मेरा प्यारा नबी

निम्तोपत्रहरू

राजाहरूलाई पठाइएका पत्रहरू

हुदैबियाबाट फर्केपछि नबीए मुहतरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) इस्लाम सारा संसारमा फैलियोस्, मानिसहरू जहन्नमको अजाबबाट बचेर साँचो सुख पाऊन् भन्ने चाहनुहुन्थ्यो। किनभने उहाँ सारा संसारका लागि रहमत बनाएर पठाइनुभएको थियो। त्यसैले वरपरका राजाहरूकहाँ दूत पठाएर उनीहरूलाई इस्लामको निम्तो दिने विचार गर्नुभयो। हिजरी छैटौँ वर्षको जिलहिज्जा महिनाको अन्त्यतिर, सातौँ वर्षको मुहर्रम महिनाको सुरुमा अम्र बिन उमय्या (रदियल्लाहु अन्हु)लाई हब्शाका, दिहया कल्बी (रदियल्लाहु अन्हु)लाई रूमका र हातिब बिन अबी बल्तआ (रदियल्लाहु अन्हु)लाई मिस्रका राजाकहाँ पठाउनुभयो; त्यसै गरी यही जिम्मेवारी दिएर अब्दुल्लाह बिन हुजाफा (रदियल्लाहु अन्हु)लाई इरानका राजाकहाँ, शुजा बिन वह्ब (रदियल्लाहु अन्हु)लाई गस्सानमा, सलीत बिन अम्र (रदियल्लाहु अन्हु)लाई यमामामा र अला हजरमीलाई बहरैनका अमीर मुन्जिर बिन सावीकहाँ पठाउनुभयो।१ यी दूतहरू असहाबे किराममध्ये सबैभन्दा छानिएका हुनुहुन्थ्यो; रूप र बोली दुवैमा सबैभन्दा सुन्दर। हरेक राजाका लागि इस्लामको छुट्टाछुट्टै निम्तोपत्र लेखियो। हाम्रा प्यारा नबीले पत्रहरूको तल चाँदीको औँठीको नगमा तलबाट माथितिर तीन हरफमा “मुहम्मद, रसूल, अल्लाह” लेखिएको आफ्नो मोहरले छाप लगाउनुभयो। राजाहरूकहाँ जाने दूतहरू प्यारा नबीको एउटा मुजिजाले बिहान उठ्दा आफू जाने देशको भाषा जान्ने भइसक्नुभएको थियो।२

नज्जाशी असहमालाई पत्र

हब्शा जाने हजरत अम्र बिन उमय्याले पहिले नै त्यहाँ हिजरत गरिसक्नुभएका असहाबे किरामलाई मदीना पठाइदिन पनि नज्जाशी असहमासँग माग्नुहुने थियो। हजुर रसूलुल्लाहले नज्जाशीलाई दुईवटा पत्र पठाउनुभएको थियो। अम्र बिन उमय्या छोटो समयमै हब्शा पुग्नुभयो र राजा नज्जाशी असहमाको दरबारमा उपस्थित हुनुभयो। सबैभन्दा पहिले पहिलो पत्र टक्र्याउनुभयो। नज्जाशी आफ्नो सिंहासनबाट तल ओर्लनुभयो; पत्रलाई निकै ठूलो आदर र मायाका साथ लिनुभयो। चुम्नुभयो, अनुहार र आँखामा छुवाउनुभयो र त्यसपछि खोलेर पढ्न लगाउनुभयो: “बिस्मिल्लाहिर्रहमानिर्रहीम! अल्लाह तआलाका रसूल मुहम्मद अलैहिस्सलामबाट हब्शाका राजा नज्जाशी असहमालाई!… हिदायतको अनुसरण गर्नेलाई सलाम होस्!…

“हे राजा! म तिमीलाई कोही बराबरी र साझेदार नभएका अल्लाह तआलामाथि ईमान ल्याउन, उहाँकै इबादत गर्न, मेरो पछि लाग्न र अल्लाह तआलाले मलाई पठाउनुभएका कुरामा विश्वास गर्न निम्तो दिन्छु। किनभने म यी कुरा पुर्‍याउन आदेश पाएको अल्लाह तआलाको रसूल हुँ” हाम्रा प्यारा नबी मुहम्मद अलैहिस्सलाम

हजुर रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले

राजाहरूलाई पठाउनुभएको एउटा पत्र

पत्रको बायाँ तलको मोहरमा “मुहम्मद, रसूल, अल्लाह”

शब्दहरू तीन हरफमा तलबाट माथितिर लेखिएका छन्।

चाँदीको एउटा औँठीको नगमा कुँदिएको यो मोहर

पठाइने हरेक निम्तोपत्रको तल छापिन्थ्यो।

रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले यो औँठी शाही मोहर बनाएर

आखिरततर्फ पाल्नुभएसम्म प्रयोग गर्नुभयो।

त्यसपछि यो हजरत अबू बकर, उहाँपछि हजरत उमर

र तेस्रोमा हजरत उस्मानको खिलाफतकालको मोहर बन्यो। हजरत उस्मानले यसलाई छ महिना मात्र प्रयोग गर्न पाउनुभयो।

एक दिन औँठी खलीफाको औँलाबाट चिप्लिएर अरीस इनारमा खस्यो।

जति खोजे पनि भेटिँदै भेटिएन।

हे राजा! तिमी सलामत रहौ भन्ने कामना गर्छु र तिमीलाई दिनुभएका नियामतहरूका लागि अल्लाह तआलाको हम्द गर्छु। उहाँबाहेक कोही इलाह छैन। उहाँ मलिक हुनुहुन्छ (सारा सृष्टिमा अधिकार चलाउने उहाँ मात्र हुनुहुन्छ)। उहाँ कुद्दूस हुनुहुन्छ (हरतरहका दोष र कमीबाट पवित्र हुनुहुन्छ)। उहाँ सलाम हुनुहुन्छ (आफ्ना बन्दाहरूलाई सबै खतराबाट सुरक्षित राख्नुहुने हुनुहुन्छ)। उहाँ मोमिन हुनुहुन्छ (सुरक्षा दिनुहुने हुनुहुन्छ)। उहाँ मुहैमिन हुनुहुन्छ (सबै कुराको निगरानी र रक्षा गर्नुहुने हुनुहुन्छ)।

म गवाही दिन्छु, ईसा (अलैहिस्सलाम) अल्लाह तआलाले अत्यन्त पवित्र, इफ्फत भएका, संसारका हरतरहका जीवनबाट पूर्ण रूपमा अलग रहनुभएका मरयममा हालिदिनुभएको उहाँको रूह र कलिमा हुनुहुन्छ। यसरी मरयमको गर्भमा ईसा रहनुभयो। अल्लाह तआलाले आदमलाई आफ्नो कुदरतले जसरी सृष्टि गर्नुभयो, ईसालाई पनि त्यसरी नै सृष्टि गर्नुभएको हो।

