मेराज
हाम्रा प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले हज गर्न आएकाहरू होऊन् वा मक्का र मेलाहरूमा किनबेच गर्न आएकाहरू, आफूले भेट्नुभएका हरेक मानिस र हरेक कबिलालाई इस्लामबारे बताउनुभयो। आफूलाई संरक्षण दिन र मानिसहरूमाझ इस्लाम पुर्याउने काममा सघाउन उनीहरूसँग अनुरोध गर्नुभयो। तर कोही पनि न मुसलमान भयो, न संरक्षण दिन तयार भयो। उल्टै उहाँलाई अपमान गरे, अत्याचार गरे, यातना दिए, खिल्ली उडाए र झूटो ठहराए। सारा संसारका सरदार साह्रै थकित, भोकै-तिर्खै, दुःखी र निकै उदास हुनुहुन्थ्यो। दिनहरू यसरी नै बित्थे; राति अबेरसम्म पनि यही हाल रहन्थ्यो। मक्काका मुशरिकहरू सधैँ उहाँको पछि लागिरहन्थे; काबाको जियारत गर्न आउने मानिसहरूलाई मुसलमान हुन नदिने मात्र होइन, हबीबे अकरममाथि अत्याचार गर्न पनि छाड्दैनथे। अब हजुर रसूलुल्लाहका लागि जाने ठाउँ कतै बाँकी थिएन। चारैतिर शत्रु थिए। मक्कामा केही महिना साह्रै कष्टमा बिते।
रजब शरीफको २७औँ रात उहाँ अबू तालिबको टोलमा रहेको आफ्ना काका अबू तालिबकी छोरी उम्मे हानीको घरमा सिधै आउनुभयो। उम्मे हानीले त्यस बेलासम्म ईमान ल्याउनुभएको थिएन। “को हो?” भनेर सोध्दा हजुर रसूलुल्लाहले भन्नुभयो: “म तिम्रा काकाको छोरा मुहम्मद हुँ। स्वीकार गर्छौ भने पाहुना भएर आएको छु।”
उम्मे हानीले भन्नुभयो: “तपाईँजस्ता सत्यवादी, भरपर्दा, कुलीन र इज्जतदार पाहुनामाथि ज्यान पनि कुर्बान होस्! तर पाल्नुहुने कुरा पहिल्यै खबर गर्नुभएको भए केही तयार पार्थेँ। अहिले त खुवाउने केही पनि छैन।” हजुर रसूलुल्लाहले भन्नुभयो: “मलाई खाने-पिउने केही चाहिँदैन। तीमध्ये कुनैमा पनि मेरो मन छैन। मेरा रबको इबादत गर्न र उहाँसँग बिन्ती गर्न एउटा ठाउँ भए मलाई पुग्छ।”
उम्मे हानीले हाम्रा प्यारा नबीलाई भित्र लैजानुभयो र एउटा चटाई, एउटा तसला र एउटा लोटा दिनुभयो। अरबहरूका लागि आएका पाहुनाको सत्कार गर्नु र उसलाई शत्रुबाट जोगाउनु सबैभन्दा इज्जतको कर्तव्य मानिन्थ्यो। घरमा रहेका पाहुनालाई केही हानि भयो भने घरधनीका लागि त्यो ठूलो कलङ्क हुन्थ्यो। उम्मे हानीले सोच्नुभयो: “मक्कामा यिनका शत्रु धेरै छन्। यिनलाई मार्न चाहनेहरूसमेत छन्। आफ्नो इज्जत जोगाउन बिहानसम्म म यिनको रखवारी गर्छु।” बुबाको तरबार लिएर उहाँ घरको वरिपरि घुम्न थाल्नुभयो। रसूलुल्लाहको मन त्यस दिन साह्रै दुखेको थियो। वुजू गरेर उहाँ आफ्ना रबसँग बिन्ती गर्न, क्षमा माग्न र बन्दाहरूले ईमान ल्याएर सौभाग्य पाऊन् भनेर दुआ गर्न थाल्नुभयो। उहाँ साह्रै थकित, भोकै र दुःखी हुनुहुन्थ्यो। चटाईमाथि पल्टिनासाथ निदाइहाल्नुभयो।
त्यही बेला अल्लाह तआलाले जिब्रील अलैहिस्सलामलाई भन्नुभयो: “मैले मेरा प्यारा नबीलाई साह्रै दुःखी पारेँ। उहाँको मुबारक शरीर र कोमल हृदयलाई निकै चोट पुर्याएँ। यस्तो हालतमा पनि उहाँ मसँगै बिन्ती गरिरहनुभएको छ। मबाहेक अरू केही सोच्नुहुन्न। जाऊ, मेरा हबीबलाई लिएर आऊ! मेरो जन्नत, मेरो जहन्नम देखाऊ। उहाँ र उहाँलाई माया गर्नेहरूका लागि मैले तयार पारेका नियामतहरू उहाँले देख्नुहोस्। उहाँमाथि विश्वास नगर्नेहरू र आफ्ना कुरा, लेखाइ र व्यवहारले उहाँलाई दुःख दिनेहरूका लागि मैले तयार पारेका अजाबहरू पनि देख्नुहोस्। उहाँलाई म आफैँ सान्त्वना दिनेछु। उहाँको कोमल हृदयका घाउमा म आफैँ पट्टी बाँध्नेछु।”
जिब्रील अलैहिस्सलाम आइपुग्दा रसूलुल्लाह मस्त निदाइरहनुभएको थियो।
उठाउन जिब्रीलको मनै मानेन। उहाँ मानिसको रूपमा हुनुहुन्थ्यो। रसूलुल्लाहको मुबारक पैतालामा म्वाइँ खानुभयो। मुटु र रगत नभएकाले जिब्रीलका चिसा ओठले रसूलुल्लाहलाई ब्युँझाइदिए। रसूलुल्लाहले जिब्रील अलैहिस्सलामलाई तुरुन्तै चिन्नुभयो र भन्नुभयो: “हे जिब्रील, मेरा भाइ! यस्तो बेलामा किन आयौ? कतै मैले कुनै गल्ती पो गरेँ कि? मेरा रबलाई अप्रसन्न पारेँ कि? मलाई कुनै दुःखद खबर ल्याएका छौ कि?” अनि आफ्ना रब अप्रसन्न हुनुहोला कि भनेर साह्रै डराउनुभयो।
“मलाई खाने-पिउने केही चाहिँदैन। तीमध्ये कुनैमा पनि मेरो मन छैन। मेरा रबको इबादत गर्न र उहाँसँग बिन्ती गर्न एउटा ठाउँ भए मलाई पुग्छ” हदीसे शरीफ
जिब्रील अलैहिस्सलामले भन्नुभयो: “हे सारा सृष्टिमध्ये सर्वश्रेष्ठ! हे सृष्टि गर्नुहुनेका प्यारा, हे नबीहरूका सरदार, भलाइका मुहान र श्रेष्ठताका स्रोत, इज्जतदार र महान् नबी! तपाईँका रबले तपाईँलाई सलाम भन्नुभएको छ र तपाईँलाई आफूकहाँ बोलाउनुभएको छ। कृपा गरी उठ्नुहोस्, जाऔँ।” हाम्रा प्यारा नबीले वुजू गर्नुभयो। जिब्रील अलैहिस्सलामले हजुर रसूलुल्लाहको मुबारक शिरमा नूरको पगरी गुथिदिनुभयो, नूरको पोसाक लगाइदिनुभयो र मुबारक कम्मरमा माणिकको पटुका बाँधिदिनुभयो। मुबारक हातमा चार सयवटा मोतीले सजिएको पन्नाको लौरो दिनुभयो। हरेक मोती शुक्र ताराझैँ चम्कन्थ्यो। मुबारक खुट्टामा हरियो पन्नाका खराउ लगाइदिनुभयो।
त्यसपछि हातमा हात समातेर उहाँहरू काबामा आउनुभयो। यहाँ जिब्रील अलैहिस्सलामले हाम्रा प्यारा नबीको मुबारक छाती चिर्नुभयो। हृदय निकाल्नुभयो र जमजमको पानीले धुनुभयो। त्यसपछि हिकमत र ईमानले भरिएको एउटा कचौरा ल्याएर भित्र खन्याउनुभयो र छाती बन्द गरिदिनुभयो।
हाम्रो पहिलो किब्ला, मस्जिदे अक्सा / कुद्स
