मेरा प्यारा नबी

हब्शातर्फ हिजरत

हब्शातर्फ पहिलो हिजरत

हजुर रसूलुल्लाहको नुबुव्वतको (बेसतको) पाँचौँ वर्षमा मुशरिकहरूले यातना दिँदादिँदै पनि मुसलमानहरूको सङ्ख्या बढ्दै गइरहेको थियो। तर मुशरिकहरू पनि यातना बढाउँदै थिए, आफूले सक्ने केही बाँकी राख्दैनथे। आफ्ना असहाबले असह्य यातना भोगेको, खुट्टामा डोरीले ऊँटसँग बाँधिएर उल्टा दिशातिर तानिँदै चिरिएको देखेर प्यारा नबी साह्रै दुःखी हुनुहुन्थ्यो। यी यातना दिनप्रतिदिन झन् कडा हुँदै थिए; दयाले भरिएको उहाँको हृदयले यी सहन सक्दैनथ्यो।

एक दिन उहाँले असहाबे किरामलाई भेला गर्नुभयो र भन्नुभयो: “हे मेरा असहाब! अब धर्तीमा छरिएर जाऊ। अल्लाह तआलाले चाँडै तिमीहरूलाई फेरि एकै ठाउँमा भेला गर्नुहुनेछ।”

उहाँहरूले सोध्नुभयो: “या रसूलल्लाह! हामी कहाँ जाऔँ?” हाम्रा नबीले आफ्नो मुबारक हातले इसारा गर्दै हब्शा देश देखाउनुभयो र भन्नुभयो: “त्यता! हब्शाको भूमितिर जाऊ!१ किनभने त्यहाँ आफ्नो छेउमा भएका कसैमाथि पनि अत्याचार नगर्ने एकजना राजा छन्। त्यो सत्यको देश पनि हो। तिमीहरू परेको यो सङ्कटबाट निस्कने र छुटकाराको बाटो अल्लाह तआलाले नखोलिदिनुहुन्जेल तिमीहरू त्यहीँ बस।”

यसरी सरवरे आलम मुहम्मद मुस्तफा (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले आफ्ना असहाबलाई यातनाबाट छुटाउने र मक्काका मुशरिकहरूविरुद्धको सङ्घर्ष एक्लै गरिरहने निधो गर्नुभएको थियो। जन्मनुहुँदा “मेरो उम्मत! मेरो उम्मत!” भन्नुभएका हाम्रा प्यारा नबी अब असहाबको छुटकाराका लागि आफूलाई कुर्बान गर्दै हुनुहुन्थ्यो। उहाँको यो अनुमतिपछि असहाबे किराममध्ये केही आफ्नो देश छोडेर हिजरत गर्दै हुनुहुन्थ्यो!… तर हाम्रा प्यारा नबीबाट छुटिनुपरेकाले उहाँहरूको दुःख पनि निकै ठूलो थियो।

यस पहिलो हिजरतमा हजरत उस्मान र उहाँकी श्रीमती रसूलुल्लाहकी छोरी हजरत रुकय्या, अबू हुजैफा र उहाँकी श्रीमती सहला बिन्त सुहैल, जुबैर बिन अव्वाम, मुसअब बिन उमैर, अब्दुर्रहमान बिन औफ, अबू सलमा बिन अब्दुल असद र उहाँकी श्रीमती उम्मे सलमा, हातिब बिन अम्र, आमिर बिन रबीआ र उहाँकी श्रीमती लैला बिन्त अबी हस्मा, उस्मान बिन मजऊन, अबू सब्रा बिन अबी रुह्म र उहाँकी श्रीमती उम्मे कुलसूम बिन्त सुहैल, सुहैल बिन बैदा र अब्दुल्लाह बिन मसऊद “रदियल्लाहु अन्हुम” सहभागी हुनुभयो।२ प्यारा नबीले हजरत उस्मानका बारेमा भन्नुभयो: “निःसन्देह, उस्मान लूत नबीपछि आफ्नी पत्नीसहित हिजरत गर्ने पहिलो व्यक्ति हुन्।”

असहाबे किराममध्ये कोही सवारीमा, कोही पैदल गोप्य रूपमा मक्काबाट निस्कनुभयो। काफिला शुऐबा पुग्दा महान् अल्लाहको कृपाले दुईवटा व्यापारी जहाज आइपुगेका थिए। असहाबले व्यापारीहरूलाई आधा-आधा सुनको सिक्का भाडा दिएर जहाज चढ्नुभयो। यसैबीच यो खबर पाएका मुशरिकहरू असहाबको पछि लागे। उनीहरू समुद्रको किनारमा पुग्दा मुहाजिरहरू जहाजमा चढेर समुद्रमा निस्किसक्नुभएकाले कसैलाई पनि समात्न सकेनन्। उनीहरूको मेहनत खेर गयो र निराश भएर फर्किए। असहाब लाल सागर हुँदै सकुशल हब्शा पुग्नुभयो।३ हब्शाका राजा नज्जाशीले मुसलमानहरूलाई आफ्नो देशमा बसाए। उहाँहरूसँग साह्रै राम्रो व्यवहार गरे।

“हे मेरा असहाब! अब धर्तीमा छरिएर जाऊ। अल्लाह तआलाले चाँडै तिमीहरूलाई फेरि एकै ठाउँमा भेला गर्नुहुनेछ” हदीसे शरीफ

असहाब हब्शा जानुभएपछि सूरा नज्म नाजिल भयो। रसूलुल्लाहले मस्जिदे हराममा कुरैशलाई यो सूरा पढेर सुनाउँदै गर्दा मुशरिकहरूका मूर्तिको उल्लेख भएका १९ र २०औँ आयते करीमामा पुग्नुहुँदा लानती शैतानले “मूर्तिहरू महान् मूर्ति हुन्, तिनबाट शफाअतको आशा गरिन्छ” जस्ता कुरा घुसाइदियो। मुशरिकहरूले यी कुरा रसूलुल्लाहले भन्नुभएको ठाने। उनी हाम्रो धर्मसँग सहमत भएकाले हामीले पनि उनीसँग मेल गर्‍यौँ भने। त्यसै बेला वलीद बिन मुगीराले पनि रसूलुल्लाहकहाँ आएर अबदेखि तिमीलाई केही गर्दैनौँ भनेपछि प्यारा नबी छक्क पर्नुभयो। मुशरिकहरूको यो मेलको खबर (!) रमजाने शरीफको अन्त्यतिर हब्शामा रहेका असहाबसम्म पुग्यो। हब्शामा रहेका मुसलमानहरूले “मक्कामा मुशरिक र मुसलमानहरूबीच सम्झौता भएछ!” भन्ने खबर पाए। यसपछि उहाँहरूले सोच्नुभयो: “हाम्रो हिजरत, आफ्नो थातथलो र घरबार छोड्नु मुशरिकहरूको शत्रुताका कारण थियो। अब उनीहरूको शत्रुता मित्रतामा बदलिएको छ। त्यसो भए जाऔँ, रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)को सेवाको सौभाग्य पाऔँ।” त्यही बेला जिब्रील अलैहिस्सलामले शैतानको यो छल रसूलुल्लाहलाई बताउनुभयो। उहाँ साह्रै दुःखी हुनुभयो। जनाबे हकले सूरा हजको ५२औँ आयते करीमा नाजिल गर्नुभयो। भावार्थमा: “तिमीभन्दा अघि हामीले पठाएका शरीअत लिएर आउनुभएका रसूलहरू र उहाँहरूको अनुसरण गर्ने नबीहरूले आयते करीमा पढ्न वा आफ्नो तर्फबाट केही भन्न चाहनुहुँदा शैतानले उहाँहरूले पढ्नुभएको वा भन्नुभएको कुरामा केही मिसाउँछ। अल्लाह तआलाले शैतानले मिसाएको कुरालाई सत्यबाट छुट्याउनुहुन्छ। त्यसपछि आफ्ना आयतहरूलाई दृढ पार्नुहुन्छ। अल्लाह तआला मानिसहरूको हाल जान्नुहुने र आफ्नो हुकुम लागू गर्नुहुने हुनुहुन्छ।” यो आयत सुनेपछि मुशरिकहरूले फेरि सताउन र यातना दिन थाले। मुहाजिरहरू हब्शाका राजासँग अनुमति लिएर शव्वाल महिनामा मक्का मुकर्रमा आउनुभयो। तर आफूले पाएको खबर गलत रहेछ भन्ने थाहा पाउनुभयो।४ भएका कुरा थाहा पाएर उहाँहरू अलमलमा पर्नुभयो। त्यसपछि प्यारा नबीको सामु आएर हब्शाबारे भन्नुभयो: “हामीले त्यहाँ असल छिमेक र संरक्षण पायौँ। हाम्रो धर्ममा कसैले हात हालेन, हामीलाई दुःख दिइएन। मन नपर्ने एउटा शब्द पनि सुनेनौँ। शान्तिसँग अल्लाह तआलाको इबादत गर्‍यौँ।”५ हब्शाको पानी, हावा र फलफूलले बल दिने, त्यहाँ चारवटा इबादतघर रहेका, ती ठाउँमा हरेक दिन ऊँट र भेडा काटिने, गरिब र परदेशीलाई निम्त्याएर राम्रो सत्कार गरिने, त्यहाँका राजाले आफूहरूलाई भेट्न आएर सुरक्षा दिएको र दुःख टारेको कुरा लामो गरी सुनाउँदै उहाँहरूले आफ्नो सन्तुष्टि प्रकट गर्नुभयो।६ उहाँहरू दुई महिनाभन्दा बढी हब्शामा बस्नुभएको थियो।

