मेरा प्यारा नबी

हिजरत

औस र खजरज कबिला एक्कासि मुसलमान हुनु र मक्काका मुसलमान र मदीनाका मुसलमान एक हुने सम्भावनाले मुशरिकहरू डरले थरथर भएका थिए, रिसले पागलझैँ भएका थिए। दोस्रो अकबा बैअतबारे सुनेपछि मक्काका मुशरिकहरूको व्यवहार साह्रै कठोर र निकै खतरनाक बन्यो। मुसलमानहरूका लागि मक्कामा बस्नु सहनै नसकिने भएको थियो। अन्तिम अकबा बैअतले मदीना मुसलमानहरूका लागि शान्ति पाउने र शरण लिने ठाउँ बनेको थियो। कुनै उपाय निकालेर यस सहरबाट हिजरत गर्न, अलिकति सास फेर्न सक्ने, अलि स्वतन्त्र भएर बाँच्न सक्ने भूमितिर जान चाहन्थे। आफ्नो हाल प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)लाई सुनाएर हिजरतका लागि अनुमति मागे। उहाँले असहाबलाई सब्र गर्न सल्लाह दिनुभयो। किनभने मक्का छोड्ने अनुमति अझै आएको थिएन। आखिर हिजरतका लागि मागिएको इलाही अनुमति आयो। त्यस दिन हाम्रा प्यारा नबी खुसी हुँदै असहाबे किरामकहाँ आएर भन्नुभयो: “तिमीहरूले हिजरत गर्ने ठाउँ मलाई बताइयो। त्यो यसरिब (मदीना) हो। त्यहाँ हिजरत गर। त्यहाँ आफ्ना मुसलमान दाजुभाइसँग मिल। अल्लाह तआलाले उनीहरूलाई तिमीहरूका दाजुभाइ बनाइदिनुभएको छ। यसरिब (मदीना)लाई तिमीहरूका लागि सुरक्षा र शान्ति पाउने घर बनाइदिनुभएको छ।” हजुर रसूलुल्लाहको अनुमति र सल्लाहअनुसार मुसलमानहरू एकपछि अर्को गर्दै टोली-टोली बनाएर मदीनातिर हिजरत गर्न थाले।१ प्यारा नबीले हिजरत गर्नेहरूलाई साह्रै होसियार र सतर्क रहन कडाइका साथ अर्ती दिनुहुन्थ्यो। मुशरिकहरूको ध्यान नतानियोस् भनेर मुसलमानहरू साना-साना काफिला बनाएर बाटो लाग्थे र सकेसम्म लुकेर हिँड्थे। मदीनामा सबैभन्दा पहिले हिजरत गर्नुहुने अबू सलमाले मुशरिकहरूबाट धेरै दुःख पाउनुभएको थियो। धेरै पछि मात्र कुरा थाहा पाएका मुशरिकहरूले हिजरत गर्न निस्केका मुसलमानमध्ये जति भेट्टाए, तिनलाई बाटोबाट फर्काउन, महिलाहरूलाई पतिबाट छुट्याउन, जति सके तिनलाई थुनामा हाल्न थाले र किसिम-किसिमका यातना दिए। उनीहरूलाई धर्मबाट फर्काउन हर किसिमको दुःख दिए। तर भित्री युद्ध भड्केला भन्ने डरले मार्ने आँट गरेनन्। मुसलमानहरू भने यति हुँदाहुँदै पनि हरेक मौका छोपेर मदीनाको बाटो लागे। हजरत उमरले पनि एक दिन तरबार भिर्नुभयो। काँड र भाला साथमा लिएर सबैका अगाडि काबाको सात पटक तवाफ गर्नुभयो। त्यहाँ रहेका मुशरिकहरूलाई चर्को स्वरमा यसो भन्नुभयो: “हेर, म पनि आफ्नो धर्म जोगाउन अल्लाह तआलाको बाटोमा हिजरत गर्दै छु। आफ्नी पत्नीलाई विधवा, छोराछोरीलाई अनाथ बनाउन, आमालाई रुवाउन चाहने कोही छ भने यो उपत्यकापछाडि मेरो सामु आओस्!…” यसरी हजरत उमर र करिब बीसजना मुसलमान दिनदहाडै, नडराई मदीनातिर हिँड्नुभयो। उहाँको डरले यस काफिलालाई कसैले छुन सकेन। अब बसाइँसराइको लहर टुटेन; असहाबे किराम टोली-टोली गर्दै मदीना पुगिरहेका थिए।

“तिमीहरूले हिजरत गर्ने ठाउँ मलाई बताइयो। त्यो यसरिब (मदीना) हो। त्यहाँ हिजरत गर। त्यहाँ आफ्ना मुसलमान दाजुभाइसँग मिल। अल्लाह तआलाले उनीहरूलाई तिमीहरूका दाजुभाइ बनाइदिनुभएको छ। यसरिब (मदीना)लाई तिमीहरूका लागि सुरक्षा र शान्ति पाउने घर बनाइदिनुभएको छ” हदीसे शरीफ

हिजरतको बाटो

यसैबीच हजरत अबू बकरले पनि हिजरतका लागि अनुमति माग्नुभयो। रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले भन्नुभयो: “सब्र गर। म आशा गर्छु, अल्लाह तआलाले मलाई पनि अनुमति दिनुहुनेछ। हामी सँगै हिजरत गर्नेछौँ।” हजरत अबू बकरले सोध्नुभयो: “मेरा आमाबुबा तपाईँमाथि कुर्बान होऊन्! यस्तो सम्भावना छ र?” हाम्रा नबीले “हो, छ” भनेर उहाँलाई खुसी पार्नुभयो। हजरत अबू बकरले आठ सय दिरहम तिरेर दुईवटा ऊँट किन्नुभयो र त्यो दिन पर्खन थाल्नुभयो। अब मक्कामा हाम्रा प्यारा नबी, हजरत अबू बकर, हजरत अली, गरिबहरू, बिरामीहरू, वृद्धहरू र मुशरिकहरूले थुनामा राखेका मोमिनहरू मात्र बाँकी थिए।

अर्कोतिर मदीनावासीहरू (अन्सार)ले हिजरत गरेर आएका मक्कावासीहरू (मुहाजिरहरू)लाई साह्रै राम्ररी स्वागत गरे र पाहुना राखे। उनीहरूबीच बलियो एकता बन्यो।

रसूलुल्लाह पनि हिजरत गरेर मुसलमानहरूको अगुवा बन्नुहुन्छ कि भन्ने सम्भावनाले मक्काका मुशरिकहरू आत्तिए। महत्त्वपूर्ण कुराबारे सल्लाह गर्न भेला हुने दारुन्नदवामा जम्मा भए र के गर्ने भनेर छलफल गर्न थाले। शैतान शैखे नज्दीको भेषमा, अर्थात् नज्दको एउटा बूढो मानिसको रूपमा मुशरिकहरूकहाँ आयो। उनीहरूको कुरा सुन्यो। किसिम-किसिमका प्रस्ताव आए। तर कुनै पनि मन परेन। त्यसपछि शैतान कुरामा पस्यो र आफ्नो विचार यसरी राख्यो: “तिमीहरूले सोचेका कुनै पनि उपाय काम लाग्दैन। किनभने उनको हँसिलो अनुहार र मीठो बोलीले हरेक योजना बिगारिदिन्छ। अर्को उपाय सोच।”