त्यसपछि जिब्रील अलैहिस्सलामले जन्नतबाट ल्याउनुभएको बुराक नामको सेतो जनावरतिर देखाउँदै भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! यसमा चढ्नुहोस्! सबै फरिश्ताहरू तपाईँको बाटो हेरिरहेका छन्।” त्यही बेला प्यारा नबीलाई एक किसिमको उदासीले छोप्यो र उहाँ गहिरो चिन्तनमा डुब्नुभयो। तब अल्लाह तआलाले जिब्रील अलैहिस्सलामलाई सम्बोधन गर्दै भन्नुभयो: “हे जिब्रील! सोध! मेरा हबीब किन उदास हुनुहुन्छ?” हजुर (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले यसरी जवाफ दिनुभयो: “मैले यति धेरै इज्जत र सम्मान पाएँ। मेरो मनमा कुरा आयो: कियामतको दिन मेरो कमजोर उम्मतको हाल कस्तो होला? पचास हजार वर्षसम्म अरसातको मैदानमा पैदलै यत्रा पापको भार कसरी बोक्लान् र तीस हजार वर्षको बाटो भएको सिरात कसरी पार गर्लान्?” तब इलाही फर्मान आयो: “हे मेरा हबीब! मन हलुका राख। तिम्रो उम्मतका लागि पचास हजार वर्षको समयलाई म एक क्षणजस्तै बनाइदिनेछु। दुःखी नहोऊ।”
प्यारा नबी बुराकमा चढ्नुभयो। बुराक साह्रै छिटो हिँड्थ्यो; एकै पाइलामा आँखाले देख्ने ठाउँभन्दा पनि पर पुग्थ्यो। बाटोमा जिब्रील अलैहिस्सलामले हाम्रा प्यारा नबीलाई केही पडावमा ओर्लेर नमाज पढ्न भन्नुभयो। तब सारा संसारका सरदार ठ्याक्कै तीन पटक ओर्लेर नमाज पढ्नुभयो। नमाज पढ्नुभएका ठाउँहरू कुन हुन्, थाहा छ कि छैन भनेर जिब्रील अलैहिस्सलामले सोध्नुभयो। जवाफ आफैँ दिँदै उहाँले पहिलो पटक ओर्लनुभएको ठाउँ मदीना हो र यही सहरमा हिजरत गर्नुहुनेछ भन्ने खबर दिनुभयो। बाँकी ठाउँमध्ये क्रमैसँग एउटा हजरत मूसाले अल्लाह तआलासँग दिशाबिना र नजानिने किसिमले कुरा गर्नुभएको तूरे सीना हो र अन्तिममा ईसा अलैहिस्सलाम जन्मनुभएको बैतुल लहममा नमाज पढ्नुभएको हो भन्ने खबर दिनुभयो। त्यसपछि उहाँहरू कुद्सस्थित मस्जिदे अक्सामा आउनुभयो।
मस्जिदे अक्सामा जिब्रील अलैहिस्सलामले एउटा चट्टानलाई औँलाले छेडेर बुराकलाई बाँध्नुभयो। अघिल्ला नबीहरूमध्ये केहीका रूह मानिसको रूपमा भेला भएका थिए। जमाअतसँग नमाज पढ्नका लागि आदम, नूह र इब्राहीम नबी (अलैहिमुस्सलाम)लाई क्रमैसँग इमाम बन्न भनियो। उहाँहरूले माफी माग्दै स्वीकार गर्नुभएन। जिब्रीलले “तपाईँ हुँदाहुँदै अरू कोही इमाम हुन सक्दैन” भन्दै हबीबुल्लाहलाई अगाडि सार्नुभयो।
प्यारा नबीले नबीहरूको इमाम बनेर दुई रकअत नमाज पढाउनुभयो। त्यसपछिको घटना उहाँले यसरी सुनाउनुभयो: “जिब्रील (अलैहिस्सलाम)ले मकहाँ एक भाँडो जन्नतको शराब र एक भाँडो दूध ल्याउनुभयो। मैले दूध लिएँ। जिब्रील (अलैहिस्सलाम)ले मलाई ‘तपाईँले फित्रत (दुवै जहानको सौभाग्य) रोज्नुभयो’ भन्नुभयो। त्यसपछि अझ दुईवटा गिलास अघि सारियो; एउटामा पानी थियो, एउटामा मह। मैले दुवैबाट पिएँ। जिब्रीलले भन्नुभयो: ‘मह तपाईँको उम्मत कियामतसम्म रहिरहने कुराको सङ्केत हो, पानी चाहिँ तपाईँको उम्मत आफ्ना पापबाट पवित्र हुने कुराको।’ त्यसपछि हामी सँगै आकाशतर्फ उक्लियौँ। जिब्रील (अलैहिस्सलाम)ले ढोका ढकढक्याउनुभयो। ‘तिमी को हौ?’ भनेर सोधियो। ‘म जिब्रील हुँ।’ ‘तिम्रो साथमा को हुनुहुन्छ?’ ‘उहाँ मुहम्मद (अलैहिस्सलाम) हुनुहुन्छ।’ ‘उहाँलाई (आकाशमा उक्लनका लागि वही र मेराजको निम्तो) पठाइएको थियो?’ ‘हो, पठाइएको थियो’ भन्नुभयो। ‘आउनुहुने व्यक्तिलाई स्वागत छ! आउनुहुने यी कस्ता असल यात्री हुनुहुन्छ!’ भने र तुरुन्तै ढोका खुल्यो; मैले आफूलाई आदम (अलैहिस्सलाम)को सामुन्ने पाएँ। उहाँले मलाई ‘स्वागत छ’ भन्नुभयो र दुआ गर्नुभयो… आदम अलैहिस्सलामको दाहिने र देब्रेतिर केही मानिसहरूका रूह कालो छायाजस्ता भएर उभिएका थिए। आदम अलैहिस्सलाम दाहिनेतिर हेर्दा मुस्कुराउनुहुन्थ्यो, देब्रेतिर हेर्दा रुनुहुन्थ्यो। जिब्रील अलैहिस्सलामले बिन्ती गर्नुभयो: ‘या रसूलल्लाह! यी कालो छायाहरू आदमका सन्तानका रूह हुन्। दाहिनेतिर भएकाहरू जन्नती हुन्, देब्रेतिर भएकाहरू जहन्नमी! दाहिनेतिर हेर्दा मुस्कुराउनुहुन्छ, देब्रेतिर हेर्दा रुनुहुन्छ!’
“हे सारा सृष्टिमध्ये सर्वश्रेष्ठ! हे सृष्टि गर्नुहुनेका प्यारा, हे नबीहरूका सरदार, भलाइका मुहान र श्रेष्ठताका स्रोत, इज्जतदार र महान् नबी! तपाईँका रबले तपाईँलाई सलाम भन्नुभएको छ र तपाईँलाई आफूकहाँ बोलाउनुभएको छ। कृपा गरी उठ्नुहोस्, जाऔँ” जिब्रील अलैहिस्सलाम
यहाँ मैले धेरै फरिश्ता देखेँ। सबै खुशू र खुजूका साथ कियाममा उभिएर ‘सुब्बूहुन कुद्दूसुन रब्बुल मलाइकति वर्रूह’ भन्ने जिक्रमा लागेका थिए। मैले जिब्रीललाई सोधेँ: ‘यी फरिश्ताहरूको इबादत यही हो?’ ‘हो। यिनीहरू सृष्टि भएदेखि कियामतसम्म कियाममै रहन्छन्। हक तआलासँग माग्नुहोस्, यो इबादत तपाईँको उम्मतलाई नसीब गराइदिऊन्’ भन्नुभयो। मैले हक तआलासँग मागेँ। उहाँले मेरो दुआ कबूल गर्नुभयो। नमाजमा हुने कियाम त्यही हो।
(त्यहाँ) एउटा समूहको छेउबाट गएँ। फरिश्ताहरू उनीहरूका टाउका किच्थे, टाउका फेरि पहिलेजस्तै हुन्थे। फेरि हिर्काउँथे, फेरि पहिलेजस्तै हुन्थे। ‘यी को हुन्?’ भनेर सोधेँ। ‘जुमा र जमाअत छोड्नेहरू हुन्। रुकू र सज्दा पूरा नगर्नेहरू हुन्’ भन्नुभयो।
एउटा समूह देखेँ। उनीहरू भोका र नाङ्गा थिए। जबानीहरूले उनीहरूलाई जहन्नममा घाँस चर्न धपाउँथे। ‘यी को हुन्?’ भनेर सोधेँ। ‘गरिबहरूलाई दया नगर्ने र जकात नदिनेहरू हुन्’ भन्नुभयो।
एउटा समूहको छेउमा पुगेँ। उनीहरूका अगाडि मीठा-मीठा खाना राखिएका थिए। एकातिर सिनो पनि थियो। ती मीठा खाना छोडेर उनीहरू सिनो खान्थे। ‘यी को हुन्?’ भनेर सोधेँ। ‘यी हलाल छोडेर हरामतिर ढल्ने पुरुष र महिलाहरू हुन्। हलाल सम्पत्ति हुँदाहुँदै हराम खाने मानिसहरू हुन्’ भन्नुभयो।
पिठ्युँमा बोकेको भारी धेरै भएकाले चल्नै नसक्ने (केही) मानिसहरू देखेँ। त्यस्तो हालतमा पनि उनीहरू मानिसहरूलाई बोलाएर आफूमाथि अझ अलिकति भारी थपिदिन भन्दै थिए। ‘यी को हुन्?’ भनेर सोधेँ। ‘यी अमानतमा विश्वासघात गर्नेहरू हुन्। मानिसहरूको हक खोसिसकेर पनि फेरि अत्याचार गर्छन्’ भन्नुभयो।
आफ्नै मासु काटेर खाने मानिसहरूको एउटा समूहको छेउबाट गयौँ। ‘यी को हुन्?’ भनेर सोधेँ। जिब्रील (अलैहिस्सलाम)ले भन्नुभयो: ‘यी गीबत गर्ने र कुरा लगाउनेहरू हुन्।’