हजरत हमजा कसरी मुसलमान हुनुभयो

बेसतको छैटौँ वर्ष… इस्लामको आवाज दिनप्रतिदिन मुखमुखै फैलिँदै, मनमा पुग्दै अझ पर-पर पुगिरहेको थियो। यस कुराले कुरैशका मुशरिकहरूलाई बौलाहा बनाइरहेको थियो; जति प्रयास गरे पनि उनीहरू इस्लाम फैलिन रोक्न सकिरहेका थिएनन्। “दलाइलुन नुबुव्वा” र “मआरिजुन नुबुव्वा”मा यसो बताइएको छ:

मुशरिकहरूमध्ये वलीद नाम गरेको एकजनाको एउटा मूर्ति थियो। उनीहरू सफा डाँडामा भेला भएर त्यस मूर्तिलाई पुज्थे। एक दिन प्यारा नबी उनीहरूकहाँ जानुभयो र मुशरिकहरूलाई ईमानतर्फ बोलाउनुभयो। एउटा काफिर जिन त्यस मूर्तिभित्र पस्यो र हाम्रा प्यारा नबीका बारेमा नसुहाउँदा कुरा गर्‍यो। फख्रे आलम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) दुःखी हुनुभयो। अर्को एक दिन आफू नदेखिने एकजनाले प्यारा नबीलाई सलाम गर्दै भने: “या रसूलल्लाह! एउटा काफिर जिनले तपाईँका बारेमा नसुहाउने कुरा भनेछ। मैले त्यसलाई भेट्टाएर मारिदिएँ। चाहनुहुन्छ भने भोलि सफा डाँडामा पाल्नुहुन्छ कि? तपाईँ फेरि उनीहरूलाई इस्लामतर्फ बोलाउनुहोला। म चाहिँ त्यस मूर्तिभित्र पसेर तपाईँको प्रशंसा गर्ने कुरा भन्नेछु।” प्यारा नबीले अब्दुल्लाह नाम गरेका यी जिनको प्रस्ताव स्वीकार गर्नुभयो।

भोलिपल्ट हाम्रा प्यारा नबी त्यहाँ जानुभयो र मुशरिकहरूलाई फेरि ईमानतर्फ बोलाउनुभयो।

अबू जहल पनि त्यहाँ थियो। मुसलमान जिन मुशरिकहरूको हातमा भएको मूर्तिभित्र पसे र हाम्रा प्यारा नबी र इस्लामबारे सुन्दर वचन र कविता सुनाए। यी कुरा सुनेर मुशरिकहरूले हातको मूर्ति टुक्रा-टुक्रा पारे र रसूलुल्लाहमाथि जाइलागे। उहाँका मुबारक केश छरपस्ट भए। मुबारक अनुहार रगतले रङ्गियो। उहाँले उनीहरूको यो सास्ती र अत्याचार सहँदै भन्नुभयो: “हे कुरैशका मानिसहरू हो! तिमीहरू मलाई हिर्काउँदै छौ। तर म तिमीहरूको नबी हुँ।” त्यसपछि त्यहाँबाट हिँडेर घर फर्किनुभयो। एउटी कामदार केटीले यो घटना सुरुदेखि अन्त्यसम्म देखेकी थिइन्। त्यही बेला हजरत हमजा पहाडमा सिकार गर्दै हुनुहुन्थ्यो। एउटा हरिणलाई काँड हान्न लाग्दा हरिण बोल्यो र भन्यो: “हे हमजा! मलाई काँड हान्नुको सट्टा आफ्नो भतिजलाई मार्न खोज्नेहरूलाई हान्यौ भने बढी राम्रो हुन्छ।” हजरत हमजा यो कुरा सुनेर छक्क पर्नुभयो र हतार-हतार घरतिर लाग्नुभयो। सिकारबाट फर्कँदा तवाफ गर्न पहिले हरमे शरीफ पस्ने र त्यसपछि मात्र घर जाने उहाँको बानी थियो। त्यस दिन तवाफ गर्दै गर्दा ती कामदार केटी उहाँको छेउमा आइन् र अबू जहलले मुहम्मद अलैहिस्सलामलाई गरेका कुरा सुनाइन्। प्यारा नबीको अपमान भएको सुनेपछि हजरत हमजाको नाताको रगत उम्लियो। हतियार लिएर मुशरिकहरू भएको ठाउँमा आउनुभयो। “मेरो भतिजलाई नराम्रो कुरा भन्ने, उनको मन दुखाउने तिमी नै हौ? ल सुन, मेरो धर्म पनि उनकै धर्म हो। सक्छौ भने उनलाई गरेको कुरा मलाई पनि गरेर देखाऊ त!” भन्दै घाँटीमा भिरेको धनुले अबू जहलको टाउको फुटाइदिनुभयो। त्यहाँ भएका काफिरहरू हजरत हमजामाथि जाइलाग्न खोजे। तर अबू जहलले भन्यो: “उनलाई नछोऊ, हमजाको कुरा ठीक छ। मैले उनका भतिजलाई नराम्रा कुरा भनेको थिएँ।” हजरत हमजा त्यहाँबाट जानुभएपछि अबू जहलले वरिपरिकालाई भन्यो: “खबरदार, उनलाई नचलाऊ! हामीसँग रिसाएर मुसलमान हुन्छन्। अनि उनको कारण मुहम्मद बलियो हुन्छन्।” किनभने हमजा इज्जतदार, मूल्यवान् र बलिया हुनुहुन्थ्यो। हजरत हमजा मुसलमान नहोऊन् भनेर ऊ आफ्नो टाउको फुटाउन पनि राजी भएको थियो। हजरत हमजा प्यारा नबीकहाँ आउनुभयो र भन्नुभयो: “हे मुहम्मद! अबू जहलसँग तिम्रो बदला लिएँ। उसलाई रगताम्मे पारेँ। दुःखी नहोऊ, खुसी होऊ!” हाम्रा प्यारा नबीले भन्नुभयो: “म यस्ता कुराले खुसी हुन्नँ।” हजरत हमजाले “तिमीलाई खुसी पार्न, दुःखबाट निकाल्न जे भन्छौ, म गर्छु!” भन्नुभएपछि प्यारा नबीले भन्नुभयो: “तपाईँले ईमान ल्याउनुभयो र आफ्नो बहुमूल्य शरीरलाई जहन्नमको आगोबाट जोगाउनुभयो भने मात्र म खुसी हुन्छु।”

हजरत हमजा तुरुन्तै मुसलमान हुनुभयो। उहाँका बारेमा आयते करीमा आयो। हजरत अब्दुल्लाह इब्ने अब्बासका अनुसार कुरआने करीममा सूरा अनआमको १२२औँ आयते करीमामा “जिउँदो पारिएको र नूरमा पुर्‍याइएको…” भनी बताइएका व्यक्ति हजरत हमजा हुनुहुन्छ र “अँध्यारोमा भौँतारिरहेको…” भनी उल्लेख गरिएको व्यक्ति अबू जहल हो।

हजरत हमजा मुशरिकहरूकहाँ जानुभयो, आफू मुसलमान भएको र अल्लाह तआलाका हबीब मुहम्मद अलैहिस्सलामको ज्यानको बाजी लगाएर भए पनि रक्षा गर्ने कुरा बताउनुभयो र एउटा कसीदा सुनाउनुभयो। सुनाउनुभएको कसीदामा उहाँले भन्नुभयो: “मेरो हृदयलाई इस्लाम र सत्यतर्फ ढल्काइदिनुभएकोमा अल्लाह तआलालाई हम्द होस्। यो धर्म आफ्ना बन्दाहरूले गर्ने हरेक कुरा जान्नुहुने, सबैसँग आफ्नो कृपाले व्यवहार गर्नुहुने, कुदरत सबै कुरामाथि हावी हुने, सारा संसारका रब अल्लाह तआलाले पठाउनुभएको हो। कुरआने करीम पढिँदा हृदय र बुद्धि भएकाहरूका आँखाबाट आँसु बग्छन्। कुरआने करीम स्पष्ट भाषामा खुलस्त पारिएका आयत बनेर मुहम्मद अलैहिस्सलाममाथि नाजिल भएको हो। उहाँ, मुहम्मद मुस्तफा, हाम्रो बीचमा कुरा सुनिने, शिर झुकाइने मुबारक व्यक्ति हुनुहुन्छ। हे मुशरिकहरू हो! बुद्धि हराएर, आँखा धमिलिएर उहाँका बारेमा कडा, गह्रौँ र असभ्य कुरा नगर। यदि यस्तो विचारमा फस्यौ भने हामी मुसलमानहरूको लासमाथि टेकेर नगई कसैले पनि उहाँलाई छुन सक्दैन।”

“हे कुरैशका मानिसहरू हो! तिमीहरू मलाई हिर्काउँदै छौ। तर म तिमीहरूको नबी हुँ” हाम्रा प्यारा नबी मुहम्मद अलैहिस्सलाम

हजरत हमजा मुसलमान हुनुभएकोमा हाम्रा प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) साह्रै खुसी हुनुभयो। उहाँ पनि आफ्नो पङ्क्तिमा मिसिनुभएपछि मुसलमानहरू निकै बलिया भए। हजरत हमजा मुसलमान हुनुभएपछि अवस्था बदलियो। किनभने हजरत हमजा योद्धा, साहसी, उदार, पहलमान र ठूला वीर हुनुहुन्छ भन्ने मक्कावासीलाई थाहा थियो। त्यसैले कुरैशका मुशरिकहरूले अब बिनाकारण मुसलमानहरूसँग नराम्रो व्यवहार गर्न सकेनन्; विशेषगरी हजरत हमजाको तरबारको धारसँग डराए।७

तपाईँको मायाले बाटो लागेँ,
शफाअत, या रसूलल्लाह!
म पापी हुँ, मेरो मुख कालो,
शफाअत, या रसूलल्लाह!

