मेरा प्यारा नबी

बनू कुरैजाको गजवा

रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) खन्दकको गजवाबाट मदीना मुनव्वरा फर्कनुभएपछि हाम्री आमा हजरत आइशाको घरमा आउनुभयो। हतियार र कवच फुकाल्नुभयो। मुबारक शरीर धुलोले भरिएको थियो। नुहाउनुभयो। त्यसै बेला हजरत दिहयाको रूपमा, जिउमा कवच र हतियार भिरेका एकजना घोडसवार आउनुभयो। उहाँ जिब्रील अलैहिस्सलाम हुनुहुन्थ्यो। प्यारा नबी उहाँकहाँ जानुभएपछि जिब्रीलले यसो भनेर आदेश सुनाउनुभयो: “हे अल्लाह तआलाका रसूल! जनाबे हक तपाईँलाई तुरुन्तै बनू कुरैजामाथि चढाइ गर्न आदेश दिनुहुन्छ!” सारा सृष्टिका सुल्तानले हजरत बिलाललाई बोलाउन लगाउनुभयो र असहाबे किरामलाई सुनाउन यो आदेश दिनुभयो: “हे मेरा असहाब! उठ, आफ्ना घोडा र ऊँटमा चढ! आज्ञा पालन गर्नेहरूले अस्रको नमाज बनू कुरैजाको भूमिमा पढून्!”

हबीबे अकरमले तुरुन्तै कवच लगाउनुभयो र तरबार भिर्नुभयो। मुबारक शिरमा फलामे टोप लगाउनुभयो, ढाल पिठ्युँमा भिर्नुभयो र भाला हातमा लिनुभयो। त्यसपछि घोडा चढ्नुभयो। आफ्ना असहाबको बीचमा पुगेर इस्लामको झन्डा हजरत अलीलाई दिनुभयो र उहाँलाई अग्रदस्ता बनाएर मदीनाको ठीक दक्षिण-पूर्वको मैदानमा रहेको कुरैजा यहूदीहरूको किल्लातिर पठाउनुभयो। अब्दुल्लाह इब्ने उम्मे मक्तूमलाई मदीनामा प्रतिनिधि बनाएर राख्नुभयो।१

गौरवशाली असहाब हाम्रा प्यारा नबीलाई बीचमा राखेर “अल्लाहु अकबर! अल्लाहु अकबर!”का तकबीरका बीच मदीनाबाट निस्कनुभयो। बाटोमा बनू गन्मसँग भेट भयो। उनीहरू हतियार भिरेर हजुर रसूलुल्लाहलाई पर्खिरहेका थिए। प्यारा नबीले उनीहरूसँग सोध्नुभयो: “तिमीहरूलाई कोही भेटियो?” उनीहरूले भने: “या रसूलल्लाह! हामीलाई दिहया कल्बी भेटिनुभयो। काठी कसेको सेतो खच्चरमा चढ्नुभएको थियो। त्यो खच्चरमाथि साटनको मखमली कपडा ओढाइएको थियो।” हाम्रा प्यारा नबीले उनीहरूलाई भन्नुभयो:

“उहाँ जिब्रील हुनुहुन्छ। उहाँलाई बनू कुरैजातिर पठाइएको छ, उनीहरूका किल्ला थर्काउन र मनमा डर पसाउन…” कुरैजा यहूदीहरूको किल्लामा पुग्दासम्म इस्लामी सेनाको सङ्ख्या तीन हजार पुगिसकेको थियो। हजरत अलीले कुरैजा यहूदीहरूको किल्लाको अगाडि इस्लामको झन्डा गाड्नुभयो। यो देखेर यहूदीहरूले प्यारा नबीविरुद्ध नराम्रा कुरा बोले। हजरत अलीले गएर हजुरलाई अवस्था सुनाउनुभयो। रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) तीन हजार सैनिकसहित त्यहाँ पाल्नुभएपछि आफ्नो दयाले उनीहरूलाई इस्लामको निम्तो दिनुभयो। यहूदीहरूले यो सुन्दर प्रस्ताव स्वीकार गरेनन्। हाम्रा प्यारा नबीको “त्यसो भए अल्लाह तआला र उहाँका रसूलको आदेशमा शिर झुकाएर किल्लाबाट ओर्लेर आत्मसमर्पण गर” भन्ने प्रस्ताव पनि उनीहरूले ठुकराए।

तब सारा संसारका सरदारले धनुर्धारीहरूका गुरु हजरत साद बिन अबी वक्कासलाई भन्नुभयो: “हे साद! अघि बढ र उनीहरूलाई काँडले हान!” हजरत साद र अरू धनुर्धारीहरूले तकबीरका आवाजका बीच ठोक्राका काँड यहूदी किल्लातिर हान्न थाल्नुभयो। उनीहरूले पनि काँड र ढुङ्गा हानेर जवाफ दिँदै लडाइँ सुरु गरे। मुसलमानहरू कमजोर अवस्थामा हुँदा पछाडिबाट छुरा हान्ने र ईर्ष्याले मुहम्मद अलैहिस्सलामको नुबुव्वत स्वीकार नगर्ने यो यहूदी हुलमा किल्लाको ढोका खोलेर मैदानमा निस्कने आँट थिएन।

