IT-TIENI PARTI IL-ĦAJJA FIL-QABAR

Sidna l-Profeta huwa ħaj fil-qabar tiegħu

Il-profeti huma ħajjin fl-oqbra tagħhom b’ħajja li aħna ma nafuhiex. L-awliyâ u l-martri wkoll huma ħajjin. Il-ħajja tagħhom mhijiex biss bil-kliem. Huma ħajjin għalkollox. Fil-vers nobbli 169 tas-Sûrah Âl-i Imrân jingħad, fit-tifsira tiegħu: “La taħsbux li dawk li nqatlu fit-triq ta’ Alla l-Għoli huma mejtin! Huma ħajjin għand ir-Rabb tagħhom. Huma jingħataw l-għajxien.”

Dan il-vers nobbli jgħarraf li l-martri huma ħajjin. Il-profeti, żgur, huma qabel il-martri u ogħla minnhom. Skont l-għorrief Iżlamiċi, kull profeta għadda għall-âkhirat martri. Rasûlullah, fl-aħħar marda tiegħu, qal: “Dejjem ħassejt l-uġigħ tal-ikel li kilt f’Khaybar.”1 Dan il-hadîth sharîf jgħarraf li Rasûlullah għadda għall-âkhirat martri. Għalhekk minn hawn ukoll jidher li Sidna l-Profeta, bħall-martri kollha, huwa ħaj fil-qabar tiegħu.

F’hadîth sharîf li jinsab f’“Bukhârî” u f’“Muslim” jingħad: “Fil-lejl tal-Mi’râj għaddewni minn ħdejn il-qabar ta’ Mûsâ (’alaihis-salâm). Kien qiegħed jagħmel is-salât bilwieqfa fil-qabar tiegħu.”2

F’hadîth sharîf ieħor jingħad: “Alla l-Għoli pprojbixxa lill-art milli tħassar l-iġsma tal-profeti.”3 L-għorrief jaqblu kollha li dan huwa minnu. F’“Bukhârî” u f’“Muslim” hemm miktub: “Alla l-Għoli, fil-lejl tal-Mi’râj, bagħat il-profeti kollha għand il-Profeta tagħna. Huwa sar l-imâm tagħhom u għamlu salât ta’ żewġ rak’ât.”

Is-salât issir billi wieħed jagħmel ir-rukû’ u s-sajda. Din l-aħbar turi li għamluha ħajjin, bil-ġisem. Li Mûsâ ‘alaihis-salâm kien qiegħed jagħmel is-salât fil-qabar tiegħu juri l-istess ħaġa. Fl-aħħar volum tal-ktieb “Mishkât”, fi tmiem l-ewwel taqsima tal-kapitlu tal-Mi’râj, f’hadîth sharîf irrakkuntat minn Abû Hurayra u meħud minn Muslim, jingħad: “Alla l-Għoli wrieni. Mûsâ (‘alaihis-salâm) kien qiegħed jagħmel is-salât bilwieqfa; kien irqiq. Xagħru la kien imħabbel u lanqas mitluq. Kien qisu wieħed mill-eroj tat-tribù ta’ Shanû’a. Îsâ (‘alaihis-salâm) kien jixbah lil Urwa ibn Mas’ûd ath-Thaqafî.”4 Shanû’a huwa l-isem ta’ żewġ tribujiet fil-Jemen. Dawn il-hadîths sharîf juru li l-profeti huma ħajjin għand ir-Rabb tagħhom. L-iġsma tagħhom saru delikati (latîf) bħall-erwieħ tagħhom. Mhumiex densi u lanqas ebsin. Jistgħu jidhru kemm fid-dinja materjali kif ukoll f’dik spiritwali. Għalhekk il-profeti jistgħu jidhru kemm bir-ruħ kif ukoll bil-ġisem. Fil-hadîth sharîf jingħad li Mûsâ u Îsâ ’alaihimas-salâm kienu qegħdin jagħmlu s-salât. Li wieħed jagħmel is-salât ifisser li jagħmel diversi movimenti. Dawn il-movimenti jsiru bil-ġisem, mhux bir-ruħ. Li Sidna l-Profeta qal dwar Mûsâ ’alaihis-salâm: “Rajtu ta’ tul medju, irqiq, b’xagħru miġbur”, juri li ra l-ġisem tiegħu, mhux ir-ruħ.

“La taħsbux li dawk li nqatlu fit-triq ta’ Alla l-Għoli huma mejtin! Huma ħajjin għand ir-Rabb tagħhom. Huma jingħataw l-għajxien” Âl-i Imrân: 169

L-Imâm Bayhaqî qal: “Meta l-profeti jitqiegħdu fil-qabar, erwieħhom jerġgħu lura f’ġisimhom. Aħna ma nistgħux narawhom. Huma inviżibbli bħall-anġli. Jistgħu jarawhom biss nies magħżula, li Alla l-Għoli jagħtihom dan bħala karâma.” L-Imâm Suyûtî wkoll għarraf hekk. Ħafna nies, ħafna drabi, semgħu t-tweġiba għas-salâm mill-Qabr as-sa’âda. Ħafna drabi nstemgħet tweġiba għas-salâm minn oqbra oħra wkoll.

F’hadîth sharîf ukoll jingħad: “Meta xi ħadd isellem fuqi, Alla l-Għoli jroddli ruħi u jien inwieġbu.”5

Hazreti Imâm Suyûtî qal: “Rasûlullah huwa mgħaddas fil-kontemplazzjoni tas-sbuħija divina (Jamâl al-ilâhî). Insa s-sensi tal-ġisem. Meta Musulman isellem fuqu, ruħu mbierka toħroġ minn dak l-istat u tieħu s-sensi tal-ġisem. F’din id-dinja wkoll mhumiex ftit dawk li jiġrilhom hekk. Meta bniedem jaħseb wisq f’xi ħaġa ta’ din id-dinja jew tal-âkhirat, ma jisimgħux dak li jingħad ħdejh. Min hu mgħaddas fis-sbuħija divina jista’ jisma’ xi leħen?”