अनुहार कालो, आँखा नीला, माथिल्लो ओठ निधारसम्म पुगेका, तल्लो ओठ खुट्टासम्म झुन्डिएका, मुखबाट रगत र पीप बगिरहेका मानिसहरूको एउटा समूह देखेँ। उनीहरूलाई आगोका प्यालाले जहन्नमबाट बग्ने विषालु रगत र पीप पियाइन्थ्यो; उनीहरू गधाझैँ कराउँथे। ‘यी को हुन्?’ भनेर सोधेँ। ‘यी रक्सी पिउनेहरू हुन्’ भन्नुभयो।
हामीले मानिसहरूको एउटा समूह भेट्यौँ; उनीहरूको जिब्रो टाउकोबाट तानेर निकालिएको थियो, रूप फेरेर खिन्जीर (सुँगुर)को रूपमा बदलिएको थियो र उनीहरूलाई अजाब दिइँदै थियो। जिब्रील (अलैहिस्सलाम)ले भन्नुभयो: ‘यी झूटो गवाही दिनेहरू हुन्।’
अर्को एउटा कौमलाई भेट्यौँ। उनीहरूका पेट सुन्निएर तलतिर झुन्डिएका थिए, रङ निलो भएको थियो, हातखुट्टा बाँधिएका थिए; आफ्नो ठाउँबाट उठ्न सक्दैनथे। मैले जिब्रीललाई यिनका बारेमा सोधेँ। ‘यी ब्याज खानेहरू हुन्’ भन्नुभयो।१
केही महिलाहरूलाई भेट्यौँ। अनुहार कालो, आँखा नीला। उनीहरूलाई आगोका लुगा लगाइदिएका थिए। फरिश्ताहरू उनीहरूलाई आगोका गदाले हिर्काउँथे। उनीहरू कुकुर र सुँगुरजस्तै चिच्याउँथे। ‘यी को हुन्?’ भनेर सोधेँ। जिब्रीलले भन्नुभयो: ‘यी जिना गर्ने र आफ्ना पतिलाई दुःख दिने महिलाहरू हुन्।’
एउटा समूह देखेँ। निकै ठूलो भीड थियो। उनीहरू जहन्नमका उपत्यकाहरूमा थुनिएका थिए। आगोले उनीहरूलाई जलाउँथ्यो, फेरि जीवित हुन्थे, फेरि जलाउँथ्यो। ‘यी को हुन्?’ भनेर सोधेँ। ‘यी आफ्ना बुबाको अवज्ञा गर्नेहरू हुन्’ भन्नुभयो।
एउटा समूहको छेउमा पुगेँ। उनीहरू बाली छर्थे र एकै छिनमा बाली पाकेर बाला लाग्थ्यो। ‘यी को हुन्?’ भनेर सोधेँ। जिब्रीलले भन्नुभयो: ‘यी अल्लाह तआलाका लागि इबादत गर्नेहरू हुन्।’
एउटा समुद्रमा पुगेँ। यस समुद्रको अचम्मको हाल वर्णन गर्नै सकिँदैन। दूधभन्दा सेतो थियो र पहाडजस्ता छालहरू थिए। ‘यो समुद्र के हो?’ भनेर सोधेँ। ‘यस समुद्रको नाम जीवनसागर हो। हक तआलाले मरेकाहरूलाई जिउँदो पार्नुहुने बेला यही समुद्रबाट वर्षा बर्साउनुहुन्छ। कुहिएर छरिएका शरीरहरू जिउँदा भएर घाँस उम्रेझैँ कब्रबाट उठ्नेछन्’ भन्नुभयो…
त्यसपछि हामी दोस्रो तहको आकाशमा उक्लियौँ। जिब्रील (अलैहिस्सलाम)ले फेरि ढोका ढकढक्याउनुभयो। सोधियो: ‘तिमी को हौ?’ ‘म जिब्रील हुँ।’ ‘तिम्रो साथमा को हुनुहुन्छ?’ ‘उहाँ मुहम्मद अलैहिस्सलाम हुनुहुन्छ।’ ‘उहाँलाई वही र मेराजको निम्तो पठाइएको थियो?’ ‘हो, आएको थियो’ भन्नुभयो। ‘आउनुहुने व्यक्तिलाई स्वागत छ! आउनुहुने यी कस्ता असल यात्री हुनुहुन्छ!’ भनियो र तुरुन्तै ढोका खुल्यो। मैले आफूलाई एकअर्काका सानीआमाका छोरा पर्ने ईसा र यह्या बिन जकरिया (अलैहिमस्सलाम)को छेउमा पाएँ। उहाँहरूले मलाई ‘स्वागत छ’ भन्नुभयो र दुआ गर्नुभयो… (ईसा अलैहिस्सलाम मझौला कदका, सेतो गहुँगोरो वर्णका हुनुहुन्थ्यो।)
फरिश्ताहरूको एउटा समूहलाई भेटेँ। उनीहरू पङ्क्ति बाँधेर उभिएका थिए, सबै रुकूमा थिए। उनीहरूको आफ्नै विशेष तस्बीह थियो। उनीहरू सधैँ रुकूमै रहन्छन्, टाउको उठाएर माथि हेर्दैनन्। जिब्रील (अलैहिस्सलाम)ले भन्नुभयो: ‘यी फरिश्ताहरूको इबादत यस्तै हो। हक तआलासँग माग्नुहोस्, तपाईँको उम्मतलाई नसीब होस्।’
मैले दुआ गरेँ। उहाँले कबूल गरेर नमाजमा रुकू दिनुभयो। त्यसपछि हामी तेस्रो तहको आकाशमा उक्लियौँ। उही प्रश्न र जवाफपछि ढोका खुल्यो र मैले आफूलाई यूसुफ (अलैहिस्सलाम)को छेउमा पाएँ। हेरेँ, उहाँलाई सुन्दरताको आधा भाग दिइएको रहेछ। उहाँले मलाई ‘स्वागत छ’ भन्नुभयो र दुआ गर्नुभयो…
धेरै फरिश्ता देखेँ। पङ्क्तिबद्ध भएर सबै सज्दामा थिए। सृष्टि भएदेखि नै उनीहरू सज्दामा रहेर आफ्नै विशेष तस्बीहले तस्बीह पढ्छन्। जिब्रील (अलैहिस्सलाम)ले भन्नुभयो: ‘यी फरिश्ताहरूको इबादत यस्तै हो। अल्लाह तआलासँग माग्नुहोस्, यो अमल तपाईँको उम्मतका लागि सजिलो बनाइदिऊन्।’ मैले हक तआलासँग मागेँ। उहाँले कबूल गरेर नमाजमा तिमीहरूलाई नसीब गरिदिनुभयो।
चौथो तहको आकाशमा पुगेँ। त्यसको शुद्ध चाँदीले बनेको, नूरको एउटा ढोका थियो। त्यसमा नूरकै ताल्चा लगाइएको थियो। ताल्चामाथि ‘ला इलाह इल्लल्लाह मुहम्मदुर रसूलुल्लाह’ लेखिएको थियो। उही प्रश्न र जवाफपछि मैले आफूलाई इदरीस (अलैहिस्सलाम)को छेउमा पाएँ। उहाँले मलाई ‘स्वागत छ’ भन्नुभयो र दुआ गर्नुभयो। अल्लाह तआलाले उहाँका बारेमा भावार्थमा भन्नुभएको छ: ‘हामीले उहाँलाई उच्च स्थानमा उठायौँ।’२
एउटा फरिश्ता देखेँ। उहाँ एउटा कुर्सीमाथि बस्नुभएको थियो, चिन्तित र दुःखी हुनुहुन्थ्यो। उहाँका वरिपरि अनगिन्ती फरिश्ता थिए; तिनको सङ्ख्या जनाबे हकलाई मात्र थाहा छ। दाहिनेपट्टि नूरानी फरिश्ता देखेँ। उनीहरूले हरिया लुगा लगाएका थिए, उनीहरूबाट साह्रै मीठो सुगन्ध आउँथ्यो। हरेकको सुन्दरताले गर्दा अनुहारमा हेर्नै सकिँदैनथ्यो। देब्रेपट्टि मुखबाट आगो ओकल्ने फरिश्ता थिए। उनीहरूका अगाडि आगोका भाला र कोर्रा थिए। उनीहरूका आँखा यस्ता थिए, हेर्ने आँट नै आउँदैनथ्यो। तख्तमाथि बस्नुभएका फरिश्ताका टाउकोदेखि पाउसम्म आँखै आँखा थिए। उहाँ सधैँ अगाडिको बहीमा हेर्नुहुन्थ्यो, एक क्षण पनि त्यसबाट आँखा हटाउनुहुन्नथ्यो। उहाँको अगाडि एउटा रुख थियो। त्यसको हरेक पातमा एक-एकजना मानिसको नाम लेखिएको थियो। अगाडि तसलाजस्तो केही थियो। कहिले दाहिने हातले त्यसबाट केही लिएर दाहिनेतिरका नूरानी फरिश्तालाई सुम्पनुहुन्थ्यो, कहिले देब्रे हातले केही लिएर देब्रेतिरका जुल्मानी फरिश्तालाई दिनुहुन्थ्यो। (यी) फरिश्तातिर हेर्दा मेरो मनमा डर पस्यो। मैले जिब्रीललाई सोधेँ: ‘यी फरिश्ता को हुनुहुन्छ?’ ‘अजराईल हुनुहुन्छ। उहाँको अनुहार हेर्ने शक्ति कसैमा छैन’ भन्नुभयो। जिब्रील उहाँकहाँ गएर भन्नुभयो: ‘हे अजराईल!