“हे मेरा असहाब! उठ, आफ्ना घोडा र ऊँटमा चढ! आज्ञा पालन गर्नेहरूले अस्रको नमाज बनू कुरैजाको भूमिमा पढून्!” हदीसे शरीफ

युद्ध घेराबन्दीको रूपमा चलिरह्यो। इस्लामी सेनाभित्रका मुनाफिकहरूले पनि किल्लाभित्र गोप्य रूपमा यस्तो खबर पठाउँथे: “खबरदार, आत्मसमर्पण नगर! मदीनाबाट निस्केर जाऊ भनेर भने पनि नमान! लडिरह्यौ भने हामी सारा शक्ति लगाएर तिमीहरूलाई सघाउँछौँ, आफूसँग भएको कुनै कुरा पनि तिमीहरूलाई दिन पछि हट्दैनौँ। यदि तिमीहरूलाई मदीनाबाट निकाले भने हामी पनि तिमीहरूसँगै निस्केर जान्छौँ!…” यो खबर पाएर मुनाफिकहरूको सहायता पर्खिएका यहूदीहरूले नयाँ अठोट र आशाका साथ रक्षा गरिरहे। घेराबन्दी लम्बियो; झन्डै एक महिना हुन लाग्दा पनि मुनाफिकहरूबाट कुनै सहायता आएन। उनीहरूको मनमा डर पस्यो र सन्धि गर्न चाहेको खबर पठाए।

सन्धिका लागि नब्बाश बिन कैस नामका यहूदी हजुर रसूलुल्लाहको सामु आए र भने: “हे मुहम्मद! बनू नजीरलाई देखाएको दया हामीलाई पनि देखाऊ। हाम्रो धनसम्पत्ति र हतियार तिम्रै होस्! बस, हाम्रो रगत नबगाऊ। केटाकेटी र महिलाहरूसँगै हामीलाई आफ्नो भूमिबाट निस्कन देऊ। हतियारबाहेक हरेक परिवारलाई एक-एक ऊँटको भारी लैजान पनि अनुमति देऊ!…” सारा संसारका सरदारले भन्नुभयो: “हुँदैन! यो प्रस्ताव म स्वीकार गर्न सक्दिनँ!” यस पटक उनले भने: “धनसम्पत्ति लैजान छोड्यौँ। हाम्रो रगत नबगाऊ! महिला र केटाकेटीलाई लैजान देऊ!” हाम्रा प्यारा नबीले भन्नुभयो: “हुँदैन! बिनाकुनै सर्त मेरो फैसलामा शिर झुकाउनु, आज्ञा मान्नु र आत्मसमर्पण गर्नुबाहेक तिमीहरूसँग अर्को उपाय छैन!” यहूदी नब्बाश हतास भएर किल्लामा फर्के र भएका कुरा सुनाए। यस पटक बनू कुरैजा ठूलो निराशा र शोकमा डुबे।२ उनीहरूका अगुवा काब बिन असद होसमा आए र आफ्नो कौमलाई यो स्वीकारोक्ति र प्रस्ताव राखे: “हे मेरो कौम! तिमीहरू देख्दै छौ, हामीमाथि ठूलो विपत्ति आइलागेको छ। यस अवस्थामा मसँग तिमीहरूलाई तीनवटा सल्लाह छन्। तीमध्ये जुन चाहन्छौ, छानेर त्यसैअनुसार गर! पहिलो: यी व्यक्तिको पछि लागौँ र उनको नुबुव्वत स्वीकार गरौँ! अल्लाहको कसम, उनी अल्लाहले पठाएका, हाम्रा किताबहरूमा जसका गुण हामीले देखेका छौँ, ती नबी हुन् भन्ने कुरा हामी सबैलाई थाहा छ। उनीमाथि ईमान ल्यायौँ भने हाम्रो ज्यान, छोराछोरी, महिला र धनसम्पत्ति बच्नेछन्। हामी उनको पछि नलाग्नुको एउटै कारण अरबहरूप्रतिको हाम्रो डाह र उनी बनी इस्राईलबाट नहुनु हो। तर यो त अल्लाहले जान्ने कुरा हो। आऊ, उनको पछि लागौँ!…” यहूदीहरूले एकसाथ विरोध गरे र भने: “हुँदैन! हामी यो मान्दैनौँ, आफूबाहेक अरू कसैको पछि लाग्दैनौँ!”

