सताइ, यातना र अत्याचार
कुरैशका प्रमुख मुशरिकहरू अब प्यारा नबीलाई एक्लै देख्नासाथ उहाँमाथि जाइलाग्थे, अपमान गर्थे, कुटपिट गर्नसमेत अघि सर्थे। उहाँका असहाबलाई यातना दिनबाट पनि पछि हट्दैनथे। एक दिन कुरैशका प्रमुख मुशरिकहरू काबा शरीफको छेउमा बसिरहेका थिए। उनीहरू प्यारा नबीको कुरा गर्न थाले: “उनलाई सहेजस्तो हामीले अरू केही सहेका छैनौँ। उनी हामीलाई मूर्ख भन्छन्, हाम्रा देवताहरूको अपमान र निन्दा गर्छन्, हाम्रो धर्मलाई दोष लगाउँछन्, हाम्रो समाजलाई एकअर्काबाट फुटाउँछन्; तैपनि हामी सहन्छौँ, केही भन्दैनौँ।” त्यही बेला हबीबे अकरम काबाको जियारत गर्न आउनुभयो। हजरे अस्वदलाई चुमेर तवाफ सुरु गर्नुभयो। उनीहरूको छेउबाट हिँड्दा मुशरिकहरूले प्यारा नबीलाई अपमानले भरिएका कुरा भन्न थाले। हजुर रसूलुल्लाहलाई यसले साह्रै दुःख लाग्यो, तर उहाँ केही नबोली तवाफ गरिरहनुभयो। तेस्रो पटक उनीहरूको छेउबाट हिँड्दा उहाँ रोकिनुभयो र भन्नुभयो: “हे कुरैश! मेरो कुरा सुन! जसको कुदरतको हातमा मेरो ज्यान छ, उहाँ अल्लाह तआलाको कसम खान्छु, तिमीहरू तहसनहस हुनेछौ भन्ने कुरा मलाई बताइएको छ…”
यो सुनेर त्यहाँ भएका मुशरिकहरू के गर्ने के नगर्ने भएर जहाँको तहीँ जमे। एक शब्द पनि बोल्न सकेनन्। अबू जहल मात्र हजुर रसूलुल्लाहको सामु आयो र बिन्ती गर्न थाल्यो: “हे अबुल कासिम! तिमी पराया होइनौ। हाम्रो असभ्य व्यवहारलाई नहेर, आफ्नो इबादत गरिरह। तिमी हाम्रो पछि लाग्ने जत्तिको अज्ञानी होइनौ।” त्यसपछि मुहम्मद अलैहिस्सलाम त्यहाँबाट जानुभयो। भोलिपल्ट मुशरिकहरू फेरि त्यही ठाउँमा भेला भए र प्यारा नबीका विरुद्ध जथाभावी बोल्न थाले। त्यही बेला हजुर रसूलुल्लाह त्यहाँ पाल्नुभयो। मुशरिकहरू तुरुन्तै अल्लाह तआलाका हबीबमाथि जाइलागे। तीमध्ये सबैभन्दा अभागीमध्येको एक उक्बा बिन मुऐतले हाम्रा प्यारा नबीको मुबारक कठालो समात्यो र सास फेर्न नसक्ने गरी उहाँको मुबारक घाँटी कस्यो। त्यही बेला त्यहाँ आइपुग्नुभएका हजरत अबू बकर “‘मेरो रब अल्लाह हुनुहुन्छ’ भन्ने मानिसलाई मार्छौ? उहाँले तिमीहरूका लागि सारा संसारका रबबाट आयत ल्याउनुभएको छ…” भनेर कराउँदै रसूलुल्लाहलाई जोगाउन उनीहरूको बीचमा पस्नुभयो। मुशरिकहरूले हबीबुल्लाहलाई छोडेर अबू बकर सिद्दीकमाथि आक्रमण गरे। उहाँको मुबारक टाउकोमा मुक्का र लात हान्न थाले। उत्बा बिन रबीआ भन्ने अभागीले हजरत अबू बकरको मुबारक अनुहारमा जुत्ताले हिर्कायो र उहाँलाई रगताम्मे बनायो, चिन्नै नसकिने बनायो। बनू तैम बेलैमा आइपुगेर नछुटाएको भए उनीहरूले उहाँलाई नमरुन्जेल कुटिरहने थिए। उहाँका कबिलाका मानिसहरूले थकित र बेहाल भएका हजरत अबू बकरलाई एउटा तन्नामा राखेर घर पुर्याए। अनि तुरुन्तै फर्केर काबामा आए र भने: “यदि अबू बकर मरे भने कसम खान्छौँ, हामी पनि उत्बालाई सिध्याइदिन्छौँ!” त्यसपछि उनीहरू फेरि हजरत अबू बकरकहाँ गए।१ हजरत अबू बकर धेरै बेरसम्म होसमा आउन सक्नुभएन।
उहाँका बुबा र बनू तैमले उहाँलाई होसमा ल्याउन निकै प्रयास गरे। साँझतिर बल्ल उहाँ होसमा आउनुभयो। आँखा खोल्नासाथ मलिन स्वरमा यत्ति भन्न सक्नुभयो: “रसूलुल्लाह के गर्दै हुनुहुन्छ? उहाँ कस्तो हालमा हुनुहुन्छ? उहाँलाई पनि गाली गरेका थिए, अपमान गरेका थिए।” उहाँकी आमा उम्मुल खैरलाई मानिसहरूले भने: “सोध त, केही खान्छ कि पिउँछ कि?” अबू बकर सिद्दीकमा पटक्कै शक्ति थिएन। केही खाने-पिउने इच्छा पनि थिएन। घर सुनसान भएपछि आमाले सोध्नुभयो: “के खान्छौ, के पिउँछौ?” उहाँले आँखा खोल्नुभयो र आफ्नो दुखाइ र पीडाको होइन, ज्यानभन्दा प्यारा आफ्ना हबीबको हाल सोध्नुभयो: “रसूलुल्लाह कस्तो हुनुहुन्छ? के गर्दै हुनुहुन्छ?”
“हे कुरैश! मेरो कुरा सुन! जसको कुदरतको हातमा मेरो ज्यान छ, उहाँ अल्लाह तआलाको कसम खान्छु, तिमीहरू तहसनहस हुनेछौ भन्ने कुरा मलाई बताइएको छ” हाम्रा प्यारा नबी मुहम्मद अलैहिस्सलाम
आमाले जवाफ दिनुभयो: “अल्लाहको कसम, तिम्रो साथीका बारेमा मलाई केही थाहा छैन!” हजरत अबू बकरले भन्नुभयो: “खत्ताबकी छोरी उम्मे जमीलकहाँ जानुहोस्, रसूलुल्लाहबारे उहाँलाई सोध्नुहोस्!”
उम्मे जमील हजरत उमरकी बहिनी हुनुहुन्थ्यो र मुसलमान भइसक्नुभएको थियो। अबू बकरकी आमा उम्मुल खैर उठेर उम्मे जमीलकहाँ जानुभयो र भन्नुभयो: “मेरो छोरा अबू बकर तिमीसँग मुहम्मद अलैहिस्सलामबारे सोध्दै छ। उहाँ कस्तो हालमा हुनुहुन्छ होला?” उम्मे जमीलले भन्नुभयो: “मलाई न मुहम्मद अलैहिस्सलामबारे केही थाहा छ, न अबू बकरबारे! चाहन्छौ भने तिमीसँगै जाऔँ?” उम्मुल खैरले “हुन्छ” भनेपछि दुवैजना उठ्नुभयो र हजरत अबू बकरकहाँ आउनुभयो। अबू बकर सिद्दीकलाई घाउ र नीलडामले भरिएको यस्तो बेहाल अवस्थामा देखेपछि उम्मे जमीलले आफूलाई थाम्न सक्नुभएन, चिच्याउनुभयो र भन्नुभयो: “तिमीलाई यस्तो गर्ने कौम पक्कै पनि उद्दण्ड र हदनाघेको हो। तिनीहरूले आफ्नो कर्तुतको बदला पाऊन् भन्ने नै अल्लाह तआलासँग मेरो बिन्ती छ।” हजरत अबू बकरले उम्मे जमीलसँग सोध्नुभयो: “रसूलुल्लाह के गर्दै हुनुहुन्छ, कस्तो हालमा हुनुहुन्छ?” उम्मे जमीलले भन्नुभयो: “यहाँ तिम्री आमा हुनुहुन्छ, मैले भनेको कुरा सुन्नुहुन्छ।” हजरत अबू बकरले भन्नुभयो: “उहाँबाट तिमीलाई कुनै हानि हुँदैन, उहाँ तिम्रो भेद खोल्नुहुन्न।” उम्मे जमीलले भन्नुभयो: “उहाँ जीवित हुनुहुन्छ, सकुशल हुनुहुन्छ।” उहाँले फेरि सोध्नुभयो: “अहिले उहाँ कहाँ हुनुहुन्छ?” उम्मे जमीलले जवाफ दिनुभयो: “अरकमको घरमा हुनुहुन्छ।” हजरत अबू बकरले भन्नुभयो: “अल्लाहको कसम, गएर रसूलुल्लाहलाई नदेखुन्जेल म न केही खान्छु, न केही पिउँछु!” आमाले भन्नुभयो: “अहिले अलिकति पर्ख! सबै निदाऊन्, अनि जाऔँला।”
सबै सुतेपछि, चारैतिर सुनसान भएपछि हजरत अबू बकर आमा र उम्मे जमीलको सहारा लिँदै बिस्तारै रसूलुल्लाहकहाँ पुग्नुभयो। उहाँलाई अँगालो हालेर चुम्नुभयो। मुसलमान दाजुभाइहरूसँग पनि अँगालो मार्नुभयो। हजरत अबू बकरको यो हाल देखेर प्यारा नबी साह्रै दुःखी हुनुभयो। हजरत अबू बकरले बिन्ती गर्नुभयो: “या रसूलल्लाह! मेरा आमाबुबा तपाईँमाथि कुर्बान होऊन्! त्यो उद्दण्ड मानिसले मेरो अनुहार र आँखा भुइँमा घसारेर मलाई चिन्नै नसकिने बनाएको बाहेक मलाई अरू कुनै दुःख छैन! मेरो छेउमा हुनुहुने उहाँ मलाई जन्म दिने मेरी आमा सलमा हुनुहुन्छ। उहाँका लागि दुआ गरिदिनुहोस् भनी बिन्ती गर्छु। आशा छ, अल्लाह तआलाले तपाईँको सम्मानमा उहाँलाई जहन्नमको आगोबाट जोगाउनुहुनेछ।” तब हाम्रा प्यारा नबीले सलमा मुसलमान होऊन् भनेर अल्लाह तआलासँग बिन्ती गर्नुभयो। हजुर रसूलुल्लाहको दुआ कबूल भयो। यसरी उम्मुल खैरले पनि हिदायत पाउनुभयो, मुसलमान हुनुभयो र पहिलो मुसलमानहरूमध्ये पर्ने सौभाग्य पाउनुभयो।
अबू लहबका हात सुकून्
प्यारा नबीको घर अबू लहब र उक्बा बिन मुऐत भन्ने दुई कट्टर मुशरिकका घरको बीचमा थियो। यी दुवै हरेक मौकामा हाम्रा प्यारा नबीलाई सताउन खोज्थे। अझ राति त हजुर रसूलुल्लाहको ढोकाअगाडि जनावरका भुँडी फ्याँक्थे। उहाँका काका अबू लहब यतिमै चित्त बुझाउँदैनथ्यो; आफ्नो छिमेकी अदीको घरबाट उहाँमाथि ढुङ्गा हानेर सताउँथ्यो।
उसकी स्वास्नी उम्मे जमील पनि ऊभन्दा पछि पर्दिनथी; रसूलुल्लाहका मुबारक खुट्टामा बिझोस् भनेर आफूले बटुलेका काँडेदार हाँगा उहाँ हिँड्ने बाटोमा छरिदिन्थी। एक दिन अबू लहबले आफूले ल्याएको फोहोर प्यारा नबीको ढोकाअगाडि खन्याउँदै गर्दा हजरत हमजाले देख्नुभयो। उहाँ तुरुन्तै दौडेर आफ्नो दाजु अबू लहबलाई समात्नुभयो र उसले ल्याएको फोहोर उसकै टाउकोमा खन्याइदिनुभयो।
अबू लहब र उसकी स्वास्नीले दिएका यी सास्तीपछि उनीहरूका बारेमा “अबू लहबका हात सुकून्, सुकिहाले पनि…” भनेर सुरु हुने सूरा तब्बत नाजिल भयो। आफूहरूका बारेमा सूरा नाजिल भएको सुनेपछि अबू लहबकी स्वास्नी उम्मे जमील प्यारा नबीलाई खोज्न थाली। उहाँ काबामा हुनुहुन्छ भन्ने थाहा पाएपछि हातमा एउटा ठूलो ढुङ्गा लिएर त्यता गई। त्यस बेला हजरत अबू बकर हाम्रा नबीको सङ्गतमा बसेर धन्य हुँदै हुनुहुन्थ्यो।
हातमा ढुङ्गा लिएकी उम्मे जमीललाई देखेर उहाँले भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! उम्मे जमील आउँदै छे। ऊ साह्रै दुष्ट आइमाई हो; तपाईँलाई केही हानि गर्छे कि भनेर मलाई डर लागिरहेको छ। तपाईँ कुनै कुनातिर हटिदिनुभए हुन्थ्यो, उसले दिने सास्ती भोग्नु पर्दैनथ्यो।” हजुर रसूलुल्लाहले भन्नुभयो: “उसले मलाई देख्न सक्दिन।” उम्मे जमील हजरत अबू बकरको टाउकोमाथि आएर उभिई र नीच कुरा गर्दै भनी: “हे अबू बकर! छिटो भन, तिम्रो त्यो साथी कहाँ छ! उनले मेरो र मेरो लोग्नेको व्यङ्ग्य गरेर निन्दा गरेछन्। उनी कवि हुन् भने म पनि कवि हुँ, मेरो लोग्ने पनि कवि हो। ल, अब म पनि उनको व्यङ्ग्य गर्छु। हामी उनको अवज्ञा गर्छौँ, उनको नुबुव्वत मान्दैनौँ, उनको धर्म पनि हामीलाई मन पर्दैन। कसम खान्छु, यदि उनलाई एक पटक देखेकी भए यो ढुङ्गा उनको टाउकोमा बजार्ने थिएँ…” हजरत अबू बकरले “मेरा साथी कवि हुनुहुन्न, उहाँले तिम्रो व्यङ्ग्य गर्नुभएको पनि छैन” भन्नुभएपछि उम्मे जमील फर्केर गई। हजरत अबू बकरले प्यारा नबीतिर फर्केर सोध्नुभयो: “या रसूलल्लाह! उसले तपाईँलाई देखिन र?” उहाँले भन्नुभयो: “मलाई देखिन। अल्लाह तआलाले उसका आँखालाई मलाई देख्न नसक्ने बनाइदिनुभयो।”२
प्यारा नबीका मुबारक छोरीहरूमध्ये हजरत उम्मे कुलसूमको अबू लहबका छोरा उतैबासँग र हजरत रुकय्याको उसकै अर्को छोरा उत्बासँग विवाहको कुरा छिनिएको थियो; तर अझै विवाह भइसकेको थिएन।
सूरा तब्बत नाजिल भएपछि जहन्नमी अबू लहब, उसकी स्वास्नी र कुरैशका प्रमुख मानिसहरूले उत्बा र उतैबासामु यस्तो प्रस्ताव राखे: “उनका छोरीहरू मागेर तिमीहरूले उनको भारी हलुका पारिदियौ। उनका छोरीहरूलाई छोडिदेऊ, ताकि उनी दुःखमा परून्। कुरैशका जुन केटी चाहन्छौ, हामी तिमीहरूलाई ल्याइदिन्छौँ।” उनीहरूले पनि “हुन्छ, छोडिदियौँ” भने। उतैबा भन्ने नीच अझ अगाडि बढ्यो र हाम्रा नबी (सल्लल्लाहु तआला अलैहि व सल्लम)को शरीफ दरबारमा आएर यसरी अपमान गर्यो: “हे मुहम्मद! म तिमीलाई पनि मान्दिनँ, तिम्रो धर्मलाई पनि। तिम्री छोरीलाई पनि छोडिदिएँ। अब न तिमी मलाई माया गर, न म तिमीलाई गर्छु! न तिमी मकहाँ आऊ, न म तिमीकहाँ आउँछु!…” त्यसपछि ऊ हाम्रा प्यारा नबीमाथि जाइलाग्यो र उहाँको मुबारक कठालो समात्यो। उहाँको कमिज च्यात्यो र अपमान गर्यो। तब हाम्रा प्यारा नबीले यसो भन्दै बद्दुआ गर्नुभयो: “या रब! यसमाथि तपाईँका हिंस्रक जनावरमध्ये कुनै एउटालाई खटाइदिनुहोस्!” अभागी उतैबाले बुबाकहाँ गएर भएका कुरा सुनाएपछि अबू लहबले भन्यो: “मेरो छोराका बारेमा मुहम्मदले गरेको दुआदेखि म डराउँछु।” केही दिनपछि अबू लहबले आफ्नो छोरा उतैबालाई व्यापारका लागि शाम पठायो। काफिला रात बिताउन जर्का भन्ने ठाउँमा रोकिएको थियो। एउटा सिंह वरिपरि घुम्न थाल्यो। यो देख्नासाथ उतैबाले भन्यो: “हाय! कसम खान्छु, मुहम्मद (अलैहिस्सलाम)को बद्दुआ कबूल भयो। यो सिंहले मलाई खानेछ! उनी मक्कामा भए पनि मेरो हत्यारा उनी नै हुन्!” केही बेरपछि सिंह हरायो। उनीहरूले उतैबालाई अलि अग्लो ठाउँमा सुताए। राति सिंह फेरि आयो। काफिलाका मानिसहरूलाई एक-एक गरी सुँघ्दै उतैबाको छेउमा पुग्यो। उसमाथि झम्टेर पेट चिर्यो, टाउको समात्यो र डरलाग्दो गरी टोकेर उसलाई सिध्यायो। उतैबा “मुहम्मद मानिसहरूमध्ये सबैभन्दा सत्यवादी हुन् भनेर मैले तिमीहरूलाई भनेकै थिइनँ र?” भन्दै चिच्याउँदा-चिच्याउँदै मर्यो। सिंहले आफ्नो छोरालाई लुछेर टुक्राटुक्रा पारेको सुनेपछि अबू लहब पनि “मेरो छोराका बारेमा मुहम्मदले गरेको दुआदेखि म डराउँछु भनेर मैले तिमीहरूलाई भनेकै थिइनँ र?” भन्दै रोयो।३
“अबू लहबका हात सुकून् (ऊ नष्ट होस्), सुकिहाले पनि। उसलाई न उसको धन (बुबाबाट पाएको अंश), न उसले कमाएको कुराले काम दियो। ऊ दन्किने आगोमा पस्नेछ, उसकी स्वास्नी पनि दाउरा बोक्ने भरिया बनेर; उसको घाँटीमा बटेको डोरी हुनेछ” तब्बत: १–५
हाम्रा प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) मानिसहरूलाई सदाको सुखतर्फ बोलाइरहनुभएको थियो; अल्लाह तआलाको अस्तित्व र एकत्वतर्फ बोलाउँदै उनीहरू जहन्नममा नजलून् भनेर प्रयास गरिरहनुभएको थियो। मुशरिकहरू भने “हाम्रा पुर्खाको धर्म यही हो” भन्दै मूर्ति पुजिरहे। प्यारा नबी उनीहरूलाई मानिसजस्तो बाँच्न, मानमर्यादा र इज्जतसाथ रहन, तुच्छताबाट छुटेर उच्च र उदात्त दर्जामा पुग्न बोलाउनुहुन्थ्यो। उनीहरू भने आफ्नो जिद्दीमा अडिइरहे। अपमान गर्ने र सताउनेहरूमा अबू लहब सबैभन्दा अगाडि थियो। ऊ रसूलुल्लाहको पछि लागिरहन्थ्यो, मानिसहरूलाई उहाँको कुरा सुन्नबाट रोक्न र उनीहरूको मनमा शङ्का उब्जाउन खोजिरहन्थ्यो। भेला हुने ठाउँ र मेलाहरूमा हजुर रसूलुल्लाहले “हे मानिसहरू हो! ‘ला इलाह इल्लल्लाह’ भन, छुटकारा पाउनेछौ!” भन्नुहुँदा ऊ तुरुन्तै पछिपछि आइपुग्थ्यो र भन्थ्यो: “हे मानिसहरू हो! यी बोलिरहेका मेरा भतिज हुन्। उनको कुरा कहिल्यै नपत्याऊ। उनीबाट टाढा बस!”