Hazreti Qâdî Iyâd, fil-ktieb “Shifâ”, jirrakkonta r-rakkont ta’ Sulaymân ibn Suhaym: “Lejla waħda rajt lil Fakhr al-kâinât fil-ħolm. Għedtlu: ‘O Rasûlallah! Int taf bis-salâm ta’ dawk li jiġu u jsellmu fuqek?’ Qal: ‘Iva, naf, u nilqa’ s-salâm tagħhom u nweġibhom.’” Il-hadîths sharîf li jgħarrfu li l-profeti huma ħajjin fl-oqbra tagħhom huma tant ħafna li jsaħħu lil xulxin. Pereżempju, intqal: “Is-salawât li tingħad għalija ħdejn qabri nismagħha. Dik li tingħad f’postijiet imbiegħda titwassalli.” Dan il-hadîth sharîf irrakkontah Abû Bakr ibn Abî Shayba. Dan u hadîths sharîf oħra bħalu jinsabu fil-kotba tas-sitt imâms kbar tal-hadîth. F’hadîth sharîf li rrakkonta Ibn Abid-Dunyâ mingħand Hazreti Abdullah ibn Abbâs jingħad: “Jekk xi ħadd jgħaddi minn ħdejn il-qabar ta’ xi ħadd li kien jaf u jsellem fuqu, il-mejjet jagħrfu u jwieġbu. Jekk isellem fuq mejjet li ma kienx jaf, il-mejjet jifraħ u jwieġeb.”

Jekk wieħed jistaqsi kif Rasûlullah, fl-istess ħin, iwieġeb lil kull wieħed minn dawk li f’kull rokna tad-dinja jgħidu s-salawât u s-salâm fuqu, it-tweġiba hi: dan huwa bħax-xemx ta’ nofsinhar, li f’waqt wieħed iddawwal eluf ta’ bliet. Hazreti Ibrâhîm ibn Bashshâr qal: “Wara li għamilt il-hajj, mort Medina biex inżur il-Qabr as-sa’âda. Quddiem il-Hujra as-sa’âda sellimt. U smajt it-tweġiba: ‘Wa ‘alaikas-salâm.’”

F’hadîth sharîf jingħad: “Wara l-mewt ukoll nifhem kif kont nifhem meta kont ħaj.” F’hadîth sharîf ieħor jingħad: “Il-profeti huma ħajjin fl-oqbra tagħhom u jagħmlu s-salât.”6

F’kotba affidabbli ħafna hemm miktub li Hazreti Sayyid Ahmad Rifâ’î, wieħed mill-kbar fost l-awliyâ, u ħafna awliyâ oħra semgħu t-tweġiba għas-salâm li għamlu lil Rasûlullah, u li Ahmad Rifâ’î ngħata l-unur li jbus l-id imbierka ta’ Rasûlullah. L-Imâm Suyûtî jgħid fil-ktieb tiegħu: “L-awliyâ ta’ grad għoli jaraw lill-profeti bħallikieku ma mitux. Li Sidna l-Profeta ra lil Mûsâ ’alaihis-salâm ħaj fil-qabar tiegħu kien miraklu. Meta l-awliyâ jaraw hekk, din hija karâma. Min ma jemminx fil-karâma, dan ġej mill-injoranza.”

F’hadîth sharîf irrakkuntat minn Ibn Hibbân, Ibn Mâja u Abû Dâwûd jingħad: “Nhar ta’ Ġimgħa għidu ħafna salawât fuqi! Dawn jitwasslu lili.” Meta staqsew: “Jitwasslu wkoll wara l-mewt?”, qal: “L-art ma tħassarx l-iġsma tal-profeti. Meta fidil jgħid is-salawât fuqi, anġlu jgħarrafni u jgħid: ‘It-tali, bin it-tali, mill-ummah tiegħek sellem fuqek u talab għalik.’”

Bħalma Rasûlullah, meta kien ħaj, kien għall-Kumpanni tiegħu ħniena ta’ Alla l-Għoli u grazzja kbira, hekk ukoll wara mewtu huwa grazzja kbira għall-ummah kollha tiegħu. Huwa l-kawża tal-ġid. F’hadîth sharîf irrakkuntat minn Bakr ibn Abdullah al-Muzanî, Rasûl al-akram qal: “Ħajti hija ġid għalikom. Intom titkellmu miegħi u jien nitkellem magħkom. U meta mmut, mewti tkun ġid għalikom. L-għemejjel tagħkom jintwerewli. Meta nara l-għemejjel tajba tagħkom, inrodd ħajr lil Alla l-Għoli. Meta nara l-għemejjel ħżiena tagħkom, nitlob għalikom il-maħfra u l-ħniena.”7

Hazreti Qutham ibn Abbâs ngħata l-unur li jieħu sehem fid-difna ta’ Rasûlullah. Meta x-xogħol fil-qabar intemm, hu kien l-aħħar wieħed li ħareġ. Qal: “Jien l-aħħar wieħed li ra l-wiċċ imbierek ta’ Rasûlullah. Fil-qabar xofftejh imbierka kienu qegħdin jiċċaqilqu. Tbaxxejt fuqu u smajt. Kien qiegħed jgħid: ‘O Rabb tiegħi! L-ummah tiegħi!.. O Rabb tiegħi! L-ummah tiegħi!..’”8

Li wieħed jara lil Sidna l-Profeta

Rasûlullah jista’ jidher fil-ħolm u waqt li wieħed ikun imqajjem? Jekk jista’ jidher, jidher hu nnifsu jew xi ħaġa li tixbhu? L-għorrief tagħna taw diversi tweġibiet għal dan. Billi qablu kollha li huwa ħaj fil-qabar, il-biċċa l-kbira qalu li jidher hu nnifsu. Li dan hu hekk jinftiehem ukoll mill-hadîth sharîf. F’hadîth sharîf jingħad: “Min jarani fil-ħolm, qisu rani mqajjem.”9 Għalhekk Hazreti Imâm Nawawî qal: “Li tarah fil-ħolm ifisser li tara lilu nnifsu.” F’hadîth sharîf jingħad: “Min jarani fil-ħolm, tassew ikun rani. Għax ix-xitan ma jistax jieħu s-sura tiegħi.”10

“Min jarani fil-ħolm, qisu rani mqajjem” Hadîth sharîf

Hazreti Ibrâhîm Laqânî jgħid: “L-għorrief tal-hadîth qablu kollha li Rasûlullah jista’ jidher waqt li wieħed ikun imqajjem, bħalma jidher fil-ħolm.” Għaż-żewġ stati jistgħu jingħataw ħafna eżempji. Ejjew insemmu xi wħud minnhom:

Hazreti Mu’înuddîn Chishtî kien, f’kull belt li jasal fiha, iżur iċ-ċimiterji u joqgħod hemm għal xi żmien. Meta fil-post fejn wasal kienu jagħrfuh u jsir magħruf, ma kienx jibqa’ hemm, iżda kien jitlaq bil-moħbi mingħajr ma jgħid xejn lil ħadd. Wieħed minn dawn il-vjaġġi kien lejn Mekka. Meta wasal Mekka al-Mukarramah, żar il-Kâ’ba l-Imqaddsa. Wara li qagħad Mekka għal xi żmien, minn hemm mar Medina. Jum minnhom, waqt li kien qiegħed iżur il-Qabr ash-sharîf tal-Profeta tagħna f’Medina al-Munawwarah, mit-turba nstema’ leħen: “Sejħu lil Mu’înuddîn!” B’dan il-kmand, il-kustodju tat-turba għajjat: “Mu’înuddîn!” Minn diversi naħat instemgħu: “Hawn jien!” Imbagħad qalu: “Liema Mu’înuddîn qiegħed tfittex? Hawnhekk hawn ħafna nies jisimhom Mu’înuddîn.” Għalhekk il-kustodju reġa’ lura u waqaf quddiem il-bieb tar-Rawda al-Mutahhara. Sema’ leħen isejjaħ darbtejn: “Sejjaħ lil Mu’înuddîn Chishtî!” Meta sema’ dan il-kmand, il-kustodju għajjat lill-ġemgħa: “Qegħdin ifittxu lil Mu’înuddîn Chishtî!”

Meta Hazreti Mu’înuddîn Chishtî sema’ dan il-kliem, daħal fi stat għalkollox ieħor. Jibki, ixerred id-dmugħ u jgħid is-salawât, resaq lejn it-turba tal-Profeta maħbub tagħna u waqaf bir-rispett. F’dak il-waqt sema’ leħen: “O Qutb al-mashâyikh! Idħol ġewwa!”

Il-Profeta tagħna qal: “Int qiegħed taqdi r-reliġjon tiegħi. Għandek tmur l-Indja. Mur l-Indja. Hemmhekk hemm belt jisimha Ajmîr. Hemm wieħed min-nisel tiegħi (min-neputijiet tiegħi) jismu Sayyid Husayn. Mar hemm bin-niyya tal-jihâd u tal-ghazâ. Issa sar martri. Ajmîr ftit fadlilha biex taqa’ f’idejn dawk li ma jemmnux. Bil-mixja tiegħek hemm u bil-barka tagħha, l-Iżlam jinfirex, u dawk li ma jemmnux jiġu umiljati u jibqgħu bla saħħa u bla influwenza.” Imbagħad tah rummiena u qal: “Ħares sew lejn din ir-rummiena, u tara u tifhem fejn se tmur.” Hazreti Mu’înuddîn Chishtî ħa r-rummiena li tah Sidna l-Profeta, ħares kif ġie ordnat, u ra għalkollox dak kollu li hemm bejn il-lvant u l-punent. Hazreti Ahmad Rifâ’î mar għall-hajj. Fit-triq lura, waqt li kien qiegħed iżur it-turba mbierka ta’ Rasûl al-akram f’Medina al-Munawwarah, qal poeżija b’din it-tifsira:

Kont ’il bogħod, biex inbus l-art tiegħek, O mexxej tiegħi,
Ma stajtx niġi jien, kont nibgħat ruħi minflokni.
Issa ngħatajt il-grazzja li nżurek,
Midd idek imbierka, ħa jbusuha xofftejja, O Habîb!

Meta ntemmet il-poeżija, mill-qabar tal-Profeta maħbub tagħna dehret idu mbierka. Sayyid Ahmad Rifâ’î, bl-akbar rispett u ġieħ, bies l-id imbierka tal-Profeta. Dawk kollha preżenti baqgħu jħarsu mistagħġba lejn din il-ġrajja. Wara li bies l-id imbierka tal-Profeta, imtedd fuq l-għatba tal-bieb tar-Rawda al-Mutahhara. Jibki, talab bil-ħrara lill-ġemgħa kollha li kienet hemm: “Għaddu minn fuqi u irfsuni!” L-għorrief kellhom joħorġu minn bibien oħra. Din il-karâma saret magħrufa ħafna u, minn fomm għal fomm, waslet sal-jum tal-lum. Hazreti Ibn Âbidîn huwa magħruf għall-fedeltà tiegħu lejn ir-reliġjon, u l-karâmât u r-rakkonti dwaru huma ħafna.

Meta kien jaqra t-tahiyyât fil-ħames salât ta’ kuljum, kien jara lil Rasûlullah b’għajnejh. Jekk ma kienx jarah, kien jerġa’ jagħmel dik is-salât. Wieħed mill-akbar għorrief Iżlamiċi, il-mujaddid tat-tieni millennju, l-Imâm Rabbânî Ahmad Fârûqî Sirhindî qal: “Fl-aħħar jiem ta’ Ramadân imbierek ġrali stat sabiħ ħafna. Kont mimdud fuq is-sodda. Kont għalaqt għajnejja. Ħassejt li xi ħadd ieħor ġie u qagħad fuq is-sodda tiegħi. U x’nara! Kien is-sayyid, il-mexxej tal-ewwelin u tal-aħħarin. Mill-ewwel ġbart ruħi. Il-Profeta maħbub tagħna qal: ‘Ġejt niktiblek ijâza. Qatt ma ktibt ijâza bħal din lil ħadd.’ Rajt li fit-test ta’ dik l-ijâza kienu miktuba ġidijiet kbar dwar din id-dinja, u fuq wara ħafna tjubijiet dwar l-âkhirat.”

Hazreti Abdulqâdir Geylânî, fil-ktieb “Ghunya”, jirrakkonta mingħand Hazreti Ibrâhîm Taymî: Khidr ’alaihis-salâm qalli: “Jekk trid tara lil Rasûlullah fil-ħolm, wara li tagħmel is-salât tal-maghrib, qum u, mingħajr ma tkellem lil ħadd sal-’ishâ, agħmel is-salât tal-awwâbîn wara l-maghrib. Wara kull żewġ rak’ât agħmel is-salâm.