त्यसपछि काबले दोस्रो प्रस्ताव राखे: “हामी सबैले आफ्ना छोराछोरी र श्रीमतीहरूलाई मारौँ र पछाडि चिन्ता गर्नुपर्ने कोही नरहेपछि मुसलमानहरूमाथि चढाइ गरौँ, मरुन्जेल लडौँ!…” यहूदीहरूले यो पनि अस्वीकार गरे।

तेस्रो प्रस्तावमा काबले भने: “आज शनिबारको रात हो। यो रात हामी लड्दैनौँ भन्ने मुसलमानहरूलाई थाहा भएकाले उनीहरू ढुक्क र बेखबर हुन सक्छन्। तरबार झिकेर सबै एकसाथ ढोकाबाट निस्कौँ। यस्तो छापाले सायद हामी जित्न सक्छौँ!…”

यहूदीहरूले “शनिबारको दिन काम गर्ने निषेध हामी तोड्न सक्दैनौँ!” भन्दै यो प्रस्ताव पनि ठुकराए। उनीहरूमध्ये असीद र सालबा भन्ने दाजुभाइ र उनीहरूका काकाका छोरा असदले मात्र पहिलो प्रस्ताव स्वीकार गरी मुसलमान हुने सौभाग्य पाउनुभयो। उहाँहरू किल्लाबाट निस्केर असहाबे किरामको बीचमा आउनुभयो।३ यहूदीहरूले आपसमा लामो समय बहस गरे। अन्त्यमा आत्मसमर्पणको झन्डा फहराए र आफ्नो विषयमा फैसला गर्न कसैलाई मध्यस्थ तोकिदिन प्यारा नबीलाई अनुरोध गरे। हजुर रसूलुल्लाहले भन्नुभयो: “मेरा असहाबमध्ये जसलाई चाहन्छौ, मध्यस्थ छान।” उनीहरूले भने: “साद बिन मुआजले दिने फैसलामा हामी राजी छौँ।” प्यारा नबीले स्वीकार गर्नुभयो र हजरत साद बिन मुआजलाई ल्याउन आदेश दिनुभयो।

साद बिन मुआज खन्दकको गजवामा गम्भीर घाइते हुनुभएको थियो। हजुर रसूलुल्लाहले उहाँको उपचार मस्जिदे नबवीको एउटा पालभित्र गराउँदै हुनुहुन्थ्यो। मध्यस्थ छानिनुभएपछि हजरत सादलाई खाटमा राखेर कुरैजा किल्लातिर लगियो। बाटोमा हजरत साद आफैँसँग भन्दै हुनुहुन्थ्यो: “अल्लाहको कसम, अल्लाह तआलाको बाटोमा म कुनै निन्दा गर्नेको निन्दामा कान दिनेछैनँ!” उहाँलाई हजुर रसूलुल्लाहको सामु खाटबाट ओरालियो। प्यारा नबीले भन्नुभयो: “हे साद! यिनीहरूले तिम्रो फैसलाअनुसार आत्मसमर्पण गर्न मानेका छन्। ल, यिनीहरूका बारेमा आफ्नो फैसला मलाई सुनाऊ।” साद बिन मुआजले भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! मेरो ज्यान तपाईँमाथि कुर्बान होस्! निश्चय नै फैसला दिन अल्लाह तआला र उहाँका रसूल बढी योग्य हुनुहुन्छ।” हजुर रसूलुल्लाहले भन्नुभयो: “यिनीहरूका बारेमा फैसला गर्न अल्लाह तआलाले तिमीलाई आदेश दिनुभएको छ।” हजरत सादले यहूदीहरूबाट आफ्नो फैसलामा राजी हुनेछौँ भन्ने पक्का वचन लिनुभयो। दुवै पक्ष दिइने फैसला उत्सुकतासाथ पर्खन थाले। त्यसपछि हजरत सादले आफ्नो श्रेष्ठता देखाउने, हाडसम्म चिसो पार्ने र आफ्नो शानलाई सुहाउने यो महान् फैसला सुनाउनुभयो:

“मेरो फैसला यो हो: होस भएका र बालिग भएका सबै पुरुषको गर्दन काटियोस्! उनीहरूका महिला र केटाकेटी बन्दी बनाइऊन्, धनसम्पत्ति मुसलमानहरूमाझ बाँडियोस्!…”

यो अटल फैसला सुनेर यहूदीहरू जहाँका तहीँ जमे। किनभने उनीहरूकै किताबमा यस्तो उद्दण्डता गर्नेहरूलाई दिइने सजाय ठ्याक्कै यही थियो। त्यहाँ यसो लेखिएको थियो: “कुनै सहरसँग युद्ध गर्न त्यहाँ पुग्दा उनीहरूलाई सन्धिको निम्तो देऊ। उनीहरूले यो स्वीकार गरेर आफ्ना ढोका खोले भने त्यहाँ भएका सबैले तिमीलाई कर तिरून् र तिम्रो सेवा गरून्। यदि उनीहरूले युद्ध गर्ने निधो गरे भने उनीहरूलाई घेर। अल्लाह तआलाको इहसानले उनीहरूमाथि विजय पाएपछि उनीहरूका सबै पुरुषलाई तरबारले छिनाल। उनीहरूका महिला, केटाकेटी र धनसम्पत्ति गनीमत बनाएर लेऊ!…”

हजरत साद बिन मुआजले दिनुभएको फैसला इलाही फैसलासँग मिलेकाले सारा संसारका सरदार, हाम्रा प्यारा नबीले उहाँलाई बधाई दिनुभयो र यसो भनेर प्रशंसा गर्नुभयो: “तिमीले यिनीहरूका बारेमा सात तह आकाशमाथि लौहे महफूजमा रहेको अल्लाह तआलाको फैसलाअनुसार फैसला गर्‍यौ!”