एक दिन मुहम्मद अलैहिस्सलाम काबा शरीफमा नमाज पढ्दै हुनुहुन्थ्यो। कुरैशका प्रमुखहरूमध्ये अबू जहल, शैबा बिन रबीआ, उत्बा बिन रबीआ र उक्बा बिन अबी मुऐत भएको सातजना मुशरिकको एउटा टोली आएर रसूलुल्लाहको नजिकै बस्यो। त्यसै वरपर अघिल्लो दिन काटिएको एउटा ऊँटको भुँडी र त्यसका बाँकी भाग थिए। नीच अबू जहल आफ्ना साथीहरूतिर फर्कियो र एउटा घिनलाग्दो प्रस्ताव राख्यो: “तिमीहरूमध्ये को यो ऊँटको भुँडी लगेर मुहम्मद सज्दामा जाँदा उनका दुई काँधको बीचमा राखिदिन्छ?” त्यहाँ भएकामध्ये सबैभन्दा अत्याचारी, सबैभन्दा क्रूर, सबैभन्दा निर्दयी र सबैभन्दा अभागी उक्बा बिन अबी मुऐत “म गर्छु” भन्दै तुरुन्तै उठ्यो। हाम्रा नबी सज्दामा हुनुहुँदा उसले भुँडीलाई भित्रका सबै कुरासहित उहाँका मुबारक काँधमाथि राखिदियो। यो हेरिरहेका मुशरिकहरू मरीमरी हाँस्न थाले। प्यारा नबी सज्दा लम्ब्याइरहनुभएको थियो, आफ्नो मुबारक शिर उठाउनुहुन्नथ्यो। त्यही बेला असहाबे किराममध्ये अब्दुल्लाह बिन मसऊदले यो हाल देख्नुभयो। उहाँले यो घटना यसरी सुनाउनुभएको छ:
“रसूलुल्लाहलाई त्यस हालतमा देखेर मेरो रगत उम्लियो। तर मुशरिकहरूको हातबाट मलाई जोगाउने न मेरो कौम थियो, न कबिला। म बेसहारा थिएँ, कमजोर थिएँ। त्यस बेला मसँग बोल्ने हिम्मतसम्म थिएन। उभिएर पर्खिरहेँ, साह्रै दुःखी भएर रसूलुल्लाहलाई हेरिरहेँ।
त्यस बेला मुशरिकहरूबाट आफूलाई जोगाउन सक्ने शक्ति वा संरक्षक मसँग भइदिएको भए कति जाति हुन्थ्यो; रसूल अलैहिस्सलामको मुबारक काँधमा राखिएको कुरा उठाएर फ्याँकिदिने थिएँ! म यसरी पर्खिरहँदा कसैले रसूलुल्लाहकी छोरी हजरत फातिमालाई खबर दिए। त्यस बेला फातिमा सानै हुनुहुन्थ्यो। उहाँ दौडँदै आउनुभयो र बुबामाथि राखिएका कुरा फ्याँकिदिनुभयो। यसो गर्नेहरूलाई बद्दुआ गर्नुभयो, कडा शब्द सुनाउनुभयो। हजुर रसूलुल्लाहले केही भएकै छैन जस्तो गरी नमाज पूरा गर्नुभयो र तीन पटक भन्नुभयो:
‘या अल्लाह! कुरैशको यो टोलीलाई म तपाईँको जिम्मा लगाउँछु! या अल्लाह! अबू जहल अम्र बिन हिशामलाई तपाईँको जिम्मा लगाउँछु! या अल्लाह! उत्बा बिन रबीआलाई तपाईँको जिम्मा लगाउँछु! या अल्लाह! शैबा बिन रबीआलाई तपाईँको जिम्मा लगाउँछु! या अल्लाह! उक्बा बिन मुऐतलाई तपाईँको जिम्मा लगाउँछु! या अल्लाह! उमय्या बिन खलफलाई तपाईँको जिम्मा लगाउँछु! या अल्लाह! वलीद बिन उत्बालाई तपाईँको जिम्मा लगाउँछु! या अल्लाह! उमारा बिन वलीदलाई तपाईँको जिम्मा लगाउँछु!’
यो बद्दुआ सुनेर मुशरिकहरूले हाँस्न छोडे, डराउन थाले। किनभने बैतुल्लाहमा गरिएको दुआ कबूल हुन्छ भन्ने उनीहरू विश्वास गर्थे। हजुर रसूलुल्लाहले अबू जहललाई भन्नुभयो: ‘अल्लाहको कसम, या त तिमी यसबाट हट्छौ, या अल्लाह तआलाले तिमीमाथि कुनै विपत्ति पठाउनुहुनेछ।’ म अल्लाह तआलाको कसम खाएर भन्छु, रसूलुल्लाहले नाम लिनुभएका यी मानिसहरूमध्ये हरेक बद्रको युद्धमा मारिएर भुइँमा ढलेको र गर्मीले कुहिएको सिनोझैँ बद्रको खाडलमा फालिएको मैले देखेँ।”
एक दिन अबू जहलले बैतुल्लाहमा कुरैशका मुशरिकहरूलाई भन्यो: “हे कुरैशका मानिसहरू हो! देखिरहेकै छौ, मुहम्मद हाम्रो धर्मलाई दोष लगाउन, हाम्रा मूर्ति र तिनलाई पुज्ने हाम्रा पुर्खाको निन्दा गर्न र हामीलाई मूर्ख ठान्न छाड्दैनन्। तिमीहरूकै सामु कसम खाएर भन्छु, भोलि यहाँ आएर नमाज पढ्दै सज्दामा झुक्दा म सजिलै बोक्न नसक्ने एउटा ढुङ्गा उनको टाउकोमा बेस्सरी बजार्नेछु। त्यसपछि बनू अब्दुल मुत्तलिबबाट मलाई जोगाऊ कि नजोगाऊ, तिमीहरूको खुसी। उनलाई मारिसकेपछि उनका नातेदारले मलाई जे गर्नु छ, गरून्…” त्यहाँ भएका मुशरिकहरूले उसलाई उक्साए: “कसम खान्छौँ, हामी तिम्रो रक्षा पनि गर्छौँ, कसैको हातमा पनि सुम्पँदैनौँ। तिमी उनलाई मार मात्र!” बिहान अबू जहल हातमा एउटा ठूलो ढुङ्गा लिएर काबामा आयो। मुशरिकहरूको छेउमा बसेर पर्खन थाल्यो। हाम्रा प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) सधैँझैँ बैतुल्लाहमा आउनुभयो र नमाज पढ्न थाल्नुभयो। अबू जहल आफ्नो ठाउँबाट उठ्यो र हातको ठूलो ढुङ्गाले हिर्काउन रसूलुल्लाहतर्फ बढ्यो। सबै मुशरिक सास रोकेर यो दृश्य हेरिरहेका थिए। रसूलुल्लाहको नजिक पुग्दा अबू जहल एक्कासि काँप्न थाल्यो। ठूलो ढुङ्गा हातबाट भुइँमा खस्यो, अनुहार खरानीजस्तो भयो र ऊ डरले थर्कमान हुँदै पछि हट्यो। मुशरिकहरू छक्क पर्दै अबू जहलको छेउमा पुगे र सोधे: “हे अम्र बिन हिशाम! भन, के भयो?” अबू जहलले भन्यो: “उनलाई मार्न मैले ढुङ्गा उठाउनासाथ मेरो अगाडि एउटा रिसाहा ऊँट निस्कियो। कसम खान्छु, जीवनभर मैले त्यत्रा अग्ला खुट्टा भएको, धारिला दाँत भएको, त्यस्तो डरलाग्दो ऊँट न देखेको थिएँ, न सुनेको थिएँ। अलिकति मात्र नजिक गएको भए उसले मलाई पक्कै मार्ने थियो।” अर्को एक दिन अबू जहलले मुशरिकहरूलाई भेला गरेर सोध्यो: “अब्दुल्लाहका अनाथ यहाँ नमाज पढ्छन् र माटोमा अनुहार घस्छन्?” उनीहरूले “हो” भने। यही कुरा पर्खिरहेको अबू जहलले भन्यो: “यदि मैले उनलाई त्यसरी देखेँ भने उनको टाउको खुट्टाले किच्नेछु।” एक दिन नबीहरूका सरदार काबामा नमाज पढ्न उभिनुभएको थियो। अबू जहल पनि आफ्ना साथीहरूसँग बसिरहेको थियो। ऊ आफ्नो ठाउँबाट उठ्यो र रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)तर्फ बढ्यो। एकदमै नजिक पुग्यो। तर एक्कासि हातले अनुहार पुछ्दै भाग्न थाल्यो। मुशरिकहरूले उसको छेउमा गएर सोधे: “के भयो, यो तिम्रो कस्तो हाल हो?” अबू जहलले जवाफ दियो: “हाम्रो बीचमा आगोको एउटा खाडल देखा पर्यो। केही मानिसहरू ममाथि झम्टिन लागेको देखेपछि म फर्किएँ।” वलीद बिन मुगीरा, अबू जहल (अम्र बिन हिशाम), अस्वद बिन मुत्तलिब, उमय्या बिन खलफ, अस्वद बिन अब्दे यगूस, आस बिन वाइल, हारिस बिन कैसजस्ता मुशरिकहरूका प्रमुखहरू रसूलुल्लाहलाई देख्दा “यिनी पनि आफू नबी हुँ र आफूकहाँ जिब्रील आउँछन् भन्ठान्छन्” भन्दै गिज्याउँथे। यस कुराले हबीबे अकरम साह्रै दुःखी हुनुभएको एक दिन जिब्रील अलैहिस्सलाम आउनुभयो र केही आयते करीमा ल्याउनुभयो। भावार्थमा यसो भनिएको छ:
“(हे मेरा रसूल!) कसम छ, तिमीभन्दा अघि पठाइएका नबीहरूको पनि ठट्टा गरिएको थियो। उनीहरूको (नबीहरूको) ठट्टा र उपहास गर्नेहरूलाई उनीहरूकै ठट्टाको बदलामा विपत्ति र अजाबले चारैतिरबाट घेरिहाल्यो।”४ “निःसन्देह, तिम्रो ठट्टा गर्नेहरूका विरुद्ध हामी नै पर्याप्त छौँ। उनीहरू अल्लाह तआलासँगै अर्को इलाह मान्ने मानिस हुन्। उनीहरूले चाँडै (आफूमाथि आइपर्ने परिणाम) थाहा पाउनेछन्। हामीलाई राम्ररी थाहा छ, उनीहरूका कुराले (शिर्क गरेकाले, कुरआने करीमको निन्दा गरेकाले र तिम्रो ठट्टा गर्ने कुरा गरेकाले) तिम्रो छाती साँघुरिन्छ, मन खुम्चिन्छ।”५
“हे अबू जहल! अल्लाहको कसम, या त तिमी यसबाट हट्छौ, या अल्लाह तआलाले तिमीमाथि कुनै विपत्ति पठाउनुहुनेछ” हाम्रा प्यारा नबी मुहम्मद अलैहिस्सलाम
एक दिन सारा सृष्टिका सुल्तान काबा मुअज्जमाको तवाफ गरिरहनुभएको बेला जिब्रील अलैहिस्सलाम आउनुभयो र भन्नुभयो: “उनीहरूलाई (ठट्टा गर्नेहरूलाई) ठेगान लगाउने आदेश मैले पाएको छु।” केही बेरपछि वलीद बिन मुगीरा उहाँहरूको अगाडिबाट हिँड्यो। जिब्रील अलैहिस्सलामले सोध्नुभयो: “यो हिँड्ने कस्तो मानिस हो?” प्यारा नबीले भन्नुभयो: “ऊ अल्लाह तआलाका सबैभन्दा खराब बन्दाहरूमध्ये एक हो।” जिब्रील अलैहिस्सलामले वलीदको खुट्टातिर इसारा गर्नुभयो र भन्नुभयो: “यसलाई ठेगान लगाइदिएँ।” केही बेरपछि आस बिन वाइल हिँड्दै थियो। उसको बारेमा पनि सोधेर उही जवाफ पाएपछि उहाँले उसको पेटतिर इसारा गर्नुभयो र भन्नुभयो: “यसलाई पनि यसको ठाउँ देखाइदिएँ।” अस्वद बिन मुत्तलिब हिँड्दा उसको आँखातिर, अब्दे यगूसलाई देख्दा उसको टाउकोतिर इसारा गर्नुभयो। हारिस बिन कैस हिँड्दा पनि उसको पेटतिर इसारा गर्नुभयो र भन्नुभयो: “हे मुहम्मद! अल्लाह तआलाले तपाईँलाई यिनीहरूको खराबीबाट जोगाउनुभयो। चाँडै नै यिनीहरूमध्ये हरेकमाथि कुनै न कुनै विपत्ति आइलाग्नेछ।”
आस बिन वाइलको खुट्टामा काँडा बिझ्यो। जति उपचार गरे पनि उसको रोगको औषधि भेटिएन। आखिर उसको खुट्टा ऊँटको घाँटीजस्तै सुन्नियो र “मुहम्मदको अल्लाहले मलाई मार्नुभयो” भन्दै चिच्याउँदा-चिच्याउँदै ऊ मर्यो।
अस्वद बिन मुत्तलिब अन्धो भयो। जिब्रील अलैहिस्सलामले उसको टाउको रुखमा ठोकाएर उसलाई नष्ट गर्नुभयो।
अस्वद बिन अब्दे यगूस बादे समूम भन्ने ठाउँमा हुँदा उसको अनुहार र सारा शरीर कालोकट्ट भयो। घर आउँदा घरकाले उसलाई चिनेनन् र ढोकाबाटै धपाइदिए। पीरले आफ्नो घरको ढोकामा टाउको ठोक्दा-ठोक्दै ऊ मर्यो।
हारिस बिन कैसले नुनिलो माछा खाएको थियो। उसको शरीरको ताप झन्-झन् बढ्दै गयो। जति पानी पिए पनि तिर्खा मेटिएन। अन्त्यमा ऊ फुटेर मर्यो। वलीद बिन मुगीराको पिँडुलामा फलामको टुक्रा बिझ्यो। उसको घाउ निको भएन, धेरै रगत बग्यो र ऊ पनि “मुहम्मदको अल्लाहले मलाई मार्नुभयो” भन्दै चिच्याउँदा-चिच्याउँदै मर्यो।
यसरी हरेकले आफ्नो कर्तुतको फल पायो। यसबाहेक मुशरिकहरू सधैँका लागि जहन्नममा रहनेछन् भन्ने कुरा आयते करीमाहरूमा बताइयो। एक दिन हाम्रा प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)को भेट हकम बिन अबिल आससँग भयो। उहाँ छुट्टिएर जानुभएपछि हकमले पछाडिबाट हजुर रसूलुल्लाहलाई गिज्याउँदै मुख, अनुहार र जिउ बटार्न थाल्यो।
रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले हकमले गरेको कुरा नुबुव्वतको नूरले देख्नुभयो र ऊ त्यस्तै रहोस् भनेर दुआ गर्नुभयो। त्यसपछि उसको जिउ काँप्न थाल्यो र जीवनको अन्त्यसम्म ऊ त्यस्तै रह्यो।
असहाबे किराममाथि गरिएका यातना