“‘आउनुहुने व्यक्तिलाई स्वागत छ! आउनुहुने यी कस्ता असल यात्री हुनुहुन्छ!’ भने र तुरुन्तै ढोका खुल्यो; मैले आफूलाई आदम (अलैहिस्सलाम)को सामुन्ने पाएँ” हदीसे शरीफ
यी आखिरी जमानाका नबी र अल्लाह तआलाका हबीब, प्यारा हुनुहुन्छ।’ अजराईल (अलैहिस्सलाम)ले टाउको उठाएर मुस्कुराउनुभयो। उठेर मलाई आदर गर्नुभयो र भन्नुभयो: ‘स्वागत छ! हक तआलाले तपाईँभन्दा बढी इज्जतदार कोही सृष्टि गर्नुभएन। तपाईँको उम्मत पनि सबै उम्मतभन्दा श्रेष्ठ छ। म तपाईँको उम्मतलाई उनीहरूका आमाबुबाले भन्दा बढी दया गर्छु।’ मैले भनेँ: ‘तिमीसँग मेरो एउटा अनुरोध छ। मेरो उम्मत कमजोर छ। उनीहरूसँग नरम व्यवहार गरिदेऊ। उनीहरूका रूह कोमलतासाथ लिइदेऊ।’ उहाँले भन्नुभयो: ‘तपाईँलाई अन्तिम नबी बनाएर पठाउनुहुने र आफ्नो हबीब बनाउनुहुने अल्लाह तआलाको हकको कसम, अल्लाह तआलाले दिन र रातमा सत्तरी पटक मलाई यस्तो आदेश दिनुहुन्छ:
“मुहम्मदको उम्मतका रूह नरमी र सजिलोसँग लेऊ र उनीहरूका काम कृपासाथ सम्हाल।” त्यसैले म पनि तपाईँको उम्मतलाई उनीहरूका आमाबुबाले भन्दा बढी स्नेह गर्छु।’ त्यसपछि हामी पाँचौँ तहको आकाशमा उक्लियौँ, त्यहाँ हारून३ (अलैहिस्सलाम)सँग भेट भयो। उहाँले मलाई ‘स्वागत छ’ भन्नुभयो र भलाइको दुआ गर्नुभयो। पाँचौँ तहको आकाशका फरिश्ताहरूको इबादत देखेँ। सबै उभिएका थिए, आफ्ना खुट्टाका औँलातिर हेरिरहेका थिए, अरू कतै पटक्कै हेर्दैनथे र ठूलो स्वरले तस्बीह पढिरहेका थिए। मैले जिब्रील (अलैहिस्सलाम)लाई सोधेँ: ‘यी फरिश्ताहरूको इबादत यस्तै हो?’ ‘हो, हक तआलासँग माग्नुहोस्, यो इबादत तपाईँको उम्मतलाई नसीब गराइदिऊन्’ भन्नुभयो। मैले दुआ गरेँ। जनाबे हकले दिनुभयो। त्यसपछि हामी छैटौँ तहको आकाशमा उक्लियौँ। त्यहाँ मूसा (अलैहिस्सलाम)सँग भेट भयो। उहाँले मलाई ‘स्वागत छ’ भन्नुभयो र भलाइको दुआ गर्नुभयो।
त्यसपछि हामी सातौँ तहको आकाशमा उक्लियौँ। उही प्रश्न र जवाफपछि इब्राहीम (अलैहिस्सलाम)लाई बैतुल मामूरमा पिठ्युँ अडेस लगाएर बस्नुभएको पाएँ। त्यस बैतुल मामूरमा हरेक दिन सत्तरी हजार फरिश्ता पस्छन् (फेरि उनीहरूको पालो आउँदैन)। इब्राहीम (अलैहिस्सलाम)लाई सलाम गरेँ। उहाँले मेरो सलामको जवाफ दिनुभयो र भन्नुभयो: ‘स्वागत छ, असल नबी, असल छोरा!’ (त्यसपछि) ‘हे मुहम्मद! जन्नतको जमिन साह्रै कोमल छ, माटो सफा छ। आफ्नो उम्मतलाई भन, त्यहाँ धेरै रुख रोपून्’ भन्नुभयो। ‘जन्नतमा रुख कसरी रोपिन्छ?’ भनेर सोधेँ। ‘“ला हौल वला कुव्वत इल्ला बिल्लाह” (एउटा रिवायतअनुसार “सुब्हानल्लाहि वल हम्दु लिल्लाहि व ला इलाह इल्लल्लाहु वल्लाहु अकबर”) भन्ने तस्बीह पढेर’ भन्नुभयो। (जिब्रील अलैहिस्सलाम)ले त्यसपछि मलाई सिदरतुल मुन्तहामा लैजानुभयो। सिदरतुल मुन्तहाको जरा छैटौँ तहको आकाशमा, काण्ड र हाँगाहरू सातौँ तहको आकाशमाथि थिए; पातहरू हात्तीका कानजस्ता, फलहरू चाहिँ बुर्जाजस्ता थिए।४ मानौँ आफ्नो छायाले सबै आकाश र जन्नतलाई छहारी दिने एउटा रुख थियो। अल्लाह तआलाको जलाल र अजमतको नूरको तजल्लीले त्यो रङ-रङमा ढाकिन्थ्यो, माणिक, पन्ना वा तिनैजस्ता रत्नहरूले सजिएर यस्तो सुन्दर बन्थ्यो, अल्लाह तआलाले सृष्टि गर्नुभएका मखलूकमध्ये कसैले पनि त्यसको सुन्दरता वर्णन गर्न सक्दैन।
जिब्रील (अलैहिस्सलाम)ले मलाई सिदरतुल मुन्तहाभन्दा पर पुर्याउनुभयो र मसँग बिदा माग्नुभयो। मैले भनेँ: ‘हे जिब्रील! मलाई एक्लै छोड्दै छौ?’ जिब्रील (अलैहिस्सलाम) छटपटाउनुभयो। हक तआलाको हैबतले काँप्न थाल्नुभयो र भन्नुभयो: ‘हे मुहम्मद! मैले (अझ) एक पाइला चालेँ भने अल्लाह तआलाको अजमतले नष्ट हुनेछु। मेरो सारा शरीर जलेर सकिनेछ।’”
सारा संसारका सरदार यहाँसम्म जिब्रील अलैहिस्सलामसँग आउनुभएको थियो। यहाँ जिब्रील अलैहिस्सलाम आफू सृष्टि गरिएको रूपमा, छ लाख पखेटा फिँजाएर, हरेक पखेटाबाट मोती र माणिक छरिँदै गरेको अवस्थामा रसूलुल्लाहको सामु देखा पर्नुभयो।
त्यसपछि उज्यालो सूर्यभन्दा पनि चम्किलो, रफरफ नामको जन्नतको एउटा हरियो गलैँचा आयो। त्यो निरन्तर अल्लाह तआलाको जिक्रमा लागिरहन्थ्यो; त्यो रहेको लोक तस्बीहको आवाजले भरिन्थ्यो। त्यसले प्यारा नबीलाई सलाम गर्यो। हजुर रसूलुल्लाह रफरफमाथि बस्नुभयो। एकै क्षणमा उहाँ निकै माथि पुग्नुभयो, हिजाब भनिने सत्तरी हजार पर्दा पार गर्नुभयो। हरेक हिजाबबीचको दूरी साह्रै लामो थियो। हरेक पर्दामा जिम्मा पाएका फरिश्ता थिए। रफरफले प्यारा नबीलाई ती पर्दाहरूबाट एक-एक गरी पार गरायो। यसरी कुर्सी, अर्श र रूहका लोकहरू नाघ्नुभयो। हबीबे अकरम र नबीए मुहतरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) हरेक पर्दा पार गर्दा “नडराऊ, हे मुहम्मद! नजिक आऊ, नजिक आऊ!” भन्ने आदेश सुन्नुहुन्थ्यो। उहाँ यति नजिक हुनुभयो, काब कौसैनको मकाममा पुग्नुभयो। नजानिने, नबुझिने, वर्णन गर्न नसकिने तरिकाले अल्लाह तआलाले चाहनुभएको उचाइसम्म पुग्नुभयो। स्थानबिना, समयबिना, दिशाबिना, कुनै रूप र किसिमबिना रुयत भयो, अर्थात् अल्लाह तआलालाई देख्नुभयो। आँखाबिना, कानबिना, माध्यमबिना, बीचमा कुनै चिज नभई आफ्ना रबसँग कुरा गर्नुभयो। कुनै पनि मखलूकले जान्न र बुझ्न नसक्ने नियामतहरू पाउनुभयो।
हजरत इमामे रब्बानी आफ्नो “मक्तूबात” भन्ने किताबमा यसो भन्नुहुन्छ: “ती सरवर (अलैहिस्सलातु वस्सलाम)ले मेराजको रात आफ्ना रबलाई दुनियाँमा देख्नुभएन, आखिरतमा देख्नुभयो। किनभने रसूल अलैहिस्सलाम त्यस रात समय र स्थानको घेराबाट बाहिर निस्कनुभयो। अजली र अबदी एउटा क्षण पाउनुभयो। सुरु र अन्त्यलाई एउटै बिन्दुझैँ देख्नुभयो। जन्नत जानेहरू हजारौँ वर्षपछि जन्नत जाने र जन्नतमा रहने कुरा त्यसै रात देख्नुभयो। त्यस मकाममा देख्नु दुनियाँमा देख्नु होइन, आखिरतको देखाइले देख्नु हो।”
प्यारा नबीलाई “आफ्ना रबको प्रशंसा गर!” भनिएपछि उहाँले तुरुन्तै “अत्तहिय्यातु लिल्लाहि वस्सलवातु वत्तय्यिबात” (अर्थात् सबै भाषाले गरिने स्तुति, प्रशंसा र गुणगान, शरीरले गरिने सेवा र ताअत, धनले गरिने भलाइ र इहसान अल्लाह तआलाकै लागि होस्) भन्नुभयो।
“हक तआलाले तपाईँभन्दा बढी इज्जतदार कोही सृष्टि गर्नुभएन। तपाईँको उम्मत पनि सबै उम्मतभन्दा श्रेष्ठ छ” अजराईल अलैहिस्सलाम
सुरुमा अल्लाह तआलाले आफ्ना हबीबलाई आँखाबिना, कानबिना, माध्यमबिना, स्थानबिना “अस्सलामु अलैका अय्युहन्नबिय्यु व रहमतुल्लाहि व बरकातुहू” (हे मेरा रसूल! मेरो सलाम, मेरो बरकत र मेरो रहमत तिमीमाथि होस्) भन्दै सलाम दिनुभयो। प्यारा नबीले “अस्सलामु अलैना व अला इबादिल्लाहिस्सालिहीन” (या रब! हामीमाथि र तपाईँका नेक बन्दाहरूमाथि पनि सलाम होस्) भनेर जवाफ दिनुभयो।
यो सुनेर सबै फरिश्ताहरूले एकै स्वरमा “अश्हदु अन ला इलाह इल्लल्लाह व अश्हदु अन्न मुहम्मदन अब्दुहू व रसूलुहू” (आँखाले देखेझैँ जान्दछु र विश्वास गर्छु, अल्लाह तआलाबाहेक इबादतयोग्य अरू कुनै इलाह छैन। मुहम्मद अलैहिस्सलाम उहाँका बन्दा र रसूल हुनुहुन्छ।) भने।
प्यारा नबीले “अस्सलामु अलैना…” भन्नुहुँदा अल्लाह तआलाले भन्नुभयो: “हे मेरा हबीब! यहाँ हामी दुईबाहेक अरू कोही छैन। तिमीले किन ‘अलैना’ (हामीमाथि) भन्यौ?” हजुर रसूलुल्लाहले यसरी जवाफ दिनुभयो:
“हे इलाही! मेरो उम्मतका शरीर मसँग नभए पनि उनीहरूका रूह मसँगै छन्। मेरो इनायतको दृष्टि र पूर्ण हिम्मत उनीहरूबाट टाढा छैन। तपाईँले मलाई सलाम दिनुभयो, मलाई सबै खराबीबाट टाढा राख्नुभयो। आखिरी जमानाको फितनामा परेको मेरो त्यो गरिब, पीडित उम्मतलाई यस्तो ठूलो सम्मान र इहसानबाट कसरी वञ्चित गरूँ? यस्तो नियामतबाट उनीहरूलाई कसरी बेनसीब राखूँ?”