कुरैशको सरदार अबू जहलले भन्यो: “हरेक कबिलाबाट एक-एकजना बलियो मानिस छानौँ। हातमा तरबार लिएर उनीहरू मुहम्मदमाथि जाइलागून्। तरबार हानेर उनको रगत बगाऊन्। कसले मार्‍यो, थाहा नहोस्। यसरी उनीहरू बाध्य भएर दियत लिन राजी हुनेछन्। हामी दियत तिरेर झन्झटबाट छुट्नेछौँ।” शैतानलाई यो विचार मन पर्‍यो र उसले जोसका साथ उक्सायो, यही गर्न सल्लाह दियो।२

मुशरिकहरू यो तयारीमा लागेका बेला जिब्रील अलैहिस्सलाम आएर मुशरिकहरूको निर्णयबारे रसूले अकरमलाई खबर दिनुभयो, त्यस रात आफ्नो ओछ्यानमा नसुत्न भन्नुभयो र अल्लाह तआलाको हिजरतको आदेश पनि सुनाउनुभयो। यस इलाही आदेशअनुसार हाम्रा प्यारा नबीले हजरत अलीलाई आफ्नो ओछ्यानमा सुत्न र आफूले छोडेका अमानत तिनका मालिकहरूलाई फर्काइदिन भन्दै भन्नुभयो: “आज रात मेरो ओछ्यानमा पल्टेर सुत, मेरो यो खिरका पनि ओढ। नडराऊ, तिमीलाई केही हानि हुँदैन।”

हजरत अली प्यारा नबीले आदेश दिनुभएअनुसार सुत्नुभयो। त्यस बेला उहाँ तेईस वर्षको हुनुहुन्थ्यो। हबीबुल्लाहको ठाउँमा पटक्कै नडराई आफ्नो ज्यान कुर्बान गर्न तयार हुनुहुन्थ्यो।

हिजरतको रात काफिरहरूले हजुर रसूलुल्लाहको धन्य घरलाई घेरा हालेका थिए। त्यही रात सूरा यासीनका सुरुका आयतहरू नाजिल भए। प्यारा नबीले आफ्नो मुबारक घरबाट निस्कँदा “हामीले उनीहरूका अगाडि एउटा पर्खाल र पछाडि एउटा पर्खाल खडा गरेर उनीहरूलाई ढाकिदियौँ; अब उनीहरू देख्न सक्दैनन्” भन्ने सूरा यासीनको नवौँ आयते करीमा उनीहरूमाथि पढेर जमिनबाट एक मुट्ठी माटो उठाउनुभयो र काफिरहरूको टाउकोमा छर्नुभयो। (यो माटो जस-जसको टाउकोमा परेको थियो, ती सबै बद्रको गजवामा मारिएको रिवायत छ।) हजुर रसूलुल्लाह सकुशल उनीहरूका बीचबाट निस्केर हजरत अबू बकरको घरमा पुग्नुभयो। मुशरिकहरूमध्ये कसैले पनि उहाँलाई देख्न सकेनन्।

“हे अबू बकर! सब्र गर। म आशा गर्छु, अल्लाह तआलाले मलाई पनि अनुमति दिनुहुनेछ। हामी सँगै हिजरत गर्नेछौँ” हदीसे शरीफ

केही बेरपछि एकजना मानिस मुशरिकहरूकहाँ आएर सोध्यो: “यहाँ के पर्खिरहेका छौ?” उनीहरूले जवाफ दिए: “मुहम्मद घरबाट निस्कून् भनेर।” आउने मानिसले भन्यो: “कसम खान्छु, मुहम्मद त तिमीहरूका बीचबाट निस्केर गइसके, तिमीहरूको टाउकोमा माटो पनि छरे।” मुशरिकहरूले हात टाउकोमा लगे। साँच्चै टाउकोमा माटो भेट्टाए। अनुहार र टाउकोको माटो पुछे। तुरुन्तै ढोकामा जाइलागेर भित्र पसे। हजरत अलीलाई रसूल अलैहिस्सलामको ओछ्यानमा देखेपछि रसूले अकरम कहाँ हुनुहुन्छ भनेर सोधे।

हजरत अलीले भन्नुभयो: “मलाई थाहा छैन! तिमीहरूले मलाई उहाँको पहरेदार बनाएका थियौ र?” यो सुनेर उनीहरूले हजरत अलीलाई धकेलेर कुटपिट गरे। काफिरहरू हजुर रसूलुल्लाहलाई भेट्टाउन बाहिर निस्केर खोजी गर्न थाले। हजरत अलीलाई पनि काबाको छेउमा केही समय थुनेर छाडिदिए।३

त्यसपछि हजरत अबू बकरको घरमा गएर हजरत अबू बकरकी छोरी अस्मालाई सोधे। उहाँले जवाफ नदिनुभएपछि उहाँलाई कुटे। जताततै खोज्दा पनि भेट्टाउन नसकेर उनीहरू पागलझैँ भए। उनीहरूमध्ये सबैभन्दा कट्टर अबू जहलले मक्का र वरपर कराउने मानिस लगाएर घोषणा गरायो: हाम्रा प्यारा नबी र हजरत अबू बकरलाई भेट्टाएर ल्याउने वा उहाँहरूको ठेगाना बताउनेलाई १०० ऊँट दिने वाचा गर्‍यो। उसको यो वाचा सुनेर धनको लोभ गर्ने केही मानिस हतियार बोकेर, घोडा चढेर खोजी गर्न लागे।

हजुर रसूलुल्लाह हजरत अबू बकरको घरमा पाल्नुभएर “मलाई हिजरत गर्ने अनुमति दिइयो” भन्नुहुँदा हजरत अबू बकर सिद्दीकले उत्साहित हुँदै सोध्नुभयो: “या रसूलल्लाह! तपाईँको मुबारक पाउको धुलोमा म आफ्नो अनुहार दलूँ!… म पनि सँगै छु?” हजुरले भन्नुभयो: “हो…” हजरत सिद्दीक खुसीले रुनुभयो। आँसुका बीच भन्नुभयो: “मेरा आमाबुबा र मेरो ज्यान तपाईँमाथि कुर्बान होऊन्, या रसूलल्लाह! ऊँटहरू तयार छन्। जुन मन पर्छ, त्यही स्वीकार गर्नुहोस्।” सारा संसारका सुल्तानले भन्नुभयो: “मेरो नभएको ऊँटमा म चढ्दिनँ। पैसा तिरेर (मात्र) लिन्छु।” यस पक्का आदेशका अगाडि बाध्य हुनुभएका हजरत सिद्दीकले ऊँटको मोल बताउनुभयो। हजरत अबू बकरले बाटो देखाउनमा प्रसिद्ध अब्दुल्लाह बिन उरैकित भन्ने व्यक्तिलाई बोलाएर बाटो देखाउन ज्यालामा राख्नुभयो र तीन दिनपछि ऊँटहरू सौर पहाडको गुफामा ल्याउन आदेश दिनुभयो।