मुशरिकहरूले प्यारा नबीलाई मात्र सताएनन्; उहाँका गौरवशाली असहाब (रदियल्लाहु अन्हुम)लाई पनि यातना दिन्थे। विशेषगरी गरिब र बेसहारालाई रोज्थे; आफूले सकेजति, बुद्धि र कल्पनाले भ्याउनै नसक्ने दमन र अत्याचार कत्ति पनि नहिचकिचाई गर्थे। सबैभन्दा बढी यातना भोग्नेहरू बिलाल हबशी, जिन्नीरा खातून, खब्बाब बिन अरत, अम्मार बिन यासिर र उहाँको परिवार “रदियल्लाहु अन्हुम अजमईन” हुनुहुन्थ्यो। तीमध्ये कसैलाई घामले तातेका ढुङ्गाले डाम्थे, कसैलाई भोकै-तिर्खै राखेर “मुहम्मदको धर्म छोड” भन्दै यातना दिन्थे। उहाँहरू भने यी असह्य सास्ती सहनुहुन्थ्यो र दीने इस्लामबाट कहिल्यै फर्किनुहुन्नथ्यो।
अल्लाह एक हुनुहुन्छ, अल्लाह एक हुनुहुन्छ
उमय्या बिन खलफ भन्ने एक मुशरिकका दास हजरत बिलाल अबू बकर सिद्दीकको माध्यमले मुसलमान हुनुभएको थियो। आफ्ना बाह्रजना दासमध्ये उमय्याले बिलाललाई सबैभन्दा बढी मन पराउने भएकाले उहाँलाई मूर्तिघरको पहरेदार बनाएको थियो। मुसलमान भएपछि हजरत बिलालले मूर्तिघरका सबै मूर्तिलाई सज्दाको अवस्थामा घोप्टाइदिनुभयो। यो खबर उमय्यासम्म पुग्दा ऊ साह्रै आत्तियो। उहाँलाई बोलाएर सोध्यो: “तिमी मुसलमान भएछौ रे! मुहम्मदका रबलाई सज्दा गर्दै रहेछौ, हो?” हजरत बिलालले भन्नुभयो: “हो। म महान् र सर्वोच्च अल्लाह तआलालाई सज्दा गर्छु।” मन नपरेको यो जवाफ पाएपछि उमय्याले तुरुन्तै सताउन र यातना दिन थाल्यो। मध्याह्नमा घाम ठीक टाउकोमाथि आइपुग्दा ऊ उहाँको लुगा फुकाल्थ्यो र गर्मीले पोलिएका ढुङ्गा उहाँको नाङ्गो शरीरमा राखेर डाम्थ्यो। आगोझैँ पोल्ने ती ढुङ्गामध्ये केही उहाँको पिठ्युँमा र केही पेटमाथि थुपारेपछि भन्थ्यो: “इस्लाम धर्म छोड!… लात र उज्जा मूर्तिमा ईमान ल्याऊ!” हजरत बिलाल भने “अल्लाह तआला एक हुनुहुन्छ! अल्लाह तआला एक हुनुहुन्छ!” भन्दै आफ्नो ईमान प्रकट गर्नुहुन्थ्यो।
हजरत बिलालको यो धैर्य देख्दा उमय्या बिन खलफ झन् पागलझैँ हुन्थ्यो, उहाँलाई काँडामाथि घिसार्दै शरीर घाइते बनाउँथ्यो र यातना दिन्थ्यो। हजरत बिलाल भने शरीरबाट कुलोझैँ बगिरहेको रगतको कुनै वास्ता नगरी “या अल्लाह! तपाईँबाट आएको कुरामा म राजी छु। या अल्लाह! तपाईँबाट आएको कुरामा म राजी छु” भन्नुहुन्थ्यो र ईमानमा अडिग रहनुहुन्थ्यो। हजरत बिलालले आफ्नो यो हाल यसरी सुनाउनुभएको छ:
“त्यो दुष्ट उमय्या मलाई दिउँसोको गर्मीमा बाँधेर राख्थ्यो, राति पनि यातना दिन्थ्यो। गर्मी दिन थियो। सधैँझैँ फेरि यातना दिन थाल्यो। मलाई इस्लामबाट फर्काउन उसले ‘हाम्रा मूर्ति पुज! मुहम्मदको अल्लाहलाई इन्कार गर, इन्कार गर, इन्कार गर!’ भन्दा म ‘अल्लाह एक हुनुहुन्छ! अल्लाह एक हुनुहुन्छ!’ भन्थेँ। आफ्नो रिस पोख्न उसले त्यस दिन मेरो छातीमाथि एउटा निकै ठूलो चट्टान राखिदियो। त्यही बेला म बेहोस भएछु। होस आउँदा छातीमाथिको चट्टान हटिसकेको र घाम बादलभित्र छोपिएको देखेँ। अल्लाह तआलाको शुक्र गरेँ र आफैँसँग भनेँ: ‘हे बिलाल! जनाबे हकबाट आउने हरेक कुरा राम्रो छ, मीठो छ।’”
उमय्या बिन खलफले अर्को एक दिन बिलाल हबशीलाई यातना दिन बाहिर निकालेको थियो। उहाँका लुगा फुकालेर कट्टु मात्र छोडी पोल्ने गर्मीमा तातो बालुवामा सुताएको थियो र माथिबाट ढुङ्गा थुपारेको थियो। मुशरिकहरू भेला भएर कठोर यातना दिँदै भन्दै थिए: “धर्म छोडेनौ भने तिमीलाई मार्छौँ।” यी असह्य यातनाबीच पनि बिलाल हबशी “अल्लाह एक हुनुहुन्छ! अल्लाह एक हुनुहुन्छ!” भन्दै हुनुहुन्थ्यो। त्यही बेला हाम्रा प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) त्यताबाट जाँदै हुनुहुन्थ्यो। हजरत बिलाल हबशीको यो हाल देखेर उहाँ साह्रै दुःखी हुनुभयो र भन्नुभयो: “अल्लाह तआलाको नाम लिनुले तिमीलाई जोगाउँछ।”
घर फर्किनुभएको केही बेरपछि हजरत अबू बकर उहाँकहाँ आउनुभयो। रसूलुल्लाहले बिलाल हबशीले भोगिरहेको यातनाबारे अबू बकर सिद्दीकलाई बताउनुभयो र भन्नुभयो: “म साह्रै दुःखी भएँ।” हजरत अबू बकर तुरुन्तै त्यहाँ जानुभयो र मुशरिकहरूलाई भन्नुभयो: “बिलाललाई यसो गरेर तिमीहरूलाई के फाइदा हुन्छ? यिनलाई मलाई बेच।” उनीहरूले भने: “संसार भरिने सुन दियौ भने पनि बेच्दैनौँ। तर तिम्रो दास आमिरसँग साट्न सक्छौँ।” हजरत अबू बकरका दास आमिर उहाँको व्यापार सम्हाल्थे र धेरै पैसा कमाउँथे। उनीसँग आफ्नो निजी सम्पत्तिबाहेक दस हजार सुनका सिक्का थिए। उनी हजरत अबू बकरका सहयोगी थिए, उहाँका सबै काम चलाउँथे। तर उनी काफिर थिए र आफ्नो कुफ्रमा अडिग थिए। हजरत अबू बकरले भन्नुभयो: “बिलालका बदलामा आमिरलाई उनको सबै सम्पत्ति र पैसासहित तिमीहरूलाई दिएँ।” उमय्या बिन खलफ र अरू मुशरिकहरू साह्रै खुसी भए र भने: “हामीले अबू बकरलाई ठग्यौँ।”
“(हे मेरा रसूल!) कसम छ, तिमीभन्दा अघि पठाइएका नबीहरूको पनि ठट्टा गरिएको थियो। उनीहरूको (नबीहरूको) ठट्टा र उपहास गर्नेहरूलाई उनीहरूकै ठट्टाको बदलामा विपत्ति र अजाबले चारैतिरबाट घेरिहाल्यो” अनआम: १०
हजरत अबू बकरले तुरुन्तै बिलाल हबशीमाथिका गह्रौँ ढुङ्गा फ्याँकेर उहाँलाई उठाउनुभयो। कठोर यातनाले गर्दा बिलाल हबशी साह्रै गलिसक्नुभएको थियो। उहाँको हात समातेर सिधै हाम्रा प्यारा नबीको सामु ल्याउनुभयो र भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! आज मैले बिलाललाई अल्लाहको रजाका लागि मुक्त गरेँ।” हजुर रसूलुल्लाह साह्रै खुसी हुनुभयो र हजरत अबू बकरका लागि धेरै दुआ गर्नुभयो। त्यही बेला जिब्रील अलैहिस्सलामले अबू बकर जहन्नमबाट टाढा हुनुहुन्छ भन्ने खुसीको खबर दिने सूरा लैलका १७ र १८औँ आयते करीमा ल्याउनुभयो। आयते करीमामा भावार्थमा यसो भनिएको छ: “अल्लाह तआलाको नजरमा पवित्र हुन (र इलाही वाचा पाउन) आफ्नो धन भलाइको बाटोमा खर्च गर्ने, (हजरत अबू बकरजस्तै) धेरै तकवा भएको (शिर्क र पापबाट जोगिने) मानिसलाई त्यसबाट (जहन्नमबाट) टाढा राखिएको छ।”
नसुनेको यातना
हजरत खब्बाब बिन अरत पनि धर्मबाट फर्काउन अत्याचार गरिएकाहरूमध्ये एक हुनुहुन्थ्यो। हजरत खब्बाब पनि बेसहारा हुनुहुन्थ्यो र उम्मे अनमार नाम गरेकी एउटी मुशरिक आइमाईको दास हुनुहुन्थ्यो।
उहाँलाई जोगाउने कुनै नातेदार नभएकाले मुशरिकहरू भेला हुन्थे, उहाँको मुबारक शरीरका लुगा फुकालेर काँडाले छाला कोर्थे। कहिलेकाहीँ नाङ्गो शरीरमा फलामको कमिज लगाइदिएर घाममा उभ्याइराख्थे। घाममा वा आगोमा तताएका ढुङ्गा उहाँको नाङ्गो शरीरमा थिच्थे र भन्थे: “आफ्नो धर्म छोड! लात र उज्जालाई पुज!” खब्बाब भने ईमानमा अडिग रहनुहुन्थ्यो र “ला इलाह इल्लल्लाह, मुहम्मदुर रसूलुल्लाह” भन्दै उनीहरूको सामना गर्नुहुन्थ्यो।
एक दिन मुशरिकहरू भेला भए र एउटा चौरमा आगो बाले। हजरत खब्बाबलाई बाँधेर त्यहाँ ल्याए। लुगा फुकालेर आगोमाथि सुताए। या त उहाँलाई धर्मबाट फर्काउने थिए, या आगोमा जलाउने। आगोको बीचमा उत्तानो पारेर सुताइएका हजरत खब्बाब यसरी दुआ गर्दै हुनुहुन्थ्यो: “या अल्लाह! तपाईँ मेरो हाल देखिरहनुभएको छ, मेरो अवस्था जान्नुहुन्छ। मेरो हृदयको ईमानलाई अडिग राखिदिनुहोस्, मलाई ठूलो धैर्य दिनुहोस्!” मुशरिकहरूमध्ये एकजनाले हजरत खब्बाबको छातीमा खुट्टाले टेक्यो। तर अल्लाह तआलाले ईमान ल्याउनेहरूको रक्षा गर्नुहुन्छ भन्ने उनीहरूलाई थाहा थिएन।
वर्षौँपछि यो घटनाबारे खब्बाबसँग सोध्दा उहाँले पिठ्युँ खोलेर डामका दाग देखाउँदै भन्नुभयो: “मेरा लागि उनीहरूले आगो बाले, अनि घिसार्दै मलाई त्यसभित्र फाले। त्यो आगो मेरै मासुले मात्र निभेको थियो।”
बाहिर हजरत खब्बाबलाई यसरी यातना दिइँदै गर्दा उहाँकी मालिक्नी उम्मे अनमार पनि उहाँलाई धर्मबाट फर्काउन फलाम आगोमा रातो पार्थी र उहाँको टाउकोमा थिचेर डाम्थी। उहाँ आफ्नो धर्मका लागि यी सबै पीडा सहनुहुन्थ्यो, उनीहरूले भनेको मान्नुहुन्नथ्यो र ईमानबाट फर्किनुहुन्नथ्यो।
एक दिन हजरत खब्बाब हाम्रा प्यारा नबीको सामु हाजिर हुनुभयो र भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! मुशरिकहरूले बाहिर मलाई जहाँ देख्छन्, त्यहीँ आगोमा जलाउँछन्। घरमा मेरी मालिक्नी उम्मे अनमार पनि रातो पारेको फलामले मेरो टाउको डाम्छे। तपाईँको दुआको बिन्ती गर्छु!” त्यसपछि उहाँले आफ्नो पिठ्युँ र टाउकोका पोलेका घाउ देखाउनुभयो। उहाँको यो हाल देखेर हाम्रा नबीलाई साह्रै दया लाग्यो। धर्मबाट नफर्किन उहाँले भोगिरहेको पीडा र उहाँमाथि भइरहेको अत्याचार सहन नसकेर हाम्रा नबीले यसरी दुआ गर्नुभयो: “या रब! खब्बाबलाई सहायता गर्नुहोस्!” जनाबे हकले आफ्ना रसूलको दुआ तुरुन्तै कबूल गर्नुभयो र उम्मे अनमारको टाउकोमा कडा दुखाइ दिनुभयो। उम्मे अनमार टाउकोको दुखाइले बिहानसम्म कनिरहन्थी। उपाय भनेर मानिसहरूले उसलाई आगोमा रातो पारेको फलामले टाउको डाम्नुपर्छ भने। आखिर उसले खब्बाबलाई बोलाई र फलामको डन्डी आगोमा रातो पारेर आफ्नो टाउको डाम्न आदेश दिई… हजरत खब्बाब पनि फलामले उसको टाउको डाम्नुहुन्थ्यो…
इस्लामका सुरुका दिनहरूमा मुशरिकहरूले खब्बाब बिन अरतको अवस्थाको खासै वास्ता गर्दैनथे। तर दिनप्रतिदिन ईमान ल्याउनेहरूको सङ्ख्या बढ्दै थियो। आखिर नचाहँदा-नचाहँदै उनीहरू यो कुरालाई गम्भीरतापूर्वक लिन बाध्य भए। अन्ततः उनीहरूले हजरत खब्बाबमाथिको यातना बढाए। बेस्सरी हिर्काए, कुटे, घाइते बनाए, यातनामाथि यातना दिए…
यति हुँदाहुँदै पनि हजरत खब्बाबले आफ्नो ईमानमा रत्तिभर पनि सम्झौता गर्नुभएन। तर सास्ती र यातना पनि सहनै नसकिने भइसकेको थियो। उहाँले भएका सबै कुरा सारा सृष्टिका सरदारसामु राख्नुभयो र बिन्ती गर्नुभयो: “या रसूलल्लाह! हामीले भोगिरहेका यातनाबाट छुटकारा पाउन तपाईँ दुआ गरिदिनुहुन्छ कि?”