हे राजा! म तिमीलाई कोही बराबरी र साझेदार नभएका अल्लाह तआलामाथि ईमान ल्याउन, उहाँकै इबादत गर्न, मेरो पछि लाग्न र अल्लाह तआलाले मलाई पठाउनुभएका कुरामा विश्वास गर्न निम्तो दिन्छु। किनभने म यी कुरा पुर्‍याउन आदेश पाएको अल्लाह तआलाको रसूल हुँ। अब मैले तिमीलाई चाहिने कुरा पुर्‍याइसकेँ, संसार र आखिरतको सुख दिलाउने नसिहत गरिसकेँ। मेरो नसिहत स्वीकार गर! हिदायत पाउने, सही बाटोमा पुग्नेहरूलाई सलाम होस्।”

रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)को पत्र ठूलो अदब र नम्रताका साथ सुन्ने राजा असहमाले तुरुन्तै कलिमाए शहादत पढ्नुभयो र मुसलमान हुनुभयो:

“अश्हदु अन ला इलाह इल्लल्लाह व अश्हदु अन्न मुहम्मदन अब्दुहू व रसूलुहू।” त्यसपछि भन्नुभयो: “कसम खान्छु, अहले किताब यहूदी र इसाईहरूले आगमन पर्खिरहेका, अघिल्ला नबीहरूले आउनुहुनेछ भनी खुसीको खबर दिनुभएका नबी उहाँ नै हुनुहुन्छ। उहाँकहाँ जान सक्ने अवस्था भएको भए म अवश्य जाने थिएँ र उहाँको सेवा गर्ने सौभाग्य पाउने थिएँ!” उहाँले पत्रलाई आदरका साथ एउटा सुन्दर बाकसमा राख्नुभयो र भन्नुभयो: “यी पत्र यहाँ रहुन्जेल हब्शाबाट भलाइ र बरकत जानेछैन।”३ नज्जाशी असहमाले दोस्रो पत्रमा लेखिएका आदेशहरू आदरपूर्वक पढ्नुभयो र नबीको आदेशअनुसार हाम्रा प्यारा नबीकी मुबारक पत्नी, हाम्री आमा उम्मे हबीबाको निकाह रसूले अकरमसँग गराइदिनुभयो। त्यसपछि हाम्री आमा उम्मे हबीबा र त्यहाँ रहनुभएका असहाबे किरामलाई करिब दुई महिना सत्कार गरेर जहाजमा चढाउनुभयो र धेरै उपहारसहित मदीना पठाउनुभयो। पठाउनुभएको पत्रमा आफूले ईमान ल्याएको कुरा जनाउनुभएको थियो।

रूमका सम्राट हिरक्ललाई पत्र

हजरत दिहया कल्बीलाई पनि रूमका सम्राटलाई इस्लामको निम्तो दिने जिम्मा दिइएको थियो। उहाँले पत्र बुस्रामा रहेका गस्सानका राजा हारिसलाई दिनुहुने थियो र हारिसले त्यो रूमका सम्राट हिरक्लकहाँ पठाउने थिए। प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)को निम्तोपत्र ठूलो आदरका साथ लिनुभएका हजरत दिहया छिट्टै बुस्रा पुग्नुभयो। हारिससँग भेटेर कुरा बताउनुभयो। हारिसले अझै मुसलमान नभएका अदी बिन हातिमलाई दिहयासँगै त्यस बेला कुद्समा रहेका हिरक्लकहाँ पठाए। दुवैजना कुद्स आएर सम्राटसँग भेट्ने जोहो गर्न थाले। सम्राटका मानिसहरूले उहाँलाई भने: “कैसरको सामु जाँदा तिमीले शिर झुकाएर हिँड्नुपर्छ, नजिक पुगेपछि भुइँमा घोप्टो परेर सज्दा गर्नुपर्छ। सज्दाबाट उठ्ने अनुमति नदिउन्जेल कुनै हालतमा पनि भुइँबाट शिर उठाउनु हुँदैन।” यी कुरा हजरत दिहयालाई गह्रौँ लागे र उहाँले उनीहरूलाई भन्नुभयो: “हामी मुसलमान अल्लाह तआलाबाहेक कसैलाई पनि सज्दा गर्दैनौँ। फेरि मानिसले मानिसलाई सज्दा गर्नु मानिसको फित्रतविपरीत हो।” तब कैसरका मानिसहरूले भने: “त्यसो भए कैसरले तिमीले ल्याएको पत्र कहिल्यै स्वीकार गर्नेछैनन्, तिमीलाई आफ्नो दरबारबाट धपाउनेछन्।” हजरत दिहयाले भन्नुभयो: “हाम्रा नबी मुहम्मद अलैहिस्सलाम अरूलाई आफूलाई सज्दा गर्न त के, आफ्नो अगाडि अलिकति झुक्नसम्म दिनुहुन्न। उहाँसँग भेट्न चाहने जो कोही, दास नै किन नहोस्, उसप्रति ध्यान दिनुहुन्छ। उसलाई आफ्नो सामु बोलाउनुहुन्छ, उसको दुखेसो सुन्नुहुन्छ, उसको कष्ट टारिदिनुहुन्छ, उसको मन राखिदिनुहुन्छ। त्यसैले उहाँको पछि लाग्नेहरू सबै स्वतन्त्र छन्, इज्जतदार छन्।”

“कसम खान्छु, अहले किताब यहूदी र इसाईहरूले आगमन पर्खिरहेका, अघिल्ला नबीहरूले आउनुहुनेछ भनी खुसीको खबर दिनुभएका नबी उहाँ नै हुनुहुन्छ” नज्जाशी असहमा (रहमतुल्लाहि अलैह)

यी कुरा सुन्नेमध्ये एकजनाले भने: “तिमी कैसरलाई सज्दा गर्दैनौ भने तिमीले लिएको जिम्मेवारी पूरा गर्न म तिमीलाई अर्को बाटो देखाउँछु। दरबारको अगाडि कैसरले आराम गर्ने एउटा ठाउँ छ। हरेक दिन दिउँसोपछि उनी त्यो आँगनमा निस्कन्छन्, त्यहाँ डुल्छन्। त्यहाँ एउटा मिम्बर छ। त्यसमाथि कुनै लेखोट भए उनी सबैभन्दा पहिले त्यो लिएर पढ्छन्, त्यसपछि आराम गर्छन्। अब तिमी गएर पत्र त्यही मिम्बरमाथि राख र बाहिर पर्ख। पत्र देख्नासाथ उनले तिमीलाई बोलाउन लगाउनेछन्। त्यस बेला तिमी आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्नेछौ।”