हजरत उमर कसरी मुसलमान हुनुभयो

इस्लाम धर्म दिनप्रतिदिन फैलिँदै थियो, कुरआने करीमको नूरले रूहहरूलाई उज्यालो पारिरहेको थियो। भाग्यमा लेखिएकाहरू अल्लाह तआलाको इहसानले ईमान ल्याउँदै, हिदायत पाउँदै थिए। असहाबे किराम “रदियल्लाहु अन्हुम” हुने सौभाग्य पाएका यी मुबारक व्यक्तिहरू हातमा हात, मनमा मन मिलाएर हजुर रसूलुल्लाहको वरिपरि पुतलीझैँ घुम्नुहुन्थ्यो। उहाँको सानो इच्छा र इसारालाई पनि ठूलो आदेश ठान्नुहुन्थ्यो, त्यसलाई पूरा गर्न तँछाडमछाड गर्नुहुन्थ्यो, अझ यस बाटोमा ज्यान दिन पनि पछि हट्नुहुन्नथ्यो। मुशरिकहरूको आत्तिनु र चिन्ता भने चरम सीमामा पुगेको थियो। किनभने नाम चलेका वीरहरूमध्येका हजरत हमजा पनि मुसलमान भएर रसूलुल्लाहको पङ्क्तिमा उभिइसक्नुभएको थियो। यो अप्रत्याशित घटनाले मुशरिकहरूलाई पूरै आपेबाहिर बनायो। यसैकारण खत्ताबका छोरा उमर (अझै मुसलमान हुनुभएको थिएन) एक दिन हजुर रसूलुल्लाहलाई जहाँ भेटे पनि मार्ने नियतले घरबाट निस्कनुभयो।

उहाँले हाम्रा प्यारा नबीलाई मस्जिदे हराममा नमाज पढिरहनुभएको भेट्टाउनुभयो। नमाज सकिने पर्खँदै गर्दा हाम्रा नबीले पढ्नुभएका कुराले उमरको ध्यान खिच्यो र उहाँ उत्सुक भएर सुन्न थाल्नुभयो। हबीबे अकरम सूरा हाक्का शरीफ पढ्दै हुनुहुन्थ्यो… भावार्थमा: “आउनु निश्चित भएको त्यो कियामत!… के हो त्यो निश्चित कियामत (थाहा छ)? आउनु निश्चित भएको त्यो कियामतबारे तिमीलाई कुन कुराले बतायो? त्रासले हृदय काँप्ने त्यस कियामतलाई समूद र आद (कौमहरू)ले झूटो ठहराए, अस्वीकार गरे। समूद कौम आफ्नो उद्दण्डताका कारण (जिब्रील अलैहिस्सलामको चिच्याहटले) नष्ट गरियो।

आद कौमको कुरा गर्दा, उनीहरू पनि सबै थोक तहसनहस पार्ने, सुसाउने, उग्र र प्रचण्ड हावा (आँधी)ले नष्ट गरिए। अल्लाह तआलाले त्यो आँधी सात रात र आठ दिनसम्म लगातार उनीहरूमाथि खटाउनुभयो। (उनीहरू यस्तो हालमा पुगे, त्यस बेला तिमी त्यहाँ उपस्थित भएको भए) जरैदेखि उखेलिएर भुइँमा ढलेका भित्र खोक्रा खजुरका मुढाजस्तै उनीहरू कसरी मरेर ढले, देख्ने थियौ! के अब उनीहरूमध्ये बाँकी रहेको केही (कोही मानिस, कुनै प्राणी आदि) देख्न सक्छौ? फिरऔन, उसभन्दा अघिकाहरू र उल्टाइएका बस्तीका बासिन्दा (लूतको कौम)ले पनि, सबैले त्यही गल्ती (शिर्क र अवज्ञा) गरे… यसरी उनीहरूले आफ्ना रबका नबीको (लूत अलैहिस्सलाम र अरूहरूको) अवज्ञा गरे। तब अरू उम्मतहरूमाथि आएको अजाबभन्दा पनि कडा अजाबले उनीहरूलाई समातिहाल्यो… निश्चय नै हामीले (नूहको बाढीमा) पानीले चारैतिर ढाकेको बेला, तिमीहरूका लागि शिक्षा होस् र सुन्ने कानले यसलाई सम्झिराखून्, कण्ठ पारून् भनेर तिमीहरूलाई (तिमीहरूको अस्तित्वको कारण बनेका पुर्खाहरूलाई) जहाजमा बोकेका थियौँ।

सूरमा एक पटक फुकिँदा धर्ती र पहाडहरू आफ्नो ठाउँबाट उचालिएर एकअर्कासँग जोडले ठोक्किँदै चकनाचुर हुनेछन्; त्यस दिन कियामत आइलाग्नेछ। त्यस दिन आकाशको बल र दृढता नरहेर त्यो फाट्नेछ, छरिनेछ।

फरिश्ताहरू आकाशका किनारामा हुनुहुन्छ (आफ्ना रबको आदेश पर्खिरहनुहुन्छ)। त्यस दिन तिम्रा रबको अर्शलाई (आकाशको वरिपरि रहनुहुनेहरूमध्ये) आठ फरिश्ताले बोक्नुहुनेछ। त्यस दिन तिमीहरू (हिसाबका लागि अल्लाह तआलाकहाँ) पेस गरिनेछौ; यसरी तिमीहरूको (संसारमा छँदा लुकाएँ भन्ठानेको) कुनै पनि रहस्य (अल्लाह तआलासँग) लुकेर रहनेछैन। त्यस बेला दाहिने हातमा किताब दिइएको मानिसले (खुसी हुँदै) भन्नेछ: ‘लेऊ, मेरो किताब पढ! निश्चय नै मलाई आफ्नो हिसाबसँग सामना हुनेछ भन्ने पक्का थाहा थियो।’

त्यो त मन पर्ने जीवनमा हुनेछ, एउटा उच्च जन्नतमा हुनेछ… (त्यसका फल) सजिलै टिप्न सकिने नजिक हुनेछन्। (उनीहरूलाई भनिनेछ:) ‘बितेका दिनहरूमा (संसारमा) तिमीहरूले अघि पठाएका असल कर्मको बदलामा मीठो मानेर खाऊ, पिऊ।’

बायाँ हातमा किताब दिइएको मानिसको कुरा गर्दा, उसले भन्नेछ: ‘हाय! कति जाति हुन्थ्यो, मेरो किताब मलाई नदिइएको भए… मेरो हिसाब के हो, थाहै नपाएको भए! हाय! कति जाति हुन्थ्यो, त्यो (मृत्यु, मेरो जीवनको) निर्णायक अन्त्य भएको भए (र म फेरि नब्युँतिएको भए)! मेरो धनले मलाई केही काम दिएन। (सबै) मेरो सत्ता (मेरो शक्ति, मेरो प्रमाण, मेरो सबै थोक) मबाट छुटेर नष्ट भयो!…’ (अल्लाह तआलाले जहन्नममा खटिएका फरिश्ताहरूलाई भन्नुहुन्छ:) ‘उसलाई समात र (हात घाँटीमा) बाँध!… त्यसपछि उसलाई त्यो जहीममा (जहन्नमको सबैभन्दा कडा अजाबको ठाउँमा) फाल! अनि उसलाई सत्तरी हात लामो साङ्लोभित्र त्यहाँ (फेरि) पसाऊ!… किनभने ऊ महान् अल्लाह तआलामाथि ईमान ल्याउँदैनथ्यो। गरिबलाई खाना (खुवाउनु त परै जाओस्, अरूलाई पनि) दिन प्रेरित गर्दैनथ्यो। त्यसैले आज यहाँ उसको (दया गर्ने) कोही नातेदार (र साथी) छैन। गिस्लीनबाहेक (जहन्नमवासीहरूको रगत मिसिएको पीपबाहेक) उसका लागि अरू खाना पनि छैन। त्यो (जानीजानी) गल्ती गर्नेहरू (काफिरहरू)बाहेक अरू कसैले खाँदैन…’”८ हजरत उमर प्यारा नबीले पढ्नुभएका कुरा मोहित भएर सुनिरहनुभएको थियो। जीवनभर उहाँले यति सुन्दर वचन सुन्नुभएको थिएन। पछि उहाँ आफैँले यसरी सुनाउनुभयो: “सुनेका यी वचनको वाक्पटुता, सुघडपन र कसिलोपनमा म मोहित भएँ। मैले आफैँसँग भनेँ: ‘कसम खान्छु, कुरैशीहरूले भनेजस्तै यी कवि हुनुपर्छ!’” त्यही बेला हाम्रा नबी आयते करीमा पढिरहनुभयो: “तिमीहरूले देख्ने र नदेख्ने कुराको कसम खान्छु, निःसन्देह यो (कुरआने करीम) अल्लाह तआलाको नजरमा अत्यन्त सम्मानित एक रसूलले (आफ्ना रबबाट) ल्याउनुभएको कलाम हो। यो कुनै कविको वचन होइन। तिमीहरू कति थोरै ईमान ल्याउने मानिस हौ!…”९ हजरत उमरले भन्नुभयो: “फेरि मैले आफैँसँग भनेँ: ‘यी काहिन हुनुपर्छ। किनभने मेरो मनमा खेलेको कुरा बुझे!…’” रसूलुल्लाह सूरा पढिरहनुभएको थियो: “यो कुनै काहिनको वचन पनि होइन। तिमीहरू कति कम सोच्ने मानिस हौ!… यो (कुरआने करीम) सारा संसारका रबबाट (मुहम्मद अलैहिस्सलाममाथि जिब्रील अलैहिस्सलाममार्फत) नाजिल गरिएको हो। यदि (नबीले, हामीले नभनेका) केही वचन आफैँ गढेर हाम्रो नाममा भन्नुभएको भए हामी अवश्य उहाँलाई बलले समात्ने थियौँ र निःसन्देह उहाँको प्राणनसा (मुख्य नसा) काटेर नष्ट गर्ने थियौँ!