बेसतको तेह्रौँ वर्ष, सफर महिनाको २७ तारिख बिहीबार प्यारा नबी र अबू बकर सिद्दीक साथमा अलिकति खानेकुरा लिएर बाटो लाग्नुभयो।

हजरत अबू बकर रसूलुल्लाहको वरिपरि कहिले दायाँ, कहिले बायाँ, कहिले अगाडि, कहिले पछाडि हिँड्नुहुन्थ्यो। हाम्रा नबीले किन यसो गरेको भनेर सोध्नुहुँदा भन्नुभयो: “चारैतिरबाट आउन सक्ने खतरा रोक्न। कुनै हानि आउँछ भने पहिले ममाथि आओस्। मेरो ज्यान तपाईँको उच्च व्यक्तित्वमाथि कुर्बान होस्, या रसूलल्लाह!”

सरवरे आलमले भन्नुभयो: “हे अबू बकर! ममाथि आइपर्ने विपत्ति मेरो सट्टा तिमीमाथि आइपरोस् भन्ने चाहन्छौ?” हजरत सिद्दीकले भन्नुभयो: “हो, या रसूलल्लाह! तपाईँलाई सत्य धर्मसहित सत्य नबी बनाएर पठाउनुहुने अल्लाह तआलाको कसम खान्छु, आइपर्ने विपत्ति तपाईँको सट्टा ममाथि आइपरोस् भन्ने चाहन्छु।”४

हाम्रा प्यारा नबीको जुत्ता साँघुरो भएकाले बाटोमा च्यातियो र मुबारक खुट्टामा घाउ भयो; हिँड्ने हालत रहेन। निकै कष्टले पहाड चढेर गुफामा पुग्नुभयो। ढोकाअगाडि पुग्दा हजरत अबू बकरले भन्नुभयो: “अल्लाहका लागि, या रसूलल्लाह, भित्र नपस्नुहोस्! म पस्छु; त्यहाँ हानि गर्ने केही छ भने ममाथि परोस्, तपाईँको मुबारक व्यक्तित्वलाई कुनै दुःख, कुनै पीडा नछोओस्।” अनि भित्र पस्नुभयो। भित्र बढारेर सफा गर्नुभयो। दायाँबायाँ ठूला-साना धेरै प्वाल थिए। आफ्नो खिरका च्यातेर प्वालहरू टाल्नुभयो, तर एउटा खुला रह्यो। त्यसलाई पनि आफ्नो कुर्कुच्चाले छोपेर रसूलुल्लाहलाई भित्र बोलाउनुभयो। प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) भित्र पस्नुभयो र मुबारक शिर अबू बकरको काखमा राखेर सुत्नुभयो।

त्यही बेला हजरत सिद्दीकको खुट्टामा सर्पले डस्यो। रसूलुल्लाह नब्युँझिऊन् भनेर उहाँले सहनुभयो, पटक्कै चल्नुभएन। तर आँसु रसूलुल्लाहको मुबारक अनुहारमा खसेपछि उहाँले सोध्नुभयो: “के भयो, हे अबू बकर?” हजरत अबू बकरले भन्नुभयो: “खुट्टाले छोपेको प्वालबाट एउटा सर्पले मेरो खुट्टामा डस्यो।” हजुर रसूलुल्लाहले अबू बकरको घाउमा, निको होस् भनेर, आफ्नो मुबारक मुखको र्‍याल दल्नुभयो; तुरुन्तै दुखाइ हरायो, घाउ निको भयो।

हजुर रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) र अबू बकर सिद्दीक भित्र हुनुहुँदा मुशरिकहरू पाइला पछ्याउँदै गुफाअगाडि आइपुगे। त्यसको मुखमा माकुराले जालो बुनेको र दुईवटा परेवाले गुँड बनाएको देखे। पाइला पछ्याउने कुर्ज बिन अल्कमाले भने: “पाइला यहीँ आएर टुङ्गिए।” काफिरहरूले भने: “उनीहरू यहाँ पसेका भए ढोकामाथिको माकुराको जालो च्यातिएको हुनुपर्थ्यो।”

केहीले “यहाँसम्म आइपुग्यौँ, तिमीहरूमध्ये एकजना गुफामा पसेर हेर!…” भन्दा काफिर उमय्या बिन खलफले भन्यो: “तिमीहरूको अक्कल पटक्कै छैन र? माथि तह-तह माकुराको जालो भएको यो गुफामा तिमीहरूको के काम? कसम खान्छु, यो माकुराले यो जालो मुहम्मद जन्मनुभन्दा पहिले नै बुनेको हो।”

मुशरिकहरू ढोकाअगाडि बहस गरिरहेका बेला भित्र हजरत अबू बकरलाई चिन्ताले घेर्‍यो र उहाँले भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! अल्लाहको कसम, म आफ्नो लागि चिन्ता गरिरहेको छैन। तर तपाईँको उच्च व्यक्तित्वलाई केही होला भनेर डराइरहेको छु। म मारिएँ भने एउटा मानिस मात्र हुँ, केही फरक पर्दैन। तर तपाईँलाई केही भयो भने सारा उम्मत नष्ट हुन्छ, धर्म ढल्छ।” सारा सृष्टिका सुल्तानले भन्नुभयो: “हे अबू बकर! दुःखी नहोऊ!… निःसन्देह अल्लाह तआला हामीसँग हुनुहुन्छ।”

अबू बकर सिद्दीकले भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! मेरो ज्यान तपाईँमाथि कुर्बान होस्! उनीहरूमध्ये कसैले टाउको निहुराएर हेर्‍यो भने हामीलाई देख्छ!” तब हजुरले भन्नुभयो: “हे अबू बकर! तेस्रो अल्लाह तआला हुनुभएका दुईजना! दुःखी नहोऊ!… हक तआला हामीसँग हुनुहुन्छ।” मुशरिकहरू भित्र नहेरी फर्किए।५