तब हजरत दिहयाले पत्र भनिएको ठाउँमा छोड्नुभयो। हिरक्लले पत्र लिए र अरबी जान्ने एकजना दोभासे मागे। दोभासेले हजुर रसूलुल्लाहको पत्र पढ्न थाले। पत्रको सबैभन्दा माथि लेखिएको थियो: “बिस्मिल्लाहिर्रहमानिर्रहीम! अल्लाह तआलाका रसूल मुहम्मद (अलैहिस्सलाम)बाट रूमीहरूका ठूला हिरक्ललाई।” हिरक्लका भतिज यन्नाक पत्र यसरी सुरु भएकोमा साह्रै रिसाए र दोभासेको छातीमा जोडले मुक्का हाने। मुक्काको चोटले दोभासे भुइँमा ढले र मुबारक पत्र उनको हातबाट खस्यो। हिरक्लले यन्नाकलाई “यस्तो किन गर्‍यौ?” भनेर सोध्दा उनले भने: “पत्र देख्दैनौ? उनले पत्र तिम्रो नामभन्दा अघि आफ्नै नामबाट सुरु गरेका छन्, तिमी राजा हौ भनेर पनि भनेका छैनन्, ‘रूमीहरूका ठूला हिरक्ललाई’ लेखेका छन्। किन ‘रूमीहरूका राजा’ लेखेनन् र किन तिम्रो नामबाट सुरु गरेनन्? आज उनको पत्र पढिँदैन।”

तब हिरक्लले भने: “अल्लाहको कसम, तिमी या त निकै मूर्ख छौ, या पूरै बौलाहा। तिमी यस्ता रहेछौ भनेर मलाई थाहा थिएन। पत्रभित्र के छ भनेर मैले हेर्दै नहेरी तिमी त्यसलाई च्यातेर फ्याँक्न चाहन्छौ? मेरो जीवनको कसम, उनी आफूले भनेजस्तै रसूलुल्लाह हुन् भने पत्रमा मेरो नामभन्दा अघि आफ्नो नाम लेख्न र मलाई ‘रूमीहरूका ठूला’ भनेर सम्बोधन गर्न उनलाई हक छ। म त उनीहरूको मालिक मात्र हुँ, राजा होइन।” यसो भनेर उनले यन्नाकलाई आफ्नो सामुबाट धपाए। त्यसपछि इसाईहरूमध्ये सबैभन्दा विद्वान, उनीहरूका प्रमुख र आफ्ना सल्लाहकार उस्कुफ भन्ने व्यक्तिलाई बोलाउन लगाए। पत्र पढ्न लगाए। पत्रको बाँकी भागमा यसो लेखिएको थियो: “अल्लाह तआलाको हिदायतको अनुसरण गर्ने, सही बाटोमा पुग्नेहरूलाई सलाम होस्!” त्यसपछि: “(हे रूमीहरूका ठूला!) म तिमीलाई इस्लामतर्फ बोलाउँछु। इस्लाम स्वीकार गर, ताकि सलामती पाऊ। मुसलमान बन, ताकि अल्लाह तआलाले तिमीलाई दोब्बर सवाब देऊन्। यदि मुख फर्कायौ भने सारा इसाईहरूको पापको भार तिम्रै थाप्लोमा पर्नेछ। (हे मेरा रसूल!) भन: ‘हे अहले किताब (यहूदी र इसाई)! हाम्रो र तिमीहरूको साझा कुरातर्फ आऊ: हामी अल्लाह तआलाबाहेक कुनै चिजको इबादत गर्दैनौँ, उहाँसँग कुनै चिजलाई साझेदार ठहर्‍याउँदैनौँ र अल्लाह तआलालाई छोडेर हामीमध्ये कसैलाई पनि सृष्टि गर्ने रब मान्दैनौँ। यदि उनीहरूले यो कुराबाट मुख फर्काए भने ‘साक्षी बस, हामी साँचो मुसलमान हौँ’ भन।’”४

रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)को पत्र पढिँदै गर्दा हिरक्लको निधारबाट पसिनाका थोपा चुहिँदै थिए। पत्र सकिएपछि उनले भने: “सुलैमान अलैहिस्सलामपछि यसरी ‘बिस्मिल्लाहिर्रहमानिर्रहीम’ भनेर सुरु हुने पत्र मैले देखेको थिइनँ।” हिरक्लले यस विषयमा उस्कुफको विचार सोध्दा उस्कुफले भने:

“अल्लाहको कसम, मूसा र ईसा (अलैहिमस्सलाम)ले हामीकहाँ आउनुहुनेछ भनी खुसीको खबर दिनुभएका नबी उहाँ नै हुनुहुन्छ। हामी त उहाँको आगमन पर्खिरहेका थियौँ।”

हिरक्लले सोधे: “यस विषयमा मलाई के गर्न सल्लाह दिन्छौ, के उचित ठान्छौ?” उस्कुफले जवाफ दिए: “उहाँको पछि लाग्नु उचित ठान्छु।” हिरक्लले भने: “तिमीले भनेको कुरा म राम्ररी जान्दछु। तर उनको पछि लागेर मुसलमान बन्ने शक्ति मसँग छैन। किनभने मेरो राजगद्दी पनि जान्छ, मलाई मार्छन् पनि।” त्यसपछि उनले हजरत दिहया र अदी बिन हातिमलाई बोलाउन लगाए। अदीले भने: “हे राजा! भेडाबाख्रा र ऊँट पाल्ने अरबहरूमध्येका मेरो छेउका यी व्यक्ति आफ्नो देशमा भएको एउटा अचम्मको घटनाबारे बताउँदै छन्।” हिरक्लले “तिमीहरूको देशमा भएको घटना के हो?” भनेर सोध्दा हजरत दिहयाले भन्नुभयो: “हाम्रा बीचमा एकजना व्यक्ति प्रकट हुनुभयो। उहाँले आफू नबी भएको घोषणा गर्नुभयो। जनताको एउटा भाग उहाँको पछि लाग्दै छ, अर्को भाग विरोध गर्दै छ। हामी ईमान ल्याउनेहरू र ईमान नल्याउनेहरूबीच लडाइँ भइरहेका छन्।”