“(हे काका!) तपाईँले ईमान ल्याउनुभयो र आफ्नो बहुमूल्य शरीरलाई जहन्नमको आगोबाट जोगाउनुभयो भने मात्र म खुसी हुन्छु” हदीसे शरीफ

अनि तिमीहरूमध्ये कसैले पनि यसलाई रोक्न सक्ने थिएनौ! निःसन्देह यो (कुरआने करीम) तकवा भएकाहरूका लागि निर्णायक उपदेश हो। तिमीहरूमध्ये यसलाई झूटो ठहराउनेहरू पनि छन् (यसलाई साँचो मान्नेहरू भएजस्तै) भन्ने हामी राम्ररी जान्दछौँ। निःसन्देह यो (कुरआने करीम, आखिरतमा यसलाई साँचो मान्नेहरूलाई दिइएका नियामत देख्ने) काफिरहरूका लागि (टार्न नसकिने) पछुतो हो। निःसन्देह यो (कुरआने करीम) हक्कुल यकीन हो (अवश्य नै निश्चित ज्ञानको यथार्थ हो, निश्चित ज्ञान नै हो)। त्यसैले आफ्ना महान् रबको नामको तस्बीह गर।”१०

हजरत उमरले भन्नुभयो: “रसूलुल्लाहले पूरा सूरा पढिसक्नुभएपछि मेरो हृदयमा इस्लामप्रति झुकाव पैदा भयो।” हजरत हमजा मुसलमान हुनुभएको तीन दिनपछि अबू जहलले मुशरिकहरूलाई भेला गरेर भन्यो: “हे कुरैश! मुहम्मदले हाम्रा मूर्तिहरूको निन्दा गरे। हामीभन्दा अघि गएका हाम्रा पुर्खाहरू जहन्नममा अजाब भोगिरहेका छन्, हामी पनि त्यहीँ जानेछौँ भने!…

उनलाई मार्नुबाहेक अरू उपाय छैन!… उनलाई मार्नेलाई म सय रातो ऊँट र अनगिन्ती सुन दिनेछु!…” एकै क्षणमा खत्ताबका छोरा उमरको हृदयबाट इस्लामप्रतिको झुकाव हरायो र उहाँ आफ्नो ठाउँबाट उफ्रेर भन्नुभयो: “यो काम खत्ताबका छोराबाहेक अरू कसैले गर्न सक्दैन।” “ल हेरौँ त, खत्ताबका छोरा!” भन्दै उनीहरूले उहाँलाई ताली बजाएर हौसला दिए।

उहाँ तरबार भिरेर बाटो लाग्नुभयो। बाटोमा नुऐम बिन अब्दुल्लाहसँग भेट भयो। उहाँले सोध्नुभयो: “यति रिस र आवेशमा कता, हे उमर?” उमरले भन्नुभयो: “कौममा फुट ल्याउने, दाजुभाइलाई दाजुभाइको शत्रु बनाउने मुहम्मदलाई मार्न जाँदै छु।” नुऐमले भन्नुभयो: “हे उमर! यो गाह्रो काम हो। उहाँका असहाब उहाँको वरिपरि पुतली बनेर घुम्छन्, उहाँलाई केही नहोस् भनेर काँपिरहन्छन्। उहाँहरूको नजिक पुग्नै गाह्रो छ। उहाँलाई मारे पनि बनू अब्दुल मुत्तलिबको हातबाट तिम्रो कठालो छुटाउन सक्दैनौ।”

हजरत उमर यो कुराले साह्रै रिसाउनुभयो र “कि तिमी पनि उनीहरूमध्येकै हौ? पहिले तिमीलाई नै सिध्याउँछु” भन्दै तरबारमा हात हाल्नुभयो। नुऐमले भन्नुभयो: “हे उमर! मलाई छोड! बरु आफ्नी बहिनी फातिमा र उहाँका श्रीमान् सईद बिन जैदकहाँ जाऊ; उहाँहरू पनि मुसलमान हुनुभएको छ।” हजरत उमरले यो कुरा पत्याउनुभएन। नुऐमले भन्नुभयो: “पत्याउँदैनौ भने गएर सोध! थाहा पाउँछौ।”

हजरत उमरले यो काम पूरा गर्नुभएको भए धर्मको फाटो त हट्ने थियो, तर अरबहरूको चलन रगतको बदला सुरु हुने थियो र कुरैश दुई टुक्रा भएर कहिल्यै नटुङ्गिने लडाइँ सुरु हुने थिए। यसरी उमर बिन खत्ताब मात्र होइन, खत्ताबका सबै सन्तान मारिने थिए। तर उमर बिन खत्ताब निकै बलिया, साहसी र रिसाहा भएकाले यी कुरा सोच्न सक्नुभएन। बहिनीको चिन्ता लागेर उहाँ तुरुन्तै उनीहरूको घरतिर लाग्नुभयो।

त्यस बेला सूरा ताहा भर्खरै नाजिल भएको थियो। सईद र फातिमा (रदियल्लाहु अन्हुमा)ले यसलाई लेखाएर हजरत खब्बाब बिन अरत नाम गरेका सहाबीलाई घरमा बोलाई पढिरहनुभएको थियो। हजरत उमरले ढोकाबाटै उहाँहरूको आवाज सुन्नुभयो। ढोका बेस्सरी ढकढक्याउनुभयो। उहाँलाई कम्मरमा तरबार भिरेर रिसाउनुभएको देखेर उहाँहरूले लेखिएको पाना लुकाउनुभयो, हजरत खब्बाबलाई पनि लुकाउनुभयो। त्यसपछि ढोका खोल्नुभयो। भित्र पसेपछि उमरले सोध्नुभयो: “के पढ्दै थियौ?” उहाँहरूले भन्नुभयो: “केही होइन।”

झन् रिसाएर उहाँ गर्जनुभयो: “मैले सुनेको कुरा साँचो रहेछ, तिमीहरू पनि उनको जादुमा फसेछौ!” हजरत सईदलाई कठालो समातेर भुइँमा पछार्नुभयो। बहिनीले आफ्ना श्रीमानलाई जोगाउन खोज्दा रिसको झोकमा उहाँको अनुहारमा पनि एक थप्पड हान्नुभयो। अनुहारबाट रगत बग्न थालेको देखेपछि उहाँलाई बहिनीप्रति दया लाग्यो। फातिमालाई चोट लागेको थियो, उहाँ रगताम्मे हुनुहुन्थ्यो। तर ईमानको शक्तिले उहाँलाई जुर्मुराइदियो र अल्लाह तआलाको शरण लिँदै उहाँले भन्नुभयो: “हे उमर! अल्लाहसँग किन लाज मान्दैनौ, उहाँले आयत र मुजिजाहरूसहित पठाउनुभएका नबीमाथि किन ईमान ल्याउँदैनौ? ल सुन, म र मेरा श्रीमान् मुसलमान हुने सौभाग्य पायौँ। हाम्रो टाउको काटे पनि हामी यसबाट फर्किँदैनौँ।” अनि उहाँले कलिमाए शहादत पढ्नुभयो।

बहिनीको यो ईमान देखेर हजरत उमर एक्कासि नरम पर्नुभयो र भुइँमा बस्नुभयो। नरम स्वरमा भन्नुभयो: “ल, तिमीहरूले पढिरहेको त्यो किताब निकाल।” फातिमाले भन्नुभयो: “तिमी पवित्र नभएसम्म त्यो तिमीलाई दिन्नँ।” हजरत उमरले गुस्ल गर्नुभयो।

त्यसपछि फातिमाले कुरआने करीमको पाना ल्याउनुभयो। हजरत उमर राम्रो पढ्नुहुन्थ्यो। उहाँले सूरा ताहा पढ्न थाल्नुभयो। कुरआने करीमको शुद्धता, वाक्पटुता, अर्थ र श्रेष्ठताले उहाँको हृदय बिस्तारै नरम पार्दै लग्यो। भावार्थमा “आकाशहरूमा, धर्तीमा, यी दुईका बीचमा र (सात तह) माटोमुनि भएका सबै थोक उहाँकै हुन्”११ भनिएको आयते करीमा पढ्नुभएपछि उहाँ गहिरो सोचमा डुब्नुभयो। “हे फातिमा! कहिल्यै नसकिने यी सबै अस्तित्व तिमीहरूले इबादत गर्ने अल्लाहकै हुन् त?” भन्नुभयो। बहिनीले जवाफ दिनुभयो: “हो नि! कुनै शङ्का छ र?” उहाँको अचम्म झन् बढ्यो र भन्नुभयो: “हे फातिमा! हाम्रा त सुन, चाँदी, काँसा र ढुङ्गाका कुँदिएका, सजाइएका लगभग एक हजार पाँच सयवटा मूर्ति छन्। तीमध्ये कुनैको पनि धर्तीमा केही छैन।” अझ अलिकति पढेपछि भावार्थमा “अल्लाह तआलाबाहेक इबादत गरिने, बन्दगी गरिने सत्य कुनै इलाह, कुनै माबूद छैन। सबैभन्दा सुन्दर नामहरू उहाँकै हुन्”१२ भनिएको आयते करीमामा विचार गर्नुभयो। “साँच्चै, कति साँचो!” भन्नुभयो। यो सुनेर खब्बाब आफ्नो ठाउँबाट उफ्रिनुभयो र तकबीर भनेपछि भन्नुभयो: “खुसीको खबर छ, हे उमर! रसूलुल्लाहले अल्लाह तआलासँग यसरी दुआ गर्नुभएको थियो: ‘या रब! यस धर्मलाई अबू जहल वा उमरमार्फत बलियो बनाइदिनुहोस्।’ यो सौभाग्य, यो सुदिन तिम्रो भागमा पर्‍यो।”