तब हजुर रसूलुल्लाहले भन्नुभयो: “तिमीहरूभन्दा अघिका उम्मतहरूमा फलामको काइँयोले छाला र मासु छोडाइने, कोतरिने मानिसहरू थिए; तैपनि यो यातनाले उनीहरूलाई धर्मबाट फर्काउन सक्दैनथ्यो। आराले टाउकोको माथिबाट चिरेर दुई टुक्रा पारिन्थ्यो; तैपनि यी यातनाले उनीहरूलाई धर्मबाट पछि हटाउन सक्दैनथे। अल्लाह तआलाले यो कामलाई (इस्लामलाई) अवश्य पूरा गर्नुहुनेछ। यसलाई सबै धर्मभन्दा यति माथि पार्नुहुनेछ, आफ्नो सवारीमा चढेर सनादेखि हजरमौतसम्म एक्लै जाने मानिस अल्लाह तआलाबाहेक अरू कसैसँग डराउनेछैन, आफ्ना भेडाका बारेमा पनि ब्वाँसोले आक्रमण गर्ला भन्नेबाहेक अरू कुनै चिन्ता लिनेछैन। तर तिमीहरू हतार गर्दै छौ।” त्यसपछि उहाँको पिठ्युँ मुसार्दै दुआ गर्नुभयो। रूहहरूका लागि आहार र औषधि बनेका रसूलुल्लाहका यी कोमल वचनले खब्बाबको पीडा शान्त पारे।
हजरत खब्बाबले विशेषगरी उद्दण्ड मुशरिक आस बिन वाइलसँग निकै रकम लिन बाँकी थियो। उहाँ त्यो माग्न ऊकहाँ जानुभयो। आस बिन वाइलले खब्बाबलाई “मुहम्मदलाई इन्कार नगरुन्जेल तिमीले पाउनुपर्ने रकम दिन्नँ” भनेपछि हजरत खब्बाबले जवाफ दिनुभयो: “अल्लाहको कसम, म जीवनमा जस्तै मरेपछि कब्रबाट उठ्दा पनि आफ्ना नबीलाई कहिल्यै अस्वीकार र इन्कार गर्न सक्दिनँ। म सबै कुरा छोड्छु, तर यो इन्कार गर्न सक्दिनँ।” तब आस बिन वाइलले भन्यो: “के मरेपछि हामी फेरि जिउँदा हुन्छौँ? त्यस्तो कुरा छ भने त्यस बेला मसँग धन पनि हुनेछ, सन्तान पनि। तिम्रो ऋण त्यही दिन तिरिदिउँला।”
आस बिन वाइलका यी कुराका कारण अल्लाह तआलाले कुरआने करीममा सूरा मरयमका ७७–७९औँ आयते करीमामा भावार्थमा यसो भन्नुभयो: “(हे मेरा हबीब!) अब हाम्रा यी आयतहरूलाई इन्कार गर्ने र ‘मलाई अवश्य नै (कियामतको दिन) धन र सन्तान दिइनेछ’ भन्ने मानिसलाई (आस इब्ने वाइललाई) देख्यौ? के उसले गैबको जानकारी पाएको छ, कि रहमानसँग कुनै वचन लिएको छ? होइन, त्यस्तो होइन। उसले भनेको कुरा हामी लेख्नेछौँ। (कियामतको दिन त्यसको हिसाब लिनेछौँ) र उसको अजाब झन्-झन् बढाउँदै लानेछौँ।”
बेहोस नहुन्जेल यातना
यातना दिँदा मुशरिकहरूले महिला र पुरुषको भेद गर्दैनथे। पहिलो मुसलमानहरूमध्येकी एक, कोही नभएकी जिन्नीरा खातून पनि दासी हुनुहुन्थ्यो। उहाँ मुसलमान भएको थाहा पाएपछि मुशरिकहरूले उहाँलाई पनि यातना दिन कत्ति पनि हिचकिचाएनन्। जिन्नीरा खातूनलाई लात र उज्जा मूर्ति पुज्न कर लगाइन्थ्यो, घाँटी थिचिन्थ्यो, सास फेर्न नसकेर बेहोस नहुन्जेल यातना दिइन्थ्यो। तैपनि उहाँ आफ्नो धर्मबाट कहिल्यै फर्किनुहुन्नथ्यो, उनीहरूले भनेको मान्नुहुन्नथ्यो। विशेषगरी अबू जहलले उहाँलाई धेरै यातना दिन्थ्यो। यसैले जिन्नीराका आँखाले देख्न छाडेका थिए। एक पटक अबू जहलले “देख्यौ? लात र उज्जाले तिम्रो आँखा अन्धो बनाइदिए!” भन्दा जिन्नीरा खातूनले आफ्नो ईमान प्रकट गर्दै भन्नुभयो: “हे अबू जहल! अल्लाहको कसम, कुरा तिमीले भनेजस्तो होइन। तिमीले लात र उज्जा भन्ने मूर्ति कुनै कामका छैनन्; तिनलाई न आफूलाई पुज्नेहरूको खबर छ, न नपुज्नेहरूको। मेरो रब मेरो आँखाको उज्यालो फर्काउन र मलाई पहिलेकै अवस्थामा ल्याउन अवश्य सक्षम हुनुहुन्छ।”
“(हे बिलाल!) अल्लाह तआलाको नाम लिनुले तिमीलाई जोगाउँछ” हदीसे शरीफ
हजरत जिन्नीराको अटल ईमान देखेर अबू जहल छक्क पर्यो। अल्लाह तआलाले जिन्नीराको दुआ कबूल गर्नुभएको थियो; उहाँको आँखाले पहिलेभन्दा पनि राम्ररी देख्न थालेको थियो। अबू जहल र कुरैशका मुशरिकहरूले यो देखेर पनि जिद्दी गरे, ईमान ल्याएनन्। उल्टै भने: “यो पनि उनीहरूका नबीको जादु हो! मुहम्मदको बाटोमा हिँड्ने यी मूर्खहरूदेखि तिमीहरूलाई अचम्म लाग्दैन? उनीहरू हिँडेको बाटो असल र साँचो भएको भए पहिले हामी नै त्यसमा लाग्थ्यौँ। के हामीभन्दा पहिले एउटा दासले सत्य भेट्टायो त?”
यसपछि अल्लाह तआलाले सूरा अहकाफको ११औँ आयते करीमा नाजिल गर्नुभयो। भावार्थमा यसो भनिएको छ: “ती काफिरहरूले ईमान ल्याउनेहरूका बारेमा भने: ‘यदि यसमा (इस्लाममा) कुनै भलाइ भएको भए यस कुरामा उनीहरू (गरिब र बिचराहरू) हाम्रो अघि लाग्न सक्दैनथे, हामीभन्दा पहिले त्यसतर्फ दौडिन सक्दैनथे।’ वास्तवमा उनीहरूले त्यसबाट (मोमिनहरूले जस्तै कुरआने करीमबाट) हिदायत नपाएकाले (कुरआने करीमलाई इन्कार गर्न) भन्नेछन्: ‘यो कुरआने करीम (मुहम्मदले बनाएको) पुरानो झूट हो।’”
दारुल अरकम
हाम्रा प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) मुशरिकहरूले आफ्ना असहाबमाथि गरेका अत्याचार र यातनाले साह्रै दुःखी हुनुहुन्थ्यो। इस्लाम फैलाउन र सिक्न एउटा सुरक्षित ठाउँ चाहिएको थियो। हजुरले यो पवित्र कामका लागि हजरत अरकमको घर रोज्नुभयो।६ यो घर सफा डाँडाको पूर्वमा, एउटा साँघुरो गल्लीभित्र, अलि अग्लो ठाउँमा थियो। यहाँबाट काबा मुअज्जमा सजिलै देखिन्थ्यो। आउने-जानेहरूलाई निगरानी गर्न घरको भित्रिने र निस्कने बाटो निकै उपयुक्त थियो। त्यसमाथि हजरत अरकम मक्काका प्रमुख मानिसहरूमध्ये एक, ठूलो इज्जत भएका व्यक्ति हुनुहुन्थ्यो। हबीबे अकरम यसै घरमा आफ्ना असहाबलाई इस्लाम बताउनुहुन्थ्यो। नयाँ मुसलमान हुनेहरू यहाँ आएर इस्लामले धन्य हुन्थे, हजुर रसूलुल्लाहका मनको औषधि बनेका मुबारक वचन सुनेर बरकत पाउँथे। उनीहरू प्यारा नबीलाई यसरी सास रोकेर सुन्थे, मानौँ टाउकोमा चरा बसेको छ र बोल्नासाथ उडिहाल्नेछ। उहाँका मुबारक वचन एक शब्द पनि नछुटाई निलेझैँ गरी कण्ठ पार्थे। हाम्रा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) आफ्ना दिनहरू अरकमको घरका लागि छुट्याउनुहुन्थ्यो र बिहानदेखि साँझसम्म असहाबलाई तयार पार्नमै व्यस्त रहनुहुन्थ्यो। यो ठाउँ मुसलमानहरूको पहिलो केन्द्र, “दारुल इस्लाम” थियो। पहिलो मुसलमानहरू यहाँ भेला हुन्थे र यसरी मुशरिकहरूका हर किसिमका खराबीबाट जोगिन्थे।
ज्यानै जाने गरी यातना
अम्मार बिन यासिर सुनाउनुहुन्छ: “म दारुल अरकम गएर रसूलुल्लाहलाई भेट्न र मुसलमान हुन चाहन्थेँ। ढोकामा हजरत सुहैबसँग भेट भयो। ‘यहाँ के गर्दै छौ?’ भनेर मैले सोध्दा उहाँले पनि मलाई त्यही प्रश्न सोध्नुभयो। मैले भनेँ: ‘हजरत मुहम्मदको सामु गएर उहाँका वचन सुन्न र मुसलमान हुन चाहन्छु।’ उहाँले भन्नुभयो: ‘म पनि यसैका लागि आएको थिएँ।’ हामी सँगै उहाँको उच्च र शरीफ दरबारमा पस्यौँ। उहाँले हामीलाई इस्लाम बताउनुभयो। हामी खुसीसाथ मुसलमान भयौँ।”७
अम्मार आफू मुसलमान भएको कुरा खुलेर भन्न नहिचकिचाउने मुजाहिदहरूमध्ये एक हुनुहुन्थ्यो। धर्मबाट नफर्किन उहाँ सबैभन्दा कठोर यातना सहनुहुन्थ्यो। मुशरिकहरूले उहाँलाई एक्लै भेट्दा रम्दा भन्ने ठाउँमा, मक्काका चट्टानतिर लैजान्थे, लुगा फुकालेर फलामको कमिज लगाइदिन्थे।
यसरी पोल्ने घाममुनि उभ्याएर उहाँलाई यातना दिइन्थ्यो। कहिलेकाहीँ पिठ्युँ आगोले डामिन्थ्यो; कहिल्यै नसकिने यातना भोग्नुपर्थ्यो। हरेक पटक उनीहरू भन्थे: “इन्कार गर!… इन्कार गर!… लात र उज्जालाई पुज र छुटकारा पा!…” हजरत अम्मार यी असह्य यातना ठूलो धैर्यसाथ सहँदै जवाफ दिनुहुन्थ्यो: “मेरो रब अल्लाह हुनुहुन्छ, मेरा नबी मुहम्मद अलैहिस्सलाम हुनुहुन्छ।” यसले मुशरिकहरू झन् रिसाउँथे, उहाँको छातीमा गर्मीले पोलिएका चट्टान राख्थे, कहिलेकाहीँ इनारमा फालेर पानीमा डुबाउन खोज्थे। एक दिन अम्मार बिन यासिरले हाम्रा प्यारा नबीको सामु हाजिर हुने सौभाग्य पाउँदा भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! मुशरिकहरूले हामीमाथि गर्ने यातना हदमा पुगिसक्यो।” हाम्रा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)लाई हजरत अम्मारको हाल देखेर दया लाग्यो र उहाँले भन्नुभयो: “हे यकजानका बुबा! धैर्य गर।” त्यसपछि यसरी दुआ गर्नुभयो: “या रब! अम्मारको परिवारका कसैलाई पनि जहन्नमको अजाब नचखाउनुहोस्।”
पहिलो शहीद, पहिलो रगत
हजरत अम्मारका बुबा यासिर, आमा सुमय्या र भाइ अब्दुल्लाह परिवारसहित मुसलमान हुनुभएको थियो। मुशरिकहरू हजरत अम्मारलाई दिने यातनाभन्दा पनि बढी यातना उहाँकी आमा, बुबा र भाइलाई दिन्थे। यातनाका बेला उनीहरू उहाँहरूको मुखबाट कुफ्रका शब्द भनाउन चाहन्थे; उहाँहरू भने “हाम्रो छाला काढे पनि, मासु टुक्रा-टुक्रा पारे पनि हामी तिमीहरूको कुरा सुन्दैनौँ” भन्दै जवाफ दिनुहुन्थ्यो र “ला इलाह इल्लल्लाह, मुहम्मदुर रसूलुल्लाह” भन्नुहुन्थ्यो। फेरि एक दिन बतहा भन्ने ठाउँमा यासिरको परिवारलाई सामूहिक यातना दिइँदै गर्दा हाम्रा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) त्यताबाट जाँदै हुनुहुन्थ्यो। आफ्ना असहाबले भोगिरहेको यो असह्य यातना देखेर उहाँ साह्रै दुःखी हुनुभयो। हजरत यासिरले “या रसूलल्लाह! के हाम्रो समय सधैँ यसरी यातनामै बित्ने हो?” भनेर सोध्नुहुँदा हजुरले भन्नुभयो: “हे यासिरको परिवार हो, धैर्य गर! हे अम्मारको परिवार हो, खुसी होऊ! निःसन्देह, तिमीहरूको इनामको ठाउँ जन्नत हो।” फेरि एक दिन मक्काका मुशरिकहरू अम्मारलाई आगोले सताउँदै, यातना दिँदै थिए। हजुर रसूलुल्लाह त्यहाँ पाल्नुभयो र भन्नुभयो: “हे आगो! इब्राहीम (अलैहिस्सलाम)का लागि भएजस्तै अम्मारका लागि पनि शीतल र सुरक्षित होऊ!” पछि अम्मारले पिठ्युँ खोल्दा आगोको दाग देखिन्थ्यो। त्यो दाग रसूलुल्लाहको दुआभन्दा पहिलेको थियो। अर्को एक दिन यासिरको परिवारलाई यातना दिँदै गर्दा उनीहरूले हजरत यासिर र उहाँका छोरा हजरत अब्दुल्लाहलाई काँड हानेर शहीद गरे। अबू जहलले हजरत सुमय्याका मुबारक खुट्टा डोरीले बाँध्न लगायो। डोरीका टुप्पामा दुईवटा ऊँट बाँध्न लगाएर तिनलाई उल्टा-उल्टा दिशातिर धपाउँदै हजरत सुमय्यालाई चिराउन लगायो र शहीद गर्यो। निर्दयी, क्रूर र अत्याचारी अबू जहल र अरू मुशरिकहरूले यातना दिँदै यासिरको परिवारलाई शहीद गरेको खबर प्यारा नबी र असहाबे किराम अलैहिमुर्रिदवानले सुन्नुहुँदा उहाँहरू साह्रै दुःखी हुनुभयो। यो घटना असहाब एकअर्कासँग झन् गाँसिने र एकजुट हुने कारण बन्यो।८ असहाबे किराम नमाज पढ्नुपर्दा कोही नभएको ठाउँमा जानुहुन्थ्यो र त्यहाँ लुकेर इबादत गर्नुहुन्थ्यो। यस्तै एक दिन साद बिन अबी वक्कास, सईद बिन जैद, अब्दुल्लाह बिन मसऊद, अम्मार बिन यासिर र खब्बाब बिन अरत मक्काका उपत्यकामध्ये अबू दुब भन्ने ठाउँमा नमाज पढ्दै हुनुहुन्थ्यो। त्यही बेला उहाँहरूको पछि लागेका अखनस बिन शरीक र केही मुशरिक उहाँहरूको छेउमा आए र उहाँहरूको इबादतको खिल्ली उडाउन, निन्दा गर्न थाले। यो सहन नसकेर हजरत साद बिन अबी वक्कास र उहाँका साथीहरू मुशरिकहरूमाथि जाइलाग्नुभयो। हजरत सादले हातमा परेको ऊँटको एउटा हड्डीले काफिरहरूमध्ये एकजनाको टाउकोमा हिर्काएर फुटाइदिनुभयो। मुशरिकहरू डराएर भागे। यसरी मुसलमानहरूले पहिलो पटक काफिरको रगत बगाए।
“हे अबू जहल! अल्लाहको कसम, कुरा तिमीले भनेजस्तो होइन। तिमीले लात र उज्जा भन्ने मूर्ति कुनै कामका छैनन्; तिनलाई न आफूलाई पुज्नेहरूको खबर छ, न नपुज्नेहरूको। मेरो रब मेरो आँखाको उज्यालो फर्काउन र मलाई पहिलेकै अवस्थामा ल्याउन अवश्य सक्षम हुनुहुन्छ” जिन्नीरा खातून “रदियल्लाहु अन्हा”
हजरत अबू जर गिफारी कसरी मुसलमान हुनुभयो