अल्लाह तआलाले यस हाललाई कुरआने करीममा भावार्थमा यसरी भन्नुभएको छ: “यदि तिमीहरूले उहाँलाई (मेरा हबीबलाई) सहायता गरेनौ भने (त्यो बेला सम्झ:) काफिरहरूले उहाँलाई (मक्काबाट) दुईमध्ये दोस्रोका रूपमा (हजरत अबू बकरसँग) निकालेको बेला (सौर पहाडको टुप्पोमा रहेको) गुफामा हुनुहुँदा अल्लाह तआलाले उहाँलाई (रसूलुल्लाहलाई) सहायता गर्नुभएको थियो। त्यस बेला उहाँले आफ्ना साथीलाई (अबू बकर सिद्दीकलाई) भन्नुभएको थियो: ‘दुःखी नहोऊ, अल्लाह तआलाको सहायता र नुसरत निश्चय नै हामीसँग छ।’ अल्लाह तआलाले उहाँमाथि हृदयलाई चैन दिने आफ्नो सकीना नाजिल गरेर उहाँलाई (आफ्ना हबीबलाई) तिमीहरूले नदेखेको (आत्मिक) सेनाले बलियो बनाउनुभएको थियो (फरिश्ताहरूबाट उहाँको रक्षा गराउनुभएको थियो) र काफिरहरूको कुरालाई पूरै तल पार्नुभएको थियो। अल्लाह तआलाको (तौहीदको) कलिमा त अत्यन्त उच्च छ (अल्लाह शब्दलाई सारा जहानमा फैलाउनुभयो र सर्वोपरि बनाउनुभयो)। अल्लाह तआला पूर्ण रूपमा विजयी हुनुहुन्छ। एकमात्र हुकुम र हिकमतका मालिक उहाँ नै हुनुहुन्छ।”६

“अल्लाहका लागि, या रसूलल्लाह, भित्र नपस्नुहोस्! म पस्छु; त्यहाँ हानि गर्ने केही छ भने ममाथि परोस्, तपाईँको मुबारक व्यक्तित्वलाई कुनै दुःख, कुनै पीडा नछोओस्” अबू बकर सिद्दीक (रदियल्लाहु अन्हु)

हाम्रा प्यारा नबी र हजरत अबू बकर यस गुफामा दिनरात गरी तीन दिन बस्नुभयो। हजरत अबू बकरका छोरा अब्दुल्लाह मक्कामा सुन्नुभएका कुरा राति गुफामा आएर सुनाउनुहुन्थ्यो; उहाँका मुक्त गरिएका दास र बगालका गोठाला आमिर बिन फुहैरा भने राति दूध ल्याउनुहुन्थ्यो र पाइला मेटाउनुहुन्थ्यो।

चौथो दिन, सोमबारको रात भोरपख सौर गुफाबाट निस्कनुभएका हाम्रा प्यारा नबी कस्वा नामको आफ्नो ऊँटमा चढ्नुभयो। एउटा रिवायतअनुसार हजरत अबू बकरलाई पनि पछाडि बसाउनुभयो। अर्को ऊँटमा हजरत आमिर बिन फुहैरा र बाटो राम्ररी जान्ने अब्दुल्लाह बिन उरैकित चढे।

सारा संसारका सरदार (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) अल्लाह तआलाले प्रशंसा गर्नुभएको, सहरहरूमध्ये सबैभन्दा मूल्यवान् मक्का मुकर्रमाबाट, आफ्नो जन्मभूमिबाट छुट्टिँदै हुनुहुन्थ्यो। ऊँटलाई हरमे शरीफतिर फर्काएर उदास भएर भन्नुभयो: “अल्लाहको कसम! तिमी अल्लाह तआलाले सृष्टि गर्नुभएका ठाउँहरूमध्ये सबैभन्दा उत्तम र मेरा रबको नजरमा सबैभन्दा प्यारो ठाउँ हौ! तिमीबाट निकालिएको नभए म निस्कने थिइनँ। मलाई तिमीभन्दा सुन्दर, तिमीभन्दा प्यारो देश अर्को छैन। मेरो कौमले मलाई तिमीबाट ननिकालेको भए म निस्कने थिइनँ, तिमीबाहेक अर्को कुनै ठाउँमा घरबार बसाउने थिइनँ।”

त्यही बेला जिब्रील अलैहिस्सलाम ओर्लेर भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! आफ्नो जन्मभूमिको तिर्सना लाग्यो, सम्झना आयो?” हजुरले भन्नुभयो: “हो, तिर्सना लागेको छ!” जिब्रील अलैहिस्सलामले अन्त्यमा उहाँ मक्का फर्कनुहुनेछ भन्ने खुसीको खबर दिने सूरा कससको ८५औँ आयते करीमा पढेर उहाँको मुबारक मनलाई सान्त्वना दिनुभयो।

यात्रा शान्तिपूर्वक भइरहेको थियो। मुशरिकहरू जताततै खोज्दा पनि भेट्टाउन सक्दैनथे; जनाबे हकले आफ्ना हबीबलाई उनीहरूको खराबीबाट जोगाइरहनुभएको थियो। हजुर रसूलुल्लाह कुदैद भनिने ठाउँमा आइपुग्नुहुँदा उदारताका लागि प्रसिद्ध, बुद्धिमती, चरित्रवान् उम्मे माबद नामकी एक महिलाको पालअगाडि रोकिनुभयो। पैसा तिरेर खानेकुरा, खजुर र मासु किन्न चाहनुभयो। उम्मे माबदले भनिन्: “भएको भए पैसा लिएर होइन, भोज लगाएर सत्कार गर्थेँ। अनिकाल र जीविकाको कष्टले गर्दा हाम्रो हातमा केही बाँकी रहेन।” “दूध छ?” भनेर सोध्नुहुँदा उनले जवाफ दिइन्: “छैन। भेडाबाख्रा बाँझा छन्।” सारा सृष्टिका सुल्तान (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले पालको छेउमा उभिएको एउटा दुब्लो भेडातिर देखाउँदै भन्नुभयो: “हे उम्मे माबद! यो भेडा यहाँ किन बाँधिएको छ?” उनले भनिन्: “साह्रै बिरामी र दुब्लो भएकाले बगालबाट छुट्यो। बल नभएकाले जान सकेन।” “यसको अलिकति पनि दूध छ? यो भेडा दुहुन मलाई अनुमति दिन्छौ?” भन्नुहुँदा उनले भनिन्: “मेरा आमाबुबा तपाईँमाथि कुर्बान होऊन्, यसको दूध छैन, तर यसलाई दुहुन तपाईँलाई कुनै बाधा छैन।”

हजुर रसूलुल्लाह भेडाको छेउमा आएर अल्लाह तआलाको नाम लिनुभयो। बरकतको दुआ गर्नुभएपछि आफ्नो मुबारक हात भेडाको थुनमा दल्नुभयो। त्यही क्षण थुन दूधले भरियो र बग्न थाल्यो। तुरुन्तै भाँडो ल्याएर भर्नुभयो। सुरुमा उम्मे माबदलाई दिनुभयो। उनले पिएपछि हजरत अबू बकर र अरूलाई दिएर अघाउन्जेल पिलाउनुभयो। सबैभन्दा अन्तिममा आफूले पिउनुभयो। फेरि एक पटक मुबारक हातले भेडाको थुन छोएर मुसार्नुभयो र पालमा भएको सबैभन्दा ठूलो भाँडो माग्नुभयो। त्यसलाई पनि भरेर उम्मे माबदलाई सुम्पनुभयो। रिवायतअनुसार त्यो भेडा अठार वर्ष बाँच्यो। फख्रे आलमको बरकतले उनीहरू बिहान-बेलुका त्यसैबाट गुजारा गर्थे। उहाँहरू त्यहाँबाट निस्कनुभएपछि उम्मे माबदका श्रीमान् आए र दूध देखे। खुसी हुँदै सोधे: “यो दूध कहाँबाट आयो?” उम्मे माबदले भनिन्: “एकजना मुबारक व्यक्ति आएर हाम्रो घरलाई धन्य बनाउनुभयो। तिमीले देखेको कुरा उहाँको हिम्मत र बरकत हो।” “उहाँको वर्णन गर्न सक्छ्यौ? उहाँको रूप र सुन्दरता कस्तो छ?” भनेर सोधे।