अल्लाह तआलाले भन्नुभयो: “हे मेरा हबीब! आज रात तिमी मेरा पाहुना हौ। मसँग माग, के चाहन्छौ?” हजुर रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले भन्नुभयो: “मेरो उम्मत चाहन्छु (या रब!)”
रिवायतअनुसार हक तआलाले यो प्रश्न यसरी सात सय पटक दोहोर्याउनुभयो। हजुर रसूलुल्लाहले हरेक पटक “मेरो उम्मत चाहन्छु” भनेर जवाफ दिनुभयो। अल्लाह तआलाले “सधैँ आफ्नो उम्मत नै चाहन्छौ” भन्नुहुँदा उहाँले “हे मेरा रब! माग्ने म हुँ, दिनुहुने तपाईँ हुनुहुन्छ। मेरो सारा उम्मतलाई मेरा लागि माफ गरिदिनुहोस्” भनेर बिन्ती गर्नुभयो। जनाबे हकले भन्नुभयो: “यदि तिम्रो सारा उम्मतलाई आज रात तिम्रा लागि माफ गरिदिएँ भने मेरो रहमत र तिम्रो इज्जत प्रकट हुँदैन। एक भागलाई आज रात तिम्रा लागि माफ गरिदिएँ। दुई भाग पछिका लागि राखेँ। कियामतको दिन तिमी माग, म माफ गरिदिनेछु। ताकि मेरो रहमत र तिम्रो इज्जत (शरफ) प्रकट होस्।”
हाम्रा प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले एउटा हदीसे शरीफमा भन्नुभयो: “त्यस रात (मेराजको रात) मैले अल्लाह तआलासँग मेरो सारा उम्मतको हिसाब मलाई सुम्पिदिनुहोस् भनेर मागेँ। हक तआलाले भन्नुभयो: ‘हे मुहम्मद! यसमा तिम्रो उद्देश्य यो हो, तिम्रो उम्मतका दोष कसैले थाहा नपाओस्। मेरो उद्देश्य यो हो, तिमी दयालु नबी हौ, अरूबाट जस्तै तिमीबाट पनि उनीहरूका दोष र नराम्रा काम लुकेका रहून्। हे मुहम्मद! तिमी उनीहरूलाई बाटो देखाउने हौ। म उनीहरूको रब हुँ। तिमीले उनीहरूलाई भर्खर देख्यौ। म अजलदेखि अबदसम्म उनीहरूतिर हेरेको छु र हेरिरहनेछु। हे मुहम्मद! तिम्रो उम्मतसँग कुरा गर्न मन नपराउने भए कियामतको दिन म उनीहरूसँग हिसाब लिने थिइनँ। उनीहरूका ठूला-साना कुनै पनि पाप सोध्ने थिइनँ।’”
“अल्लाह तआलाले भन्नुभयो: ‘हे मुहम्मद! आफ्नो मुबारक आँखा खोल र आफ्नो खुट्टामुनि हेर।’ मैले हेरेँ, एक मुट्ठी माटो देखेँ। हक तआलाले भन्नुभयो: ‘अस्तित्वमा रहेका सबै कुरा तिम्रो पाउको धुलो हुन्। त्यही माटो तिमीले मित्रको सामु ल्यायौ? एउटा मित्रको फेरमा टाँसिएको धुलो माफ गर्नुभन्दा तिम्रो उम्मतलाई माफ गर्नु मेरा लागि झन् सजिलो छ।’”
हे हबीब! तिम्रो उम्मत तिमीलाई दिएँ,
आफ्नो जन्नत उनीहरूलाई नसीब गरेँ।
हे मेरा हबीब, तिमीले मागेको के हो र?
एक मुट्ठी माटोका लागि बिन्ती गर्यौ र?
प्यारा नबीले एउटा हदीसे शरीफमा भन्नुभयो: “मैले हक तआलासँग कतिपय प्रश्न गरेँ। जवाफ सुनेँ। सोधेकोमा पछुताएँ। (तीमध्ये केही यी हुन्:)
‘या रब! जिब्रीललाई तपाईँले छ लाख पखेटा दिनुभयो। त्यसको सट्टामा मलाई तपाईँको इहसान के छ?’ हक तआलाले भन्नुभयो: ‘तिम्रो एउटा रौँ मलाई जिब्रीलका छ लाख पखेटाभन्दा प्यारो छ। तिम्रो एउटा रौँको कारणले कियामतको दिन हजारौँ अवज्ञाकारी पापीलाई म छुटकारा दिनेछु। हे मुहम्मद! जिब्रीलले पखेटा फिँजाए भने पूर्व र पश्चिमबीचको ठाउँ भरिन्छ। तिमीले शफाअत गर्यौ भने पूर्व र पश्चिमबीचको ठाउँ अवज्ञाकारीले भरिएको भए पनि सबैलाई तिम्रा लागि माफ गरिदिनेछु।’ मैले भनेँ: ‘मेरा बुबा आदम (अलैहिस्सलाम)लाई तपाईँले फरिश्ताहरूबाट सज्दा गराउनुभयो। त्यसको सट्टामा मलाई तपाईँको इकराम के छ?’
हक तआलाले भन्नुभयो: ‘फरिश्ताहरूले आदमलाई सज्दा गर्नुको कारण तिम्रो नूर उहाँको निधारमा हुनु थियो। हे मुहम्मद! तिमीलाई त्योभन्दा उच्च कुरा दिएँ। तिम्रो नाम मेरो नामको नजिक राखेँ र अर्शे आलामाथि लेखेँ। त्यस बेला आदम सृष्टि हुनुभएको थिएन, न उहाँको नाम थियो, न निशान। तिम्रो नाम आकाशका ढोकामा, हिजाबहरूमाथि, जन्नतका ढोकामा, महल र रुखहरूमा, जन्नतको हरेक ठाउँमा लेखेँ। जन्नतमा “ला इलाह इल्लल्लाह मुहम्मदुर रसूलुल्लाह” नलेखिएको कुनै चिज थिएन। यो दर्जा आदमलाई दिइएको दर्जाभन्दा उच्च छ।’
हे शरीफ! म तिम्रो आशिक भएपछि
हे लतीफ! दुवै जहान तिम्रा हुँदैनन् र?
तिम्रो अस्तित्वलाई मैले आफ्नै ऐना बनाएँ,
तिम्रो नाम मेरो नामसँगै लेखेँ।
‘या रब! नूह (अलैहिस्सलाम)लाई तपाईँले जहाज दिनुभयो। त्यसको सट्टामा मलाई के इहसान गर्नुभयो?’ उहाँले भन्नुभयो: ‘तिमीलाई बुराक दिएँ; एकै रातमा धर्तीदेखि अर्शसम्म पुर्याएँ। तिमीले जन्नत र जहन्नम देख्यौ। तिम्रो उम्मतलाई पनि मस्जिदहरू दिएँ; कियामतको दिन जहाजमा चढेझैँ तिम्रो उम्मत ती मस्जिदहरूमा चढेर आँखा झिम्क्याउने समयमै सिरात पार गरी जहन्नमबाट छुटकारा पाउनेछ।’ ‘या रब! बनी इस्राईललाई तपाईँले कुदरतको हलुवा र बट्टाईजस्तो चराको मासु पठाउनुभयो।’ हक तआलाले भन्नुभयो: ‘तिमी र तिम्रो उम्मतलाई दुनियाँ र आखिरतको नियामत दिएँ। बनी इस्राईलका रूप मानिसको रूपबाट भालु, बाँदर र सुँगुरको रूपमा फेरिदिएँ। तिम्रो उम्मतमध्ये कसैलाई पनि त्यस्तो गरिनँ। उनीहरूजस्तै अमल गरे पनि यो विपत्ति उनीहरूलाई उचित ठानिनँ। हे मुहम्मद! तिमीलाई एउटा यस्तो सूरा दिएँ, त्यस्तो सूरा तौरात र इन्जीलमा छैन। त्यो सूरा फातिहा हो। जसले त्यो सूरा पढ्छ, उसको शरीर जहन्नमका लागि हराम हुन्छ। उसका आमाबुबाको अजाब म हलुका गरिदिन्छु। हे मुहम्मद! मैले तिमीभन्दा अकरम (मूल्यवान्, श्रेष्ठ, इज्जतदार) कसैलाई सृष्टि गरिनँ। तिमी र तिम्रो उम्मतलाई दिन र रातमा पचास समयको नमाज फर्ज गरेँ।
“त्यस रात (मेराजको रात) मैले अल्लाह तआलासँग मेरो सारा उम्मतको हिसाब मलाई सुम्पिदिनुहोस् भनेर मागेँ” हदीसे शरीफ
हे मुहम्मद! जसले मेरो एकत्व स्वीकार गर्छ र मसँग कसैलाई शरीक ठहराउँदैन, जन्नत उनीहरूकै हो। यस्तो तिम्रो उम्मतका लागि जहन्नम हराम गरेँ। तिम्रो उम्मतप्रति मेरो रहमत मेरो क्रोधभन्दा अगाडि बढेको छ।
हे मुहम्मद! मेरो नजरमा तिमी सारा सृष्टिमध्ये सबैभन्दा अकरम र इज्जतदार हौ। कियामतको दिन तिमीलाई यति धेरै सम्मान गर्नेछु, सारा संसार छक्क पर्नेछ। हे मेरा हबीब! तिमी जन्नतमा नपसेसम्म अरू नबीहरू र उनीहरूका उम्मतलाई त्यहाँ पस्न निषेध छ। तिम्रो उम्मत नपसेसम्म अर्को उम्मत पस्दैन। हे मुहम्मद! तिम्रा र तिम्रो उम्मतका लागि मैले के-के तयार पारेको छु, हेर्न चाहन्छौ?’ ‘चाहन्छु, या रब!’ भनेँ। उहाँले इसराफीललाई सम्बोधन गर्दै भन्नुभयो: ‘हे इसराफील! मेरा बन्दा, मेरा अमीन र मेरा रसूल जिब्रीललाई भन, मेरा हबीबलाई जन्नतमा लगेर मेरा हबीब र उहाँको उम्मतका लागि जन्नतमा मैले जे-जे तयार पारेको छु, देखाऊन्। ताकि उहाँको मुबारक मनबाट चिन्ता हटोस्।’”