मानिसहरू एक-दुई गर्दै हिदायत पाउँदै थिए र इस्लामको नूर मक्काबाहिर पनि फैलिँदै संसारलाई उज्यालो पार्न थालेको थियो। इस्लामको उदयको खबर र यसको फैलावट देखेर मुशरिकहरू यसलाई रोक्ने उपाय खोज्दै थिए। आखिर यो खबर बनू गिफार कबिलासम्म पनि पुग्यो। अबू जर गिफारीले यो खबर सुन्नासाथ आफ्ना भाइ उनैसलाई मक्का पठाउनुभयो र कुराको खोजबिन गर्न भन्नुभयो। उनैस मक्का गएर प्यारा नबीको मजलिसमा बस्नुभयो। उहाँ मोहित भएर फर्किनुभयो। उहाँका दाजु हजरत अबू जरले “के खबर ल्यायौ?” भनेर सोध्नुहुँदा उहाँले भन्नुभयो: “दाजु! अल्लाहको कसम, सधैँ भलाइ र असल कामको आदेश दिने र खराबीबाट रोक्ने एकजना अत्यन्त उच्च व्यक्तिलाई देखेँ।” अबू जर गिफारीले “ठीक छ, मानिसहरू उहाँका बारेमा के भन्छन्?” भनेर सोध्नुहुँदा त्यस समयका प्रसिद्ध कविमध्ये एक, उहाँका भाइ उनैसले जवाफ दिनुभयो: “कवि, काहिन, जादुगर भन्छन्। तर उहाँका वचन काहिन र जादुगरका कुरासँग मिल्दैनन्। उहाँले भन्नुभएका कुरालाई मैले कविहरूका हर किसिमका कवितासँग पनि दाँजेँ। तिनसँग पनि मिल्दैनन्। जोडा नभएका यी वचनलाई कसैको कुरासँग पनि तौलन सकिँदैन। अल्लाहको कसम, ती व्यक्ति सत्य बताउनुहुन्छ, साँचो कुरा भन्नुहुन्छ। उहाँलाई नपत्याउनेहरू झूटा र गुमराह छन्।” यो खबर सुनेपछि अबू जर गिफारीले मक्का गएर प्यारा नबीलाई भेट्ने र मुसलमान हुने निधो गर्नुभयो। हातमा एउटा लट्ठी र थोरै खानेकुरा लिएर उत्साहका साथ मक्काको बाटो लाग्नुभयो। मक्का पुगेपछि आफ्नो कुरा कसैलाई बताउनुभएन। किनभने मुशरिकहरू प्यारा नबी र नयाँ मुसलमान भएकाहरूसँग चर्को शत्रुता गर्दै थिए, सास्ती झन्-झन् बढाउँदै थिए। विशेषगरी मुसलमान भएका बेसहारा र परदेशी मानिसहरूलाई धेरै यातना दिन्थे। अबू जर मक्कामा कसैलाई चिन्नुहुन्नथ्यो। उहाँ परदेशी र अपरिचित हुनुहुन्थ्यो। त्यसैले उहाँले कसैसँग केही सोध्नुभएन। काबाको छेउमा रसूलुल्लाहलाई भेट्ने मौका पर्खिरहनुभयो, उहाँ कहाँ हुनुहुन्छ भन्ने थाहा पाउन कुनै सङ्केत खोजिरहनुभयो। साँझपख उहाँ एउटा गल्लीको कुनामा गएर बस्नुभयो। हजरत अलीले अबू जरलाई देख्नुभयो। परदेशी हुनुहुन्छ भन्ने बुझेर घर लैजानुभयो। हजरत अलीले हालखबर नसोध्नुभएकाले अबू जरले आफ्नो रहस्य खोल्नुभएन। बिहान भएपछि उहाँ फेरि काबामा जानुभयो। साँझसम्म घुम्दा पनि आफ्नो चाहना पूरा गर्न सक्नुभएन। अघिल्लो ठाउँमा गएर बस्नुभयो। हजरत अली त्यस रात पनि त्यताबाटै जाँदै हुनुहुन्थ्यो। “यी बिचराले अझै आफ्नो बस्ने ठाउँ पत्ता लगाउन सकेनछन्” भन्दै फेरि घर लैजानुभयो। बिहान उहाँ फेरि बैतुल्लाह जानुभयो र आफू बस्ने कुनामा गएर बस्नुभयो। हजरत अलीले फेरि उहाँलाई घरमा निम्त्याउनुभयो। यस पटक कहाँबाट र किन आउनुभएको हो भनेर सोध्नुभयो। हजरत अबू जरले भन्नुभयो: “मलाई साँचो जानकारी दिने पक्का वचन दिन्छौ भने भन्छु।” हजरत अलीले “भन, तिम्रो कुरा कसैलाई भन्दिनँ” भन्नुभएपछि अबू जर गिफारीले भन्नुभयो: “यहाँ एकजना नबी प्रकट हुनुभएको छ भन्ने सुनेँ। उहाँसँग भेट्न र उहाँको सान्निध्य पाउन आएको हुँ।” हजरत अलीले भन्नुभयो: “तिमीले ठीक बाटो भेट्यौ, बुद्धिमानी गर्यौ। म अहिले उहाँकहाँ जाँदै छु। मेरो पछि-पछि आऊ, म पसेको घरमा तिमी पनि पस। बाटोमा कसैले तिमीलाई हानि गर्न लागेको थाहा पाएँ भने म जुत्ता मिलाएजस्तो गर्छु। त्यस बेला मलाई नपर्खी अगाडि बढिहाल्नू।” अबू जर गिफारी हजरत अलीको पछि लाग्नुभयो। आखिर उहाँले प्यारा नबीको मुबारक अनुहार हेर्ने सौभाग्य पाउनुभयो र “अस्सलामु अलैकुम” भनेर सलाम गर्नुभयो।
“हे यासिरको परिवार हो, धैर्य गर! हे अम्मारको परिवार हो, खुसी होऊ! निःसन्देह, तिमीहरूको इनामको ठाउँ जन्नत हो” हदीसे शरीफ
यो सलाम इस्लाममा गरिएको पहिलो सलाम थियो र अबू जर गिफारी पहिलो सलाम गर्ने व्यक्ति बन्नुभयो। प्यारा नबीले सलामको जवाफ दिँदै भन्नुभयो: “तिमीमाथि अल्लाह तआलाको रहमत होस्।” त्यसपछि प्यारा नबीले सोध्नुभयो: “तिमी को हौ?” उहाँले भन्नुभयो: “म गिफार कबिलाको हुँ।” “कहिलेदेखि यहाँ छौ?” प्यारा नबीले सोध्नुभयो। “तीन दिन, तीन रातदेखि यहाँ छु।” “तिमीलाई कसले खुवायो?” “जमजमबाहेक खाने-पिउने केही पाइनँ। जमजम पिउँदा मलाई पटक्कै भोक-तिर्खा लागेन।” हाम्रा नबीले भन्नुभयो: “जमजम मुबारक छ। यसले भोकालाई अघाइदिन्छ।” त्यसपछि अबू जर गिफारीले प्यारा नबीलाई भन्नुभयो: “मलाई इस्लाम बताइदिनुहोस्।” हाम्रा नबीले उहाँलाई कलिमाए शहादत पढेर सुनाउनुभयो; उहाँले पनि दोहोर्याउनुभयो, इस्लामले धन्य हुनुभयो र पहिलो मुसलमानहरूको पङ्क्तिमा मिसिनुभयो।९ मुसलमान भएपछि हजरत अबू जर गिफारीले हाम्रा नबीलाई भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! तपाईँलाई सत्य नबी बनाएर पठाउनुहुने जनाबे हकको कसम खान्छु, म यो कुरा मुशरिकहरूको बीचमा खुलेआम भन्नेछु।” उहाँ काबाको छेउमा जानुभयो र ठूलो स्वरमा भन्नुभयो: “हे कुरैशका मानिसहरू हो! अश्हदु अन ला इलाह इल्लल्लाह व अश्हदु अन्न मुहम्मदन अब्दुहू व रसूलुहू – म गवाही दिन्छु, अल्लाह तआलाबाहेक कुनै इलाह छैन। मुहम्मद अलैहिस्सलाम उहाँका बन्दा र रसूल हुनुहुन्छ।” यो सुन्नासाथ मुशरिकहरू उहाँमाथि जाइलागे। ढुङ्गा, लट्ठी र हड्डीका टुक्राले हिर्काएर उहाँलाई रगताम्मे बनाए। यो देखेर हजरत अब्बासले भन्नुभयो: “यी मानिसलाई छोडिदेऊ, मार्ने भयौ! यिनी तिमीहरूको व्यापारिक काफिला हिँड्ने बाटोमा बस्ने एउटा कबिलाका हुन्। अबदेखि त्यहाँबाट कसरी हिँड्छौ?” यसरी उहाँले हजरत अबू जरलाई मुशरिकहरूको हातबाट छुटाउनुभयो। मुसलमान हुने सौभाग्यको खुसीले अबू जर एक ठाउँमा अडिनै सक्नुहुन्नथ्यो। भोलिपल्ट फेरि काबाको छेउमा उहाँले कलिमाए शहादत ठूलो स्वरमा, चिच्याई-चिच्याई भन्नुभयो। मुशरिकहरूले यस पटक पनि कुटे; उहाँ भुइँमा ढल्नुभयो। फेरि हजरत अब्बास आइपुगेर उहाँलाई उनीहरूको हातबाट छुटाउनुभयो। प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले हजरत अबू जर गिफारीलाई आफ्नो देश फर्केर त्यहाँ इस्लाम फैलाउन आदेश दिनुभयो। यो आदेशअनुसार उहाँ आफ्नो कबिलामा फर्किनुभयो र उनीहरूलाई अल्लाह तआलाको एकत्व र मुहम्मद अलैहिस्सलाम उहाँका रसूल हुनुहुन्छ भन्ने कुरा बताउनुभयो। आफूले बताएका कुरा सत्य र साँचो हुन्, उनीहरूले पुजेका मूर्तिहरू झूटा, खोक्रा र अर्थहीन हुन् भन्नुभयो। सुनिरहेको भीडमध्ये केहीले विरोध गर्न थाले। त्यही बेला कबिलाका सरदार हफ्फाफले कराउनेहरूलाई चुप लगाए र भने: “पख, सुनौँ त, के भन्दा रहेछन्।” त्यसपछि हजरत अबू जरले यसरी कुरा अघि बढाउनुभयो: “मुसलमान हुनुभन्दा पहिले एक दिन म नुहम मूर्तिकहाँ गएर त्यसको अगाडि दूध राखेको थिएँ। एउटा कुकुर नजिक आएर दूध खाएको र मूर्तिमाथि फोहोर गरेको देखेँ। मूर्तिमा यो रोक्ने शक्ति छैन भन्ने मैले पक्का बुझेँ। कुकुरले समेत अपमान गरेको मूर्ति पुज्न तिमीहरूलाई कसरी मन पर्छ? के यो पागलपन होइन? तिमीहरूले पुज्ने यही हो।” सबैले शिर निहुराएका थिए। तीमध्ये एकजनाले “अनि तिमीले भनेका ती नबी के बताउँछन्? उनी साँचो बोल्छन् भन्ने कसरी बुझ्यौ?” भनेर सोध्दा हजरत अबू जरले ठूलो स्वरमा भन्नुभयो: “उहाँ बताउनुहुन्छ, अल्लाह तआला एक हुनुहुन्छ, उहाँबाहेक कुनै इलाह छैन, उहाँ सबै थोक सृष्टि गर्नुहुने र सबै थोकका मालिक र धनी हुनुहुन्छ… मानिसहरूलाई उहाँमाथि ईमान ल्याउन बोलाउनुहुन्छ… भलाइ, असल अखलाक र एकअर्कालाई सघाउन निम्तो दिनुहुन्छ। छोरीहरूलाई जिउँदै गाड्नु र तिमीहरूले गर्ने अरू हर किसिमका खराबी, अन्याय र अत्याचार कति नराम्रा छन् र तिनबाट जोगिनुपर्छ भन्ने बताउनुहुन्छ।” यसरी उहाँले इस्लामबारे लामो व्याख्या गर्नुभयो। आफ्नो कबिला फसेका गुमराहीहरू एक-एक गन्दै सुनाउनुभयो। त्यसपछि तिनका हानि र कुरूपता बताउनुभयो।
उहाँको कुरा सुन्नेहरूमध्ये कबिलाका सरदार हफ्फाफ र आफ्नै भाइ उनैसलगायत धेरै मानिस मुसलमान भए।१०
काबामा खुलेआम कुरआने करीम पढियो
एक दिन असहाबे किराम एउटा एकान्त ठाउँमा भेला भएर कुरा गर्दै हुनुहुन्थ्यो। उहाँहरूले भन्नुभयो: “अल्लाहको कसम, रसूलुल्लाहबाहेक कुरैशका यी मुशरिकहरूलाई खुलेआम कुरआने करीम सुनाउन सक्ने कोही अहिलेसम्म निस्केको छैन। उनीहरूलाई खुलेआम कुरआने करीम पढेर सुनाउने कोही छ?” त्यहाँ हजरत अब्दुल्लाह बिन मसऊद पनि हुनुहुन्थ्यो। उहाँले भन्नुभयो: “म सुनाउँछु।” असहाबमध्ये केहीले “हे अब्दुल्लाह! मुशरिकहरूले तिमीलाई केही हानि गर्लान् भनेर हामी डराउँछौँ। हामी त आवश्यक परेका बेला मुशरिकहरूबाट आफूलाई जोगाउन सक्ने कौम र कबिला भएको मानिस चाहन्छौँ” भन्नुहुँदा उहाँले जिद्दी गर्दै भन्नुभयो: “मलाई अनुमति देऊ, जान देऊ। जनाबे हकले मेरो रक्षा गर्नुहुनेछ।” भोलिपल्ट बिहान घाम चढेको बेला उहाँ मकामे इब्राहीम पुग्नुभयो। मुशरिकहरू त्यहाँ भेला भएका थिए। इब्ने मसऊदले उभिएर बिस्मिल्लाह शरीफ पढ्नुभयो र सूरा रहमान पढ्न थाल्नुभयो। मुशरिकहरू एकअर्कालाई “उम्मे अब्दका छोरा के भन्दै छन्? पक्कै पनि मुहम्मदले ल्याएका कुरा पढ्दै छन्” भन्दै उहाँमाथि जाइलागे। मुक्का, लात र थप्पडले उहाँको अनुहार र आँखा निलो पारेर चिन्नै नसकिने बनाइदिए। तर उहाँ थप्पड र मुक्काको बीचमा पनि पढिरहनुभयो। अनुहार र आँखाभरि घाउ र नीलडाम लिएर उहाँ असहाबे किरामकहाँ फर्किनुभयो। असहाबे किराम यसले साह्रै दुःखी हुनुभयो र भन्नुभयो: “तिम्रो यस्तो हाल होला भन्ने हामीलाई डर थियो। आखिर जसको डर थियो, त्यही भयो।” तर अब्दुल्लाह इब्ने मसऊद पटक्कै दुःखी हुनुहुन्नथ्यो। उहाँले भन्नुभयो: “अल्लाह तआलाका शत्रुहरूलाई मैले आजजत्तिको कमजोर कहिल्यै देखेको थिइनँ। तिमीहरू चाहन्छौ भने भोलि बिहान उनीहरूलाई यत्तिकै अरू पनि सुनाउन सक्छु।” असहाबे किरामले भन्नुभयो: “होइन, तिम्रा लागि यत्ति नै पुग्छ। ती कट्टर काफिरहरूलाई उनीहरूलाई मन नपर्ने कुरा तिमीले सुनाइसक्यौ।”११
तुफैल बिन अम्र कसरी मुसलमान हुनुभयो
हाम्रा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले मक्कामा खुलेर इस्लाम फैलाउन थाल्नुभएका वर्षहरूमा उहाँ दिनरात मानिसहरूलाई उपदेश दिनुहुन्थ्यो, इस्लाम धर्मतर्फ बोलाउनुहुन्थ्यो। मक्काका मुशरिकहरू हजुर रसूलुल्लाहका यी प्रयास खेर फाल्न लागिपरेका थिए। उहाँले बताउनुभएका कुरा स्वीकार गरेर ईमान ल्याउनेहरूमाथि हर किसिमका झूट, लाञ्छना र यातना उचित ठान्थे। प्यारा नबीसँग भेटेको, कुरा गरेको कसैलाई देखे भने तुरुन्तै ऊकहाँ पुग्थे र उसले उहाँको कुरा नसुनोस्, उहाँले बताउनुभएका कुरा नपत्याओस् भनेर हर किसिमका छलकपट र झूटको सहारा लिन्थे। बाहिरबाट मक्का आउनेहरूलाई उहाँसँग भेट्न नदिन आफूले सक्ने सबै गर्न पछि पर्दैनथे। मुसलमानहरू सङ्कटमा परेका र काफिरहरूबाट सास्ती भोगिरहेका यस्तै एउटा समयमा तुफैल बिन अम्र दौसी मक्का आउनुभएको थियो। यो देखेर मुशरिकहरूका अगुवाहरू उहाँकहाँ गए र भने: “हे तुफैल! तिमी हाम्रो देशमा आएका छौ। हाम्रै बीचबाट निस्केका अब्दुल मुत्तलिबका अनाथका धेरै अचम्मका कुरा छन्। उनले भन्ने कुरा जादुजस्ता छन्। छोरालाई बुबाबाट, दाजुभाइलाई दाजुभाइबाट, लोग्नेलाई स्वास्नीबाट छुट्याउँछन्! आफूले ल्याएका विचारले सबैतिर खलबल मच्चाएका छन्। उनको कुरा सुन्ने छोरा बुबातिर फर्केर पनि हेर्दैन, उनकै पछि लाग्छ। अब कोही कसैको कुरा सुन्दैन, मुसलमान भइहाल्छ। हामीमाथि आइपरेको यो फाटोको विपत्ति तिमी र तिम्रो कौममाथि पनि आइपर्ला भनेर हामी डराउँछौँ। हाम्रो सल्लाह यही हो: खबरदार, उनीसँग कुरा नगर। न उनलाई केही भन, न उनको कुरा सुन। उनले बताउने कुरामा कान नथाप! साह्रै होसियार रह। यहाँ धेरै दिन पनि नबस। तुरुन्तै फर्की जाऊ!” त्यसपछिको कुरा तुफैल बिन अम्र यसरी सुनाउनुहुन्छ:
“अल्लाहको कसम, ती व्यक्ति सत्य बताउनुहुन्छ, साँचो कुरा भन्नुहुन्छ। उहाँलाई नपत्याउनेहरू झूटा र गुमराह छन्” हजरत उनैस गिफारी “रदियल्लाहु अन्हु”