त्यसपछि हिरक्लले प्यारा नबीबारे खोजबिन गर्न थाले। शामका हाकिमलाई रसूले अकरमकै वंशका कुनै व्यक्ति खोज्न आदेश दिए। यसैबीच रोममा रहेका हिब्रू जान्ने आफ्ना एक विद्वान मित्रलाई पनि पत्र लेखेर यो कुरा सोधे। रोमका मित्रबाट, उनले सोधेका व्यक्ति आखिरी जमानाका नबी हुन् भन्ने पत्र आयो। शामका हाकिमको पनि व्यापारका लागि गइरहेको कुरैशको एउटा काफिलासँग भेट भयो। तिनीहरूमाझ अझै मुसलमान नभएका कुरैशका सरदार अबू सुफयान पनि थिए। अबू सुफयान भन्छन्: “हामी गाजामा हुँदा हिरक्लको शामका हाकिम हामीमाथि हमला गरेझैँ गरी आए र सोधे: ‘तिमीहरू हिजाजका ती व्यक्तिको कौमका हौ?’ ‘हो’ भन्यौँ। ‘ल, हामीसँग सम्राटकहाँ जानेछौ!’ भने।” उनले अबू सुफयान र उनका साथीहरूलाई शाम लगे। शामका हाकिमले अबू सुफयान र उनका साथीहरूलाई हिरक्लको सामु पुर्‍याए। त्यस बेला हिरक्ल कुद्सको बैतुल मकदिसमा थिए। वजीरसँग बसेका थिए, शिरमा मुकुट लगाएका थिए। हिरक्लले अबू सुफयान र उनका साथमा रहेका करिब तीसजना मक्कावासीलाई यहीँ भेटे।

दोभासे बोलाएर उनीहरूलाई सोधे: “नबी भएको भन्ने ती व्यक्तिको वंशमा तिमीहरूमध्ये सबैभन्दा नजिकको को हो?” अबू सुफयानले जवाफ दिए: “वंशमा उनको सबैभन्दा नजिकको म हुँ।” हिरक्लले अबू सुफयानलाई आफ्नो नजिक ल्याउन र अरूलाई अबू सुफयानको पछाडि उभिन भने। हिरक्लले “तिमीहरूको नाता कस्तो हो?” भनेर सोध्दा उनले भने: “उनी मेरा काकाका छोरा हुन्।” (किनभने अबू सुफयानका हजुरबुबा उमय्या हुन्, रसूलुल्लाहका हजुरबुबा अब्दुल मुत्तलिब हुनुहुन्छ। दुवैका हजुरबुबाहरू एकअर्काका काकाका छोरा हुन्। त्यसैले “मेरा काकाका छोरा” भने। दुवैका वंश हजुरबुबाका हजुरबुबा अब्दे मनाफमा गएर जोडिन्छन्।) अबू सुफयानले सुरुमा झूट बोले पनि राजाको धम्कीले डराए र झूट बोल्न सकेनन्।

“अल्लाहको कसम, मूसा र ईसा (अलैहिमस्सलाम)ले हामीकहाँ आउनुहुनेछ भनी खुसीको खबर दिनुभएका नबी उहाँ नै हुनुहुन्छ। हामी त उहाँको आगमन पर्खिरहेका थियौँ” कुद्सका उस्कुफ

त्यसपछि उनीहरूबीच यो कुराकानी भयो। हिरक्ल: – नबी भएको दाबी गर्ने व्यक्तिको तिमीहरूमाझ वंश कस्तो छ? – उनी आफ्नो समयका सबैभन्दा असल कुलका हुन्। वंशका हिसाबले हामीमध्ये सबैभन्दा छानिएका हुन्। – तिमीहरूमध्ये उनीभन्दा पहिले कसैले नबी भएको दाबी गरेको थियो? – थिएन। – उनका पुर्खामध्ये कोही राजा भएका थिए? – थिएनन्। – उनको पछि जनताका भद्रभलादमी लाग्छन् कि गरिब र कमजोरहरू? – उनको पछि लाग्नेहरू गरिब, कमजोर, युवा र महिलाहरू हुन्। उनको कौमका बूढापाका र भद्रभलादमीमध्ये पछि लाग्ने खासै छैनन्। – उनको पछि लाग्नेहरू बढ्दै छन् कि घट्दै छन्? – बढ्दै छन्। – उनको धर्ममा पसेपछि मन नपराएर वा रिसाएर फर्कने कोही छ? – छैन। – नबी भएको भन्नुअघि उनले कहिल्यै झूट बोलेको देखिएको छ? – छैन। – ती नबीले कहिल्यै वाचा तोडेका, वचन नपालेका छन्? – छैनन्, कहिल्यै भएको छैन। तर अहिले हामीले केही समयका लागि लडाइँ रोकेर उनीसँग सन्धि गरेका छौँ। यस अवधिमा उनी के गर्छन्, हामीलाई थाहा छैन। – उनी तिमीहरूलाई के आदेश दिन्छन्? – एक मात्र अल्लाहको इबादत गर्न र अल्लाहसँग कुनै चिजलाई साझेदार नठहर्‍याउन आदेश दिन्छन्। हाम्रा पुर्खाले पुज्ने चिज (मूर्ति) पुज्नबाट हामीलाई रोक्छन्। नमाज पढ्न, साँचो बोल्न, गरिबलाई सहायता गर्न, हरामबाट जोगिन, वाचा पूरा गर्न, अमानतमा खियानत नगर्न र नातेदारलाई भेट्न आदेश दिन्छन्। यी कुराकानी बैतुल मकदिसमा भएका थिए र रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)को मुबारक पत्र पढिएको थियो। हिरक्लले पत्रलाई चुमेर आँखामा छुवाए र शिरमा राखेपछि रूमीहरूमाझ झन् हल्लाखल्ला मच्चियो।

कैसरले अबू सुफयान र उनका साथका कुरैशीहरूलाई बाहिर निकाल्न आदेश दिए। अझै मुसलमान नभएका अबू सुफयानले यहाँ कसम खाएर हाम्रा प्यारा नबीको दाबी सफल हुनेछ भन्ने आफूलाई विश्वास भएको बताएका थिए। हजरत दिहया हिरक्लको सामु उभिनुभयो र आफ्नो मुबारक सुन्दर अनुहार र मीठो स्वरमा भन्नुभयो: “हे कैसर! मलाई तिमीकहाँ बुस्राका एकजना व्यक्ति (हारिस)ले पठाएका हुन्; उनी तिमीभन्दा असल छन्। अल्लाह तआलाको कसम खान्छु, मलाई उनीकहाँ पठाउनुहुने व्यक्ति (रसूलुल्लाह) चाहिँ उनीभन्दा पनि र तिमीभन्दा पनि असल हुनुहुन्छ। तिमीले मेरा कुरा नम्र भएर सुन्नुपर्छ र दिइएका नसिहत स्वीकार गर्नुपर्छ! किनभने नम्र भयौ भने नसिहत बुझ्नेछौ। नसिहत स्वीकार गरेनौ भने इन्साफी हुन सक्नेछैनौ!”