आफ्नै किताबमा लेखिएको यो फैसलाको यहूदीहरूले विरोध गर्न सकेनन्। होस भएका र बालिग सबै पुरुषका हात गर्दनमा बाँधेर उनीहरूलाई मदीना लगियो। भोलिपल्ट रसूलुल्लाहको आदेशअनुसार हजरत अली र हजरत जुबैरले फैसला कार्यान्वयन गर्नुभयो। केटाकेटी, महिला र धनसम्पत्ति असहाबे किराममाझ बाँडियो।४ यसरी मुसलमानहरू सबैभन्दा अप्ठ्यारो घडीमा हुँदा पछाडिबाट छुरा हान्ने, सबै सन्धि तोड्ने र प्यारा नबीलाई बाल्यकालदेखि नै मेटाउने प्रयास गर्दै आएको यो धूर्त, विश्वासघाती र उपद्रवी कौमबाट मदीना र वरपरको क्षेत्र सफा भयो। बन्दीहरूमध्ये एकजना महिलाले मुसलमान हुने सौभाग्य पाइन्। रैहाना नामकी यी महिला प्यारा नबीको भागमा परेकी थिइन्। हजुर रसूलुल्लाहले उनलाई चाहे आफ्नै धर्ममा रहने, चाहे मुसलमान हुने स्वतन्त्रता दिनुभयो। रैहानाले “म आफ्नै धर्ममा रहन चाहन्छु” भनिन्। उनलाई उम्मे मुन्जिरको घरमा पठाइयो। पछि सालबा बिन सायाको सल्लाह र प्रयासले उनको मन इस्लामतर्फ ढल्कियो। तब हाम्रा नबीले रैहानालाई भन्नुभयो: “तिमी अल्लाह तआला र उहाँका रसूलको बाटो समात्न चाहन्छ्यौ? म यही उचित देख्छु।” रैहानाले “हो” भन्नुभयो। उहाँको यो कदमले साह्रै खुसी हुनुभएका हाम्रा प्यारा नबीले उहाँ पनि खुसी होऊन् र जन्नतमा उहाँको दर्जा धेरै उच्च होस् भनेर दया गर्दै उहाँलाई मुक्त गर्नुभयो र आफ्नी पत्नी बनाउनुभयो। महर दिएर निकाह गर्नुभयो। उहाँहरूको विवाह पनि उम्मे मुन्जिरकै घरमा भयो। यसरी रैहाना (रदियल्लाहु अन्हा) सारा मुसलमानहरूकी आमा हुने सम्मान पाउनुभयो।५

“हुँदैन! बिनाकुनै सर्त मेरो फैसलामा शिर झुकाउनु, आज्ञा मान्नु र आत्मसमर्पण गर्नुबाहेक तिमीहरूसँग अर्को उपाय छैन!” हदीसे शरीफ

साद बिन मुआजको शहादत

बनू कुरैजा यहूदीहरूका बारेमा फैसला दिइसकेपछि साद बिन मुआजलाई फेरि उहाँको पालमा लगियो। घाउ बिग्रियो, अवस्था गम्भीर भयो। प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) उहाँकहाँ आउनुभयो, उहाँलाई अँगालोमा लिनुभयो र यसो दुआ गर्नुभयो: “या अल्लाह! सादले तपाईँको रजाका लागि तपाईँको बाटोमा जिहाद गरे। तपाईँका रसूललाई साँचो पनि माने। उनलाई सहज बनाइदिनुहोस्…” हाम्रा प्यारा नबीका यी मुबारक वचन सुनेर हजरत साद बिन मुआजले आँखा खोल्नुभयो र साउती गर्दै भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! तपाईँलाई सलाम र आदर टक्र्याउँछु। तपाईँ अल्लाह तआलाका नबी हुनुहुन्छ भन्ने गवाही दिन्छु।” त्यसपछि साद बिन मुआजका आफन्तहरूले उहाँलाई बसिरहनुभएको पालबाट बनू अब्दुल अश्हलको घरमा लगे। त्यो रात उहाँको अवस्था निकै गम्भीर भयो। जिब्रील अलैहिस्सलाम प्यारा नबीकहाँ आउनुभयो र भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! आज राति तपाईँको उम्मतबाट वफात हुनुभएका र जसको वफातको खबर फरिश्ताहरूमाझ खुसीको खबरझैँ फैलियो, उहाँ को हुनुहुन्छ?” तब सारा सृष्टिका सुल्तानले तुरुन्तै साद बिन मुआजको हाल सोध्नुभयो। उहाँलाई घर लगिएको कुरा बताइयो। प्यारा नबी केही असहाबे किरामसहित साद बिन मुआजकहाँ जानुभयो। बाटोमा निकै छिटो हिँडेकाले असहाबे किरामले भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! हामी थाक्यौँ!” प्यारा नबीले छिटो हिँड्नुको कारण यसरी बताउनुभयो: “जसरी फरिश्ताहरू हन्जलाको जनाजामा हामीभन्दा अघि पुग्नुभएको थियो, त्यसरी नै सादको जनाजामा पनि हामीभन्दा अघि पुग्नुहुनेछ। हामी उहाँहरूभन्दा अघि पुग्न सक्नेछैनौँ।”