सारा संसारका सरदार हाम्रा प्यारा नबी इसराफील अलैहिस्सलामसँगै जिब्रील अलैहिस्सलामकहाँ आउनुभयो। अल्लाह तआलाको आदेश पूरा गर्न जिब्रील अलैहिस्सलामले प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)लाई जन्नतमा लैजानुभयो। फरिश्ताहरू हातमा थाल लिएर पर्खिरहनुभएको थियो: एउटा थाल हुल्लाले, अर्को नूरले भरिएको थियो। जिब्रील अलैहिस्सलामले भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! यिनीहरू आदम अलैहिस्सलामभन्दा असी हजार वर्षअघि सृष्टि गरिएका हुन्। यस मकाममा थालमा भएका कुरा तपाईँ र तपाईँको उम्मतमाथि छर्न उनीहरू अधीर भइरहेका छन्। कियामतको दिन तपाईँ र तपाईँको उम्मतले अल्लाह तआलाको आदेशले जन्नतको सँघारमा पाइला राख्दा यी फरिश्ताहरूले थालमा भएका रत्न तपाईँहरूमाथि छर्नेछन्।” जन्नतमा जिम्मेवारी पाएका रिजवान नामका फरिश्ताले उहाँहरूलाई स्वागत गर्नुभयो। प्यारा नबीलाई खुसीका खबर सुनाउनुभयो र “हक तआलाले दुई भाग तपाईँको उम्मतलाई र एक भाग अरू नबीहरूका उम्मतलाई दिनका लागि जन्नतलाई तीन भाग लगाउनुभएको छ” भन्दै जन्नतको चारैतिर घुमाउनुभयो। हबीबे अकरमले भन्नुभयो: “जन्नतको बीचमा मैले एउटा नदी देखेँ।
त्यो अर्शभन्दा माथि बग्छ। एकै ठाउँबाट पानी, दूध, शराब र मह निस्कन्छन्। कहिल्यै एकअर्कामा मिसिँदैनन्। त्यस नदीको किनार जबरजदको थियो। त्यसभित्रका ढुङ्गा रत्न थिए, हिलो अम्बर, घाँस केसर थियो। त्यसको वरिपरि चाँदीका गिलास राखिएका थिए, तिनको सङ्ख्या आकाशका ताराभन्दा बढी थियो। वरिपरि चराहरू थिए, तिनका घाँटी ऊँटका घाँटीजस्ता थिए। जसले तिनको मासु खान्छ र त्यो नदीबाट पिउँछ, उसले हक तआलाको रजा पाउँछ। मैले जिब्रीललाई सोधेँ: ‘यो नदी के हो?’ ‘कौसर हो। हक तआलाले यो तपाईँलाई दिनुभएको छ। आठ जन्नतमा भएका बगैँचामा यही कौसरबाट पानी बग्छ’ भन्नुभयो। त्यो नदीको किनारमा पालहरू देखेँ। ती सबै मोती र माणिकका थिए। जिब्रीललाई सोधेँ। ‘तपाईँका पत्नीहरूका बासस्थान हुन्’ भन्नुभयो। ती पालहरूमा हूरहरू देखेँ। उनीहरूका अनुहार सूर्यझैँ चम्कन्थे; सबै मिलेर किसिम-किसिमका सुरमा गाउँथे। उनीहरू भन्थे: ‘हामी खुसी र आनन्दित छौँ। हामीलाई कहिल्यै दुःख आउँदैन।
हामी सिँगारिएका छौँ, कहिल्यै नाङ्गा हुँदैनौँ। हामी जवान छौँ, कहिल्यै बूढा हुँदैनौँ। हामी असल स्वभावका छौँ, कहिल्यै रिसाउँदैनौँ। हामी सधैँ यस्तै छौँ, कहिल्यै मर्दैनौँ।’ उनीहरूका सुर र आवाज सौभाग्यका महल र रुखसम्म पुगेर चारैतिर ढाक्छन्। उनीहरूका यस्ता मीठा स्वर छन्, ती सुर दुनियाँमा आएका भए दुनियाँमा मृत्यु र दुःखकष्ट नै हुने थिएन। जिब्रीलले भन्नुभयो: ‘यिनका अनुहार हेर्न चाहनुहुन्छ?’ ‘चाहन्छु’ भनेँ। उहाँले एउटा पालको ढोका खोल्नुभयो। मैले हेरेँ। यस्ता सुन्दर रूप देखेँ, जीवनभर तिनको सुन्दरता वर्णन गरे पनि सकिँदैन। उनीहरूका अनुहार दूधभन्दा सेता, गाला माणिकभन्दा राता र सूर्यभन्दा चम्किला थिए। छाला रेशमभन्दा कोमल र चन्द्रमाझैँ उज्याला, सुगन्ध कस्तुरीभन्दा मीठो थियो। कपाल निकै कालो थियो; कसैको बाटिएको, कसैको बटुलिएको, कसैको खुला छाडिएको; बस्दा वरिपरि पालजस्तै फैलिन्थ्यो, उठ्दा पाउसम्म पुग्थ्यो। हरेकको अगाडि एकजना सेवक उभिएको हुन्थ्यो। जिब्रीलले भन्नुभयो: ‘यी तपाईँको उम्मतका लागि हुन्।’”
प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले भन्नुभयो: “आठ जन्नतका बाग-बगैँचा र हर किसिमका नियामत देखेँ। जहन्नम र त्यसका तहहरू पनि हेर्न पाए हुन्थ्यो भन्ने मेरो मनमा आयो। जिब्रीलले मेरो हात समातेर जहन्नमका सबैभन्दा ठूला फरिश्ता मालिककहाँ लैजानुभयो। (‘हे मालिक! हजरत मुहम्मद जहन्नममा शत्रुहरूका ठाउँ हेर्न चाहनुहुन्छ, उहाँलाई जहन्नम देखाइदेऊ’) भन्नुभयो।” मालिकले जहन्नममाथिको ढकनी उघार्नुहुँदा जहन्नम यसरी उम्लिन र फुल्न थाल्यो कि प्यारा नबी (अलैहिस्सलातु वस्सलाम)ले जहन्नमले हरेक कुरा समातेर जलाइदिने कुरा, जहन्नमका तिर्खाका अजाब, अजाबका साङ्ला, अजाबका सर्प र बिच्छी अनि त्यहाँका केही अजाब आफ्नै आँखाले प्रस्ट देख्नुभयो।
“मालिकले जहन्नमका तहहरू खोल्नुभयो। सातवटै तह (सबै) देखेँ। सातौँ तहलाई हाविया भनिन्छ। त्यसको अजाब अरू तहहरूभन्दा कयौँ गुणा बढी थियो। मैले मालिकलाई सोधेँ: ‘यस तहमा कुन समूहलाई अजाब दिइन्छ?’ मालिकले भन्नुभयो: ‘फिरऔन, कारून र तपाईँको उम्मतका मुनाफिकहरूलाई अजाब दिइन्छ।’ छैटौँ तह लजा हो। त्यहाँ मुशरिकहरू (कुनै धर्म नै नभएकाहरू)लाई अजाब दिइन्छ। पाँचौँ तह हुतमा हो। त्यहाँ आगो र गोरु पुज्नेहरू र बौद्धहरूलाई अजाब दिइन्छ।
चौथो तह जहीम हो। त्यहाँ सूर्य र तारा पुज्नेहरूलाई अजाब दिइन्छ। तेस्रो तह सकर हो। त्यहाँ इसाईहरूलाई अजाब दिइन्छ। दोस्रो तह सईर हो। त्यहाँ यहूदीहरूलाई अजाब दिइन्छ। पहिलो तह जहन्नम हो। यसको अजाब अरू तहका अजाबभन्दा कम थियो। (यति हुँदाहुँदै पनि) त्यहाँ आगोका सत्तरी हजार समुद्र देखेँ। हरेक समुद्र यति ठूलो थियो, धर्ती र आकाशहरूलाई एउटा समुद्रमा फ्याँकेर एउटा फरिश्तालाई आदेश दिइएको भए उहाँले हजार वर्ष खोजे पनि भेट्टाउन सम्भव हुने थिएन। जबानीहरू (जहन्नममा जिम्मा पाएका फरिश्ता) यति विशाल थिए, तीमध्ये एउटाले धर्ती र आकाशहरूलाई मुखको एक कुनामा राखे पनि पत्तै नलाग्ने थियो। ती समुद्र छचल्किँदा डरलाग्दा आवाज निस्कन्थे। त्यो आवाजको अलिकति मात्र दुनियाँमा आएको भए सबै प्राणी नष्ट हुने थिए।
‘यो तह कुन समूहका लागि हो?’ भनेर सोधेँ। मालिकले जवाफ दिनुभएन। फेरि सोधेँ। उहाँ चुप लाग्नुभयो… जिब्रीलले मालिकलाई भन्नुभयो: ‘उहाँ तिमीबाट जवाफ पर्खिरहनुभएको छ।’ मालिकले ‘मलाई माफ गर्नुहोस्’ भन्दै क्षमा माग्नुभयो। मैले भनेँ: ‘जे भए पनि जवाफ देऊ, ताकि आजै त्यसको उपाय गर्न सकियोस्।’ मालिकले भन्नुभयो: ‘या रसूलल्लाह! यो तपाईँको उम्मतका अवज्ञाकारीहरूका लागि हो, उनीहरूलाई नसीहत गर्नुहोस्। ताकि यस डरलाग्दो ठाउँबाट आफूलाई जोगाऊन्। आफ्नो शरीरलाई यस्तो अजाबतर्फ घिसार्ने कुराबाट टाढा रहून्। त्यस दिन म अवज्ञाकारीहरूमाथि दया गर्दिनँ। न सेता दाह्री भएका बूढाहरूलाई, न जवानहरूलाई माया देखाउँछु।’”
“मेराज बुद्धि सकिने र ईमान सुरु हुने ठाउँ हो” हदीसे शरीफ