यो आयते करीमा र यो दुआले हजरत उमरको हृदयमा रहेको शत्रुता मेटिदियो, बढारिदियो। तुरुन्तै भन्नुभयो: “रसूलुल्लाह कहाँ हुनुहुन्छ?” उहाँको हृदय अब रसूलुल्लाहसँग गाँसिइसकेको थियो। त्यस दिन रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) हजरत अरकमको घरमा असहाबलाई उपदेश दिँदै हुनुहुन्थ्यो। असहाबे किराम भेला हुनुभएको थियो; उहाँको नूरानी अनुहार हेरेर, उहाँका मीठा र असरदार वचन सुनेर आफ्ना हृदय चम्काउँदै, अनन्त आनन्द, स्वाद र हर्षमा एक हालबाट अर्को हालमा पुग्दै आफ्ना रूहलाई ताजा पार्दै हुनुहुन्थ्यो।

हजरत उमर आउँदै गरेको अरकमको घरबाट देखियो। उहाँसँग तरबार पनि थियो। उहाँ हेर्दैमा डर लाग्ने र बलिया हुनुहुने भएकाले असहाबे किरामले रसूलुल्लाहलाई घेर्नुभयो। हजरत हमजाले भन्दै हुनुहुन्थ्यो: “उमरसँग डराउनुपर्ने के छ? असल नियतले आएका हुन् भने स्वागत छ। नत्र तरबार निकाल्न नपाउँदै उनको टाउको उडाइदिन्छु!” त्यही बेला रसूलुल्लाहले भन्नुभयो: “बाटो छोडिदेऊ, भित्र आऊन्!”

“यो कुनै काहिनको वचन पनि होइन। तिमीहरू कति कम सोच्ने मानिस हौ!… यो (कुरआने करीम) सारा संसारका रबबाट (मुहम्मद अलैहिस्सलाममाथि जिब्रील अलैहिस्सलाममार्फत) नाजिल गरिएको हो” हाक्का: ४२–४३

जिब्रील अलैहिस्सलामले हजरत उमर ईमान ल्याउन आउँदै हुनुहुन्छ, बाटोमा हुनुहुन्छ भन्ने कुरा पहिले नै बताइसक्नुभएको थियो। हजुर रसूलुल्लाहले मुस्कुराउँदै हजरत उमरलाई स्वागत गर्नुभयो र भन्नुभयो: “छोडिदेऊ, उनको छेउबाट हट।” हजरत उमर रसूलुल्लाहको अगाडि घुँडा टेकेर बस्नुभयो। रसूलुल्लाहले हजरत उमरको पाखुरा समातेर भन्नुभयो: “ईमानमा आऊ, हे उमर!” उहाँले पनि सफा हृदयले कलिमाए शहादत भन्नुभयो। असहाबे किरामले खुसीले तकबीरको आवाज आकाशसम्म पुर्‍याउनुभयो।

मुसलमान भएपछि हजरत उमरले आफ्नो हाल यसरी सुनाउनुभयो:

“म मुसलमान हुँदा असहाबे किराम मुशरिकहरूबाट लुक्नुहुन्थ्यो र लुकेर इबादत गर्नुहुन्थ्यो। यस कुराले मलाई निकै दुःख लाग्यो र मैले सोधेँ: ‘या रसूलल्लाह! के हामी सत्यमा छैनौँ र?’ प्यारा नबीले भन्नुभयो: ‘हो। जसको कुदरतको हातमा मेरो अस्तित्व छ, उहाँ अल्लाह तआलाको कसम खान्छु, तिमीहरू मरेका होऊ वा जिउँदा, निःसन्देह सत्यमा छौ।’

त्यसपछि मैले भनेँ: ‘या रसूलल्लाह! हामी सत्यमा छौँ र मुशरिकहरू झूटो बाटोमा छन् भने किन हामी आफ्नो धर्म लुकाउँछौँ? अल्लाहको कसम, कुफ्रका विरुद्ध दीने इस्लामलाई खुला पार्ने बढी हक र योग्यता हाम्रै हो। अल्लाह तआलाको धर्म मक्कामा निःसन्देह हावी हुनेछ। हाम्रो कौमले हामीसँग न्याय गर्‍यो भने राम्रै; हद नाघ्न खोज्यो भने उनीहरूसँग लड्छौँ।’ हजुर रसूलुल्लाहले भन्नुभयो: ‘हामी सङ्ख्यामा निकै थोरै छौँ!’

मैले भनेँ: ‘या रसूलल्लाह! तपाईँलाई सत्य नबी बनाएर पठाउनुहुने अल्लाह तआलाको कसम खान्छु, नहिचकिचाई, नडराई बसेर इस्लामबारे नबताएको मुशरिकहरूको कुनै सभा बाँकी रहनेछैन। अब खुलामा निस्कौँ!’ उहाँले यो कुरा स्वीकार गर्नुभएपछि हामी दुई पङ्क्ति बनाएर बाहिर निस्कियौँ र हरमे शरीफतिर हिँड्यौँ। एउटा पङ्क्तिको अगाडि हमजा र अर्कोको अगाडि म थिएँ। कडा पाइलाले, माटोलाई पिठो बनाएझैँ गरी, गम्भीर र भव्य चालमा हामी मस्जिदे हराममा पस्यौँ। कुरैशका मुशरिकहरू कहिले मतिर, कहिले हमजातिर हेर्थे। उनीहरू यति शोक र दुःखमा परे, सायद जीवनमा कहिल्यै यस्तो निराशामा परेका थिएनन्।” हजरत उमर यसरी आउनुभएको देखेर अबू जहल अघि सर्‍यो र भन्यो: “हे उमर! यो के हाल हो?” हजरत उमरले उसको पटक्कै वास्ता नगरी भन्नुभयो: “अश्हदु अन ला इलाह इल्लल्लाह व अश्हदु अन्न मुहम्मदन अब्दुहू व रसूलुहू।” अबू जहललाई के भनूँ के भनूँ भयो। जहाँको तहीँ जम्यो। हजरत उमर मुशरिकहरूको त्यस झुण्डतिर फर्केर भन्नुभयो: “हे कुरैश!… मलाई चिन्नेले चिन्छ! नचिन्नेले जानोस्, म खत्ताबको छोरा उमर हुँ… आफ्नी स्वास्नीलाई विधवा र छोराछोरीलाई अनाथ बनाउन चाहनेले आफ्नो ठाउँबाट चल्मलाओस्! चल्मलाउनेलाई तरबारले टुक्रा-टुक्रा पारेर भुइँमा ढालिदिन्छु!…” यति भन्नुभएपछि कुरैशका मुशरिकहरू एकैछिनमा छरिए र त्यहाँबाट टाढा भए। रसूलुल्लाह र उहाँका महान् असहाबले पङ्क्ति बनाएर ठूलो स्वरमा तकबीर भन्नुभयो। मक्काको आकाश असहाबे किरामको “अल्लाहु अकबर!… अल्लाहु अकबर!…” नाराले गुञ्जियो। पहिलो पटक हरमे शरीफमा खुलेआम नमाज पढियो।१३ हजरत उमर मुसलमान हुनुभएपछि सूरा अनफालको ६४औँ आयते करीमा नाजिल भयो। भावार्थमा यसो भनियो: “हे मेरा नबी! तिम्रो सहायताका लागि अल्लाह तआला र मोमिनहरूमध्ये तिम्रो पाइला पछ्याउनेहरू नै पुग्छन्।” शङ्कामा अलमलिइरहेका केही मानिसहरूले हजरत उमर मुसलमान हुनुभएको देखेर इस्लाम रोजे र सहाबी हुने सौभाग्य पाए।

त्यसपछि मुसलमानहरूको सङ्ख्या दिनदिनै हिमपहिरोझैँ बढ्न थाल्यो।

“या रब! यस धर्मलाई अबू जहल वा उमरमार्फत बलियो बनाइदिनुहोस्” हदीसे शरीफ

हरेक काममा रहमानको नामको जिक्र गर्नुहुन्थ्यो ती उदारताका खानी, प्रशंसा र हम्दका खानी नबी हुनुहुन्थ्यो ती उदारताका खानी। कृपाहरूको केन्द्र, ज्ञान र सहनशीलताको स्रोत हुनुहुन्थ्यो उहाँ, सुन्दर स्वभावले भरिएको थियो त्यो प्राण, ती उदारताका खानी। अल्लाहका लागि हकका सृष्टिप्रति कोमल र विनम्र भएर, सबै मानिसलाई कृपा र इहसान गर्नुहुन्थ्यो ती उदारताका खानी।