हिरक्लले “भन्दै जाऊ” भनेपछि हजरत दिहयाले भन्नुभयो: “त्यसो भए म तिमीलाई ईसा अलैहिस्सलामले जसका लागि नमाज पढ्नुभयो, उहाँ अल्लाह तआलामाथि ईमान ल्याउन निम्तो दिन्छु। पहिले मूसा अलैहिस्सलामले र त्यसपछि ईसा अलैहिस्सलामले आउनुहुनेछ भनी खुसीको खबर दिनुभएका यी उम्मी नबीमाथि ईमान ल्याउन तिमीलाई निम्तो दिन्छु। यस विषयमा तिमीलाई केही थाहा छ र संसार र आखिरतको सुख कमाउन चाहन्छौ भने यी कुरा आँखाअगाडि राख। नत्र आखिरतको सुख गुमाउनेछौ, कुफ्र र शिर्कमै रहनेछौ। यो पनि राम्ररी जान, तिम्रा रब अल्लाह तआला जालिमहरूलाई नाश गर्नुहुने र नियामतहरू बदलिदिनुहुने हुनुहुन्छ।”

हिरक्लले भने: “म हातमा परेको कुनै लेखोट नपढी, मकहाँ आउने कुनै विद्वानबाट आफूले नजानेका कुरा सोधेर नसिकी छाड्दिनँ। यसबाट मैले भलाइ र असल कुरा मात्र पाउँछु। मलाई सोचेर सत्य नभेट्टाउन्जेल समय देऊ।” पछि हिरक्लले हजरत दिहयालाई आफ्नो छेउमा बोलाएर एकान्तमा कुरा गरे। आफ्नो मनको कुरा यसरी खोले: “तिमीलाई पठाउने व्यक्ति किताबहरूमा आगमनको खुसीको खबर दिइएका र पर्खिइएका आखिरी जमानाका नबी हुन् भन्ने म जान्दछु। तर उनको पछि लागेँ भने रूमीहरूले मलाई मार्लान् भन्ने डर छ। म तिमीलाई उनीहरूका सबैभन्दा ठूला विद्वान, उनीहरूले मभन्दा बढी इज्जत गर्ने सफातिरकहाँ पठाउँछु। सबै इसाई उनैको पछि लाग्छन्। उनले ईमान ल्याए भने सबै रूमीले ईमान ल्याउनेछन्। त्यस बेला म पनि आफ्नो मनमा भएको कुरा र आफ्नो अकीदा खुला गर्नेछु।”

त्यसपछि हिरक्लले एउटा पत्र लेखेर हजरत दिहयालाई दिए र उहाँलाई सफातिरकहाँ पठाए।

राहिब सफातिर

हजुर रसूलुल्लाहले सफातिरलाई पनि पत्र पठाउनुभएको थियो। पत्रहरू पढेर प्यारा नबीका गुण सुनेपछि सफातिरले उहाँ नै हजरत मूसा र हजरत ईसाले आउनुहुनेछ भनी खबर दिनुभएका आखिरी जमानाका नबी हुनुहुन्छ भन्नेमा कुनै शङ्का नभएको बताउनुभयो र ईमान ल्याउनुभयो। घर गएर ढोका थुनेर बस्नुभयो र हरेक आइतबार दिने प्रवचनमा तीन हप्तासम्म निस्कनुभएन। इसाईहरू कराए: “सफातिरलाई के भयो, त्यो अरबसँग भेटेदेखि बाहिर निस्कँदैनन्? हामी उनलाई भेट्न चाहन्छौँ!”

सफातिरले आफूले लगाएको कालो पादरी-लुगा फुकाल्नुभयो। सेतो लुगा लगाउनुभयो र हातमा लौरो लिएर गिर्जाघर आउनुभयो। ठाउँका बासिन्दालाई जम्मा गर्नुभएपछि उठेर भन्नुभयो: “हे इसाईहरू हो! थाहा पाऊ, हामीकहाँ अहमद (अलैहिस्सलाम)बाट पत्र आएको छ। उहाँले हामीलाई सत्य धर्मतर्फ बोलाउनुभएको छ। उहाँ अल्लाह तआलाका सत्य रसूल हुनुहुन्छ भन्ने म स्पष्ट जान्दछु र विश्वास गर्छु।” यो सुनेर इसाईहरू सफातिरमाथि जाइलागे र कुटेर उहाँलाई शहीद गरे। हजरत दिहयाले आएर हिरक्ललाई भएको कुरा सुनाउनुभयो।

हिरक्लले भने: “मैले तिमीलाई भनेको थिइनँ? इसाईहरूका बीचमा सफातिर मभन्दा बढी प्यारा र इज्जतदार हुन्। उनीहरूले थाहा पाए भने मलाई पनि उनलाई जस्तै मार्नेछन्।” बुखारीले आफ्नो “सहीह”मा उल्लेख गरेको र जुहरीले रिवायत गरेको खबरमा भने यसो भनिएको छ: “हिरक्लले हिम्सस्थित आफ्नो महलमा रूमका ठूलाबडालाई बोलाए र ढोका बन्द गर्न आदेश दिए। त्यसपछि एउटा अग्लो ठाउँमा चढेर भने: ‘हे रूमको जमात! तिमीहरू सुख र शान्ति पाउन, आफ्नो राज्य स्थायी रहोस् भन्न र हजरत ईसाले भन्नुभएको कुराको पछि लाग्न चाहन्छौ?’ रूमीहरूले सोधे: ‘हे हाम्रा राजा! यी कुरा पाउन हामीले के गर्नुपर्छ?’ हिरक्लले भने: ‘हे रूमको जमात! मैले तिमीहरूलाई एउटा भलो कामका लागि जम्मा गरेको छु। मलाई हजरत मुहम्मदको पत्र आएको छ। उनले मलाई इस्लाम धर्मतर्फ बोलाएका छन्। अल्लाहको कसम, हामीले आगमन पर्खिरहेका, आफ्ना किताबहरूमा लेखिएको भेटेका र जसका चिन्ह हामीलाई थाहा छन्, ती नबी उनी नै हुन्। आऊ, उनको पछि लागेर संसार र आखिरतमा सलामती पाऔँ।’ यो सुनेर सबैजना नराम्रा कुरा बोल्दै, गनगन गर्दै बाहिर भाग्न ढोकातिर दौडे। तर ढोका बन्द भएकाले निस्कन सकेनन्। रूमीहरूको यो व्यवहार देखेर र उनीहरू इस्लामबाट यसरी भाग्छन् भन्ने बुझेपछि हिरक्ल आफ्नो ज्यानका लागि डराए र भने: ‘हे रूमको जमात! मैले भनेका कुरा तिमीहरू आफ्नो धर्मप्रति कति वफादार छौ भनेर जाँच्नका लागि थिए। तिमीहरूको धर्मप्रतिको वफादारी र मलाई खुसी पार्ने तिमीहरूको व्यवहार मैले आफ्नै आँखाले देखेँ।’ तब रूमीहरूले हिरक्ललाई सज्दा गरे र महलका ढोका खुलेपछि निस्केर गए।”५ हिरक्लले हजरत दिहयालाई बोलाएर भएका कुरा सुनाए। एकभन्दा एक मूल्यवान् उपहार दिए। साथै प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)लाई एउटा पत्र लेखे। आफ्नो पत्र र तयार पारेका उपहार हजरत दिहयामार्फत हाम्रा प्यारा नबीकहाँ पठाए।