सारा संसारका सरदार रुन थाल्नुभयो। मुबारक शिरबाट पगरी फुकालेर शफाअत गर्न र (अल्लाह तआलासँग) बिन्ती गर्न थाल्नुभयो। आफ्नो उम्मत कमजोर छ र यस्तो अजाब सहन सक्दैन भन्दै उहाँ यति रुनुभयो कि जिब्रील अलैहिस्सलाम र सबै फरिश्ताहरू पनि सँगै रुनुभयो। अल्लाह तआलाबाट सम्बोधन आयो: “हे मेरा हबीब! मेरो नजरमा तिम्रो सम्मान र मूल्य ठूलो छ, तिम्रो दुआ कबूल भयो। मन हलुका राख। तिमीलाई तिम्रो इच्छामा पुर्याएँ। तिमीलाई यस्तो मकाम दिनेछु, तिमीले ‘पुग्यो’ नभनेसम्म तिम्रो शफाअतले अत्यन्त धेरै अवज्ञाकारीलाई माफ गरिदिनेछु। हे मेरा हबीब! जसले मेरो आदेश पालन गर्छ, ऊ अजाब र सजायबाट बच्छ, मेरो रहमत पाउँछ। जन्नतमा मलाई देख्ने सौभाग्य पाउँछ। तिमी र तिम्रो उम्मतलाई दिन र रातमा पचास समयको नमाज फर्ज गरेँ।”
हाम्रा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले आफ्नो कुरा अगाडि बढाउँदै भन्नुभयो: “त्यस मकामबाट (त्यसपछि) अर्शमा पुगेँ। आकाशहरू पार गर्दै मूसा (अलैहिस्सलाम) हुनुहुने मकाममा आएँ। उहाँले मलाई सोध्नुभयो: ‘हक तआलाले तपाईँ र तपाईँको उम्मतलाई के फर्ज गर्नुभयो?’ मैले भनेँ: ‘हरेक दिन र रातका लागि पचास समयको नमाज पढ्नुपर्ने कुरा मलाई फर्ज गर्नुभयो।’ उहाँले भन्नुभयो: ‘आफ्ना रबकहाँ फर्कनुहोस्, केही हलुका गरिदिन बिन्ती गर्नुहोस्। किनभने तपाईँको उम्मतले यो भार बोक्न सक्दैन। मैले बनी इस्राईललाई जाँचेको र परखेको छु।’ तब म आफ्ना रबकहाँ फर्केँ र भनेँ: ‘या रब! मेरो उम्मतका लागि (यो आदेश) केही हलुका गरिदिनुहोस्!’ तब पचास समयबाट पाँच समय मात्र घटाइदिनुभयो। मूसा (अलैहिस्सलाम)कहाँ फर्केँ र (पाँच समय घटाइदिनुभयो) भनेँ। उहाँले भन्नुभयो: ‘आफ्ना रबकहाँ फर्कनुहोस्! अझ केही हलुका गरिदिन बिन्ती गर्नुहोस्। किनभने तपाईँको उम्मतले यो भार बोक्न सक्दैन।’ यसरी मूसा (अलैहिस्सलाम) र मेरा रबको बीचमा आउजाउ गरिरहेँ र अन्त्यमा अल्लाह तआलाले यसो भन्नुभयो: ‘यो नमाजलाई पाँच समयमा घटाएँ। हरेक नमाजका लागि दस सवाब छ। यस हिसाबले अन्त्यमा फेरि पचास नमाज नै हुन्छ। किनभने जसले कुनै असल काम गर्ने नियत गर्छ र गर्न सक्दैन, उसका लागि एउटा सवाब लेखिन्छ। तर गर्यो भने एउटाको सट्टा पूरा दस सवाब लेखिन्छ। तर कुनै पाप गर्ने नियत गरेर गर्दैन भने केही लेखिँदैन। गर्यो भने एउटा पाप मात्र लेखिन्छ।’ त्यसपछि मूसा (अलैहिस्सलाम)कहाँ ओर्लेर स्थिति सुनाएँ। उहाँले फेरि भन्नुभयो: ‘फर्कनुहोस्, अझ केही हलुका गरिदिन बिन्ती गर्नुहोस्।’ तब मैले उहाँलाई भनेँ: ‘मेरा रबसँग धेरै पटक मुनाजात गरिसकेकाले अब मलाई लाज लाग्छ।’”५ यसरी अल्लाह तआलाले हाम्रा प्यारा नबीले भोग्नुभएका कष्टले घाइते भएको मुबारक हृदयलाई सान्त्वना दिनुभयो। कुनै पनि मखलूकलाई नदिनुभएका, कसैले जान्न र बुझ्न नसक्ने नियामतहरू उहाँलाई दिनुभयो।
यता आऊ, हे प्रेमको आगोमा जल्ने,
आफूलाई माशूकको आशिक ठान्ने!
आऊ, ती शाहको मेराज खुलस्त सुन,
आशिक हौ भने प्रेमको आगोमा नरोकी जल।
सोमबारको रात थियो – यो पक्का खबर हो,
त्यो रात त कद्रको रात रहेछ।
ती भाग्यशाली, ती उच्च मर्यादाका धनी
त्यस रात उम्मे हानीको घरमा हुनुहुन्थ्यो।
अघि आएकाहरू यो सौभाग्यमा पुगेनन्,
कसैले यो उचाइ पाएन।
किनभने सबैलाई देखेर उहाँ पर नाघ्नुभयो,
ती महान् हजरतसम्म पुग्नुभयो।
छवटै दिशाबाट पाक ती जुलजलालले
कुनै मात्रा र किसिमबिना उहाँलाई आफ्नो जमाल देखाउनुभयो।
उहाँले रब्बुल इज्जतलाई खुलस्त देख्नुभयो,
आखिरतमा उहाँको उम्मतले पनि त्यसरी नै देख्नेछ।
तिमीले मेराज गरेर बिन्ती गर्यौ,
तिम्रो उम्मतको मेराज मैले नमाज बनाएँ।
“हे मेरा हबीब! जसले मेरो आदेश पालन गर्छ, ऊ अजाब र सजायबाट बच्छ, मेरो रहमत पाउँछ। जन्नतमा मलाई देख्ने सौभाग्य पाउँछ” हदीसे कुदसी
विश्वास गरेँ! मेरो ज्यान तपाईँमाथि कुर्बान होस्, या रसूलल्लाह
सारा संसारका सरदार त्यसपछि एकै क्षणमा कुद्स र त्यहाँबाट मक्का मुकर्रमा जानका लागि मस्जिदे अक्साको ढोकामा बाँधिएको बुराकमा चढेर मक्का फर्कनुभयो। कुद्सबाट मक्का आउँदा प्यारा नबीले बाटोमा कुरैशको काफिला भेट्नुभयो। काफिलाको एउटा ऊँट तर्सियो र ढल्यो। मक्का मुकर्रमामा उहाँ उम्मे हानीको घरमा आउनुभयो। उहाँ पल्टिनुभएको ठाउँ अझै सेलाएको थिएन, तसलामा वुजूको पानी अझै हल्लिन छाडेको थिएन। बाहिर घुमिरहनुभएको उम्मे हानीलाई झकाइ लागेको थियो; उहाँलाई केही थाहा भएन।
हजुर रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले बिहान भएपछि उम्मे हानीलाई आफ्नो मेराजबारे सुनाएर भन्नुभयो: “बिहान काबामा गएर यो कुरा सुनाउनेछु।” हजरत उम्मे हानीले बिन्ती गर्नुभयो: “हे मेरा काकाका छोरा! यो कुरा कुरैशका मानिसहरूलाई भुलेर पनि नभन्नुहोला! उनीहरूले तपाईँलाई झूटो ठहराउनेछन् र दुःख दिनेछन्। ईमान कमजोर भएकाहरूले यो कुरा पत्याउनेछैनन्, धर्मबाट निस्कनेछन्। मुशरिकहरू त यही कुरा पर्खेर बसेका छन्; उनीहरूको ईमान बिगार्नेछन्। अहिले मुसलमान थोरै छन्।
मुसलमानहरू अलि बलिया र शक्तिशाली भएपछि सुनाउनुभयो भने कसो होला?” सारा संसारका सरदार, सारा सृष्टिका सुल्तानले इतिहासमा रहने यो जवाफ दिनुभयो: “अल्लाहको कसम, म यो कुरा उनीहरूलाई भन्नेछु। आज कुहिएको भोलि पनि कुहिएकै हुन्छ। म यो इस्लामलाई ईमान बलियो भएकाहरूसँग खडा गर्नेछु। अझै पनि मेरो कुरामा दोधार गर्ने कोही छ भने छुट्टिएर जाओस्। मेरो उनीहरूसँग कुनै काम छैन। कुहिएको जहिले पनि कुहिएकै हुन्छ। आज नभए भोलि कुहिन्छ। पछि कुहिनुभन्दा अहिल्यै कुहियोस्, ताकि त्यसको भर परेर हामी बाटो नलागौँ। बलियाहरू हामीलाई पुग्छन्।”
त्यसपछि बिहान काबामा जानुभयो र सुनाउन थाल्नुभयो… काफिरहरूले “मुहम्मदको दिमाग खुस्केछ, पूरै बहकिएछन्” भन्दै खिसी गरे। मुसलमान हुने विचारमा रहेकाहरू पनि दोधारमा परे। मुशरिकहरूमध्ये केही खुसी हुँदै अबू बकरको घरमा आए। किनभने उहाँ बुद्धिमान्, अनुभवी र हिसाबकिताबमा पोख्त व्यापारी हुनुहुन्छ भन्ने उनीहरूलाई राम्ररी थाहा थियो। उहाँ ढोकामा निस्कनुहुँदा उनीहरूले सोधे: “हे अबू बकर! तिमी धेरै पटक कुद्स गएर आएका छौ। राम्ररी जान्दछौ। मक्काबाट कुद्स गएर फर्कन कति समय लाग्छ?” हजरत अबू बकरले भन्नुभयो: “राम्ररी जान्दछु। एक महिनाभन्दा बढी।” यो कुराले खुसी भएको काफिरहरूको हुलले भन्यो: “बुद्धिमान् र अनुभवी मानिसको कुरा यस्तै हुन्छ।” हाँस्दै, खिसी गर्दै र हजरत अबू बकर पनि आफूहरूजस्तै सोच्नुहोला भन्ने आशा गर्दै उनीहरूले भने: “तिम्रा सरदार एकै रातमा कुद्स गएर आएँ भन्छन्; अब त उनी पूरै बहकिए।” हजरत अबू बकरलाई माया र आदर देखाउँदै उनीहरूले उहाँमाथि भर गरे।