काबा मुअज्जमाको पुरानो दृश्य मक्का मुकर्रमा

हब्शातर्फ दोस्रो हिजरत

असहाबे किराम अलैहिमुर्रिदवान मक्का आइपुग्नुहुँदा मुशरिकहरूले फेरि सताउन र यातना दिन थाले। उनीहरूको अत्याचार झन्-झन् बढ्दै गयो। हर किसिमका यातना कत्ति पनि नहिचकिचाई दिन्थे। एक दिन हजरत उस्मानले भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! हब्शालाई मैले व्यापारका लागि राम्रो ठाउँ पाएँ। एक महिनाको व्यापारले धेरै नाफा दिन्छ। अल्लाह तआलाले हिजरतको ठाउँ नतोक्नुहुन्जेल मुसलमानहरूका लागि योभन्दा राम्रो ठाउँ हुन सक्दैन। कम्तीमा मोमिनहरू कुरैशको सास्तीबाट छुट्नेछन्। नज्जाशीले हामीमाथि धेरै कृपा र निकै भलाइ गरेका छन्।” तब प्यारा नबीले भन्नुभयो: “फेरि हब्शा फर्क, ताकि अल्लाह तआलाको नामले सुरक्षित रहन सक।” हजरत उस्मानले “या रसूलल्लाह! तपाईँ त्यहाँ पाल्नुभयो भने सायद उनीहरू मुसलमान हुनेछन्। अहले किताब भएकाले चाँडै इस्लाममा आउनेछन् र आफ्नो सहायता दिन कन्जुस्याइँ गर्नेछैनन्” भन्नुहुँदा हाम्रा प्यारा नबीले भन्नुभयो: “मलाई चैन र आराम खोज्ने आदेश दिइएको छैन। हिजरतबारे म अल्लाह तआलाको शरीफ आदेश पर्खिरहेको छु। जस्तो आदेश हुन्छ, त्यस्तै गर्छु।”

बेसतको छैटौँ वर्षमा, एउटा रिवायतअनुसार असहाबे किराम “रदियल्लाहु अन्हुम”मध्ये ८३ पुरुष र १८ महिला गरी एक सय एकजनाको काफिला दोस्रो पटक हब्शातर्फ हिँड्यो। यस काफिलाको अगुवा हजरत जाफर बिन अबी तालिबलाई बनाइएको थियो। उहाँहरू सकुशल नज्जाशीको देश पुग्नुभयो। हब्शामा भेटेका घटनाहरू हजरत उम्मे सलमा (रदियल्लाहु अन्हा)ले यसरी सुनाउनुभयो: “हामी हब्शा पुग्दा त्यहाँ हामीले धेरै असल छिमेकी पायौँ। ती छिमेकी राजा नज्जाशी थिए। उनले हाम्रा हरेक इच्छा पूरा गरे। हामी आफ्नो धर्मका आदेश जसरी चाहन्थ्यौँ, त्यसरी पालन गर्न सक्थ्यौँ। अल्लाह तआलाको स्वतन्त्र भएर इबादत गर्न सक्थ्यौँ, कुनै सास्ती भोग्नुपर्दैनथ्यो। कुनै नराम्रो शब्द सुन्नुपर्दैनथ्यो।” मक्काका मुशरिकहरूले यो अवस्थाबारे थाहा पाएपछि हब्शाका राजाकहाँ दुईजना दूत पठाउने निर्णय गरे। नज्जाशीका लागि अत्यन्त मूल्यवान् सामानका साथै उनलाई निकै मन पर्ने मक्काको छालाका उपहार तयार पारियो। पादरीहरू र राज्यका ठूला अधिकारीहरूका लागि पनि उपहार सोचियो। यो काम अब्दुल्लाह बिन अबी रबीआ र अम्र बिन आसलाई सुम्पियो। यी दुई दूतलाई नज्जाशीको सामु के-के भन्ने भनेर सिकाइयो। उनीहरूलाई भनियो: “राजासँग कुरा गर्नुअघि उनका प्रधान पादरी र सेनापतिहरूमध्ये हरेकलाई उपहार देऊ। त्यसपछि नज्जाशीको उपहार चढाऊ। यो काम गरेपछि त्यहाँका मुसलमानहरूलाई तिमीहरूको हातमा सुम्पन माग। नज्जाशीलाई मुसलमानहरूसँग भेटेर कुरा गर्ने मौका नदेऊ।”१४ दूतहरू हब्शा आइपुगे। राज्यका ठूला अधिकारीहरूलाई भेटेर उपहार दिएपछि हरेकलाई भने: “हाम्रा बीचबाट केही मानिस निस्केका छन्। उनीहरूले न हामीले, न तपाईँहरूले चिनेको एउटा नयाँ धर्म गढेका छन्। यी आएकाहरूलाई उनीहरूकै देश लैजान चाहन्छौँ। उनीहरूबारे आफ्ना राजासँग कुरा गर्दा उनीहरूसँग कुरा नगरी हामीलाई सुम्पिइयोस् भनेर प्रयास गरिदिनुहोस्। यिनीहरूको सबैभन्दा बढी हेरचाह गर्न सक्ने यिनीहरूकै आमाबुबा र छिमेकी हुन्। उनीहरू यिनलाई राम्ररी चिन्छन्।”१५ प्रधान पादरीहरूले यो प्रस्ताव स्वीकार गरे। त्यसपछि मक्काका दूतहरूले नज्जाशीको उपहार चढाए। राजा नज्जाशीले उपहार स्वीकार गरे, उनीहरूलाई बोलाएर केही बेर कुरा गरे।

“फेरि हब्शा फर्क, ताकि अल्लाह तआलाको नामले सुरक्षित रहन सक” हदीसे शरीफ

दूतहरूले नज्जाशीलाई भने: “हे राजा! हाम्रा बीचका केही मानिसहरूले तपाईँको देशमा शरण लिएका छन्। यिनीहरूले आफ्नो कौमको धर्म छोडेजस्तै तपाईँको धर्ममा पनि पसेका छैनन्। यिनीहरूको आफ्नै मनमा मिल्ने, गढिएको एउटा धर्म छ। त्यो धर्म न हामी जान्दछौँ, न तपाईँ। यिनीहरू जुन कौमका हुन्, त्यस कौमका प्रतिष्ठित मानिसहरूले हामीलाई तपाईँकहाँ पठाएका हुन्। ती प्रतिष्ठित मानिसहरू तपाईँको देशमा शरण लिएका यी मानिसहरूका बुबा र आफ्नै नातेदार हुन्। उनीहरूको इच्छा यिनीहरूलाई फर्काइयोस् भन्ने हो। किनभने उनीहरू यिनको हाल नजिकबाट जान्दछन्। यिनीहरूले आफ्नै धर्मका के कुरा मन पराएनन् भन्ने उनीहरू राम्ररी जान्दछन्…” अम्र बिन आस र अब्दुल्लाह बिन अबी रबीआ दुवैले सबैभन्दा बढी चाहेको कुरा नज्जाशीले यी कुरा सुनेर उनीहरूको इच्छाअनुसार गरून् भन्ने थियो। दूतहरूले यी कुरा भनेपछि नज्जाशीका प्रधान पादरीहरूले बोल्दै भने: “यिनीहरूले एकदम ठीक भने। यिनको कौमले उनीहरूको राम्रोसँग हेरचाह गर्न सक्छ, उनीहरूले के मन पराउँछन् र के मन पराउँदैनन् भन्ने राम्ररी बुझ्छ। त्यसैले यी मानिसहरूलाई सुम्पिदिनुहोस्, यिनीहरूले उनीहरूलाई आफ्नो देश र कौमकहाँ लैजाऊन्।” राजा नज्जाशी यी कुराले साह्रै रिसाए र भने: “अल्लाहको कसम, होइन! म यी मानिसहरूलाई सुम्पिन्नँ। मेरो शरणमा आएका, मेरो देश आएका मानिसहरूलाई म विश्वासघात गर्न सक्दिनँ। यिनीहरूले मलाई अरूभन्दा रोजेर मेरो देश आएका हुन्। त्यसैले म आएका मुहाजिरहरूलाई आफ्नो दरबारमा बोलाउनेछु, यी मानिसहरूले भनेका कुराबारे उनीहरू के भन्छन् भनेर सोध्नेछु र उनीहरूको जवाफ सुन्नेछु। मुहाजिरहरू यिनले भनेजस्ता रहेछन् भने उनीहरूलाई यिनको जिम्मा लगाएर आफ्नो कौमकहाँ फर्काउनेछु। त्यस्ता होइनन् भने उनीहरूको रक्षा गर्नेछु, मेरो देशमा रहुन्जेल उनीहरूसँग भलाइ गर्नेछु।” यसअघि नै नज्जाशीले इलाही किताबहरू अध्ययन गरेका थिए। मुहम्मद अलैहिस्सलाम आउने समय नजिक भएको, उहाँको कौमले उहाँलाई झूटा भनेर नपत्याउने र मक्काबाट निकाल्ने कुरा उनलाई थाहा थियो। नज्जाशीले मक्काका दूतहरूलाई सोधे: “यिनीहरूले कसलाई मान्छन्?” उनीहरूले भने: “मुहम्मदलाई।” यो नाम सुन्नासाथ नज्जाशीले उहाँ नबी हुनुहुन्छ भन्ने बुझे, तर देखाएनन्। आएकाहरूलाई फेरि सोधे: “उनको धर्म र मत के हो, उनी केतर्फ बोलाउँछन्?” अम्रले भने: “उनको कुनै मत छैन।” नज्जाशीले भने: “जसको मत र धर्म मलाई थाहा छैन, मेरो शरणमा आएको त्यस्तो समूहलाई कसरी सुम्पूँ? सभा बसाऔँ। उनीहरूलाई पनि ल्याऔँ। तिमीहरूसँग आमनेसामने गराऔँ। तिमीहरू सबैको कुरा छर्लङ्ग होस्। म पनि उनीहरूको धर्म जानूँ।” मुसलमानहरूलाई दरबारमा निम्त्याइयो। मुसलमानहरूले पहिले आपसमा परामर्श (सल्लाह) गर्नुभयो र भन्नुभयो: “हब्शाका राजालाई मन पर्ने र उनको स्वभावसँग मिल्ने के-के भनौँ?” हजरत जाफरले भन्नुभयो: “अल्लाहको कसम, यस कुरामा हामीलाई थाहा भएको कुरा हाम्रा नबीले हामीलाई भन्नुभएको कुरा मात्र हो। परिणाम जे भए पनि हामी राजी छौँ।” सबैले स्वीकार गर्नुभयो र हजरत जाफर मात्र बोल्नुहुने सहमति गरेर नज्जाशीको सामु आउनुभयो। राजा नज्जाशीले पनि आफ्ना विद्वानहरू भेला गरे। ठूलो दरबार लाग्यो। त्यसपछि मुहाजिरहरूलाई भित्र ल्याइयो। मुसलमानहरूले भित्र पस्दा सलाम गर्नुभयो।