प्यारा नबी साद बिन मुआजकहाँ पुग्नुहुँदा उहाँ वफात भइसक्नुभएको थियो। सिरानमा उभिएर साद बिन मुआजको कुन्या लिँदै उहाँले भन्नुभयो: “हे अबू अम्र! तिमी सरदारहरूमध्ये सबैभन्दा असल थियौ। अल्लाह तआलाले तिमीलाई सुख, बरकत र सबैभन्दा उत्तम इनाम देऊन्! अल्लाह तआलालाई दिएको वचन तिमीले पूरा गर्‍यौ। अल्लाह तआलाले पनि तिमीलाई वाचा गर्नुभएको कुरा दिनुहुनेछ!” यसै बेला साद बिन मुआजकी आमाले रुँदै यो बैत भन्नुभयो:६

कसरी धैर्य गरोस्, हाय, उनकी अभागी आमा!
सहनैपर्छ; रुन्छु म, आफूमाथि आइपरेको यो विपत्तिमा!

असलम बिन हारिसले यसो बताउनुभएको छ: “रसूलुल्लाह साद बिन मुआजको घरमा आउनुभयो। हामी ढोकामा पर्खिरहेका थियौँ। रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) भित्र पस्नुभयो; उहाँ निकै लामा पाइला चाल्दै हिँडिरहनुभएको थियो। हामी पनि उहाँको पछि-पछि हिँड्यौँ। रसूलुल्लाहले रोकिन इसारा गर्नुभएपछि हामी रोकियौँ र फर्कियौँ। भित्र सादको जनाजाबाहेक कोही थिएन। केही बेर भित्र रहनुभएपछि रसूलुल्लाह बाहिर निस्कनुभयो। मलाई कौतूहल लागेको थियो; सोधेँ: ‘या रसूलल्लाह! तपाईँले यति लामा पाइला चालेर हिँड्नुको रहस्य के हो?’ तब उहाँले भन्नुभयो: ‘यति भीड भएको सभामा म कहिल्यै परेको थिइनँ। (फरिश्ताहरूले भरिएको थियो।) एउटा फरिश्ताले मलाई आफ्नो पखेटामाथि लिनुभयो, अनि मात्र म बस्न सकेँ।’ त्यसपछि साद बिन मुआजको कुन्या लिँदै भन्नुभयो: ‘तिमीलाई बधाई छ, हे अबू अम्र! तिमीलाई बधाई छ, हे अबू अम्र! तिमीलाई बधाई छ, हे अबू अम्र!’”

उहाँको वफातले रसूलुल्लाह र असहाबे किरामलाई साह्रै दुःखी बनायो; उहाँहरू आँसु बगाउँदै रुनुभयो। उहाँको जनाजामा सबै असहाबे किराम जम्मा हुनुभयो। हाम्रा प्यारा नबीले जनाजाको नमाज पढाउनुभयो र उहाँको जनाजा बोक्नुभयो। साद बिन मुआजको जनाजा बोक्दै गर्दा असहाबे किरामले भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! यति हलुका बोकिने जनाजा हामीले कहिल्यै देखेका थिएनौँ!” तब प्यारा नबीले भन्नुभयो: “फरिश्ताहरू ओर्लनुभएको छ, उहाँहरूले नै बोकिरहनुभएको छ।” जनाजा लगिँदै गर्दा मुनाफिकहरूले पनि होच्याउन “कति हलुका रहेछ!” भने; तब हाम्रा प्यारा नबीले भन्नुभयो: “सादको जनाजामा सत्तरी हजार फरिश्ता ओर्लनुभएको छ। अहिलेसम्म उहाँहरू यति ठूलो भीड बनाएर धर्तीमा कहिल्यै ओर्लनुभएको थिएन।”

अबू सईद खुद्रीले आफ्ना हजुरबुबाले यसो भन्नुभएको बयान गर्नुभएको छ: “साद बिन मुआजको कब्र खन्नेमध्ये म पनि एक थिएँ। उहाँका लागि कब्र खन्न थाल्दा कब्रबाट चारैतिर कस्तूरीको सुगन्ध फैलियो!” शुरहबील बिन हसनाले पनि यसो भन्नुभएको छ: “साद बिन मुआजलाई दफन गरिँदै गर्दा कसैले उहाँको कब्रबाट एक मुठी माटो लिएको थियो। पछि त्यो घर लैजाँदा त्यो माटो कस्तूरी बन्यो। जनाजा कब्रमा ओरालिँदै गर्दा हाम्रा नबी कब्रको छेउमा बसिरहनुभएको थियो; उहाँका मुबारक आँखा रसाए र आफ्नो मुबारक दाह्री हातले समातेर साह्रै दुःखी हुनुभयो। उहाँले भन्नुभयो: ‘साद बिन मुआजको मृत्युले अर्श थर्कियो।’” एक पटक हाम्रा नबीलाई निकै मूल्यवान् लुगा उपहार दिइएको थियो। असहाबे किरामले कति सुन्दर रहेछ भन्नुहुँदा उहाँले भन्नुभएको थियो: “जन्नतमा साद बिन मुआजका रुमालहरू योभन्दा सुन्दर छन्।”