F’kull rak’a aqra darba l-‘Hamd’, jiġifieri s-Sûrah al-Fâtiha, u seba’ darbiet is-Sûrah al-Ikhlâs. Wara li tagħmel is-salât tal-‘ishâ wkoll f’jamâ’a, mur id-dar u agħmel il-witr. Meta tmur torqod, agħmel salât ta’ żewġ rak’ât u f’kull rak’a aqra l-‘Hamd’ u seba’ darbiet is-Sûrah al-Ikhlâs. Wara s-salât agħmel is-sajda, u seba’ darbiet itlob il-maħfra lil Alla l-Għoli u seba’ darbiet għid: ‘Subhânallâhi wal-hamdu lillâhi wa lâ ilâha illallâhu wallâhu akbar wa lâ hawla wa lâ quwwata illâ billâhil-‘aliyyil-‘azîm’. Imbagħad għolli rasek mis-sajda, oqgħod bilqiegħda, għolli idejk u għid: ‘Yâ Hayyu, yâ Qayyûmu, yâ Dhal-jalâli wal-ikrâm, yâ Ilâhal-awwalîna wal-âkhirîn, wa yâ Rahmânad-dunyâ wal-âkhirati wa Rahîmahumâ, yâ Rabbi, yâ Rabbi, yâ Rabbi, yâ Allah, yâ Allah, yâ Allah’.

Imbagħad qum u aqra l-istess talba. Imbagħad agħmel is-sajda u aqra l-istess talba. Imbagħad għolli rasek mis-sajda, dur lejn il-qibla, imtedd kif tixtieq u orqod. Sakemm jieħdok in-ngħas, għid is-salawât fuq il-Profeta.”

Għedtlu: “Nixtieq li tgħidli mingħand min tgħallimt din it-talba.” Hazreti Khidr qal: “Ma temminnix?” Għedt: “Naħlef b’Alla l-Għoli, li bagħat lil Muhammad ’alaihis-salâm bħala profeta veru, li nemmnek.”

Khidr ’alaihis-salâm qal: “Kont preżenti fil-majlis fejn Rasûlullah għallem din it-talba u rrakkomandaha. Din it-talba tgħallimtha mingħand dak li hu għallem.” U jien għamilt kif qal Khidr ’alaihis-salâm. Fis-sodda bdejt ngħid is-salawât fuq il-Profeta. Mill-ferħ li kont se nara lil Sidna l-Profeta, ħarabli n-ngħas u ma stajtx norqod sas-sebħ.

“L-għorrief tal-hadîth qablu kollha li Rasûlullah jista’ jidher waqt li wieħed ikun imqajjem, bħalma jidher fil-ħolm” Ibrâhîm Laqânî (rahmatullâhi ’alaih)

Għamilt is-salât tas-sabâh u bqajt bilqiegħda sakemm telgħet ix-xemx. Għamilt is-salât tad-duhâ, jiġifieri s-salât tal-ħin tad-duhâ (qabel nofsinhar). Għedt bejni u bejn ruħi: “Jekk nasal sa filgħaxija, nerġa’ nagħmel bħal-lejla l-oħra.” F’dak il-waqt raqadt. Fil-ħolm ġew l-anġli, ħaduni u wassluni f’Jannah. Hemm rajt kastelli u palazzi magħmula mir-rubini, mill-iżmeraldi u mill-perli, u xmajjar ta’ għasel, ta’ ħalib u tax-xorb ta’ Jannah. Staqsejt lill-anġli li ħaduni f’Jannah: “Għal min huwa dan il-kastell?” L-anġli qalu: “Għal dawk li jagħmlu l-għemil li għamilt int.” Ma ħarġunix minn Jannah qabel ma tawni niekol mill-ikel ta’ Jannah u nixrob mill-ilmijiet tagħha. Imbagħad ħarġuni minn Jannah u reġgħuni fil-post fejn kont.

Imbagħad ġie għandi Rasûlullah ma’ sebgħin profeta u sebgħin filliera ta’ anġli – bejn filliera u oħra kien hemm daqs kemm hemm bejn il-lvant u l-punent – sellem fuqi u qabadni minn idi. Għalhekk għedt: “O Rasûlallah! Khidr ‘alaihis-salâm qalli li sema’ dan il-hadîth mingħandek.” Sidna l-Profeta qal: “Khidr qal is-sewwa; dak li rrakkonta huwa veru. Khidr huwa l-aktar wieħed għaref fost dawk li hemm fuq l-art. Huwa l-kap tal-abdâl. Huwa wieħed mis-suldati ta’ Alla fuq l-art.”

Erġajt għedt: “O Rasûlallah! Għal min jagħmel dan l-għemil, hemm xi ħlas ieħor barra dak li rajt jien?” Qal: “X’ħlas jista’ jkun akbar minn dak li rajt u minn dak li ngħatajt? Rajt il-post u l-grad tiegħek f’Jannah. Kilt mill-frott ta’ Jannah u xrobt mix-xorb tagħha. Rajt miegħi l-anġli u l-profeti. Rajt il-hûrî.”

Għedt: “O Rasûlallah! Min jagħmel l-għemil li għamilt jien, iżda ma jarax fil-ħolm dak li rajt jien, se jingħata dak li ngħatajt jien?” Qal: “Naħlef b’Alla l-Għoli, li bagħatni bħala profeta veru: lil dak il-bniedem jinħafrulu d-dnubiet il-kbar li għamel. L-għadab ta’ Alla l-Għoli fuq dak il-bniedem jitneħħa. Naħlef b’Alla l-Għoli, li bagħatni bħala profeta veru: lil min jagħmel dan l-għemil, anki jekk ma jarax fil-ħolm dak li rajt int, jingħata dak li ngħatajt int. Mis-sema jsejjaħ leħen: ‘Alla l-Għoli ħafer lil min jagħmel dan l-għemil u lill-ummah ta’ Muhammad mil-lvant sal-punent.’”

Għedt: “O Rasûlallah! Bħalma jien rajt is-sbuħija tiegħek u Jannah, dak il-bniedem ukoll għandu sehem minn dan?” Qal: “Iva, kollox jingħatalu.”

Meta għedt: “O Rasûlallah! Huwa xieraq li ngħallmu din it-talba lill-fidili kollha, irġiel u nisa, u ngħarrfuhom bit-thawâb tagħha?”, qal: “Naħlef b’Alla l-Għoli, li bagħatni bħala profeta veru: dan l-għemil ma jagħmlu ħadd ħlief dawk li Alla l-Għoli ħalaqhom hienja.” Min jara lill-Profeta tagħna Muhammad ‘alaihis-salâm fil-ħolm fis-sura vera tiegħu, żgur li jkun rah. Għax ix-xitan ma jistax jieħu s-sura tiegħu. Iżda x-xitan jista’ jieħu sura oħra u juri ruħu. Għal min ma jafx lil Rasûlullah mhuwiex faċli li jagħraf id-differenza. Xi għorrief qalu: “Li tara lill-Profeta f’sura differenti wkoll ifisser li tarah. Iżda dan huwa sinjal tan-nuqqas ta’ dak il-bniedem fir-reliġjon. Kull min jara lill-Profeta fil-ħolm fis-sura vera tiegħu u jmut fidil, jidħol f’Jannah.”