“उहाँ नै हजरत मूसा र हजरत ईसाले आउनुहुनेछ भनी खबर दिनुभएका आखिरी जमानाका नबी हुनुहुन्छ भन्नेमा कुनै शङ्का छैन” राहिब सफातिर

हिरक्ल मुसलमान हुन चाहन्थे, तर पद र मृत्युको डरले ईमान ल्याएनन्। प्यारा नबीलाई लेखेको पत्रमा यसो लेखिएको थियो: “हजरत ईसाले खुसीको खबर दिनुभएका अल्लाहका रसूल मुहम्मदलाई, रूमका राजा कैसरबाट! तिम्रा दूत तिम्रो पत्र लिएर मकहाँ आए। तिमी अल्लाहका सत्य रसूल हौ भन्ने म गवाही दिन्छु। हामीले त तिमीलाई इन्जीलमा लेखिएको भेटेका थियौँ र हजरत ईसाले तिम्रो बारेमा हामीलाई खुसीको खबर दिनुभएको थियो। मैले रूमीहरूलाई तिमीमाथि ईमान ल्याउन बोलाएँ, तर उनीहरू तयार भएनन्। मेरो कुरा सुनेका भए त्यो पक्कै उनीहरूका लागि भलो हुने थियो। तिम्रो छेउमा रहेर तिम्रो सेवा गर्ने र तिम्रा खुट्टा धुने मेरो ठूलो रहर छ।” हजरत दिहया हिरक्लसँग छुट्टिएर हिस्मा आइपुग्नुभयो। बाटोमा जुजामका उपत्यकामध्ये शनार उपत्यकामा हुनैद बिन उस, उसको छोरा र उसका मानिसहरूले हजरत दिहयालाई लुटे। पुराना लुगाबाहेक उहाँसँग जे थियो, सबै लगे। यस ठाउँमा दुबैब बिन रिफाआ बिन जैद र उहाँको कौमले इस्लाम स्वीकार गरिसक्नुभएको थियो। दिहयाले उहाँहरूकहाँ आएर भएको कुरा सुनाउनुभएपछि उहाँहरू हुनैद बिन उस र उसको कबिलामाथि चढाइ गर्नुभयो र सबै सामान फिर्ता ल्याउनुभयो।

त्यसपछि हजुर रसूलुल्लाहले जैद बिन हारिसालाई हुनैद बिन उस र उसका मानिसहरूमाथि पठाउनुभयो। त्यस ठाउँका सबैले ईमान ल्याए। मदीना आइपुगेपछि हजरत दिहया घर नै नछिरी सिधै हबीबे अकरमको ढोकामा जानुभयो। ढोका ढकढक्याउनुभयो। हाम्रा नबीले सोध्नुभयो: “को हो?” दिहयाले भन्नुभयो: “दिहयतुल कल्बी।” सारा संसारका सरदारले भन्नुभयो: “भित्र आऊ।” हजरत दिहया भित्र पस्नुभयो र भएका सबै कुरा विस्तारसाथ सुनाउनुभयो। प्यारा नबीलाई हिरक्लको पत्र पढेर सुनाउनुभयो। उहाँले भन्नुभयो: “उनका लागि अझै केही समय (राजगद्दीमा) रहन बाँकी छ। मेरो पत्र उनीहरूसँग रहुन्जेल उनीहरूको राज्य चलिरहनेछ।”

हिरक्लले आफ्नो पत्रमा हाम्रा नबीमाथि ईमान ल्याएको लेखे पनि रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले भन्नुभयो: “झूट बोल्दै छन्। आफ्नो धर्मबाट फर्केका छैनन्।” हिरक्लले हाम्रा प्यारा नबीको पत्र रेशमी साटनमा बेरेर सुनको गोलो बाकसभित्र सुरक्षित राखे। हिरक्लको परिवारले यो पत्र सम्हालेर राख्यो र सबैबाट लुकाएर राख्यो। यो पत्र आफ्नो हातमा रहुन्जेल आफ्नो राज्य चलिरहनेछ भनी उनीहरू भन्थे र यसमा विश्वास गर्थे। साँच्चै त्यस्तै भयो।६

मिस्रका राजा मुकौकिसलाई पत्र

हातिब बिन अबी बल्तआलाई मिस्रका राजाकहाँ पठाउनुअघि रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले सोध्नुभयो: “हे मेरा असहाब! इनाम अल्लाह तआलासँग आशा गर्दै यो पत्र मिस्रका राजाकहाँ तिमीहरूमध्ये को लैजान्छ?” यो सुनेर हजरत हातिब आफ्नो ठाउँबाट जुरुक्क उठ्नुभयो र भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! म लैजान्छु!” हाम्रा नबीले भन्नुभयो: “हे हातिब! अल्लाह तआलाले तिम्रो यो जिम्मेवारी तिम्रा लागि मुबारक बनाऊन्!” हजरत हातिब बिन अबी बल्तआले हाम्रा प्यारा नबीबाट पत्र लिनुभयो। बिदा लिएर घर जानुभयो। आफ्नो सवारी तयार पार्नुभयो। परिवारसँग पनि बिदा भएर बाटो लाग्नुभयो। मिस्रका राजा मुकौकिस इस्कन्दरियामा रहेको थाहा पाएर हजरत हातिब उनको दरबारमा पुग्नुभयो। भित्र पस्न दिनुअघि उहाँको उद्देश्य थाहा पाएका ढोकेले हजरत हातिबलाई निकै आदर गरे। उहाँलाई एकछिन पनि पर्खाएनन्। मुकौकिस त्यस बेला समुद्रमा एउटा जहाजमा आफ्ना मानिसहरूसँग कुरा गर्दै थिए। हजरत हातिब एउटा डुङ्गामा चढेर मुकौकिस रहेको ठाउँमा पुग्नुभयो। हाम्रा नबीको पत्र दिनुभयो। हातिबबाट पत्र लिएर मुकौकिसले पढ्न थाले:

“बिस्मिल्लाहिर्रहमानिर्रहीम!