उम्मे माबदले भनिन्: “मैले देखेका ती मुबारक व्यक्ति साह्रै सुडौल र हँसिलो अनुहारका हुनुहुन्थ्यो। आँखामा अलिकति रातोपन, स्वरमा कोमलता थियो। मुबारक परेला लामा थिए। आँखाको सेतो भाग धेरै सेतो, कालो भाग धेरै कालो थियो; कुदरतले नै गाजल लगाइदिएझैँ थियो। कपाल कालो, दाह्री बाक्लो थियो। चुप लाग्नुहुँदा उहाँमा एक किसिमको गरिमा र गम्भीरता हुन्थ्यो। बोल्दा मुस्कुराउनुहुन्थ्यो; उहाँका कुरा मानौँ उनिएका मोतीझैँ मुखबाट मीठो-मीठो झर्थे। टाढाबाट साह्रै भव्य देखिनुहुन्थ्यो, नजिक आएपछि साह्रै मीठो र आकर्षक लाग्नुहुन्थ्यो। साथमा हुनेहरू उहाँको आदेश पूरा गर्न तन-मनले दौडिन्थे।” यसरी उनले उहाँका अझ धेरै गुण बताइन्। यी कुरा अचम्म मानेर सुनिरहेका उनका श्रीमान्ले भने: “कसम खान्छु, यी व्यक्ति कुरैशले खोजिरहेकै व्यक्ति हुनुहुन्छ। उहाँलाई भेटेको भए म उहाँको सेवा गरेर इज्जत पाउने थिएँ, उहाँको साथ छोड्ने थिइनँ।” उम्मे माबदका श्रीमान् हजुर रसूलुल्लाहको पछि-पछि गएर रीम उपत्यकामा भेट्नुभयो र मुसलमान हुनुभयो। सहाबी हुने इज्जत पाउनुभयो। त्यसपछि उम्मे माबद पनि मुसलमान हुनुभयो।७

सुराका बिन मालिक

मुशरिकहरू मदीनातिर बाटो लाग्नुभएका मुहम्मद अलैहिस्सलाम र हजरत अबू बकरलाई लगातार खोजिरहेका थिए। भेट्टाउन नसके आफूहरूका लागि ठूलो खतरा खडा हुने थियो। किनभने मुसलमानहरूले एउटा “इस्लामी राज्य” खडा गरेर छोटो समयमै आफूहरूलाई सखाप पार्न सक्छन् भन्ने उनीहरू सोच्थे। यसैले मुशरिकहरूले सबै थोक दाउमा लगाए। प्यारा नबी र हजरत अबू बकरलाई मार्ने वा बन्दी बनाउनेलाई सय ऊँटका साथै अनगिन्ती धन र पैसा दिने वाचा गरे। यो खबर सुराका बिन मालिकको कबिला बनू मुद्लिजमाझ पनि फैलियो।

सुराका बिन मालिक पाइला पछ्याउनमा सिपालु थिए। त्यसैले भइरहेका कुरामा उनको निकै चासो थियो।

बनू मुद्लिज एक मङ्गलबार सुराका बिन मालिक बस्ने क्षेत्र कुदैदमा भेला भएका थिए। भेलामा सुराका बिन मालिक पनि थिए। त्यही बेला कुरैशका मानिसमध्ये एकजना आएर सुराकालाई भने: “हे सुराका! अल्लाहको कसम, मैले भर्खरै समुद्रको किनारतिर जाँदै गरेको तीन-चारजनाको एउटा काफिला देखेँ। उनीहरू मुहम्मद र उनका साथीहरू नै हुनुपर्छ।” सुराकाले कुरा बुझे। तर ठूलो इनाम राखिएकाले त्यो एक्लै हात पार्न चाहन्थे। त्यसैले अरू कसैलाई थाहा होस् भन्ने चाहँदैनथे। “होइन, तिमीले देखेका ती मानिस फलानाफलाना हुन्। भर्खरै यताबाट गएका थिए। हामीले पनि उनीहरूलाई देख्यौँ” भन्दै केही महत्त्वको कुरा नभएझैँ गरी बोले।

सुराका बिन मालिक अलि बेर पर्खे। कसैको ध्यान नतानी घर आए। आफ्नो नोकरलाई घोडा र हतियार लिएर उपत्यकापछाडि आफूलाई पर्खन भने। आफूले चाहिँ भाला लिएका थिए र त्यसको चमकले ध्यान नतानोस् भनेर टुप्पो तलतिर फर्काएका थिए। घोडा दौडाउन थाले। बाटो लाग्दै गएर आखिर पाइला भेट्टाए। यति नजिक पुगे कि प्यारा नबीले पढ्नुभएको कुरआने करीमसमेत सुन्थे। तर रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) पछाडि फर्केर पटक्कै हेर्नुहुन्नथ्यो। हजरत अबू बकरले पछाडि हेर्नुहुँदा सुराकालाई देखेर आत्तिनुभयो। प्यारा नबीले गुफामा जस्तै उहाँलाई भन्नुभयो: “दुःखी नहोऊ, अल्लाह तआला हामीसँग हुनुहुन्छ।”

“(हे मक्का मुकर्रमा!) मलाई तिमीभन्दा सुन्दर, तिमीभन्दा प्यारो देश अर्को छैन। मेरो कौमले मलाई तिमीबाट ननिकालेको भए म निस्कने थिइनँ, तिमीबाहेक अर्को कुनै ठाउँमा घरबार बसाउने थिइनँ” हदीसे शरीफ