अबू सुफयानको बदलाको खोजी

खन्दकको गजवाबाट फर्केपछि एक दिन अबू सुफयानले आफ्नो कबिलाको बीचमा बसेर उनीहरूलाई भने: “मुहम्मदसँग हाम्रो बदला लिने कोही छैन?!” एकजना देहातीले यो कुरा सुने र अबू सुफयानकहाँ आए। उनले भने: “मेरो खाँचो टारिदियौ भने म यो काम गर्छु। म बाटो पनि राम्ररी चिन्छु। मसँग धारिलो छुरा पनि छ। म कसैसँग डराउँदिनँ।” अबू सुफयानले उनको खाँचो टारिदिए र इच्छा पूरा गरिदिए। एउटा ऊँट किनेर उनलाई सुम्पे र यो कुरा गोप्य राख्न भने। देहाती राति मक्काबाट निस्के र छोटो समयमै मदीना पुगे। नबी अलैहिस्सलाम बनू अब्दुल अश्हल कबिलामा हुनुहुन्छ भन्ने थाहा पाए। ऊँटलाई एक ठाउँमा बाँधेर पैदलै त्यहाँ पुगे। नबी अलैहिस्सलाम त्यस कबिलाको मस्जिदमा नसिहत गर्दै हुनुहुन्थ्यो। देहातीलाई टाढैबाट देखेर उहाँले भन्नुभयो: “यो आउँदै गरेको मानिसको मनमा खराब विचार छ। तर अल्लाह तआलाको कृपा र इहसान मेरो र उनको बीचमा पर्दा बन्नेछ।”

देहाती रसूलुल्लाहतर्फ बढे। यसै बेला उसैद बिन हुजैरले उनलाई समातेर पछाडि तान्नुभयो। “रसूलुल्लाहबाट टाढा हट, हे लानती!” भन्दै उनको पटुकातिर हात लगाउनुभयो। कम्मरमा छुरा देख्नुभयो। उनको नियत खराब रहेछ भन्ने बुझ्नुभयो। देहाती उसैदको खुट्टामा घोप्टो परे र “मेरो रगत नबगाऊ!” भन्दै चिच्याए। उसैदले उनलाई रसूलुल्लाहकहाँ लैजानुभयो। नबी अलैहिस्सलामले भन्नुभयो: “हे देहाती, साँचो भन, तिमी को हौ? तिमीलाई साँचो कुराबाहेक अरू केहीले फाइदा गर्दैन। झूट बोल्यौ भने, अल्लाह तआलाले तिम्रो विचार मलाई बताइसक्नुभएको छ।” देहातीले अमान मागे र सबै कुरा बताए। रसूलुल्लाह अलैहिस्सलामको आदेशमा उनलाई थुनियो।

भोलिपल्ट उनलाई आफ्नो सामु ल्याउन लगाएर भन्नुभयो: “तिमीलाई अमान दिएँ, जहाँ जान चाहन्छौ, जाऊ। तर तिमीलाई योभन्दा उत्तम एउटा कुराको प्रस्ताव गरूँ।” देहातीले सोधे: “के हो त्यो?” नबी अलैहिस्सलामले भन्नुभयो: “तिमीले अल्लाहको एकत्व र मेरो रिसालतको गवाही देऊ भन्ने म चाहन्छु।” देहातीले तुरुन्तै कलिमाए शहादत पढ्नुभयो र भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह, म कहिल्यै कसैसँग डराउँदिनथेँ। तपाईँलाई देख्नासाथ मेरो होस उड्यो। मेरो मनमा भएको कुरा तपाईँले थाहा पाउनुभयो। यो कुरा म र अबू सुफयानबाहेक कसैलाई थाहा थिएन। तपाईँ अल्लाहका रसूल हुनुहुन्छ र उहाँकै संरक्षणमा हुनुहुन्छ, अबू सुफयानको विचार शैतानी विचार हो भन्ने मैले बुझेँ।”

“या अल्लाह! सादले तपाईँको रजाका लागि तपाईँको बाटोमा जिहाद गरे। तपाईँका रसूललाई साँचो पनि माने। उनलाई सहज बनाइदिनुहोस्” हदीसे शरीफ