तर उहाँहरूले सज्दा गर्नुभएन। नज्जाशीले उहाँहरूलाई “किन सज्दा गरेनौ?” भनेर सोध्दा उहाँहरूले भन्नुभयो: “हामी अल्लाह तआलाबाहेक अरू कसैलाई सज्दा गर्दैनौँ। प्यारा नबीले हामीलाई अल्लाह तआलाबाहेक अरूलाई सज्दा गर्न निषेध गर्दै भन्नुभयो: ‘सज्दा केवल अल्लाह तआलाका लागि हो।’” नज्जाशीले मुहाजिरहरूलाई भने: “हे मेरो सामु आएका मानिसहरू हो! मलाई भन। मेरो देशमा किन आयौ? तिमीहरूको हाल के हो? तिमीहरू व्यापारी होइनौ, तिमीहरूको कुनै माग पनि छैन। तिमीहरूमाझ प्रकट हुनुभएका यी नबीको हाल के हो? तिमीहरूको देशबाट यहाँ आउनेहरूले जस्तो सलाम गर्छन्, तिमीहरू त्यस्तो सलाम किन गर्दैनौ?”

जाफर (रदियल्लाहु अन्हु)ले भन्नुभयो: “हे राजा! म पहिले तीनवटा कुरा भन्नेछु। साँचो भनेँ भने मलाई समर्थन गर्नुहोस्, झूटो भनेँ भने झूटो ठहराउनुहोस्। सबैभन्दा पहिले आदेश दिनुहोस्, यी मानिसहरूमध्ये एकजना मात्र बोलोस्, अर्को चुप लागोस्!”

अम्र बिन आसले भने: “म बोल्छु।” नज्जाशीले भने: “हे जाफर, पहिले तिमी बोल।”

हजरत जाफरले भन्नुभयो: “मेरा तीनवटा कुरा छन्। यी मानिसलाई सोध्नुहोस्: के हामी समातेर मालिककहाँ फर्काइनुपर्ने दास हौँ?” नज्जाशीले सोधे: “हे अम्र! यिनीहरू दास हुन्?” अम्रले भने: “होइन! दास होइनन्, स्वतन्त्र हुन्!” हजरत जाफरले भन्नुभयो: “के हामीले अन्यायपूर्वक कसैको रगत बगाएका छौँ र रगत बगाइएकाहरूको जिम्मा लगाइनुपर्ने हो?” नज्जाशीले अम्रलाई “के यिनीहरूले अन्यायपूर्वक कसैलाई मारेका छन्?” भनेर सोध्दा अम्रले भने: “होइन, एक थोपा पनि रगत बगाएका छैनन्।” हजरत जाफरले नज्जाशीलाई भन्नुभयो: “के हामीले अरूको धनबाट अन्यायपूर्वक लिएका, तिर्नैपर्ने धन हामीसँग छ?” नज्जाशीले भने: “हे अम्र! यी बिचराहरूले तिर्नुपर्ने धेरै सुन नै भए पनि, ऋण छ भने म तिरिदिन्छु; भन!” अम्रले भने: “होइन, एक किरात (एउटा मुद्रा एकाइ) पनि छैन!” नज्जाशीले “त्यसो भए तिमीहरू यिनीहरूसँग के चाहन्छौ?” भनेर सोध्दा अम्रले भने: “यिनीहरू र हामी एउटै धर्म र एउटै बाटोमा थियौँ। यिनीहरूले त्यो छोडे। मुहम्मद र उनको धर्मको पछि लागे।” नज्जाशीले जाफरलाई सोधे: “तिमीहरूले आफू रहेको धर्म छोडेर किन अर्कोको पछि लाग्यौ? आफ्नो कौमको धर्मबाट अलग भयौ, मेरो धर्ममा पनि छैनौ भने तिमीहरूले ईमान ल्याएको यो धर्म कस्तो हो? यसबारे जानकारी दिन सक्छौ?”

हजरत जाफरले भन्नुभयो: “हे राजा! हामी अज्ञानी कौम थियौँ। मूर्ति पुज्थ्यौँ। मरेका जनावरको सिनो खान्थ्यौँ, हर किसिमका खराब काम गर्थ्यौँ। नातेदारसँगको सम्बन्ध तोड्थ्यौँ, छिमेकीसँग राम्रो व्यवहार गर्दैनथ्यौँ। हाम्रा बलियाहरू कमजोरमाथि अत्याचार गर्थे, दया भनेको के हो जान्दैनथे। सत्यवादी, अमानतदार, सच्चरित्र र पवित्र अनि शुद्ध वंशका भनेर हामीले चिनेका एकजना नबी अल्लाह तआलाले हाम्रै बीचबाट नपठाउनुहुन्जेल हामी यही अवस्थामा रह्यौँ। ती नबीले हामीलाई अल्लाह तआलाको अस्तित्व र एकत्वमा ईमान ल्याउन, उहाँको इबादत गर्न, हामी र हाम्रा पुर्खाले पुज्दै आएका ढुङ्गा र मूर्ति छोड्न बोलाउनुभयो। साँचो बोल्न, अमानतमा खियानत नगर्न, नातेदारको हक हेर्न, छिमेकीसँग मिलेर बस्न, पाप र रगत बगाउनबाट जोगिन आदेश दिनुभयो। हर किसिमका अनैतिक काम, झूट बोल्ने, अनाथको धनमा हात हाल्ने र इज्जतदार महिलामाथि लाञ्छना लगाउनेबाट हामीलाई रोक्नुभयो। अल्लाह तआलालाई कसैलाई जोडा वा साझेदार नठहराई उहाँको इबादत गर्न आदेश दिनुभयो। हामीले पनि स्वीकार गर्‍यौँ, उहाँले अल्लाह तआलाबाट जे ल्याउनुभयो, सबैमाथि ईमान ल्यायौँ र उहाँले भन्नुभएका कुरा पालन गर्‍यौँ। अल्लाह तआलाको इबादत गर्‍यौँ। अल्लाह तआलाले हामीलाई हराम ठहराउनुभएकोलाई हराम, हलाल ठहराउनुभएकोलाई हलाल मान्यौँ र त्यसैअनुसार चल्यौँ। यसैकारण हाम्रो कौम हाम्रो शत्रु भयो र हामीमाथि अत्याचार गर्‍यो। हामीलाई धर्मबाट फर्काउन, अल्लाह तआलाको इबादत छोडाएर फेरि मूर्ति पुज्न लगाउन किसिम-किसिमका यातना र कष्टमा पारे। हामीमाथि अत्याचार गरे। हामीलाई झन्-झन् थिचे। हामी र हाम्रो धर्मको बीचमा पसेर हामीलाई धर्मबाट अलग गर्न खोजे। त्यसैले हामी आफ्नो थातथलो र घरबार छोडेर तपाईँको देशमा शरण लियौँ। अरूभन्दा तपाईँलाई रोज्यौँ। तपाईँको संरक्षण र छिमेकको तिर्सना गर्‍यौँ। तपाईँकहाँ हामीमाथि अत्याचार र अन्याय हुनेछैन भन्ने आशा गर्छौँ।” हजरत जाफरले आफ्नो कुरा यसरी अघि बढाउनुभयो: “सलाम गर्ने कुरामा, हामीले तपाईँलाई रसूलुल्लाहको सलामले सलाम गर्‍यौँ। आपसमा पनि यसरी नै सलाम गर्छौँ। जन्नतवासीहरूको सलाम पनि यसै प्रकारको हुने कुरा प्यारा नबीले बताउनुभयो। त्यसैले तपाईँजस्ता उच्च व्यक्तिलाई यसरी सलाम गर्‍यौँ। मानिसलाई सज्दा गरिँदैन भनेर प्यारा नबीले भन्नुभएकाले अल्लाह तआलाबाहेक अरूलाई सज्दा गर्नबाट हामी अल्लाह तआलाको शरण माग्छौँ।” नज्जाशीले सोधे: “अल्लाहले बताउनुभएका कुरामध्ये तिमीलाई केही थाहा छ?” हजरत जाफरले “हो” भन्नुहुँदा नज्जाशीले भने: “त्यो मलाई पढेर सुनाऊ।” हजरत जाफरले सूरा मरयमका सुरुका आयतहरू पढ्न थाल्नुभयो। (सूरा अनकबूत र रूमबाट पढ्नुभएको कुरा पनि बताइएको छ।) नज्जाशी रोइरहेका थिए। आँखाबाट बगेका आँसुले उनको दाह्री भिज्यो। राहिबहरू पनि रोए। नज्जाशी र राहिबहरूले भने: “हे जाफर! यस मीठो र सुन्दर कलामबाट अलि अझै पढ।” हजरत जाफरले सूरा कहफको सुरुदेखि पढ्नुभयो। भावार्थमा यसो भनिएको छ: “हम्द अल्लाहको होस्! उहाँले काफिरहरूलाई आफ्नो (महान्) तर्फबाट आउने सबैभन्दा कठोर अजाब (जहन्नम)को डर देखाउन, असल कर्म गर्ने मोमिनहरूलाई सधैँ बस्ने सुन्दर इनाम (जन्नत)को खुसीखबर दिन र ‘अल्लाह तआलाले सन्तान बनाउनुभयो’ भन्नेहरूलाई डर देखाउन, शब्दमा कुनै बिगार र अर्थमा कुनै विरोधाभास नराखिएको, (अति र कमीबाट टाढा रहेको) एकदम सिधा किताब (कुरआने करीम) आफ्ना बन्दा (मुहम्मद अलैहिस्सलाम)माथि नाजिल गर्नुभयो। न उनीहरूको (‘अल्लाह तआलाले सन्तान बनाउनुभयो’ भन्नेहरूको), न उनीहरूका पुर्खाको यसबारे (त्यो कुराबारे) कुनै ज्ञान (र जानकारी) छ। उनीहरूको मुखबाट निस्कने यो कुरा (गम्भीर र) अत्यन्त खतरनाक छ। उनीहरू झूटबाहेक केही भन्दैनन्। (हे मेरा रसूल!) यदि उनीहरूले यो कुरआने करीममाथि ईमान ल्याएनन् भने के तिमी शोक र रिसले उनीहरूको पछि लागेर आफूलाई नष्ट गर्छौ! धर्तीमा भएका कुरा (वन, नदी, खानी, जनावर र बोटबिरुवा…)लाई हामीले मानिसहरूमध्ये कसको कर्म असल छ भनेर जाँच्न सिँगार बनायौँ…”१६