हजरत अबू बकरले हजुर रसूलुल्लाहको मुबारक नाम सुन्नासाथ (बुद्धि-तर्कमा पटक्कै नजोखी) “उहाँले भन्नुभएको हो भने साँचो हो। एकै क्षणमा जानुभएर फर्कनुभएको कुरा मैले पनि विश्वास गरेँ” भन्दै भित्र पस्नुभयो। काफिरहरू छक्क पर्दै “अहो! मुहम्मद त कस्ता गजबका जादुगर रहेछन्! अबू बकरलाई जादु गरेछन्” भन्दै फर्किए।
हजरत अबू बकर तुरुन्तै हजुर रसूलुल्लाहकहाँ आउनुभयो। ठूलो भीडका बीच ठूलो स्वरमा भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! तपाईँको मेराज मुबारक होस्! हामीलाई तपाईँजस्ता महान् नबीको सेवक बनाएर इज्जत दिनुभएकोमा र तपाईँको मुबारक अनुहार हेर्न तथा मन हर्ने, रूह तान्ने तपाईँका मीठा कुरा सुन्न पाउने नियामत दिनुभएकोमा अल्लाह तआलालाई अनन्त शुक्र गर्छु। या रसूलल्लाह! तपाईँको हरेक कुरा साँचो हो। मैले विश्वास गरेँ। मेरो ज्यान तपाईँमाथि कुर्बान होस्!” हजरत अबू बकरका कुराले काफिरहरू अलमलमा परे। भन्ने कुरा नपाएर तितरबितर भए। शङ्कामा परेका, ईमान कमजोर भएका केही मानिसहरूका हृदयमा पनि यसले बल दियो। हजुर रसूलुल्लाहले त्यस दिन अबू बकरलाई “सिद्दीक” भन्नुभयो। यो नाम पाएपछि उहाँको दर्जा अझ एक तह माथि उठ्यो।६
यस हालले साह्रै रिसाएका काफिरहरूले मोमिनहरूको बलियो ईमान, उनीहरूले हाम्रा नबीको हरेक कुरा तुरुन्तै पत्याएको र पुतलीझैँ उहाँको वरिपरि घुमेको सहन सकेनन्। हजुर रसूलुल्लाहलाई लज्जित पारेर आफू जित्न उहाँको परीक्षा लिन थाले।
“हे मुहम्मद! तिमी कुद्स गएँ भन्छौ। ल भन त, त्यहाँको मस्जिदका कतिवटा ढोका र कतिवटा झ्याल छन्?” जस्ता प्रश्न सोधे।
“मैले मेराजबारे बताउनैपर्छ; विश्वास नगर्ने त पछि पनि पछि हट्छ; कुहिएको जगमाथि भवन बन्दैन; छुट्टिने अहिल्यै छुट्टियोस्, बलियाहरू रहून्” हदीसे शरीफ
अकबाको बैअत भएको ठाउँमा बनाइएको मस्जिदे बैआ
हजुर रसूलुल्लाहले सबै प्रश्नको एक-एक गरी जवाफ दिनुभयो। हजुरले जवाफ दिँदा हजरत अबू बकर “हो, त्यस्तै हो, या रसूलल्लाह” भन्नुहुन्थ्यो। हुन त हजुर रसूलुल्लाह अदब र हयाले गर्दा सामुन्ने भएको मानिसको अनुहारसम्म हेर्नुहुन्नथ्यो। उहाँले भन्नुभयो: “मस्जिदे अक्सामा मैले वरिपरि हेरेको थिइनँ। उनीहरूले सोधेका कुरा देखेको थिइनँ। त्यही बेला जिब्रील (अलैहिस्सलाम)ले मस्जिदे अक्सालाई मेरो आँखाअगाडि ल्याइदिनुभयो। म त्यसका झ्याल हेरेर गन्दै थिएँ र उनीहरूका प्रश्नको तुरुन्तै जवाफ दिँदै थिएँ।” हजुर रसूलुल्लाहले बाटोमा ऊँट लिएका यात्रीहरू देख्नुभएको कुरा बताउनुभयो। “इन्शाअल्लाह, उनीहरू बुधबार आइपुग्नेछन्” भन्नुभयो। बुधबार सूर्य अस्ताउँदै गर्दा काफिला मक्का आइपुग्यो। काफिलाका मानिसहरूलाई सोध्दा उनीहरूले आँधी चलेजस्तो भएको र एउटा ऊँट ढलेको बताए। यस घटनाले मोमिनहरूको ईमान बलियो बनायो। काफिरहरूको शत्रुता पनि झन्-झन् बढ्दै गयो।७ हिजरतभन्दा एक वर्षअघि, रजब महिनाको २७ तारिख, जुमाको रात भएको यस मुजिजालाई मेराज भनिन्छ। रसूलुल्लाह रूह र शरीरसहित, ब्युँझिएकै अवस्थामा मेराजमा जानुभयो। मेराजको रात उहाँलाई धेरै इलाही हकीकत देखाइयो र पाँच समयको नमाज यसै रात फर्ज गरियो। साथै सूरा बकराका अन्तिम दुई आयते करीमा दिइयो। मेराजबारे कुरआने करीममा सूरा इसराको पहिलो आयत, सूरा नज्मका सुरुका आयतहरू र केही हदीसे शरीफमा बताइएको छ।८
हाम्रा प्यारा नबीले मेराजपछि आफ्ना असहाबलाई जन्नतबारे बताउँदै भन्नुभयो: “हे अबू बकर! तिम्रो महल देखेँ। रातो सुनको थियो। तिम्रा लागि तयार पारिएका नियामत आफ्नै आँखाले देखेँ।” हजरत अबू बकरले भन्नुभयो: “त्यो महल र महलका मालिक तपाईँमाथि कुर्बान होऊन्, या रसूलल्लाह!”
हजुरले हजरत उमरतिर फर्केर भन्नुभयो: “हे उमर! तिम्रो महल देखेँ। माणिकको थियो। त्यस महलमा धेरै हूर थिए। तर म भित्र पसिनँ। तिम्रो गैरत सम्झेँ।” हजरत उमर धेरै रुनुभयो। आँसुका बीच भन्नुभयो: “मेरा आमाबुबा र मेरो ज्यान तपाईँमाथि कुर्बान होऊन्, या रसूलल्लाह! तपाईँप्रति पनि गैरत, डाह हुन्छ र?” त्यसपछि हजरत उस्मानलाई भन्नुभयो: “हे उस्मान! हरेक आकाशमा तिमीलाई देखेँ। जन्नतमा तिम्रो महल देखेर तिमीलाई सम्झेँ।” हजरत अलीलाई भन्नुभयो: “हे अली! चौथो आकाशमा तिम्रो रूप देखेँ। जिब्रीललाई सोधेँ। उहाँले भन्नुभयो: ‘या रसूलल्लाह! फरिश्ताहरू हजरत अलीलाई हेर्न आशिक भए। हक तआलाले उहाँको रूपमा एउटा फरिश्ता सृष्टि गर्नुभयो। ती फरिश्ता चौथो आकाशमा रहनुहुन्छ; फरिश्ताहरू उहाँको जियारत गर्छन्, बरकत लिन्छन्।’ त्यसपछि तिम्रो महलमा पसेँ। एउटा रुखको एउटा फल सुँघेँ। त्यसबाट एउटी हूर निस्किन्, अनुहारमा पर्दा तानिन्। ‘तिमी को हौ, कसकी हौ?’ भनेर सोधेँ। ‘या रसूलल्लाह! तपाईँका काकाका छोरा अलीका लागि सृष्टि गरिएकी हुँ’ भनिन्।”
मेराजको रातको बिहान जिब्रील अलैहिस्सलाम आएर हजुर रसूलुल्लाहलाई पाँच समयको नमाज आ-आफ्नो समयमा इमाम बनेर पढाउनुभयो। हदीसे शरीफमा भनिएको छ: “जिब्रील (अलैहिस्सलाम) काबाको ढोकानजिक दुई दिन मेरा इमाम हुनुभयो। हामी दुवैले बिहानीपख उज्यालो फुट्दा फज्रको नमाज, सूर्य ठीक माथिबाट ढल्किँदा जुहर, हरेक चिजको छाया आफ्नै उचाइ बराबर हुँदा अस्र, सूर्य अस्ताउँदा (माथिल्लो किनार हराउँदा) मगरिब र साँझको लाली हराएर अँध्यारो हुँदा इशा पढ्यौँ। दोस्रो दिन फज्रको नमाज उज्यालो भएपछि, जुहर हरेक चिजको छाया आफ्नो उचाइको दोब्बर हुँदा, अस्र त्यसको लगत्तै, मगरिब रोजा खोल्ने बेला र इशा रातको एक तिहाइ बित्दा पढ्यौँ। त्यसपछि उहाँले भन्नुभयो: ‘हे मुहम्मद! तपाईँ र अघिल्ला नबीहरूका नमाजको समय यही हो। तपाईँको उम्मतले पाँच समयका नमाजमध्ये हरेकलाई हामीले पढेका यी दुई समयको बीचमा पढून्।’”९ यसरी नमाजका समय बताइएपछि हब्शामा पनि खबर पठाइयो र पाँच समयको नमाज पढ्न तथा फर्ज भएदेखि उनीहरूले पढ्न थालेको समयसम्मका नमाजको कजा गर्न भनियो।
“(हे मदीनावासीहरू हो!) अल्लाहको बाटोमा, अल्लाहका लागि सत्य भन्नेछौ, आफ्नै ज्यान र इज्जत जोगाएझैँ मलाई सहयोग गर्नेछौ भनेर वचन दिन्छौ?” हदीसे शरीफ