अल्लाह तआलाका बन्दा र रसूल मुहम्मदबाट किब्त (पुरानो मिस्रका मानिसहरू)का ठूला मुकौकिसलाई! हिदायतको अनुसरण गर्नेहरूलाई सलाम होस्। सलामती पाऊ भनेर म तिमीलाई इस्लामतर्फ बोलाउँछु। मुसलमान बन, ताकि सलामती पाऊ र अल्लाह तआलाको दोब्बर सवाब पाऊ। यदि मुख फर्कायौ भने सारा किब्तको पाप तिम्रै थाप्लोमा पर्नेछ। ‘(हे मेरा रसूल!) भन: हे अहले किताब (यहूदी र इसाई)! हाम्रो र तिमीहरूको साझा कुरातर्फ आऊ: हामी अल्लाह तआलाबाहेक कुनै चिजको इबादत गर्दैनौँ, उहाँसँग कुनै चिजलाई साझेदार ठहर्‍याउँदैनौँ र अल्लाह तआलालाई छोडेर हामीमध्ये कसैलाई पनि सृष्टि गर्ने रब मान्दैनौँ। यदि उनीहरूले यो कुराबाट मुख फर्काए भने ‘साक्षी बस, हामी साँचो मुसलमान हौँ’ भन!’”७

सारा सृष्टिका सुल्तानको पत्र पढिसकेपछि मुकौकिसले हजरत हातिबलाई भने: “भलो होस्!” मिस्रका राजाले आफ्ना सेनापति र राज्यका ठूलाबडालाई जम्मा गरेर हातिबसँग कुरा गर्न थाले। उनले भने: “मैले बुझ्न चाहेका केही कुरा सोध्छु र यस विषयमा तिमीसँग कुरा गर्छु।” हजरत हातिबले “ल, कुरा गरौँ!” भन्नुभएपछि मुकौकिसले सोधे: – तिमीहरूलाई पठाउने व्यक्तिबारे मलाई बताऊ। उनी नबी हुन्? उनको बारेमा अलिकति भन! – हो, उहाँ नबी हुनुहुन्छ। – उनी साँच्चै नबी हुन् भने आफूलाई आफ्नै थातथलोबाट निकालेर अर्को ठाउँमा शरण लिन बाध्य पार्ने आफ्नो कौमविरुद्ध किन बद्दुआ गरेनन्? – तिमी मरयमका छोरा ईसा अलैहिस्सलाम नबी हुनुहुन्थ्यो भन्ने विश्वास गर्छौ, होइन? उहाँको कौमले उहाँलाई समातेर मार्न खोज्दा पनि उहाँले उनीहरूलाई बद्दुआ गर्नुभएन; जनाबे हकले उहाँलाई दुनियाँको आकाशमा उठाउनुभयो र इनाम दिनुभयो। आफ्नो कौम नाश होस् भनेर उहाँले अल्लाह तआलासँग बद्दुआ गर्नुपर्थ्यो होइन र? उहाँले त्यसो गर्नुभएन।

“हे हातिब! अल्लाह तआलाले तिम्रो यो जिम्मेवारी तिम्रा लागि मुबारक बनाऊन्!” हदीसे शरीफ

– तिमीले धेरै राम्रो जवाफ दियौ। साँच्चै तिमी हिकमत भएका व्यक्तिकहाँबाट आएका हकीम रहेछौ। आज राति हामीकहाँ बस, भोलि म तिमीलाई आफ्नो जवाफ दिन्छु।

हजरत मूसाको समयका फिरऔनलाई इङ्गित गर्दै हजरत हातिबले मुकौकिसलाई भन्नुभयो: – तिमीभन्दा अघि यहाँ एकजना राजा थियो। उसले आफ्नो जनतालाई “सबैभन्दा ठूलो इलाह म हुँ!” भनेर आफू रब भएको दाबी गरेको थियो। अल्लाह तआलाले पनि उसलाई संसार र आखिरतका अजाबले सजाय दिनुभयो र उससँग बदला लिनुभयो। तिमी यसबाट पाठ सिक, अरूका लागि पाठ नबन! – हाम्रो पनि एउटा धर्म छ। योभन्दा असल धर्म नआउन्जेल हामी आफ्नो यो धर्म छोड्दैनौँ। – तिमी बाँधिएको र योभन्दा असल नआउन्जेल नछोड्ने भनेको तिम्रो धर्मभन्दा असल धर्म निःसन्देह इस्लाम नै हो। हामी तिमीलाई अल्लाह तआलाको यो अन्तिम धर्म, इस्लामतर्फ बोलाउँछौँ। अल्लाह तआलाले आफ्नो धर्म यसैबाट पूरा गर्नुभयो र यसलाई मानिसहरूका लागि पर्याप्त बनाउनुभयो; यो निश्चित कुरा हो। यी नबीले तिमीलाई मात्र होइन, सारा मानिसलाई इस्लाम धर्मतर्फ बोलाउनुभयो। त्यस बेला कुरैश उहाँप्रति मानिसहरूमध्ये सबैभन्दा कडा प्रतिक्रिया जनाउने र रुखो व्यवहार गर्ने भए; यहूदीहरू सबैभन्दा बढी शत्रुता गर्ने भए, इसाईहरू चाहिँ सबैभन्दा नजिक भए। अल्लाह तआलाको कसम खान्छु, मूसा अलैहिस्सलामले ईसा अलैहिस्सलामको खुसीको खबर दिनुभएको कुरा ठ्याक्कै ईसा अलैहिस्सलामले मुहम्मद अलैहिस्सलामको खुसीको खबर दिनुभएजस्तै हो। त्यसैले हामीले तिमीलाई कुरआने करीमतर्फ बोलाउनु तिमीले यहूदीहरूलाई इन्जीलतर्फ बोलाएजस्तै हो। तिमीलाई थाहै होला, हरेक नबी आफूलाई बुझ्ने र आफ्नो समय पाउने कौमकहाँ पठाइनुभएको हुन्छ। अनि त्यस कौमलाई त्यो नबीको आज्ञा मान्नु वाजिब हुन्छ। तिमी पनि यी नबीको समयमा पुगेकाहरूमध्ये एक हौ। हामी तिमीलाई यो नयाँ धर्मतर्फ बोलाउँछौँ।

हजरत हातिबका यी कुरा सुनेर मुकौकिसले भने: – मैले यी नबीको हालत नियालेँ। उनका आदेश र निषेधमा बुद्धिसँग नमिल्ने कुनै कुरा मैले भेटिनँ। मैले बुझेसम्म उनी न जादुगर हुन्, न काहिन, न झूटा।

नुबुव्वतका केही चिन्ह मैले उनमा भेटेँ। लुकेका कुरा प्रकट गर्नु यिनै चिन्हमध्ये एक हो। यी व्यक्तिबाट केही रहस्यहरूको खबर प्रकट भएको छ। “अलि सोचूँ!” भन्दै उनले समय मागे।

राति मुकौकिसले हजरत हातिबलाई ब्युँझाए र प्यारा नबीबारे अझै धेरै प्रश्न सोध्न चाहेको बताए।

त्यसपछि उनीहरूबीच यो कुराकानी भयो:

– उनको बारेमा मैले सोध्ने कुराको साँचो जवाफ दिन्छौ भने म तीनवटा कुरा सोध्न चाहन्छु।

– जे चाहन्छौ सोध! म तिमीलाई सधैँ साँचो कुरा भन्नेछु।

– मुहम्मदले मानिसहरूलाई केतर्फ बोलाउँछन्?