“कसम खाएर भन्छु, उनीहरूले यो कुरा यति धेरै पटक दोहोर्याए, आखिर मैले उहाँसँग कुरा नगर्ने र उहाँका कुरा कहिल्यै नसुन्ने निधो गरेँ। अझ काबामा पस्दा, के थाहा उहाँका कुरा कानमा परिहाल्छन् कि भन्ने डरले कानमा कपाससमेत कोचेको थिएँ। भोलिपल्ट बिहान म काबामा गएँ। रसूल अलैहिस्सलाम त्यहाँ नमाज पढिरहनुभएको देखेँ। उहाँको नजिकैको एउटा ठाउँमा उभिएँ। जनाबे हकको हिकमतले उहाँले पढ्नुभएका केही कुरा मेरो कानमा परे। सुनेका ती वचन कति सुन्दर थिए! मैले आफैँसँग भनेँ: ‘म असल र खराब छुट्याउन नसक्ने मानिस होइन। त्यसमाथि कवि पनि हुँ। यिनले भनेका कुरा किन नसुन्ने? यिनका कुरा राम्रा लागे भने स्वीकार गर्छु, राम्रा लागेनन् भने छोडिदिन्छु।’ अनि एउटा कुनामा लुकेर रसूलुल्लाह नमाज सकेर घरतिर नलाग्नुभएसम्म त्यहीँ पर्खिरहेँ। त्यसपछि उहाँको पछि लागेँ। उहाँ घरभित्र पस्नुभएपछि म पनि पसेँ र भनेँ: ‘हे मुहम्मद अलैहिस्सलाम! म यस इलाकामा आउँदा तपाईँको कौमले मलाई यस्तो-यस्तो भने… तपाईँबाट टाढा बस्न भने। डरले तपाईँको कुरा नसुनूँ भनेर मैले कानमा कपास कोचेँ। तर अल्लाह तआलाले तपाईँले पढ्नुभएका केही कुरा मलाई सुनाइदिनुभयो। मलाई ती साह्रै राम्रा लागे। अब मलाई जे भन्नु छ, भन्नुहोस्! म स्वीकार गर्न तयार छु।’ हजुर रसूलुल्लाहले मलाई इस्लाम बताउनुभयो र कुरआने करीमबाट केही अंश पढेर सुनाउनुभयो। कसम खाएर भन्छु, जीवनभर मैले योभन्दा सुन्दर वचन सुनेको थिइनँ। तुरुन्तै कलिमाए शहादत पढेर मुसलमान भएँ। त्यही बेला मैले भनेँ: ‘या रसूलल्लाह! म मेरो कौममा कुरा सुनिने, इज्जत भएको मानिस हुँ। तीमध्ये कोही पनि मेरो कुरा नाघ्दैन। म गएर उनीहरूलाई पनि इस्लाम धर्मतर्फ बोलाऊँ। दुआ गरिदिनुहोस्, अल्लाह तआलाले मेरा लागि कुनै चिह्न, कुनै करामत दिऊन्! त्यो चिह्न मेरो कौमलाई इस्लामतर्फ बोलाउँदा मेरा लागि सजिलो र सहयोग बनोस्!’ मेरो यो बिन्तीमा हजुर रसूलुल्लाहले यसरी दुआ गर्नुभयो: ‘या अल्लाह! यिनलाई एउटा आयत, एउटा चिह्न दिनुहोस्!’ त्यसपछि म आफ्नो इलाकातिर फर्किएँ। एउटा अँध्यारो रातमा मेरो कौम बस्ने पानीको मुहानतिर फर्केको डाँडामा पुग्दा मेरो निधारमा दियोजस्तो एउटा नूर प्रकट भयो र उज्यालो दिन थाल्यो। तब मैले दुआ गरेँ: ‘या अल्लाह! यो नूर मेरो निधारबाट अर्को कुनै ठाउँमा सारिदिनुहोस्! दौस कबिलाका अज्ञानीहरूले यो देखेर, धर्म छोडेकाले अल्लाहले इलाही सजाय दिन उसको निधारमा यो निकालिदिनुभयो भन्ने नठानून्!’ त्यो नूर तुरुन्तै मेरो हातको कोर्राको टुप्पोमा आएर दियोझैँ झुण्डियो। कबिलाको बस्तीनजिक पुगेर ओरालो झर्न थाल्दा त्यहाँ भएकाहरू मेरो हातको कोर्राको टुप्पोमा दियोझैँ चम्किरहेको नूर एकअर्कालाई देखाउँदै थिए। यसै हालतमा ओरालो झरेर म घर आइपुगेँ। सबैभन्दा पहिले मेरा बुबा मकहाँ आउनुभयो र मलाई यस हालमा देख्नुभयो। मायाले उहाँले मलाई अँगालो हाल्नुभयो। मेरा बुबा धेरै बूढा हुनुहुन्थ्यो। मैले उहाँलाई भनेँ: ‘बुबा! तपाईँ पहिलेकै हालमा रहनुभयो भने न म तपाईँको हुँ, न तपाईँ मेरो!’ मेरो यो कुरा सुनेर बुबा छक्क पर्नुभयो र सोध्नुभयो: ‘किन, छोरा?’ जवाफमा मैले भनेँ: ‘म अब मुहम्मद अलैहिस्सलामको धर्ममा पसेर मुसलमान भएँ।’ तब बुबाले भन्नुभयो: ‘छोरा, तिमी पसेको धर्ममा म पनि पसेँ। तिम्रो धर्म मेरो पनि धर्म होस्!’ र तुरुन्तै कलिमाए शहादत पढेर मुसलमान हुनुभयो। त्यसपछि इस्लाम धर्मबारे मलाई थाहा भएका कुरा उहाँलाई सिकाएँ। अनि उहाँले नुहाएर सफा लुगा लगाउनुभयो। त्यसपछि मेरी श्रीमती मकहाँ आइन्। उनलाई पनि त्यही कुरा भनेँ। उनले पनि स्वीकार गरिन् र मुसलमान भइन्। बिहान भएपछि म दौस कबिलाको बीचमा गएँ। इस्लामबारे बताएँ र सबैलाई इस्लामतर्फ बोलाएँ। तर उनीहरूले स्वीकार गर्न ढिलाइ गरे। लामो समयसम्म विरोध गरिरहे। पाप र खराबीका कामबाट हात झिकेनन्। अझ अगाडि बढेर आँखा र आँखीभौँ चलाउँदै मेरो ठट्टा गरे; ब्याज र जुवामा लत लागेकाले मेरो कुरा सुनेनन्। इस्लाम मान्नबाट भागे। अल्लाह र उहाँका नबीको अवज्ञा गरे।
केही समयपछि म मक्का आएँ र आफ्नो कौमको उजुरी रसूलुल्लाहसमक्ष गर्दै भनेँ: ‘या रसूलल्लाह! दौस कबिलाले अल्लाह तआलाको अवज्ञा गर्यो। इस्लाममा आउन मैले गरेको निम्तो उनीहरूले स्वीकार गरेनन्। उनीहरूका लागि दुआ गरिदिनुहोस्!’ सबैप्रति माया र दया अपार भएका हाम्रा प्यारा नबीले हात फैलाएर किब्लातर्फ फर्केर यसरी दुआ गर्नुभयो: ‘या रब! दौसका मानिसहरूलाई सही बाटो देखाइदिनुहोस् र उनीहरूलाई इस्लाम धर्ममा ल्याइदिनुहोस्!’ अनि मलाई भन्नुभयो: ‘आफ्नो कौमकहाँ फर्क। उनीहरूलाई हँसिलो मुहार र मीठो बोलीले इस्लामतर्फ बोलाइरह! उनीहरूसँग नरम व्यवहार गर!’ म तुरुन्तै आफ्नो देश फर्किएँ र दौसका मानिसहरूलाई इस्लामतर्फ बोलाउन एक क्षण पनि छाडिनँ।”१२
मेलाहरूमा निम्तो
हरेक वर्ष तोकिएका दिनमा विभिन्न सहरका मानिसहरू काबा मुअज्जमाको जियारत गर्न मक्का आउँथे। रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) आउनेहरूलाई भेट्न जानुहुन्थ्यो र हरेक समूहलाई इस्लाम बताउनुहुन्थ्यो, “अल्लाह तआला एक हुनुहुन्छ, आफू सत्य नबी हुनुहुन्छ र छुटकारा यसैमा छ” भन्ने कुरा सुनाउनुहुन्थ्यो। एक दिन वलीद बिन मुगीराले मुशरिकहरूलाई भेला गरेर भन्यो: “हे कुरैशका मानिसहरू हो! फेरि काबाको जियारत गर्ने मौसम आयो। मुहम्मदको आवाज संसारभरि फैलिसकेको छ। अरब कबिलाहरू उनकहाँ आउँछन्, उनका मीठा कुरातिर ढल्किन्छन् र उनको धर्ममा पस्छन्। यसका लागि कुनै उपाय सोच्नुपर्छ। हामी सबै एक कुरामा मिलौँ, ताकि उनका बारेमा फरक-फरक कुरा भनेर एकअर्कालाई झूटा नठहराऔँ।” कुरैशका मानिसहरूले भने: “हे अब्दे शम्सका बुबा! हामीमध्ये सबैभन्दा दूरदर्शी तिमी नै हौ। के भनौँ भन्छौ, हामी पनि त्यही भन्छौँ।” वलीदले “होइन, तिमीहरू भन, म सुन्छु” भनेपछि उनीहरूले भने: “काहिन भनौँ।” वलीदले तुरुन्तै विरोध गर्यो: “होइन! कसम खान्छु, उनी काहिन होइनन्। हामीले धेरै काहिन देखेका छौँ। उनीहरू सत्य र झूट दुवै कत्ति पनि नहिचकिचाई भन्छन्। मुहम्मदले पढ्ने कुरा काहिनहरूले गढ्ने कुरासँग पटक्कै मिल्दैनन्। फेरि हामीले आजसम्म मुहम्मदबाट एउटा झूट पनि सुनेका छैनौँ। यसो भन्यौँ भने कसैले पत्याउँदैन।” यस पटक उनीहरूले भने: “जिन लागेका हुन्, बौलाहा हुन् भनौँ।” वलीदले फेरि विरोध गर्यो: “होइन! कसम खान्छु, उनी न जिन लागेका हुन्, न बौलाहा। हामी बौलाहा र जिन लागेकालाई चिन्छौँ, पागलपनका लक्षण पनि बुझ्छौँ। उनलाई न निसास्सिने, न छटपटाउँदै काँप्ने, न भ्रममा पर्ने रोग छ। यसो भन्यौँ भने उनीहरूले हामीलाई झूटा ठहराउँछन्।” कुरैशका मानिसहरूले भने: “कवि हुन् भनौँ…” वलीदले फेरि विरोध गर्यो: “उनी कवि पनि होइनन्! हामी हर किसिमका कविता राम्ररी जान्दछौँ। उनले पढ्ने कुरा कवितासँग पटक्कै मिल्दैनन्।” यस पटक उनीहरूले भने: “जादुगर हुन् भनौँ।” वलीदले भन्यो: “उनी जादुगर होइनन्। हामीले जादुगर र तिनले गर्ने जादु देखेका छौँ, तिनलाई चिन्छौँ पनि। उनका वचनमा जादुको कुनै छाँट छैन। मुहम्मदको कलाम सारा संसारमाथि हावी छ। उनी अपरिचित मानिस पनि होइनन्। मानिसहरूलाई उनीबाट अलग पारेर उनीसँग कुरा गर्नबाट रोक्न सक्दैनौँ। त्यसमाथि शुद्ध र प्रभावशाली बोलीमा, सुन्दर र अर्थपूर्ण कुरा गर्नमा उनी आफ्ना दौँतरीभन्दा माथि छन्। छोटकरीमा, उनका बारेमा हामी जे भने पनि मानिसहरूले हाम्रो कुरा झूटो हो भन्ने बुझिहाल्छन्।” भन्ने कुरा नपाएपछि कुरैशका मानिसहरूले भने: “हामीमध्ये सबैभन्दा जेठा र अनुभवी तिमी नै हौ; तिमी जे भन्छौ, हामी त्यसमै राजी छौँ।”
“हाम्रा नबीले यसरी दुआ गर्नुभयो: ‘या रब! दौसका मानिसहरूलाई सही बाटो देखाइदिनुहोस् र उनीहरूलाई इस्लाम धर्ममा ल्याइदिनुहोस्!’ अनि मलाई भन्नुभयो: ‘आफ्नो कौमकहाँ फर्क! उनीहरूलाई हँसिलो मुहार र मीठो बोलीले इस्लामतर्फ बोलाइरह! उनीहरूसँग नरम व्यवहार गर!’” तुफैल बिन अम्र “रदियल्लाहु अन्हु”
त्यसपछि वलीद बिन मुगीराले केही बेर सोचेर वरिपरिकाहरूलाई यसो भन्दै बहकायो: “जे भए पनि, सबैभन्दा राम्रो त उनलाई जादुगर, टुनामुना गर्ने भनौँ; बुद्धिलाई सबैभन्दा मिल्ने कुरा यही हो। किनभने उनी आफ्ना कुराले मानिसलाई आफ्नो कौम र नातेदारबाट अलग गर्छन्। दाजुभाइलाई दाजुभाइबाट, दुई साथीलाई एकअर्काबाट चिसो बनाउँछन्।” कुरैशका मानिसहरू तुरुन्तै छरिए र मक्कामा आफ्नो वरिपरि जम्मा पारेका मानिसहरूलाई “मुहम्मद जादुगर हुन्!…” भने, जनतामा यो कुरा फैलाए। काबाको जियारत गर्न कबिलाहरू आउन थालेपछि उनीहरूको बाटो छेकेर प्यारा नबीसँग नभेट्न नचेताएको कोही बाँकी राखेनन्। मुशरिकहरूको यस्तो व्यवहारका कारण सबै अरब देशमा इस्लामप्रति उत्सुकता जाग्न थाल्यो, मानिसहरूको मनमा मूर्तिप्रति शङ्का र प्रश्न उठ्न थाले। अल्लाह तआलाले काफिर वलीद बिन मुगीरालाई कडा अजाब चखाउनुहुने कुराबारे आयते करीमाहरू नाजिल गर्नुभयो। सूरा मुद्दस्सिरका ११–२९औँ आयते करीमामा भावार्थमा यसो भनियो: “(हे मेरा रसूल!) मैले एक्लै (धनसम्पत्तिविहीन अवस्थामा) सृष्टि गरेको त्यस व्यक्तिको (वलीद बिन मुगीराजस्ता काफिरको) मामिला (सजाय) मलाई छोडिदेऊ (त्यस काफिरलाई ऊ लायक भएको सजाय म दिनेछु)। मैले उसलाई प्रशस्त धन दिएँ (कुनै कुराको मालिक नभएको त्यस कृतघ्न व्यक्तिलाई धेरै दाखबारी, बगैँचा र धनसम्पत्ति दिएँ, पछि धेरै नियामत पुर्याएँ)। उसलाई सधैँ साथमा उपस्थित रहने (उसलाई हेरचाह गर्ने, उसमाथि हुने कुनै पनि आक्रमण तुरुन्तै रोक्न तयार रहने बलिया) सन्तान दिएँ। उसका लागि सबै कुरा सजिलो पारिदिएँ, धेरै ठूला अवसर दिएँ (उसलाई हरेक कुरा सजिलै हात पार्न सक्ने बनाएँ, उसको बाटो खोलिदिएँ। मक्कामा ऊ ठूलो सरदारीमा पुग्यो। उसलाई “रैहानतुल अरब” उपनाम दिइयो। ऊ आफ्नो कौमसामु आफूलाई निकै विशिष्ट व्यक्ति भनेर चिनाउँथ्यो)। फेरि (त्यो लोभी, कृतघ्न व्यक्ति) यी सबै अवसरपछि पनि हामीले (उसको धन र सन्तान) अझ बढाइदिऔँ भन्ने (लोभका साथ माग्छ) चाहन्छ (पाएका नियामतको कदर गरेर तिनको शुक्र गर्ने प्रयास गर्दैन)। होइन! उसका इच्छा कहिल्यै पूरा गरिनेछैनन्! (त्यो इन्कार गर्ने, त्यो लोभीको इच्छा पूरा गरिनेछैन; उसको धन र सन्तान बढाइनेछैनन्।) किनभने ऊ हाम्रा आयतहरूप्रति अत्यन्त जिद्दी बनेको छ। उसलाई जहन्नममा चिप्लो, खुट्टा नअडिने चट्टानमाथि कडाइका साथ धकेलिनेछ (जहन्नमको कठोर र पीडादायी यातनाभित्र उसलाई ऊ लायक भएको सजायमा पार्नेछु), उसलाई सास्ती र कष्टमा पार्नेछु! (एक दिन प्यारा नबीले काबामा ठूलो स्वरले कुरआने करीम पढिरहनुहुँदा आयते करीमाको प्रभावले उसमा गहिरो छाप छोड्यो। ऊ कुरैशका मानिसहरूकहाँ गयो र भन्यो: ‘मुहम्मदले पढेको एउटा कलाम मैले सुनेँ। यो मानिस वा जिनको वचन हुन सक्दैन। यो वचन न कविता हो, न काहिनको कुरा। यी मानिस झूट पनि बोल्दैनन्। मैले धेरै छोटा र गहिरा वचन सुनेको छु। मैले यसलाई कुनै कुरासँग दाँज्न सकिनँ। उनलाई कहिल्यै झूट बोलेको देखेका छौ?’ यो सुनेर कुरैशका मानिसहरू ठूलो चिन्तामा परे र भने: ‘हाय! यो बुद्धिमान्, यो धनी, यो प्रभावशाली मानिस पनि हाम्रो हातबाट गयो! मुहम्मद (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)का वचनले यसलाई पनि प्रभाव पारे।’ उनीहरूले तुरुन्तै अबू जहललाई उसकहाँ पठाए। अबू जहल आएर भन्यो: ‘के भयो, तिमीलाई यति उदास, यति खिन्न देख्दै छु? मुहम्मदको जादुले तिमीलाई पनि छोयो कि उनको धनसम्पत्तिबाट बचेको केही तिम्रो भागमा पर्यो? हामीले आपसमा निधो गरिसक्यौँ। धनसम्पत्तिको लोभ छ भने तिमीलाई चाहेजति धनसम्पत्ति दिन्छौँ। यस्तो गलत बाटोमा नलाग।’ वलीद बिन मुगीराले भन्यो: ‘कुरैशमा सबैभन्दा धनी म हुँ। मलाई कसरी यस्तो प्रस्ताव राख्छौ?’ अबू जहलले भन्यो: ‘ठीक छ! त्यसो भए उनले पढेको कुरआनका लागि किन प्रशंसाले भरिएका कुरा गर्यौ?’) (तब त्यो इन्कार गर्ने व्यक्तिले रसूलुल्लाहबाट सुनेको कुरआने करीमको निन्दा गर्न) आफ्नो मनमा केही कुरा कल्पना गर्यो (सोचविचार गर्यो) र त्यसपछि एउटा मूल्याङ्कन (मापदण्ड) अघि सार्यो (आफ्नो सोचाइको निष्कर्ष सुनायो)। ऊ नष्ट होस् (मरोस्)! कस्तो फैसला गर्यो! (असङ्गत, बेमेलको; अघि भनेको कुरा आफैँ काट्ने, कहिल्यै नहुने मूल्य अघि सार्यो। यो मानिसले आफूले भनेका कुराको अर्थ लगाउनुपर्ने खाँचो महसुस गर्यो: मैले भनेका यी कुरा उनीहरूलाई कसरी बुझाउँ?)