Abû Hurayra rrakkonta dan il-hadîth sharîf tal-Profeta: “Jekk xi ħadd, lejlet il-Ġimgħa, jagħmel salât ta’ żewġ rak’ât, u f’kull rak’a jaqra darba l-Fâtiha u l-Âyat al-Kursî u ħmistax-il darba s-Sûrah al-Ikhlâs, u wara s-salât jgħid elf darba: ‘Allâhumma salli ‘alâ Muhammadinin-nabiyyil-ummiyy’, jarani fil-ħolm qabel ma tasal il-Ġimgħa ta’ wara. Lil dak il-bniedem jinħafrulu d-dnubiet kollha tal-imgħoddi u tal-ġejjieni. Jannah hija għal dawk li jarawni.”

Iż-żjara tal-Qabr ash-sharîf tal-Profeta

Fakhr al-kâinât qal: “Min iżurni wara mewti, qisu żarni meta kont ħaj.” F’hadîth sharîf li jinsab fil-ktieb “Mir’ât al-Madîna” qal: “Lil min iżur qabri, l-interċessjoni tiegħi saret wâjib għalih.” Dan il-hadîth sharîf jirrakkontawh Ibn Khuzayma, Bazzâr, Dâraqutnî u Tabarânî. F’hadîth sharîf ieħor irrakkuntat minn Hazreti Bazzâr jingħad: “Lil min iżur qabri, l-interċessjoni tiegħi saret halâl għalih.” F’hadîth sharîf li jinsab f’“Muslim ash-sharîf” u fil-ktieb “Mu’jam” ta’ Abû Bakr ibn al-Muqrî jingħad: “Jekk xi ħadd jiġi jżurni, u m’għandux niyya oħra, f’jum il-qiyâmat ikun jistħoqqlu li ninterċedi għalih.” Dan il-hadîth sharîf jgħarraf li Rasûlullah (sallallâhu ’alaihi wa sallam) se jinterċedi għal dawk li jiġu Medina biex iżuruh.

Oqgħod attent li ma tħallix l-adab – din hi t-triq tal-Maħbub ta’ Alla,
Dan huwa l-post tal-ħarsa divina, dan huwa l-maqâm ta’ Mustafâ!
Il-qamar il-ġdid fis-sema – b’sidru miftuħ quddiem Bâb as-Salâm,
Il-kewkba Jawzâ hija l-kandil tiegħu; dan huwa l-għajn tan-nûr u tad-dawl.
Dan huwa l-post tal-mistrieħ tal-Habîb tal-Għoli; fil-valur
Huwa ogħla mill-Arsh innifsu ta’ Alla l-Għoli – dan il-post.
Mid-dija ta’ din l-art għeb id-dlam tan-nuqqas ta’ eżistenza,
Il-ħlejjaq kollha, billi żejnu biha għajnejhom bħall-koħol, inħelsu mill-għama.
Idħol, Nâbî, f’dan id-dergâh bil-kundizzjoni li tħares l-adab,
Dan huwa l-post fejn l-anġli qaddisa jagħmlu t-tawâf, fejn il-profeti jbusu l-art!
Nâbî

F’hadîth sharîf ieħor irrakkuntat minn Dâraqutnî jingħad: “Min jagħmel il-hajj u ma jżurnix, ikun weġġagħni.” Rasûlullah (sallallâhu ’alaihi wa sallam) jixtieq li jżuruh biex l-ummah tiegħu tikseb it-thawâb b’dan il-mod ukoll. Għalhekk l-għorrief tagħna tal-fiqh, wara li jagħmlu l-hajj, kienu jiġu Medina u jagħmlu s-salât fil-Masjid ash-sharîf. Imbagħad kienu jżuru r-Rawda al-Mutahhara, il-Minbar al-munîr u l-Qabr ash-sharîf, li huwa ogħla mill-Arsh al-a’lâ, imbagħad il-postijiet fejn Rasûlullah kien joqgħod bilqiegħda, jimxi u jistrieħ, il-kolonna li kien jistrieħ magħha meta kien jiġih il-wahy, u l-postijiet minn fejn għaddew il-Kumpanni u t-Tâbi’în, li ħadmu fil-bini u fit-tiswija tal-masjid u ngħataw l-unur li jagħtu l-ġid u l-flus tagħhom. Billi jħarsu lejn dawn il-postijiet, kienu jiksbu l-barka. L-għorrief u n-nies tajba li ġew warajhom ukoll kienu jiġu Medina wara l-hajj u jagħmlu kif għamlu l-għorrief tagħna tal-fiqh. Bħall-bieraħ, illum ukoll il-pellegrini, fidili lejn dan, jagħmlu ż-żjarat f’Medina al-Munawwarah.

“Jekk xi ħadd jiġi jżurni, u m’għandux niyya oħra, f’jum il-qiyâmat ikun jistħoqqlu li ninterċedi għalih” Hadîth sharîf

Ix-xemx tal-għorrief Iżlamiċi, Hazreti Abû Hanîfa, qal: “Iż-żjara tal-Qabr as-sa’âda, li hija fost l-ogħla għemejjel mustahab, hija ‘ibâda qrib il-grad tal-wâjib.” Min imur iżur il-Qabr ash-sharîf ta’ Rasûlullah għandu jgħid ħafna salawât. F’hadîth sharîf ingħarraf li dawn is-salawât u s-salâm li jingħadu jaslu għand il-Profeta. L-adab taż-żjara tal-Profeta maħbub tagħna ngħarraf hekk:

