrâhîm difnuh fiċ-ċimiterju ta’ Baqî’, ħdejn Uthmân ibn Maz’ûn. Hu wkoll kien l-ewwel wieħed li fuq qabru tferra’ l-ilma.5
L-ummah tiegħek miskina, tħarisx lejn id-dnubiet tagħha,
Twarrabniex b’idek, taħraqniex b’xenqa f’Jahannam.
Ħenn, għall-ħniena, taħraqniex fin-nar tal-firda minnek;
Fi kelma waħda, titlaqx lill-qaddej tiegħek Gâlib, mimli dnubiet.
Int Ahmad, u Mahmûd, u Muhammad, O sid tiegħi,
Int is-Sultân megħjun mill-Haqq għalina, O sid tiegħi.
Şeyh Galib
“Oqogħdu attenti mid-du’â (is-saħta) tal-maħqur. Bejn it-talba tal-maħqur u Haqq ta’âlâ m’hemm l-ebda velu” Hadîth sharîf
It-tixrid tal-Iżlam fil-Peniżola Għarbija