अबू सुफयानबाट यस्तो खराबी भएपछि ख्वाजाए कायनात (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले अम्र इब्ने उमय्या र जमरा बिन असलमलाई मक्का गएर मौका मिले अबू सुफयानलाई मार्न आदेश दिनुभयो। यी दुईजना सहाबी हरममा पुगेर तवाफ गर्दै हुनुहुँदा एउटी दासीले उहाँहरूलाई चिनिन्। उनले चिच्याएर भनिन्: “हे मक्कावासी हो, बेखबर नबस, यिनीहरू अम्र र इब्ने उमय्या हुन्!” मानिसहरूले चिनेपछि उहाँहरू दुवै छुट्टिनुभयो। अम्र मक्काका पहाडमा एउटा गुफाभित्र पसेर लुक्नुभयो। इब्ने असलम भने मदीना जानुभयो। केही दिनपछि अम्र पनि गुफाबाट निस्कनुभयो। अबू सुफयानका दुईजना जासुस उहाँको सामुन्ने परे। एउटालाई काँडले हानेर मार्नुभयो, अर्को भाग्यो। त्यसपछि उहाँ सकुशल मदीना आइपुग्नुभयो। अबू सुफयानले यो थाहा पाएपछि उनी साह्रै डराए।

हिजरतको पाँचौँ वर्षका केही महत्त्वपूर्ण घटना

रसूले अकरमले जिलकादा महिनामा जैनब बिन्त जह्शसँग विवाह गर्नुभयो।७ यसै वर्ष हिजाबका आयते करीमाहरू नाजिल भए र मुसलमान महिलाहरूलाई पर्दा गर्न आदेश दिइयो।८ मदीना मुनव्वराको नजिक बस्ने मुजैना कबिलाले प्रतिनिधिमण्डल पठाएर इस्लाम स्वीकार गर्‍यो र त्यसलाई मुहाजिरहरूमा गनियो।९ यसै वर्ष भूकम्प गयो र चन्द्रग्रहण लाग्यो। त्यसबाहेक हज पनि यसै वर्ष फर्ज गरियो। खन्दकको गजवापछि वरपरका केही कबिलाले इस्लामी राज्यको शक्ति स्वीकार गरे। अब मुसलमानहरूसँग मित्रता राख्नु, अझ मुसलमान नै हुनु सबैभन्दा ठीक बाटो हुनेछ भनेर उनीहरू सोच्न थाले। तीमध्ये केही प्यारा नबीको सामु आएर मुसलमान हुने सौभाग्य पाए।

सारा संसारका सरदार (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले इस्लाम धर्म फैलाउन आफ्ना असहाबका टोली बनाएर वरपरका कबिलालाई इस्लामको निम्तो दिन पठाउनुभयो। केही कबिलाकहाँ स्वयं जानुभयो। दूमतुल जन्दलका मानिसहरूजस्ता कबिलाले गरिएको नसिहत मानेर इस्लाम स्वीकार गरे। गतफानी र बनू लिह्यानजस्ता कबिला भने इस्लामी सेनासँग जम्काभेट हुने डरले भागे। यसरी वरपरका कबिलालाई तर्साइयो।

बनू लिह्यानको गजवा

मुशरिकहरूले आसिम बिन साबित, खुबैब बिन अदी र उहाँहरूका साथीहरू (रदियल्लाहु अन्हुम अजमईन)लाई रजीको घटनामा शहीद गरेका थिए। प्यारा नबी यसबाट निकै दुःखी र व्याकुल हुनुभएको थियो। बनू लिह्यानसँग उनीहरूको यो कामको हिसाब माग्न उहाँ उपयुक्त समय पर्खिरहनुभएको थियो, किनभने उनीहरूले विश्वासघात गरेका थिए। परिस्थिति मिलेपछि दुई सयजनाको टोली लिएर बनू लिह्यानतर्फ हिँड्नुभयो। मदीनामा अब्दुल्लाह इब्ने उम्मे मक्तूमलाई आफ्नो ठाउँमा प्रतिनिधि बनाएर राख्नुभयो। शत्रुलाई झुक्याउन शामतिर गएझैँ गरेर ती मोमिनहरू शहीद भएको रजीको पानीको मुहानमा आउनुभयो। त्यहाँ आसिम र उहाँका साथीहरूका लागि जनाबे हकसँग मगफिरत माग्नुभयो। इस्लामी सेना आउँदै छ भन्ने थाहा पाउनासाथ बनू लिह्यानका मानिसहरू पहाडतिर भागे।

त्यहाँ एक दिन बसियो। चारैतिर सैनिक पठाइयो, तर जति खोजे पनि उनीहरू भेटिएनन्। उनीहरूका लागि त्यो डर नै पर्याप्त थियो। त्यसपछि उस्फान पुगियो। रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले हजरत अबू बकर (रदियल्लाहु अन्हु)लाई भन्नुभयो: “दसजनाको टोली लिएर गनीमसम्म वरपर खोजी गरी फर्क।” काफिरहरूले इस्लामी सेनाको आवाज सुने, उनीहरूको मनमा डर पस्यो। उनीहरू पहाडमा बेपत्ता भए। कोही भेटिएन। तर यो अभियान वरपरका मुशरिकहरूका लागि प्रभुत्वको प्रमाणपत्रजस्तै बन्यो। त्यसपछि मदीना फर्किइयो। यो अभियान चौध दिन चल्यो।