“सज्दा केवल अल्लाह तआलाका लागि हो” हदीसे शरीफ

नज्जाशीले आफूलाई थाम्न नसकेर भने: “अल्लाहको कसम, यो एउटै दियोबाट निस्केको नूर हो। मूसा र ईसा (अलैहिमस्सलाम) पनि यसैलाई लिएर आउनुभएको थियो।” कुरैशका दूतहरूतिर फर्केर भने: “जाऊ! अल्लाहको कसम, म न उनीहरूलाई तिमीहरूको हातमा सुम्पन्छु, न उनीहरूका बारेमा कुनै खराबी सोच्छु।” अब्दुल्लाह बिन अबी रबीआ र अम्र बिन आस नज्जाशीको सामुबाट निस्किए।१७ अम्रले अब्दुल्लाहलाई भने: “कसम खान्छु, नज्जाशीको सामु यिनीहरूको एउटा दोष देखाएर यिनीहरूलाई जरैदेखि उखेलिदिन्छु, हेरिराख!” उनका साथीले अम्रलाई भने: “यिनीहरूले हाम्रो विरोध गरे पनि राम्रो-नराम्रो जे भए पनि हाम्रो नाता छ, यसो नगर।” अम्रले भने: “यिनीहरूले ईसा अलैहिस्सलामलाई एक बन्दा मान्छन् भनेर नज्जाशीलाई सुराक दिनेछु।” भोलिपल्ट नज्जाशीकहाँ गएर उनले भने: “हे राजा! यिनीहरू मरयमका छोरा ईसा (अलैहिस्सलाम)का बारेमा कडा कुरा गर्छन्। यिनीहरूकहाँ मानिस पठाएर ईसा अलैहिस्सलामबारे के भन्छन्, सोध्नुहोस्।” नज्जाशीले हजरत ईसाबारे उनीहरूको धारणा सोध्न मुसलमानहरूकहाँ मानिस पठाए। उहाँहरू फेरि भेला हुनुभयो र एकअर्कालाई भन्नुभयो: “ईसा अलैहिस्सलामबारे सोधे भने के जवाफ दिने?” हजरत जाफरले भन्नुभयो: “अल्लाहको कसम, हजरत ईसाबारे अल्लाह तआलाले भन्नुभएको, प्यारा नबीले हामीलाई ल्याइदिनुभएको कुरा नै भन्छौँ।” नज्जाशीको सामु पुग्दा नज्जाशीले सोधे: “मरयमका छोरा ईसा अलैहिस्सलामबारे तिमीहरू के भन्छौ?” हजरत जाफरले भन्नुभयो: “ईसा अलैहिस्सलामबारे प्यारा नबीले अल्लाह तआलाबाट ल्याएर हामीलाई सुनाउनुभएको कुरा नै हामी भन्छौँ। उहाँ अल्लाह तआलाका बन्दा र रसूल हुनुहुन्छ; संसार र पुरुषहरूबाट मुख फर्काएर हक तआलामा समर्पित पवित्र नारी हजरत मरयमतर्फ अल्लाह तआलाले पठाउनुभएको उहाँको कलिमा हुनुहुन्छ भन्ने हामी स्वीकार गर्छौँ। मरयमका छोरा ईसाको हाल र शान यत्ति हो। अल्लाह तआलाले हजरत आदमलाई माटोबाट सृष्टि गर्नुभएजस्तै ईसा अलैहिस्सलामलाई पनि बुबाबिना सृष्टि गर्नुभयो भन्छौँ।” यसो भन्नुभएपछि नज्जाशीले भुइँतिर हात बढाएर एउटा परालको सिन्को टिपे र भने: “कसम खान्छु, मरयमका छोरा ईसा पनि तिमीहरूले भनेभन्दा बढी केही हुनुहुन्न। बीचमा यो सिन्कोजति पनि फरक छैन।”

नज्जाशीले यसो भन्दा उनको वरिपरिका राज्यका अधिकारी र सेनापतिहरू आपसमा कानेखुसी गर्दै गनगन गर्न थाले।

यो देखेर नज्जाशीले उनीहरूलाई भने: “कसम खान्छु, तिमीहरू जे भन, म यिनीहरूबारे राम्रै सोच्छु।” त्यसपछि मुसलमान मुहाजिरहरूतिर फर्केर भने: “तिमीहरूलाई र तिमीहरू जसकहाँबाट आएका हौ, उहाँलाई म बधाई दिन्छु! म विश्वास गर्छु, उहाँ अल्लाहका रसूल हुनुहुन्छ। हामीले त उहाँलाई इन्जीलमा देखिसकेका थियौँ। ती रसूलको खबर मरयमका छोरा ईसाले पनि दिनुभएको थियो। अल्लाहको कसम, उहाँ यतै हुनुभएको भए म गएर उहाँका जुत्ता बोक्ने र खुट्टा धुने थिएँ! जाऊ! मेरो देशको कसैले नछोएको भागमा, हर किसिमको आक्रमणबाट टाढा, सुरक्षा र शान्तिमा बस। तिमीहरूलाई खराबी गर्नेलाई म नष्ट गर्छु। मलाई पहाडजत्रो सुन दिए पनि तिमीहरूमध्ये कसैलाई दुःखमा पार्दिनँ!”

त्यसपछि कुरैशका दूतहरूले ल्याएका उपहारका बारेमा नज्जाशीले भने: “मलाई यिनको कुनै खाँचो छैन! अरूले खोसेको यो राज्य अल्लाह तआलाले मलाई फिर्ता दिनुहुँदा र जनतालाई मेरो अधीनमा पार्नुहुँदा मसँग घूस लिनुभएन” र उपहारहरू फिर्ता गरिदिए। कुरैशका दूतहरू नज्जाशीको सामुबाट रित्तो हात फर्किए। भाग्यमानी नज्जाशीले पनि इस्लाम रोज्नुभएको थियो र असहाबे किरामलाई अत्यन्त खुसी पार्नुभएको थियो।१८

हकले संसार सृष्टि गर्नुभयो
हकले संसार सृष्टि गर्नुभयो, मुहम्मदको प्रेममा।
चन्द्र र सूर्य सृष्टि गर्नुभयो, मुहम्मदको चाहनामा।
“भइहाल!” भन्नुभयो, संसार भयो; लेखिए लौह र कलम,
सारा कलामको खतम पढियो, मुहम्मदको शानमा।
सबै औलिया आउनुभयो, दरगाहमा शिर टेक्नुभयो,
तौहीदको जिक्र गर्नुभयो, मुहम्मदको नूरमा।
वैसल करनीले पाउनुभयो, अन्त्यमा फेरि लालायित हुनुभयो,
आठवटा जन्नत सजिए, मुहम्मदको प्रेममा।
हावामा उड्ने चराहरू, हरिया हुन्छन् पहाड र ढुङ्गा,
रुखहरू फल दिन्छन्, मुहम्मदको प्रेममा।
ईमान नभएकाहरू आए, उहाँबाट ईमान पाए,
पाँचै बेला नमाज पढे, मुहम्मदको प्रेममा।
फरिश्ताहरू आउनुभयो, पङ्क्ति-पङ्क्ति उभिनुभयो,
पाँचै बेला नमाज पढ्नुभयो, मुहम्मदको प्रेममा।
यूनुसले के प्रशंसा गर्न सक्छ, कुरआनका आयतले प्रशंसा गर्छन्,
सम्झ, सलवात पढ, मुहम्मदको प्रेममा।

“तिमीहरूलाई र तिमीहरू जसकहाँबाट आएका हौ, उहाँलाई म बधाई दिन्छु! म विश्वास गर्छु, उहाँ अल्लाहका रसूल हुनुहुन्छ। हामीले त उहाँलाई इन्जीलमा देखिसकेका थियौँ। ती रसूलको खबर मरयमका छोरा ईसाले पनि दिनुभएको थियो” नज्जाशी असहमा