Meta mill-bogħod tidher il-belt ta’ Medina al-Munawwarah, jingħadu s-salawât u s-salâm. Imbagħad jingħad: “Allâhumma hâdhâ haramu nabiyyika faj’alhu wiqâyatan lî minan-nâri wa amânan minal-’adhâbi wa sû’il-hisâb.” Jekk jista’ jkun, qabel ma wieħed jidħol fil-belt jew fil-masjid jagħmel il-ghusl. Jitfa’ l-fwieħa. Jilbes ħwejjeġ ġodda u nodfa. Għax dan juri ġieħ u rispett. F’Medina al-Munawwarah wieħed jidħol bl-umiltà, bid-dinjità u bil-kalma. Wara li jgħid: “Bismillâhi wa ’alâ millati Rasûlillâh”, għandu jaqra l-vers nobbli 80 tas-Sûrah al-Isrâ’. Minnufih wara, waqt li jgħid: “Allâhumma salli ’alâ Muhammadin wa ’alâ âli Muhammad. Waghfir lî dhunûbî waftah lî abwâba rahmatika wa fadlik”, jidħol fil-Masjid an-Nabawî. Imbagħad, ħdejn il-minbar ta’ Rasûlullah, għandu jagħmel żewġ rak’ât tas-salât tat-tahiyyat al-masjid, wieqaf b’mod li l-kolonna tal-minbar tiġi faċċata ta’ spalltu l-leminija. Il-Profeta maħbub tagħna kien jagħmel is-salât hawn. Dan huwa l-post bejn il-qabar u l-minbar tal-Profeta. F’hadîth sharîf jingħad: “Bejn qabri u l-minbar tiegħi hemm ġnien mill-ġonna ta’ Jannah. Il-minbar tiegħi huwa fuq l-għadira tiegħi.”11 Imbagħad għandu jagħmel sajda lil Alla l-Għoli talli tah ix-xorti li jżur il-qabar imbierek ta’ Rasûlullah.

Wara t-talba, għandu jqum, jasal ħdejn il-Qabr ash-sharîf tal-Profeta, il-Hujra as-sa’âda, u, b’dahru lejn il-qibla, joqgħod bir-rispett faċċata tal-wiċċ imbierek ta’ Rasûlullah, madwar żewġ metri ’l bogħod. Ma jersaqx eqreb. Għandu jkun fil-khushû’ u fil-khudû’ (umiltà u sottomissjoni) u joqgħod bl-adab quddiem Rasûlullah, kif ordna Alla l-Għoli fil-Qur’ân al-karîm, bħallikieku huwa ħaj u bħallikieku wieħed qiegħed fil-preżenza għolja tiegħu. Ma għandux iħalli l-kalma u d-dinjità. Ma jqiegħedx idu fuq il-ħitan tal-Qabr ash-sharîf, iżda joqgħod ’il bogħod bl-adab – dan jaqbel aktar mar-rispett. Għandu joqgħod bħallikieku qiegħed fis-salât. Għandu jġib quddiem moħħu s-sura mbierka u ħelwa ta’ Rasûlullah u jaħseb li hu jaf bih, jisma’ kliemu, is-salâm u t-talbiet tiegħu, iwieġbu u jgħid “Âmîn”. Għax Rasûlullah qal: “Min jgħid is-salawât fuqi ħdejn qabri, jien nismagħha.” Ingħarraf ukoll f’hadîth sharîf li fil-Qabr ash-sharîf ta’ Rasûlullah tħalla anġlu bħala wakîl, u li dan l-anġlu jwassal is-salâm ta’ dawk mill-ummah tiegħu li jsellmu fuqu. Imbagħad għandu jgħid: “Assalâmu ’alaika yâ sayyidî yâ Rasûlallah! Assalâmu ’alaika yâ Nabiyyallah! Assalâmu ’alaika yâ Safiyyallah! Assalâmu ’alaika yâ Habîballah! Assalâmu ’alaika yâ Nabiyyar-rahmah! Assalâmu ’alaika yâ Shafî’al-ummah! Assalâmu ’alaika yâ Sayyidal-mursalîn! Assalâmu ’alaika yâ Khâtaman-nabiyyîn!”

“Jalla Alla l-Għoli jagħtik l-ogħla ħlas u premju. Nixhed li wettaqt id-dmir tal-profezija tiegħek. Wassalt l-amâna. Tajt il-parir lill-ummah tiegħek. Għamilt il-jihâd fit-triq ta’ Alla l-Għoli sakemm wasallek il-yaqîn (il-mewt). Jalla Alla l-Għoli jagħti s-salawât u s-salâm fuqek sa jum il-qiyâmat. O Rasûlallah! Ġejnik minn postijiet imbiegħda ħafna. Ġejna nżuru l-Qabr ash-sharîf tiegħek, nagħtuk il-ġieħ li hu tiegħek, naraw b’għajnejna dak li għamilt, niksbu l-barka biż-żjara tiegħek u nitolbuk biex tinterċedi għalina għand Alla l-Għoli. Għax il-ħtijiet tagħna għawġu daharna. Id-dnubiet tagħna taqqlu spallejna. O Rasûlallah! Int kemm dak li jinterċedi kif ukoll dak li l-interċessjoni tiegħu tintlaqa’. Lilek ġie mwiegħed il-Maqâm al-Mahmûd. U Alla l-Għoli jgħid fil-Qur’ân al-karîm (fil-vers nobbli 64 tas-Sûrah an-Nisâ, fit-tifsira tiegħu): ’Aħna ma bgħatna ebda rasûl jekk mhux biex ikun obdut (minn dawk li ntbagħat għandhom) bil-kmand ta’ Alla l-Għoli. Li kieku huma, meta naqsu lejn in-nafs tagħhom (għamlu l-ħażen lilhom infushom), ġew għandek u talbu l-maħfra ta’ Alla l-Għoli, u r-Rasûl Tiegħi wkoll talab il-maħfra għalihom, żgur kienu jsibu lil Alla l-Għoli li jilqa’ t-tawba u kollu ħniena.’ Aħna ġejna quddiemek. Iżda aħna naqasna lejn in-nafs tagħna. Nitolbu li jinħafrulna d-dnubiet tagħna. O Rasûlallah! Interċedi għalina għand Alla l-Għoli. O Rasûlallah! Itlob lil Alla l-Għoli biex jieħu ruħna waqt li aħna fuq is-sunnah tiegħek, biex għada, f’jum il-qiyâmat, iqegħedna fost dawk li jiġu miegħek fil-mahshar, u biex jagħtina li niġu fl-għadira tiegħek u nixorbu minnha. O Rasûlallah! Nitolbu l-interċessjoni tiegħek,” u hekk għandu jitlob. Imbagħad għandu jaqra l-vers nobbli 10 tas-Sûrah al-Hashr, li fit-tifsira tiegħu jgħid: “… O Rabb tagħna! Aħfer lilna u lil ħutna li waslu qabilna fil-fidi! U la tqegħidx fi qlubna mibegħda għal dawk li emmnu! O Rabb tagħna! Int tassew kollok tjubija u ħniena!”