गाबाको गजवा

यसलाई गजवए करद पनि भनिन्छ। रसूलुल्लाहका बीसवटा बच्चा भएका ऊँटनी थिए। तिनलाई अबू जर (रदियल्लाहु अन्हु)का छोरा चौरमा चराउँथे। फजारा कबिलाका उयैना बिन हसिन भन्ने एकजनाले बुधबारको रात चालीसजना घोडसवार लिएर आई इब्ने अबी जरलाई शहीद गरे। ऊँटहरू पनि धपाएर लगे।

यो खबर रसूलुल्लाहकहाँ पुगेपछि उहाँले अब्दुल्लाह इब्ने उम्मे मक्तूमलाई मदीनामा आफ्नो प्रतिनिधि बनाएर राख्नुभयो। आफू चाहिँ पाँच सय घोडसवार लिएर बाटो लाग्नुभयो। हजरत मिकदाद बिन अस्वद (रदियल्लाहु अन्हु)लाई झन्डा दिएर केही असहाबसहित अग्रदस्ता बनाएर अघि पठाउनुभयो। सलमा बिन अक्वा (रदियल्लाहु अन्हु)लाई पनि काफिरहरूमाथि पठाउनुभयो। रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले जी करद भनिने ठाउँमा छाउनी हाल्नुभयो।

अग्रदस्ताले शत्रुको पछिल्लो भाग भेट्टायो। अबू कतादा (रदियल्लाहु अन्हु)ले मसअदतुल फजारी नामको काफिरलाई मार्नुभयो। उक्काशा (रदियल्लाहु अन्हु)ले पनि इब्बान बिन अम्र नामको एउटा काफिरलाई मार्नुभयो। मुसलमानहरूबाट एकजना शहीद हुनुभयो। सलमा बिन अक्वा (रदियल्लाहु अन्हु) काफिरहरूको पछि लाग्नुभयो। उहाँ निकै राम्रो काँड हान्नुहुन्थ्यो। ती लानतीहरूमध्ये धेरैलाई मार्नुभयो, धेरैलाई घाइते बनाउनुभयो। उनीहरूलाई धेरै सामान छोडेर भाग्न बाध्य पार्नुभयो। दसवटा ऊँट काफिरहरूको हातबाट खोस्नुभयो। अबू कतादा (रदियल्लाहु अन्हु) छाउनीमा आइपुग्नुहुँदा रसूलुल्लाहले उहाँका लागि यसो दुआ गर्नुभयो: “या अल्लाह! अबू कतादालाई स्वास्थ्य दिनुहोस् र उनलाई जीवनको अन्तिम साससम्म तन्दुरुस्त राख्नुहोस्!” रसूलुल्लाहले मसअदतुल फजारीको घोडा र हतियार हजरत अबू कतादालाई दिनुभयो। अबू कतादापछि सलमा बिन अक्वा पनि आइपुग्नुभयो। उहाँसँग मुशरिकहरूबाट छुटेका दुईवटा घोडा पनि थिए। हाम्रा नबीले उहाँलाई पनि स्वागत गरी बधाई दिनुभएपछि भन्नुभयो: “आज हाम्रा घोडसवारमध्ये सबैभन्दा असल अबू कतादा हुन्, हाम्रा पैदल सैनिकमध्ये सबैभन्दा असल सलमा बिन अक्वा हुन्।”

यो अभियान ठूलो दुस्साहस गरेर नबीको मालमा हात हाल्ने मुशरिकहरू र अरू कबिलाहरूका लागि कहिल्यै बिर्सन नसक्ने पाठ बन्यो। जी करदमा एक रात र एक दिन बसियो। त्यसपछि मदीना फर्किइयो। यो अभियान पाँच दिन चल्यो।

“जन्नतमा साद बिन मुआजका रुमालहरू योभन्दा सुन्दर छन्” हदीसे शरीफ

तपाईँको आगमन रहमत, आनन्द र सुख हो, या रसूलल्लाह,
तपाईँको प्रकट हुनु आशिकहरूको पीडाको औषधि हो, या रसूलल्लाह।
आदम पानी र माटोबीच हुनुहुँदा नै तपाईँ नबी हुनुहुन्थ्यो,
नबीहरूका इमाम हुनु तपाईँलाई नै सुहाउँछ, या रसूलल्लाह।
पूर्ण मानिसहरूको पूर्णता तपाईँकै नूरले भएको हो,
तपाईँको अस्तित्व खुदाका गुण झल्किने पूर्ण ऐना हो, या रसूलल्लाह।
तपाईँकै कारण उनीहरू हकसम्म पुगे, थरीथरीका आनन्दसम्म पनि,
खाँचो भएकाहरूलाई दिनु नै तपाईँको काम हो, या रसूलल्लाह।
हुदायीको शफाअत गर्नुहोस्, प्रकट होस् वा गुप्त,
ऊ तपाईँकै ढोकामा आश्रय लिएको एक भिखारी हो, या रसूलल्लाह!
अजीज महमूद हुदायी