हजरत बुखारीको रिवायतअनुसार त्यस बेला हजरत अबू बकरले एकजना घोडसवार आफूहरूसम्म आइपुगेको कुरा रसूले अकरमलाई सुनाउनुहुँदा प्यारा नबीले “या रब! उनलाई खसाल्नुहोस्” भनेर दुआ गर्नुभयो। अर्को रिवायतमा, सुराका नजिकै आइपुग्दा हजरत अबू बकर रुन थाल्नुभयो। रसूले अकरमले किन रोएको भनेर सोध्नुहुँदा भन्नुभयो: “अल्लाहको कसम, म आफ्नो लागि रोइरहेको छैन। तपाईँलाई केही हानि होला भनेर डराएकाले रोइरहेको छु।” सुराका प्यारा नबीमाथि हमला गर्न सकिने गरी नजिक आइपुगे। “हे मुहम्मद! आज मबाट तिमीलाई कसले जोगाउँछ!” भने। सरवरे आलमले जवाफ दिनुभयो: “मलाई जब्बार र कह्हार अल्लाह तआलाले जोगाउनुहुन्छ।” त्यही बेला सुराकाको घोडाका अगाडिका दुवै खुट्टा घुँडासम्म जमिनमा भासिए। त्यहाँबाट निस्केर फेरि हमला गर्न खोज्दा घोडाका खुट्टा फेरि भासिए। सुराकाले घोडालाई जति जोड लगाए पनि निकाल्नै सकेनन्। अरू केही गर्ने उपाय थिएन। लाचार भएपछि स्नेह र दयाका धनी हजुर रसूलुल्लाहसँग बिन्ती गर्न थाले। सबै पूर्णता र असल स्वभाव आफूमा समेट्नुभएका, उच्च स्वभाव र उत्तम बनोटका हाम्रा नबीले उनको यो बिन्ती स्वीकार गर्नुभयो। सुराका भन्दै थिए: “हे मुहम्मद! तिमी सुरक्षित रहेको कुरा मैले बुझेँ। दुआ गर, म छुटकारा पाऊँ। अबदेखि तिमीलाई कहिल्यै हानि गर्दिनँ। तिम्रो पछि लाग्नेहरूलाई पनि तिम्रोबारे केही भन्दिनँ।” सारा सृष्टिका सरदारले “या रब! यदि उनी आफ्नो कुरामा साँचो र इमानदार छन् भने उनको घोडालाई छुटकारा दिनुहोस्” भनेर दुआ गर्नुहुँदा अल्लाह तआलाले यो दुआ कबूल गर्नुभयो। सुराका बिन मालिकको घोडा यो दुआपछि मात्र खाल्डोबाट निस्कन सक्यो। त्यही बेला घोडाको खुट्टा भासिएको ठाउँबाट आकाशतिर धुवाँजस्तो केही उठ्दै थियो। सुराका छक्क परे र यी सबै घटनाबाट मुहम्मद अलैहिस्सलाम सधैँ सुरक्षित रहनुहुन्छ भन्ने बुझे। उनले धेरै कुरा आफ्नै आँखाले देखेका थिए। आखिर भने: “हे मुहम्मद! म सुराका बिन मालिक हुँ! मबाट तिमीहरूलाई कुनै शङ्का नहोस्। तिमीहरूलाई वचन दिन्छु। अबदेखि तिमीहरूलाई मन नपर्ने कुनै काम गर्दिनँ। तिम्रो कौमले तिमी र तिम्रा साथीहरूलाई समात्नेलाई ठूलो इनाम दिने वाचा गरेको छ।” अनि कुरैशका मुशरिकहरूले गर्न चाहेका कुरा एक-एक गरी सुनाए। अझ उनले बाटोका लागि खानेकुरा र चढ्न ऊँट दिन खोजे पनि हाम्रा प्यारा नबीले स्वीकार गर्नुभएन र उनलाई भन्नुभयो: “हे सुराका! तिमीले इस्लाम धर्म स्वीकार नगरेसम्म म पनि तिम्रो ऊँट र गाईगोरु चाहन्नँ, लिन्नँ। हामीलाई देखेको कुरा लुकाएर राख, त्यति भए पुग्छ।” इब्ने साद पनि यसरी बयान गर्नुहुन्छ: सुराकाले प्यारा नबीलाई “मलाई जे चाहन्छौ, त्यही आदेश देऊ” भन्दा हजुर रसूलुल्लाहले भन्नुभयो: “आफ्नै ठाउँमा बस। कसैलाई हामीसम्म आइपुग्ने मौका नदेऊ।” अल्लाह तआलाले चाहनुहुँदा हरेक कुरा हुन्थ्यो। उहाँमाथि इखलासका साथ भरोसा गरी उहाँको रजाको बाटोमा हिँड्दा बुद्धिले नभ्याउने घटनाहरू घट्थे। हजुर रसूलुल्लाहलाई मारेर ठूलो इनाम पाउने लोभमा गर्जिरहेको सिंहझैँ बाटो लागेका सुराका अब शान्त, सोझो, बालकजस्तै भएका थिए। हरेक कुरामा शक्तिमान् अल्लाह तआलाले सुराकाको हृदयलाई भलाइतिर फर्काइदिनुभएको थियो, ताकि उनले उहाँका हबीबलाई हानि नगरून्। निश्चय नै अल्लाह तआलाले आफ्ना हबीब (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)लाई एक्लै छोड्नुहुने थिएन। किनभने रसूलुल्लाह त मानिसहरूमाथि दया गर्न, उनीहरूलाई दुनियाँ र आखिरतमा सदाको सौभाग्य (सुख) दिलाउन उहाँले पठाउनुभएका आफ्ना प्यारा नबी हुनुहुन्थ्यो। सुराका त्यसपछि आफ्नै पाइला पछ्याउँदै फर्किए। आफूमाथि बितेका कुरा भेटिएका मानिसहरूलाई पनि सुनाएनन्।८

सारा सृष्टिका सुल्तान आउँदै हुनुहुन्छ!

प्यारा नबी, हजरत अबू बकर, आमिर बिन फुहैरा र उहाँहरूलाई बाटो देखाउने अब्दुल्लाह बिन उरैकित एक हप्ताको यात्रापछि बेसतको तेह्रौँ वर्ष (ईस्वी ६२२), पश्चिमी पात्रोको सेप्टेम्बर महिनाको बीस तारिख र हिजरतको पहिलो वर्ष, रबीउल अव्वल महिनाको आठ तारिख सोमबार घाम चढेको बेला “कुबा” गाउँ आइपुग्नुभयो। कुलसूम बिन हिद्म नामका एकजना मुसलमानको घरमा पाहुना बस्नुभयो। सुरुका मुहाजिरहरूले रसूले अकरम मदीना आइपुग्नुअघि नै कुबामा बनू अम्र बिन औफको खजुर सुकाउने एउटा ठाउँलाई नमाज पढ्ने ठाउँ बनाएका थिए। रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले कुबा आइपुगेपछि यो नमाज पढ्ने ठाउँलाई फराकिलो पारेर पहिलो मस्जिद बनाउनुभयो। आफ्ना नमाज कुबा मस्जिदमा पढ्नुभयो। सूरा तौबाको १०८औँ आयते करीमामा भावार्थमा “…तकवाको जगमा खडा गरिएको मस्जिद” भनिएर कुबा मस्जिदको प्रशंसा गरिएको छ।९