Imbagħad, waqt li jwassal is-salâm ta’ dawk li bagħtu s-salâm, għandu jgħid: “Assalâmu ’alaika yâ Rasûlallah! It-tali qiegħed jitolbok biex tinterċedi għalih għand Alla l-Għoli. Interċedi għalih u għall-Musulmani kollha”, u jgħid is-salawât kemm irid.

Imbagħad, nofs metru lejn il-lemin, għandu jasal faċċata tar-ras imbierka ta’ Hazreti Abû Bakr as-Siddîq u jitlob: “Assalâmu ‘alaika yâ khalîfata Rasûlillâh! Assalâmu ‘alaika yâ rafîqahu fil-ghâr! Assalâmu ‘alaika yâ amînahu ‘alal-asrâr! Jalla Alla l-Għoli jagħtik, bħala imâm ta’ din l-ummah, l-ogħla ħlas u premju. Int kont il-khalîfa ta’ Rasûlullah bl-isbaħ mod. Imxejt bl-aħjar mod fuq is-sunnah sublimi tiegħu. Iġġilidt kontra l-murtaddin (dawk li ħarġu mir-reliġjon) u kontra dawk li tbiegħdu mit-triq it-tajba. Dejjem għedt il-verità. Sakemm għaddejt għall-âkhirat, kont l-għajnuna ta’ dawk li huma fit-triq tal-Haqq. Jalla s-salâm, il-ħniena u l-barka ta’ Alla l-Għoli jkunu fuqek! O Alla! Bil-ħniena Tiegħek, ħu ruħna fl-imħabba tiegħu. Tagħmilx iż-żjara tagħna għandu għalxejn!”

“Bejn qabri u l-minbar tiegħi hemm ġnien mill-ġonna ta’ Jannah. Il-minbar tiegħi huwa fuq l-għadira tiegħi” Hadîth sharîf

Imbagħad, għal darb’oħra nofs metru lejn il-lemin, għandu jasal faċċata tal-qabar ta’ Hazreti Umar u jgħid: “Assalâmu ‘alaika yâ Amîral-mu’minîn! Assalâmu ‘alaika yâ Muzhiral-Islâm! Assalâmu ‘alaika yâ Muksiral-asnâm! Jalla Alla l-Għoli jagħtik l-ogħla ħlas u premju. Kemm f’ħajtek kif ukoll f’mewtek għent lill-Iżlam u lill-Musulmani. Ħadt ħsieb l-iltiema. Għamilt il-ġid lill-qraba. Għall-Musulmani kont mexxej li bih kienu kuntenti, li hu stess kien fit-triq it-tajba u wassal lin-nies għat-triq it-tajba. Irranġajt l-affarijiet tagħhom. Il-foqra tagħhom għamilthom għonja, u l-ġrieħi tagħhom fejjaqthom. Jalla s-salâm, il-ħniena u l-barka ta’ Alla l-Għoli jkunu fuqek!”

Imbagħad, waqt li jindirizza lil Hazreti Abû Bakr u lil Hazreti Umar, għandu jgħid: “Assalâmu ‘alaikumâ yâ dajî’ay Rasûlillâhi wa rafîqayhi wa wazîrayhi wa mushîrayhi wal-mu’âwinayni lahû ‘alal-qiyâmi fid-dîni wal-qâ’imayni ba’dahû bi-masâlihil-muslimîn! Jalla Alla l-Għoli jagħtikom l-isbaħ ħlas. Nagħmlukom wasîla għand Rasûlullah, biex titolbu lil Alla l-Għoli li Rasûlullah jinterċedi għalina, li jilqa’ l-isforzi tagħna, li jġagħalna nmutu fir-reliġjon tal-Iżlam u jqajjimna mill-ġdid fir-reliġjon tal-Iżlam, u li f’jum il-qiyâmat jiġborna fost dawk li huma qrib Rasûlullah.”

Imbagħad għandu jitlob għalih innifsu, għall-ġenituri tiegħu, għal dawk li talbuh jitlob għalihom u għall-Musulmani kollha. Wara dan, wieqaf faċċata tal-wiċċ imbierek ta’ Rasûlullah, għandu jitlob: “O Alla! Int tgħid (fit-tifsira): ’Aħna ma bgħatna ebda rasûl jekk mhux biex ikun obdut (minn dawk li ntbagħat għandhom) bil-kmand ta’ Alla l-Għoli. Li kieku huma, meta naqsu lejn in-nafs tagħhom (għamlu l-ħażen lilhom infushom), ġew għandek u talbu l-maħfra ta’ Alla l-Għoli, u r-Rasûl Tiegħi wkoll talab il-maħfra għalihom, żgur kienu jsibu lil Alla l-Għoli li jilqa’ t-tawba u kollu ħniena.’12 O Rabb tiegħi! Waqt li nimxu wara l-kelma għolja Tiegħek u nobdu l-kmand Tiegħek, nitolbu li l-Profeta maħbub Tiegħek jinterċedi għalina Għandek”, u mbagħad jaqra t-talba li qara qabel, jiġifieri l-vers nobbli 10 tas-Sûrah al-Hashr (fit-tifsira tiegħu):

“… O Rabb tagħna! Aħfer lilna u lil ħutna li waslu qabilna fil-fidi! U la tqegħidx fi qlubna mibegħda għal dawk li emmnu! O Rabb tagħna! Int tassew kollok tjubija u ħniena!” Imbagħad, wara li jaqra l-versi “Rabbanaghfir lanâ wa li-âbâ’inâ wa li-ummahâtinâ wa li-ikhwâninal-ladhîna sabaqûnâ bil-îmân”, “Rabbanâ âtinâ…” u “Subhâna rabbika…”, għandu jtemm iż-żjara tal-Hujra as-sa’âda. Imbagħad għandu jmur fil-post li jissejjaħ ar-Rawda al-Mutahhara, bejn il-qabar u l-minbar ta’ Rasûlullah. Dan huwa post ta’ għamla kwadra. Hawn għandu jagħmel salât kemm irid. Jitlob. Jgħid it-tasbîħ. Irodd ħajr lil Alla l-Għoli u jfaħħru. Imbagħad għandu jmur ħdejn il-minbar. Bin-niyya li tgħaddi għalih il-barka ta’ Rasûlullah, iqiegħed idu fejn il-Profeta kien iqiegħed idu mbierka meta kien jagħmel il-khutba. Hawn jagħmel salât ta’ żewġ rak’ât. Jitlob lil Alla l-Għoli dak li jixtieq. Mill-għadab ta’ Alla l-Għoli jfittex il-kenn fil-ħniena Tiegħu. Imbagħad imur ħdejn il-kolonna mqiegħda fejn darba kienet il-kolonna Hannâna. Il-Hannâna hija l-kolonna li, meta Rasûlullah ħalliha u mar fuq il-minbar biex jagħmel il-khutba, bdiet tibki bl-ilfiq, u kkalmat meta Rasûlullah niżel u ħaddanha. Imbagħad imur ħdejn il-kolonna li magħha Hazreti Abû Lubâba rabat lilu nnifsu u għamel it-tawba. Hawn jagħmel salât ta’ żewġ rak’ât u jagħmel it-tawba u l-istighfâr lil Alla l-Għoli. Jitlob it-talbiet li jixtieq.