“होइन, म फेरि गएर पढ्नेछु। मुशरिकहरूलाई पहिलो पटक यस्तो बेहाल अवस्थामा देखेँ। उनीहरूको लाचारीले मलाई साह्रै खुसी बनाएको छ। मलाई दिइएका यातनाको कुनै पीडा म महसुस गर्दिनँ” अब्दुल्लाह बिन मसऊद “रदियल्लाहु अन्हु”
फेरि ऊ नष्ट होस्! कस्तो (त्यस्तो डरलाग्दो) फैसला गर्यो! फेरि हेर्यो (कुरामा ध्यान केन्द्रित गर्यो, विषयलाई फेरि गहिरो नजरले हेर्यो, राम्ररी आफ्नो नियन्त्रणमा लिन फेरि सोचविचार गर्यो)। फेरि आँखीभौँ खुम्च्यायो र अनुहार बिगार्यो। फेरि सत्यबाट मुख फर्कायो र घमण्ड गर्यो। अनि भन्यो: ‘यो त मानिसहरूबाट सर्दै आएको (एकबाट अर्कोमा निरन्तर सर्ने) जादुबाहेक केही होइन। यो त मानिसको वचनबाहेक केही होइन!’” (वास्तवमा त्यो व्यक्तिले कुरआने करीम अद्भुत कलाम हो, मानिस र जिनका वचनसँग मिल्दैन भन्ने कुरा पहिले आफ्नै कौमका बीच स्वीकार गरिसकेको थियो। पछि त्यो इन्कार गर्ने व्यक्तिले आफ्नो कौमलाई खुसी पार्न आफ्नो कुरा फेर्यो र कुरआने करीमबारे त्यसलाई कुनै हालतमा नसुहाउने लाञ्छना लगायो। यसरी उसले आफूलाई इलाही अजाबको भागी बनायो। अल्लाह तआलाले भन्नुभयो:) “म उसलाई जहन्नममा (सकरमा, कडा आगोभित्र) पसाउनेछु। सकर के हो, थाहा छ तिमीलाई? (कडा आगो के हो, तिमीलाई के थाहा? त्यसका विशेषताबारे तिमीलाई जानकारी छ?) त्यसले न केही छोड्छ, न केही बाँकी राख्छ! (न जिउँदो राख्छ, न सिध्याउँछ! अर्थात् मानिसलाई न मार्छ, न बाँच्न दिन्छ! भित्र पस्नेहरूलाई न निकाल्छ, न अजाबबाट छुटकारा दिन्छ।) मानिसको सबै छाला काढ्छ (जलाएर डढाउँछ, कालो पार्छ), हड्डी देखिने बनाउँछ।”
मुशरिकहरूले कुरआने करीम सुन्थे
मुशरिकहरूका प्रमुखहरू विभिन्न छलकपट र अत्याचारले मानिसहरूलाई ईमान ल्याउनबाट रोक्थे। मक्काका मानिसहरूलाई मुहम्मद अलैहिस्सलामले पढ्नुहुने आयते करीमा सुन्न निषेध गर्थे। आफू भने राति लुकेर हाम्रा प्यारा नबी मुहम्मद अलैहिस्सलाम हुनुभएको घरको छेउमा आउँथे र एउटा कुनामा लुकेर सुन्थे। बिहान भएर उज्यालो हुन थालेपछि, एकअर्कालाई थाहै नदिई राति कुरआने करीम सुन्न आएको देखेर मुशरिकहरूका प्रमुखहरू एकअर्कालाई दोष दिन्थे र “अब फेरि यसो नगरौँ” भन्थे। तर भोलिपल्ट राति फेरि एकअर्कालाई थाहा नदिई गएर कुनामा लुकी सुन्थे। बिहान एकअर्कालाई देखेर छक्क पर्थे। फेरि यसो नगर्ने कसम खाएर छुट्टिन्थे, तर छोड्न सक्दैनथे। तैपनि नफ्सको पछि लागेर, ठूलो हुने घमण्ड गरेर, अरू मुशरिकहरूले दोष देलान् भन्ने डरले र अरू धेरै खोक्रा विचारमा फसेर उनीहरूले ईमान ल्याएनन्। अरूलाई पनि रोके। उल्टै गल्लीगल्लीमा “मुहम्मद जादुगर हुन्” भनेर कराए। एक दिन साँझपख मुशरिकहरू काबाको वरिपरि भेला भए र “मुहम्मदलाई बोलाएर यो कुराको छिनोफानो गरौँ! ताकि पछि कसैले हामीलाई दोष नदेओस्, हामीलाई निर्दोष ठानोस्” भन्दै हजुर रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)कहाँ खबर पठाए। यो निम्तो पाएर प्यारा नबी काबामा आउनुभयो र मुशरिकहरूको सामुन्ने बस्नुभयो। मुशरिकहरूले भने: “हे मुहम्मद! तिमीलाई बोलाउनुको कारण तिमीसँग सम्झौता गर्नु हो। कसम खान्छौँ, अरबमा तिमीजस्तो आफ्नो कौमलाई दुःखमा पार्ने कोही देखिएको छैन! तिमीले हाम्रो धर्मलाई दोष लगायौ! हाम्रा देवताहरूको निन्दा गर्यौ! हाम्रो बुद्धिलाई तुच्छ ठान्यौ! हाम्रो एकता फुटाएर हामीलाई आपसमा लडायौ! तिमीले हामीमाथि नल्याएको आपत बाँकी रहेन! यदि यी कामकुरा र वचनले तिमी धनी हुन चाहन्छौ भने तिमीले चाहेभन्दा बढी धन जम्मा गरिदिन्छौँ। नाम र इज्जत कमाउन चाहन्छौ भने तिमीलाई हाम्रो सरदार मान्छौँ। राजा बन्न चाहन्छौ भने तिमीलाई राजा घोषणा गरेर तिम्रो वरिपरि भेला हुन्छौँ। कुनै कुराको प्रभावमा परेका छौ भने त्यसबाट छुटाइदिन्छौँ। जिनबाट लागेको रोग हो भने हाम्रो सबै सम्पत्ति खर्चेर पनि त्यसको उपचार खोज्छौँ!…” सारा संसारका सरदारले उनीहरूको कुरा धैर्यसाथ सुन्नुभयो र यो महान् जवाफ दिनुभयो: “हे कुरैशका मानिसहरू हो! तिमीहरूले भनेका यी कुरामध्ये कुनै पनि ममा छैन। मैले तिमीहरूकहाँ ल्याएका कुराले न तिमीहरूको धन माग्न, न तिमीहरूमाझ ठूलो मान र इज्जत कमाउन, न तिमीहरूमाथि राजा बन्न म आएको हुँ। तर अल्लाह तआलाले मलाई तिमीहरूकहाँ नबी बनाएर पठाउनुभयो र ममाथि एउटा किताब पनि नाजिल गर्नुभयो। मलाई आदेश दिनुभयो, म तिमीहरूका (तिमीहरूमध्ये स्वीकार गर्नेहरूका) लागि (जन्नतको) खुसीखबर दिने र (स्वीकार नगर्नेहरूका लागि जहन्नमको) डर देखाउने बनूँ।
मैले मेरा रबको यो आदेश तिमीहरूसम्म पुर्याएँ, तिमीहरूलाई उपदेश दिएँ। यदि मैले ल्याएको कुरा स्वीकार गर्यौ भने त्यो तिमीहरूका लागि संसार र आखिरतमा भाग र सम्बल हुनेछ। यदि स्वीकार नगरी अस्वीकार गर्यौ भने अल्लाह तआलाले मेरो र तिमीहरूको बीचमा फैसला नगर्नुहुन्जेल जनाबे हकको आदेश पूरा गर्न हरेक कठिनाइको सामना गर्दै सहनु नै मेरो काम हो…” अबू जहल, उमय्या बिन खलफ र अरू मुशरिकहरूले भने: “हे मुहम्मद! जीविकाका कुरामा हामीभन्दा गाह्रो अवस्थामा कोही छैन भन्ने तिमीलाई थाहै छ। तिमी नबी नै हौ भने आफ्ना रबसँग माग, हामीलाई थिच्ने, जीविका गाह्रो बनाउने यी पहाडहरू हटाएर टाढा लैजाऊन्! हाम्रो भूमि फराकिलो पारेर त्यसमा शाम र इराकका जस्ता नदी बगाऊन्! साथै कुसई बिन किलाबलगायत हाम्रा केही पुराना पुर्खालाई ब्युँताऊन्! कुसई बिन किलाब साँचो बोल्ने महान् व्यक्ति थिए। तिम्रा कुरा सत्य हुन् कि झूटा, उनलाई सोधौँ! यदि उनले तिमीलाई साँचो भने र तिमीले हाम्रो माग पूरा गर्यौ भने हामी तिमीलाई साँचो मान्छौँ। यसरी तिम्रा रबको नजरमा तिम्रो स्थान के हो भन्ने पनि थाहा पाउँछौँ। हाम्रा लागि यो गरेनौ भने आफ्नै लागि रबबाट केही माग। तिम्रा कुरा साँचो ठहराउने, हामीलाई तिमीबाट पन्छाउने एउटा फरिश्ता पठाऊन् भनेर माग! साथै तिम्रा रबले तिमीलाई बगैँचा, महल र खजाना देऊन् र तिमी जीविकाको सकसबाट छुटकारा पाऊ! किनभने तिमी पनि हामीजस्तै बजारमा घुम्छौ, जीविकाका लागि दौडधुप गर्छौ!…” फख्रे आलमले उनीहरूलाई भन्नुभयो: “म यी कुरा लिएर तिमीहरूकहाँ पठाइएको होइनँ। अल्लाह तआलाले मलाई जे लिएर पठाउनुभयो, जनाबे हकबाट तिमीहरूकहाँ म त्यही मात्र ल्याएँ। त्यो तिमीहरूसम्म पुर्याएँ। म (धनसम्पत्ति देऊन् भनेर) आफ्ना रबसँग माग्ने मानिस होइनँ… अल्लाह तआलाले मलाई (मैले ल्याएका कुरा स्वीकार गर्नेहरूका लागि जन्नतको) खुसीखबर दिने र (स्वीकार नगरी अस्वीकार गर्नेहरूका लागि जहन्नमको) डर देखाउने बनाएर पठाउनुभयो।” मुशरिकहरूले यस पटक भने: “तिम्रा रब चाहनुभएमा सबै कुरा अवश्य गर्नुहुन्छ भने माग त, यो आकाश टुक्रा-टुक्रा पारेर हामीमाथि खसालून्!… यो नगरुन्जेल हामी तिमीलाई पत्याउँदैनौँ!” प्यारा नबीले भन्नुभयो: “यो काम अल्लाह तआलाको हो। उहाँले तिमीहरूलाई यो गर्न चाहनुभयो भने अवश्य गर्नुहुन्छ।” त्यसपछि मुशरिकहरू अझ अगाडि बढे र भने: “हे मुहम्मद! हामी तिमीसँग बस्नेछौँ, तिमीसँग के सोध्नेछौँ, के माग्नेछौँ भन्ने तिम्रा रबलाई थाहा थिएन र? किन तिमीलाई पहिले नै खबर दिएर सिकाउनुभएन? तिमीले पुर्याएका कुरा हामीले स्वीकार नगरे हामीलाई के गर्नुहुनेछ भन्ने किन बताउनुभएन?… तिम्रा वचन साँचो हुन् भन्ने कुरामा फरिश्ताहरूलाई साक्षी बनाएर नल्याउन्जेल हामी तिमीलाई पत्याउँदैनौँ… अब तिमीप्रति हाम्रो कुनै जिम्मेवारी रहेन। कसम खान्छौँ, अब तिमीलाई छाड्दैनौँ! या हामी तिमीलाई सिध्याउँछौँ, या तिमी हामीलाई…” उनीहरू नजिक आउनुको सट्टा यसरी झन् टाढा भागेको देखेर हाम्रा प्यारा नबी उनीहरूको छेउबाट हिँड्नुभयो।१३ मक्काका मुशरिकहरूले सारा सृष्टिका सुल्तानलाई अस्वीकार गरेपछि अल्लाह तआलाले जिब्रील अलैहिस्सलामसँग वही पठाएर आयते करीमाहरूमार्फत उनीहरूलाई जवाफ दिनुभयो। उनीहरू पर्ने कडा अजाबहरू बताउनुभयो। सूरा अनआमको ४–११औँ आयते करीमामा भावार्थमा यसो भनियो: “उनीहरूकहाँ आफ्ना रबका आयतहरूमध्ये (कुरआने करीमका आयतहरूमध्ये कुनै आयत, प्रमाणहरूमध्ये कुनै प्रमाण वा मुजिजाहरूमध्ये कुनै मुजिजा) जुनसुकै आयत आए पनि उनीहरूले त्यसबाट मुख फर्काइहाल्छन्।
“जङ्गली स्वभावका, कठोर मनका अज्ञानीहरूले तिमीमाथि ईमान ल्याउँदैनन्। उनीहरू बढी मुनाफिक हुन्छन्” तौबा: ९७
यसरी जब हक (कुरआने करीम) उनीहरूकहाँ आयो, उनीहरूले त्यसलाई झूटो भने, अस्वीकार गरे। तर उनीहरूले जुन कुराको ठट्टा र उपहास गर्दै थिए, त्यसको खबर (सजाय) चाँडै उनीहरूकहाँ आइपुग्नेछ। (मक्काका मानिसहरूले) उनीहरूभन्दा अघि हामीले कति पुस्तालाई नष्ट गर्यौँ, देखेनन् र? पक्का थाहा पाएनन् र? तिमीहरूलाई नदिएका सबै सुविधा हामीले उनीहरूलाई दिएका थियौँ। आकाशबाट उनीहरूमाथि प्रशस्त वर्षा पठाएका थियौँ। (उनीहरूका बारी, बगैँचा र महलहरूका) मुनिबाट बग्ने नदी बगायौँ। त्यसपछि उनीहरूलाई (यी नियामतको शुक्र नगरेकाले र) उनीहरूका पापका कारण नष्ट गर्यौँ। उनीहरूको ठाउँमा अरू-अरू पुस्ता सृष्टि गर्यौँ। यदि हामीले तिमीमाथि कागजमा लेखिएको किताब नाजिल गरेका भए र उनीहरूले आफ्नै हातले त्यसलाई छोएका भए पनि ती काफिरहरूले जिद्दीले ‘यो त स्पष्ट जादुबाहेक केही होइन’ भन्ने थिए। फेरि उनीहरूले भने: ‘कति जाति हुन्थ्यो, उनीकहाँ (मुहम्मद अलैहिस्सलामकहाँ, हामीले पनि देख्न सक्ने) एउटा फरिश्ता पठाइएको भए (र उनी नबी हुन् भनेर हामीलाई भनेको भए)!’ यदि हामीले फरिश्ता पठाएका भए (र उनीहरू तैपनि ईमानमा नआएका भए) काम पक्कै सकिइसक्ने थियो (सबैको बिनाशको फैसला भइसक्ने थियो)। त्यसपछि उनीहरूलाई आँखा झिम्काउने समयसम्मको पनि मोहलत दिइने थिएन, उनीहरूतिर हेरिने थिएन। यदि हामीले उहाँलाई (नबीलाई) फरिश्ता बनाएका भए पनि उहाँलाई पक्कै फेरि एक पुरुषकै (रूपमा) देखाउने थियौँ र उनीहरूलाई उनीहरू परिरहेकै शङ्कामा फेरि पार्ने थियौँ। कसम छ, तिमीभन्दा अघिका नबीहरूको पनि ठट्टा र उपहास गरियो, अनि उनीहरूले ठट्टा गरेको कुराको सजाय बनेर आएका विपत्ति र अजाबले उनीहरूलाई चारैतिरबाट घेरिहाल्यो। भन: ‘धर्तीमा घुम, अनि हेर, नबीहरूलाई झूटा ठहराउनेहरूको अन्त्य कस्तो भयो?’” सूरा फुरकानका ७–१०औँ आयते करीमामा पनि भावार्थमा यसो भनियो: “काफिरहरूले भने: ‘यी कस्ता नबी हुन्? हामीजस्तै खान्छन्, पिउँछन्, गल्लीगल्ली घुम्छन्। नबी भएका भए उनीकहाँ फरिश्ता आउँथ्यो। उनका सहयोगी हुन्थे, उनीहरूले पनि हामीलाई खबर दिन्थे, जहन्नमको डर देखाउँथे। या उनका रबले पैसाका खजाना पठाउनुहुन्थ्यो, या उनका फलफूलका बगैँचा र खेतबारी हुन्थे, जे चाहे खान्थे।’ ती अत्याचारीहरूले एकअर्कालाई भने: ‘यदि तिमीहरू यिनको पछि लाग्यौ भने जादु लागेको एकजना मानिसको पछि लागेका हुनेछौ।’ (हे मेरा हबीब!) हेर त, तिम्रा बारेमा कस्ता नराम्रा उदाहरण दिएर उनीहरू सत्य बाटोबाट हटे, दलालतमा परे। अब उनीहरू दलालतबाट निस्केर हिदायतको बाटो पाउन सक्दैनन्। अल्लाह तआलाको शान कति उच्च छ! उहाँ चाहनुहुन्छ भने तिमीलाई (संसारमा) यिनभन्दा उत्तम, मुनिबाट नदी बग्ने बारी र बगैँचा दिनुहुन्छ, तिम्रा लागि महलहरू बनाइदिनुहुन्छ!” २१औँ आयते करीमामा पनि भावार्थमा यसो भनियो: “हामीसँग भेट्ने आशा नराख्नेहरूले भने: ‘कति जाति हुन्थ्यो, हामीकहाँ फरिश्ताहरू ओरालिएका भए (र मुहम्मद साँचो बोल्छन् भनेर बताएका भए) वा हामीले आफ्ना रबलाई देखेका भए!’ कसम छ, उनीहरूले आफ्नो नफ्समा ठूलोपन देखे र ठूलो उद्दण्डतासाथ हद नाघे…” सूरा सबाको ९औँ आयते करीमामा भावार्थमा यसो भनियो: “हामीले चाहेमा उनीहरूलाई (हाम्रा स्पष्ट आयत देखेर पनि झूटा ठहराएकाले, कारूनलाई जस्तै) जमिनमा धसाइदिने थियौँ वा (ऐकाका बासिन्दालाई गरेजस्तै) उनीहरूमाथि आकाशका टुक्रा खसालिदिने थियौँ।” सूरा इसराको ९७औँ आयते करीमामा पनि भावार्थमा यसो भनियो: “…कियामतको दिन हामी उनीहरूलाई अन्धा, लाटा र बहिरा बनाएर मुख घोप्टो पारी जम्मा गर्नेछौँ! उनीहरू पुग्ने ठाउँ जहन्नम हो; त्यसको आगो मत्थर हुँदा हामी त्यसको ज्वाला बढाइदिन्छौँ!” आफूहरूबारे आयते करीमाहरू आएपछि मुशरिकहरूले आफ्नो शत्रुता झन् बढाए।
विशेषगरी उबई बिन खलफ र उसको भाइ उमय्याले हजुर रसूलुल्लाहलाई धेरै दुःख दिन्थे। अभागी उबई एउटा कुहिएको हड्डी लिएर हाम्रा नबीको उच्च सान्निध्यमा आयो। अनि भन्यो: “हे मुहम्मद! यो हड्डी कुहिसकेपछि तिम्रो अल्लाहले फेरि जिउँदो पार्नुहुन्छ रे, हो? भनेपछि, कुहिसकेपछि तिम्रा रबले यसलाई ब्युँताउनुहुन्छ भन्ठान्छौ, होइन त!” र हड्डी मिचेर धुलो पार्यो। त्यसपछि त्यसको धुलो हाम्रा प्यारा नबीतिर फुक्यो। अझ भन्यो: “हे मुहम्मद! यसरी कुहिसकेपछि यसलाई कसले ब्युँताउन सक्छ रे?” प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले भन्नुभयो: “हो। अल्लाह तआलाले तिमीलाई पनि मार्नुहुनेछ, यसलाई पनि… त्यसपछि तिमीलाई ब्युँताउनुहुनेछ र जहन्नममा पसाउनुहुनेछ।” यो घटनापछि जनाबे हकले यी आयते करीमा नाजिल गर्नुभयो। भावार्थमा यसो भनियो: “के त्यो (इन्कार गर्ने) मानिसले हामीले उसलाई एक थोपा वीर्यबाट सृष्टि गरेको देखेन, पक्का थाहा पाएन? तैपनि ऊ एक्कासि खुला झगडालु बनिहाल्यो। आफ्नो सृष्टि बिर्सेर हाम्रा लागि ‘कुहिएर छरिइसकेको यो हड्डीलाई कसले जिउँदो पार्छ?’ भन्दै उदाहरण दियो। (हे मेरा रसूल!) भन: ‘तिनलाई (नहुँदा) पहिलो पटक सृष्टि गर्नुहुने (अल्लाह तआला) नै जिउँदो पार्नुहुन्छ, र उहाँ हरेक सृष्टिलाई राम्ररी जान्नुहुन्छ। उहाँ (अल्लाह तआला) नै तिमीहरूका लागि हरियो रुखबाट आगो निकाल्नुहुने हुनुहुन्छ। अनि तिमीहरू त्यसबाटै आगो बाल्छौ। आकाश र धर्ती सृष्टि गर्नुहुनेलाई तिनीजस्तै सृष्टि गर्ने शक्ति छैन र? अवश्य छ। उहाँ सबै थोक सृष्टि गर्नुहुने, सबै थोक जान्नुहुने हुनुहुन्छ…’”१४
खालिद बिन सईदको ईमान
इस्लामको निम्तोका सुरुका दिनमा खालिद बिन सईदले एउटा सपना देख्नुभएको थियो। सपनामा उहाँ जहन्नमको किनारमा उभिनुभएको थियो र उहाँको बुबाले उहाँलाई धकेलेर खसाल्न खोज्यो। ठीक त्यही बेला हाम्रा नबीले उहाँलाई कम्मरमा समातेर जहन्नममा खस्नबाट जोगाउनुभएको उहाँले देख्नुभयो। उहाँ चिच्याउँदै ब्युँझनुभयो र “अल्लाहको कसम, यो सपना साँचो हो” भन्नुभयो। बाहिर निस्कँदा हजरत अबू बकरसँग भेट भयो र उहाँलाई सपना सुनाउनुभयो। हजरत अबू बकरले उहाँलाई भन्नुभयो: “तिम्रो सपना साँचो हो; यी व्यक्ति अल्लाह तआलाका नबी हुनुहुन्छ। तुरुन्तै जाऊ, उहाँको पछि लाग! तिमी उहाँको अनुसरण गर्नेछौ, उहाँले ल्याउनुभएको धर्ममा पस्नेछौ र उहाँसँगै रहनेछौ। उहाँले पनि तिमीलाई सपनामा देखेजस्तै जहन्नममा खस्नबाट जोगाउनुहुनेछ। तिम्रा बुबा भने जहन्नममै रहनेछन्!”
हजरत खालिद बिन सईद सपनाको प्रभावमा हुनुहुन्थ्यो। समय नगुमाई तुरुन्तै अज्याद भन्ने ठाउँमा मुहम्मद अलैहिस्सलामको सामु जानुभयो र सोध्नुभयो: “हे मुहम्मद! तपाईँ मानिसलाई केतर्फ बोलाउनुहुन्छ?”
प्यारा नबीले जवाफमा भन्नुभयो: “म मानिसलाई जोडा र उपमा नभएका एक अल्लाहमाथि र मुहम्मद (अलैहिस्सलाम) उहाँका बन्दा र नबी हुनुहुन्छ भन्ने कुरामा ईमान ल्याउन, अनि नसुन्ने, नदेख्ने, कुनै हानि वा फाइदा नदिने, आफूलाई पुज्नेहरूलाई पनि, नपुज्नेहरूलाई पनि नचिन्ने ढुङ्गाका टुक्रा पुज्न छोड्न बोलाउँछु।”
तब खालिद बिन सईदले तुरुन्तै “म पनि गवाही दिन्छु, अल्लाह तआलाबाहेक इबादत गरिने कुनै इलाह छैन; र फेरि गवाही दिन्छु, तपाईँ अल्लाह तआलाका नबी हुनुहुन्छ!” भन्दै मुसलमान हुनुभयो। उहाँ मुसलमान हुनुभएकोमा हाम्रा नबी साह्रै खुसी हुनुभयो। उहाँपछि उहाँकी श्रीमती उमय्या पनि मुसलमान हुने सौभाग्य पाउनुभयो। हजरत खालिद बिन सईद आफ्ना दाजुभाइहरू पनि मुसलमान होऊन् भन्ने चाहनुहुन्थ्यो र यसका लागि प्रयास गरिरहनुभएको थियो। तीमध्ये उमर बिन सईद पनि मुसलमान भइसक्नुभएको थियो।
“कियामतको दिन हामी उनीहरूलाई अन्धा, लाटा र बहिरा बनाएर मुख घोप्टो पारी जम्मा गर्नेछौँ! उनीहरू पुग्ने ठाउँ जहन्नम हो; त्यसको आगो मत्थर हुँदा हामी त्यसको ज्वाला बढाइदिन्छौँ!” इसरा: ९७
इस्लामको कट्टर शत्रु उहाँहरूका बुबा अबू उहैहाले खालिद र उमर मुसलमान हुनुभएको र मक्काको एउटा एकान्त ठाउँमा नमाज पढ्ने गर्नुभएको थाहा पाएपछि आफ्ना मुसलमान नभएका छोराहरूलाई पठाएर उहाँहरूलाई आफूकहाँ ल्याउन लगायो। त्यसपछि नयाँ पसेको धर्म छोड्न भन्यो। हप्काउँदै कुट्न थाल्यो।
त्यसपछि उसले खालिद बिन सईदलाई भन्यो: “तिमी मुहम्मदको पछि लाग्यौ? उनी आफ्नै कौमको विरुद्ध चलिरहेका छन् र आफूले ल्याएको कुराले हाम्रा मूर्ति र पुर्खाको अपमान गरिरहेका छन् भन्ने त तिमी देखिरहेकै छौ!”
हजरत खालिद बिन सईदले “अल्लाहको कसम खान्छु, मुहम्मद अलैहिस्सलाम साँचो कुरा भन्नुहुन्छ। म उहाँको पछि लागेँ। मरे पनि आफ्नो धर्मबाट फर्किन्नँ!” भन्नुभएपछि बुबाको रिस झन् बढ्यो। लट्ठी नभाँचिउन्जेल हिर्काएपछि उसले भन्यो: “हे बदमास छोरा! जहाँ जानु छ, जाऊ। कसम खान्छु, तिमीलाई रोटी दिन्नँ!” हजरत खालिदले भन्नुभयो: “तपाईँले मेरो खर्च रोक्नुभयो भने अल्लाह तआलाले अवश्य मलाई रोजी दिनुहुनेछ।”
बुबाले अरू छोराहरूलाई धम्क्यायो: “तिमीहरूमध्ये कसैले यससँग कुरा गर्यौ भने यसलाई नगरेको कुरा तिमीहरूलाई गर्छु।” हजरत खालिदलाई पनि घरको भुइँमुनिको कोठामा थुन्न लगायो र मक्काको गर्मीमा तीन दिनसम्म भोकै-तिर्खै राख्यो।
हजरत खालिद बिन सईद कुनै उपाय निकालेर बुबाको हातबाट उम्किनुभयो। अबू उहैहा कडा बिरामी पर्यो। ओछ्यानमा पल्टिरहेकै बेला इस्लामप्रतिको शत्रुताले ऊ भन्थ्यो:
“यो रोगबाट निको भएर उठेँ भने मक्काका सबैले हाम्रा मूर्ति पुज्नेछन्। कसैले पनि तिनबाहेक अरू कसैलाई पुज्न पाउनेछैन!…” बुबाको सत्य धर्मप्रतिको शत्रुता अन्त्य होस् र उसले मुसलमान दाजुभाइलाई हानि नगरोस् भनेर हजरत खालिदले हात उठाएर दुआ गर्नुभयो: “हे सारा संसार सृष्टि गर्नुहुने अल्लाह! मेरा बुबालाई यो रोगबाट नउठाउनुहोस्!” जनाबे हकले उहाँको दुआ कबूल गर्नुभयो; अबू उहैहा बिरामीको ओछ्यानबाट उठ्नै सकेन र मर्यो।
मुसअब बिन उमैर कसरी मुसलमान हुनुभयो
मुसअब बिन उमैर (रदियल्लाहु अन्हु) कुरैशको कुलीन र धनी परिवारका हुनुहुन्थ्यो। हाम्रा नबीका मुबारक वचन सुनेपछि उहाँको हृदयमा ठूलो माया जाग्यो। उहाँकहाँ पुग्ने चाहनाले छटपटाउनुहुन्थ्यो। आखिर उहाँ दारुल अरकम जानुभयो र मुसलमान हुनुभयो। यो सुनेर उहाँका आमाबुबाले उहाँलाई सबै कुराबाट वञ्चित गरे र यातना दिन थाले। धर्मबाट फर्काउन घरको भुइँमुनिको कोठामा थुनेर दिनौँसम्म भोकै-तिर्खै राखे। अरबको पोल्ने घाममुनि कठोर र सहनै गाह्रो यातना दिए। तर हजरत मुसअब बिन उमैरले यी कठोर र निर्दयी यातना धैर्यसाथ सहनुभयो र इस्लामबाट फर्किनुभएन।
मुसलमान हुनुअघि परिवारको धनसम्पत्तिका कारण हजरत मुसअब सुखसयल र प्रशस्ततामा हुर्किनुभएको थियो। सबै उहाँको भाग्य देखेर लोभिन्थे। मुसलमान हुनुभएपछि परिवारले उहाँलाई सबै कुराबाट वञ्चित गर्यो र यातना दियो। धर्मका लागि हर किसिमका कष्ट सहने मुसअब बिन उमैर एक दिन हजुर रसूलुल्लाहको सामु जानुभयो। उहाँको यो आगमनबारे हजरत अलीले यसरी सुनाउनुभयो: “हामी रसूलुल्लाहसँग बसिरहेका थियौँ। त्यही बेला मुसअब बिन उमैर आउनुभयो। उहाँले टालेको लुगा लगाउनुभएको थियो र उहाँको हाल देख्दा दया लाग्थ्यो। रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले उहाँको यो हाल देख्नुभएपछि उहाँका मुबारक आँखा आँसुले भरिए। यत्रो यातना र गरिबी भोगेर पनि मुसअब आफ्नो धर्मबाट नफर्किनुभएकाले रसूलुल्लाहले भन्नुभयो: ‘अल्लाह तआलाले हृदय उज्यालो पारिदिनुभएका यी मानिसलाई हेर। मैले यिनका आमाबुबाले यिनलाई सबैभन्दा मीठा खानेकुरा र पेय खुवाएको देखेको थिएँ। अल्लाह तआला र उहाँका रसूलको मायाले यिनलाई तिमीहरूले देखेको यो हालमा ल्याएको हो।’”
“या अल्लाह! उनीहरूका पाप माफ गरिदिनुहोस्! किनभने आफूले के गर्दै छन् भन्ने उनीहरूलाई थाहा छैन” हदीसे शरीफ
हकको जिक्र गर, जल्दै-जल्दै!
धेरै इहसान पाउनेछौ,
हरेक ढोका तिम्रा लागि खुल्नेछ,
जमालुल्लाह प्रकट हुनेछ।
शम्से तबरेज यो कुरा जान्नुहुन्छ:
संसार रहँदैन, नष्ट हुन्छ,
सबै सृष्टि मेटिएर जान्छ,
अल्लाह मात्र बाँकी रहनुहुन्छ।
सलातुल्लाह सलामुल्लाह,
अलैका या रसूलल्लाह।
हब्शातर्फ हिजरत