दिन र रात बराबर हुने सेप्टेम्बरको तेईसौँ दिन पनि कुबा गाउँमै बिताएर रबीउल अव्वलको बाह्रौँ दिन, शुक्रबार मदीनातर्फ हिँड्नुभयो। जुहरको नमाजको समयमा मदीना र कुबाबीचको रानूना उपत्यकामा रोकिनुभयो। रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले पहिलो जुमाको नमाज यहीँ पढ्नुभयो र पहिलो खुत्बा पनि यहीँ दिनुभयो।१० अनि त्यही दिन मदीना पुग्नुभयो। [पछि पहिलो जुमाको नमाजको सम्झनामा यहाँ “मस्जिदे जुमा” नामको एउटा मस्जिद बनाइयो।] यसैबीच मक्कामा रहनुभएका हजरत अली हजुर रसूलुल्लाह काबा शरीफमा सधैँ बस्नुहुने ठाउँमा बस्नुभयो। “रसूले अकरमसँग जसको जे छ, आएर लैजाओस्” भनेर घोषणा गराउनुभयो। सबैले आएर आफ्नो चिनो बताएर आफ्नो अमानत लगे। यसरी अमानतहरू तिनका मालिकलाई सुम्पिए। अल्लाहका सिंह हजरत अली कुरैशका काफिरहरू भेला हुने ठाउँमा जानुभयो र भन्नुभयो: “इन्शाअल्लाहु तआला भोलि म मदीना मुनव्वरा जाँदै छु। तिमीहरूको केही भन्नु छ? म यहाँ छँदै भन।” सबैले टाउको निहुराए, केही पनि भनेनन्। बिहान भएपछि हजरत अली रसूले अकरमका निजी सामान बटुलेर बाटो लाग्नुभयो। कुरैशका ४–५ जनाले बाटो छेके पनि उनीहरूसँग लडेर जित्नुभयो। त्यसपछि बाटोमा मिकदाद बिन अस्वद सामु परे। उनलाई पनि एकै प्रहारमा भुइँमा पछारेर ईमानतर्फ बोलाउनुभयो। उहाँ मुसलमान हुनुभयो। फेरि बाटो लागेर, सुन्निएका खुट्टाबाट रगत बगिरहेको अवस्थामा अली कुबामा हजुर रसूलुल्लाहसम्म आइपुग्नुभयो। दिउँसो लुकेर र राति पैदल हिँडेर गरेको यो यात्राको अन्त्यमा उहाँ हाम्रा नबीको सामु जान नसक्ने हालतमा पुग्नुभएको थियो। रसूले अकरमलाई यो खबर पुग्दा उहाँ आफैँ पाल्नुभयो; हजरत अलीलाई देखेर उहाँको हालमा दया लाग्यो, आफ्ना प्यारा, त्यागी काकाका छोरालाई अँगालो हाल्नुभयो, सत्यको बाटोमा हजारौँ कष्ट सहेका उहाँका कोमल, नाजुक खुट्टालाई आफ्ना मुबारक हातले मुसार्नुभयो र उहाँको स्वास्थ्यका लागि दुआ गर्नुभयो। अझ हजरत अलीको यही त्यागलाई लिएर भावार्थमा “मानिसहरूमध्ये अल्लाह तआलाको रजाका लागि आफ्नो नफ्स (आफैँलाई) कुर्बान गर्नेहरू छन्”११ भन्ने आयते जलीला नाजिल भएको रिवायत छ।१२

“हे सुराका! तिमीले किसराका बाला लगाएको, उनको पटुका भिरेको र उनको मुकुट पहिरिएको मलाई अहिल्यै देखिरहेझैँ लाग्छ” हदीसे शरीफ

मदीनामा पहिले नै हिजरत गरेर आइसकेका असहाबे किराम र मदीनाका मुसलमानहरूले सारा सृष्टिका सुल्तान मक्काबाट हिजरतका लागि निस्कनुभएको सुनेपछि उहाँ पाल्नुहुने बाटो जोस र उत्साहका साथ हेरिरहेका थिए। यसैले मदीना मुनव्वराका बाहिरी टोलहरूमा हेरालु राखेर, उहाँले आफ्नो सहरलाई धन्य बनाउनुहुने क्षणमा हजुरलाई स्वागत गर्न आतुर थिए। उहाँको मायाले जल्नेहरू तातो मरुभूमिले पानीको तिर्सना गरेझैँ आँखा क्षितिजमा टाँसेर दिनौँदिन पर्खे।

आखिर एक्कासि “आउँदै हुनुहुन्छ! आउँदै हुनुहुन्छ!…” भन्ने आवाज सुनियो। आवाज सुन्नेहरूले तातो मरुभूमिको बीचतिर आँखा डुलाउन थाले। हो!… हो!… चर्को घामले पोलिरहेको तातो मरुभूमिमा पनि उहाँहरू ठूलो भव्यताका साथ आफूतिर बढ्दै आउनुभएको उनीहरूले पनि देखेका थिए। खुसी हुँदै एकअर्कालाई “खुसीको खबर!… खुसीको खबर!… रसूलुल्लाह आउँदै हुनुहुन्छ!… हाम्रा नबी आउँदै हुनुहुन्छ!… खुसी मनाऊ, हे मदीनावासीहरू हो! उत्सव मनाऊ! हबीबुल्लाह आउँदै हुनुहुन्छ!… हाम्रा शिरका ताज आउँदै हुनुहुन्छ!…” भन्दै कराउन थाले। यो खबर एकै क्षणमा मदीना मुनव्वराका गल्लीहरूमा फैलियो। सातदेखि सत्तरी वर्षसम्मका, बूढादेखि बिरामीसम्म सबैजना अघि कहिल्यै नदेखिएको यो खुसीको खबर पर्खिरहेका थिए।

सबै मदीनावासीहरू आफ्ना सबैभन्दा राम्रा लुगा लगाएर सारा संसारका सरदारलाई स्वागत गर्न हतार-हतार दौडिए। तकबीरका आवाजले आकाश गुन्जिरहेको थियो, खुसीका आँसु खोलाझैँ बगिरहेका थिए। दुःख र सुखले भरिएको हावा चलिरहेको थियो र मदीनाले आफ्नो इतिहासकै सबैभन्दा सुन्दर दिन देखिरहेको थियो। एकातिर सबैले “अमीन” उपनामले चिनेका अल्लाह तआलाका हबीबलाई मार्न उहाँमाथि इनाम राख्नेहरू थिए; अर्कोतिर उहाँ र उहाँका साथीहरूलाई जोगाउन, छातीमा टाँस्न र यस बाटोमा आफ्नो ज्यान कुर्बान गर्न चाहनेहरू थिए।

मदीनावासीहरू हाम्रा प्यारा नबीको नूरानी अनुहार जतिसक्दो चाँडो हेर्न चाहन्थे। मदीना बसेदेखि यसले यस्तो खुसीको, यस्तो मुबारक क्षण कहिल्यै देखेको थिएन। यो त्यस दिनसम्म कहिल्यै नमनाइएको उत्सव थियो। अघि कहिल्यै नदेखिएको र फेरि नदेखिने यस उत्सवमा केटाकेटी, युवा, ठूलाबडा, भाग्यमानी मानिसहरूले पहिलो पटक, एकै समयमा, एकै स्वरमा यो कविता गाइरहेका थिए:१३