Matul iż-żmien li jibqa’ hemm, għandu jqatta’ l-iljieli jaqra l-Qur’ân al-karîm, jagħmel id-dhikr ta’ Alla l-Għoli, jitlob bil-moħbi u bil-leħen ħdejn il-minbar u l-qabar, u jagħmel ir-râbita. Wara ż-żjara ta’ Rasûlullah huwa mustahab li wieħed imur fiċ-ċimiterju ta’ Baqî’ u jżuru wkoll. Imbagħad għandu jżur l-oqbra l-oħra, speċjalment il-qabar ta’ Sayyid ash-shuhadâ’ (il-mexxej tal-martri) Hazreti Hamza. F’Baqî’ ukoll għandu jżur lil Hazreti Abbâs u lil dawk midfuna hemm: Hasan ibn Alî, Zaynulâbidîn, ibnu Muhammad Bâqir u ibnu Ja’far as-Sâdiq, il-Amîr al-mu’minîn Hazreti Uthmân, Ibrâhîm, bin Rasûlullah, in-nisa safja ta’ Rasûlullah midfuna hemm, iz-zija tiegħu (oħt missieru) Safiyya, u ħafna kbar oħra mill-Kumpanni u mit-Tâbi’în (radiyallâhu ‘anhum ajma’în). Għandu jagħmel is-salât fil-masjid ta’ Fâtima f’Baqî’. Huwa mustahab li nhar ta’ Ħamis wieħed iżur il-martri ta’ Uhud. Hemm għandu jgħid: “Salâmun ’alaikum bimâ sabartum. Fani’ma ’uqbad-dâr. Salâmun ’alaikum yâ ahla dâril-qawmil-mu’minîn, wa innâ inshâ’Allahu ’an qarîbin bikum lâhiqûn.” Imbagħad għandu jaqra l-Âyat al-Kursî u s-Sûrah al-Ikhlâs. Dawk li jżuru l-Hujra as-sa’âda għandhom ikunu attenti ħafna. F’qalbhom ma għandux ikun hemm ħsibijiet tad-dinja. Għandhom jaħsbu fin-nûr imbierek ta’ Muhammad ‘alaihis-salâm u fl-għoli tal-grad tiegħu. It-talbiet li jsiru b’ħsibijiet fuq affarijiet tad-dinja, fuq laqgħat ma’ nies kbar għall-interess u fuq il-kummerċ, Alla l-Għoli ma jilqagħhomx, u dawn ma jiksbux ix-xewqat tagħhom. Iż-żjara tal-Hujra as-sa’âda hija ‘ibâda onorata. Hemm il-biża’ li dawk li ma jemmnux f’dan joħorġu mill-Iżlam. Għax qegħdin jopponu lil Alla l-Għoli, lir-Rasûl Tiegħu u lill-Musulmani kollha. Għalkemm xi għorrief Mâlikî qalu li ż-żjara ta’ Rasûlullah (sallallâhu ‘alaihi wa sallam) hija wâjib, ingħarraf b’qbil ta’ kulħadd li hija mustahab.

“O Rabb tagħna! Aħfer lilna u lil ħutna li waslu qabilna fil-fidi! U la tqegħidx fi qlubna mibegħda għal dawk li emmnu! O Rabb tagħna! Int tassew kollok tjubija u ħniena!” Al-Hashr: 10

AS-SUBHU BADÂ
Assubhu badâ min tal’atihî.
Wal-laylu dajâ min wafratihî.
Fâqar-rusulâ fadlan wa ’ulâ.
Ahdas-subulâ li-dalâlatihî.
Is-sebħ ħa d-dawl tiegħu minn wiċċu.
U l-lejl ħa d-dlam tiegħu minn xagħru l-iswed.
Bil-virtù u bl-għoli tiegħu qabeż lir-rusul kollha.
Dawk li sabu l-hidâya sabu t-triq bil-gwida tiegħu.
Kanzul-karami mawlan-ni’ami.
Hâdil-umami li-sharî’atihî.
Azkan-nasabi a’lal-hasabi.
Kullul-’arabi fî khidmatihî.
Huwa t-teżor tal-ġenerożità u dak li jagħti minn dak it-teżor.
Wassal lill-popli għar-reliġjon u għall-hidâya tiegħu.
Nislu huwa safi ħafna, u l-ġieħ tiegħu għoli ħafna.
L-Għarab kollha huma fis-servizz tiegħu.
Sa’at ish-shajaru nataqal-hajaru.
Shuqqal-qamaru bi-ishâratihî.
Jibrîlu atâ laylatal-isrâ.
War-Rabbu da’â li-hadratihî.
Is-siġar ġrew quddiemu, il-ġebel tkellem.
Bis-sinjal (mirakoluż) tiegħu l-qamar inqasam fi tnejn.
Fil-lejl tal-Isrâ’ ġie għandu Jabrâîl (’alaihis-salâm).
U r-Rabb sejjaħlu fil-preżenza Tiegħu.
Nâlash-sharafâ wallâhu ’afâ.
’Ammâ salafâ min ummatihî.
Fa Muhammadunâ huwa sayyidunâ.
Fal-’izzu lanâ bi-ijâbatihî.
Laħaq gradi għoljin.
U Alla (jalla jalâluh) ħafer lill-ummah tiegħu.
Muhammad tagħna (sallallâhu ’alaihi wa sallam) – huwa s-sayyid tagħna.
Għax aċċettajnieh, il-ġieħ huwa tagħna.
Abdullah ibn Rawâha (radiyallâhu ’anh)