तलअल बद्रु अलैना,
हामीमाथि पूर्णिमाको जून उदायो
मिन सनिय्यातिल वदा,
सनिय्यतुल वदाका डाँडाहरूबाट।
वजबश्शुक्रु अलैना,
हामीलाई शुक्र गर्नु वाजिब भयो
मा दआ लिल्लाहि दा।
हकतर्फ बोलाउने बोलाउन्जेल।
अय्युहल मबऊसु फीना,
तपाईँ हामीकहाँ पठाइनुभयो,
जिअता बिल अम्रिल मुता,
अल्लाहको आदेश लिएर आउनुभयो।
जिअता शर्रफ्तल मदीना,
मदीनामा स्वागत छ तपाईँलाई,
मरहबन या खैरा दा।
तपाईँको निम्तोले इज्जत दिन्छ।
अन्ता शम्सुन, अन्ता बद्रुन,
तपाईँ सूर्य हुनुहुन्छ, तपाईँ जून,
अन्ता नूरुन अला नूर,
तपाईँ नूरमाथिको नूर हुनुहुन्छ,
अन्ता मिस्बाहुस्सुरय्या,
तपाईँ सुरय्याको उज्यालो हुनुहुन्छ,
या हबीबी, या रसूल!
हे प्यारा, हे रसूल!
कद लबिस्ना सौबा इज्जिन,
इज्जत र सम्मानले भरियौँ,
बअदा अस्वाबिर्रिका,
पुराना कुराबाट छुटकारा पायौँ,
व रदअना सद्या मज्दिन,
गौरव पायौँ, अघायौँ,
बअदा अय्यामिद्दया।
घाटामा थियौँ, नाफा पायौँ।
कालत अकमारुद्दयाजी,
अँध्यारो हटाउने जून भन्छ:
कुल लिअर्बाबिल इस्लाम,
इस्लामका मानिसहरूलाई भन,
कुल्लु मन यत्बअ मुहम्मद,
मुहम्मद (अलैहिस्सलाम)को अनुसरण गर्नेमाथि
यन्बगी अन ला युदाम।
कहिल्यै अत्याचार नगर।
व तआहद्ना जमीअन,
हामी सबैले मिलेर वचन दियौँ
यौमा अक्सम्नल यमीन,
कसम खाइएको त्यस दिन,
लन नखूनल अह्दा यौमन,
सत्य हाम्रो बाटो हो,
वत्तखज्नस्सिद्का दीन।
धर्ममा विश्वासघात हुँदैन।
लस्तु वल्लाहि नसिय्यन,
अल्लाहको कसम, म बिर्सन्नँ,
मा युकासीहिल इबाद,
पीडा नभएको दिन कहिल्यै थिएन,
मश्हदन या नज्मा अम्निन,
तिमी साक्षी छौ, हे अम्नको तारा,
जू वफाइन व विदाद।
तिम्रो वफा, तिम्रो माया धेरै थियो।

“स्वागत छ, या रसूलल्लाह”, “हामीकहाँ पाल्नुहोस्, या रसूलल्लाह” जस्ता बिन्ती चारैतिर गुन्जिरहेका थिए। मदीनाका केही प्रतिष्ठित मानिसहरूले कस्वाको डोरी समातेर “या रसूलल्लाह! हामीकहाँ पाल्नुहोस्…” भन्दै अनुनय गरे। उहाँले उनीहरूलाई भन्नुभयो: “मेरो ऊँटको डोरी छोडिदेऊ, यसलाई आदेश दिइएको छ। जसको घरअगाडि बस्छ, म त्यहीँ पाहुना बस्छु!”

“मानिसहरूमध्ये अल्लाह तआलाको रजाका लागि आफ्नो नफ्स (आफैँलाई) कुर्बान गर्नेहरू छन्” बकरा: २०७

सबैमा ठूलो उत्सुकता र जिज्ञासा जाग्यो। कस्वा कहाँ बस्ला? कस्वा मदीनाभित्रतिर अगाडि बढ्दै थियो; हरेक ढोकाअगाडिबाट जाँदा घरधनीहरू “या रसूलल्लाह! हामीकहाँ पाल्नुहोस्, हामीकहाँ पाल्नुहोस्!” भनेर बिन्ती गर्थे। प्यारा नबी उनीहरूतिर मुस्कुराउँदै भन्नुहुन्थ्यो: “ऊँटको बाटो छोडिदेऊ! कहाँ बस्ने भन्ने आदेश यसलाई दिइएको छ।”

आखिर कस्वा प्यारा नबीको आजको मस्जिदे शरीफको ढोका रहेको ठाउँमा बस्यो। रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ऊँटबाट ओर्लनुभएन। जनावर फेरि उठ्यो, हिँड्न थाल्यो। फेरि पुरानै ठाउँमा बस्यो र अब उठेन। तब हजुर कस्वाबाट ओर्लनुभयो र “इन्शाअल्लाह, हाम्रो बास यही हो” र “यो ठाउँ कसको हो?” भन्नुहुँदा उनीहरूले जवाफ दिए: “या रसूलल्लाह! अम्रका छोरा सुहैल र सहलको हो।” यी केटाहरू अनाथ थिए। हाम्रा नबीले भन्नुभयो: “हाम्रा नातेदारमध्ये कसको घर यहाँबाट बढी नजिक छ?” किनभने हजुर रसूलुल्लाहका हजुरबुबा अब्दुल मुत्तलिबकी आमा बनू नज्जारबाट हुनुहुन्थ्यो। हजरत खालिद बिन जैद अबू अय्यूब अल-अन्सारीले खुसी हुँदै “या रसूलल्लाह! मेरो घर बढी नजिक छ। यो रह्यो मेरो घर, यो रह्यो यसको ढोका” भन्दै उत्साहसाथ देखाउनुभयो। कस्वाको भारी ओराल्नुभयो र हजुर रसूलुल्लाहलाई घरभित्र स्वागत गर्नुभयो।१४

मदीनाका मुसलमानहरू र मुहाजिरहरू हजुरको हिजरतले साह्रै खुसी भए। यस वर्षलाई “सनतुल इज्न” भनिन्छ।

हिजरतको बेला हृदयहरूका औषधि, मानवताका शिरको ताज, अल्लाह तआलाका हबीब प्यारा नबी त्रिपन्न वर्षका हुनुहुन्थ्यो।

मेरो हाल के होला
मेरो हाल के होला, या रसूलल्लाह?
मेरो ज्यान र तन जल्छ, या रसूलल्लाह।
फडफडाउने ज्वाला र धूपदानझैँ
तपाईँको प्रेमले धुवाँ फाल्छु, या रसूलल्लाह।
तपाईँको विरहको तिर्सनाले कति समयदेखि
पग्लिएर सकिँदै छु, या रसूलल्लाह।
तपाईँ शाहे लौलाक हुनुहुन्छ, तपाईँको उच्च ढोकामा
म शिर झुकाउँछु, या रसूलल्लाह।
तपाईँले टेक्नुभएको माटोमा गुलाफ फुलेका छन्,
म त्यहाँ एउटा काँडा हुँ, या रसूलल्लाह।

अबू अय्यूब अल-अन्सारी रदियल्लाहु अन्हु