– एक मात्र अल्लाह तआलाको इबादत गर्नतर्फ बोलाउनुहुन्छ। दिन र रातमा पाँचै समयको नमाज पढ्न, रमजानको रोजा बस्न र दिएको वचन पाल्न आदेश दिनुहुन्छ। मरेको पशुको मासु खान निषेध गर्नुहुन्छ।

“(हे मेरा रसूल!) भन: ‘हे अहले किताब (यहूदी र इसाई)! हाम्रो र तिमीहरूको साझा कुरातर्फ आऊ: हामी अल्लाह तआलाबाहेक कुनै चिजको इबादत गर्दैनौँ, उहाँसँग कुनै चिजलाई साझेदार ठहर्‍याउँदैनौँ र अल्लाह तआलालाई छोडेर हामीमध्ये कसैलाई पनि सृष्टि गर्ने रब मान्दैनौँ। यदि उनीहरूले यो कुराबाट मुख फर्काए भने ‘साक्षी बस, हामी साँचो मुसलमान हौँ’ भन!’” आले इमरान: ६४

त्यसपछि मुकौकिसले सोधे:

– उनको रूप र आकृति (बाहिरी रूप) मलाई बताऊ! हातिबले छोटकरीमा बताउनुभयो; धेरै कुरा गन्नुभएन। तब मुकौकिसले भने:

– तिमीले नभनेका केही कुरा अझै बाँकी छन्: उनका आँखामा अलिकति रातोपन छ, पिठ्युँमा नुबुव्वतको मोहर छ। उनी गधा चढ्छन्, ऊन (ऊनी कपडा) लगाउँछन्, खजुर र थोरै मासु भएको खानाले गुजारा गर्छन्। उनका काका वा काकाका छोराहरूले उनको रक्षा गर्छन्। यो सुनेर हजरत हातिबले भन्नुभयो: – यी पनि उहाँकै गुण हुन्।

मुकौकिसले हाम्रा नबीबारे हजरत हातिबलाई फेरि सोधे: – उनी सुर्मा लगाउँछन्? – हो! ऐना हेर्नुहुन्छ, कपाल कोर्नुहुन्छ; यात्रामा होस् वा घरमा, ऐना, सुर्मादानी, काइँयो र मिस्वाक आफूबाट छुटाउनुहुन्न! – अझै एकजना नबी आउन बाँकी छ भन्ने मलाई थाहा थियो र उनी शामबाट प्रकट हुनेछन् भन्ने ठानेको थिएँ। किनभने अघिल्ला सबै नबी त्यहीँबाट प्रकट भएका थिए। हुन त अन्तिम नबी अरबमा, कठोरता, साँघुरोपन र अभावको भूमिमा प्रकट हुनेछन् भन्ने पनि मैले किताबहरूमा देखेको थिएँ। किताबहरूमा गुण लेखिएको भेटेका नबी प्रकट हुने समय पनि निःसन्देह यही समय हो। हामीले उनको गुण किताबमा यसरी लेखिएको भेटेका थियौँ: “दुई दिदीबहिनीलाई एउटै निकाहमा जोड्दैनन्, उपहार स्वीकार गर्छन्, सदका स्वीकार गर्दैनन्। गरिब र असहायहरूसँग उठबस गर्छन्।” उनको पछि लाग्ने कुरामा किब्तीहरूले मेरो कुरा सुन्नेछैनन्। म पनि आफ्नो राजगद्दी छोड्न सक्दिनँ। यस विषयमा म निकै कञ्जुस छु। ती नबीले देशहरूमाथि शासन गर्नेछन्, उनीपछि उनका सहाबीहरू हाम्रो यो भूमिसम्म आएर बस्नेछन्। अन्त्यमा यहाँ भएकाहरूमाथि विजयी हुनेछन्। म यसबारे किब्तीहरूलाई एक शब्द पनि भन्दिनँ, न त मेरो यो कुराकानी कसैले थाहा पाओस् भन्ने चाहन्छु!

यो कुराकानीपछि मुकौकिसले अरबी लेख्ने आफ्ना लेखकलाई बोलाए। हाम्रा नबीको पत्रको यस्तो जवाफ लेख्न लगाए: “अब्दुल्लाहका छोरा मुहम्मदलाई, किब्तीहरूका ठूला मुकौकिसबाट! तिमीलाई सलाम होस्। तिमीले पठाएको पत्र मैले पढेँ। त्यसमा तिमीले उल्लेख गरेको कुरा र तिमीले दिएको निम्तो बुझेँ। एकजना नबी आउनेछन् भन्ने मलाई पनि थाहा थियो। तर उनी शामबाट प्रकट हुनेछन् भन्ठानेको थिएँ। तिम्रो दूतलाई सत्कार गरेँ। तिमीलाई किब्तीहरूमाझ ठूलो मूल्य भएका दुईजना दासी र लगाउने लुगा पठाएको छु। तिमी चढ्नका लागि एउटा खच्चरनी पनि उपहार दिएको छु।” मुकौकिसले योबाहेक अरू केही गरेनन्, मुसलमान पनि भएनन्। हजरत हातिबलाई मिस्रमा पाँच दिन पाहुना राखे। निकै आदर र सत्कार गरे। त्यसपछि भने: “तुरुन्तै आफ्नो देशमा, आफ्ना मालिककहाँ फर्क! उनका लागि दुईजना दासी, दुईवटा सवारी पशु, एक हजार मिस्काल (एक मिस्काल ४.८ ग्राम) सुन, मिस्रमा बनेका मसिना लुगाका बीस जोर र अरू उपहार पठाउन आदेश दिएको छु। तिम्रा लागि पनि सय दीनार र पाँच जोर लुगा दिन भनेको छु। अब मेरो छेउबाट जाऊ! होसियार, किब्तीहरूले तिम्रो मुखबाट एक शब्द पनि नसुनून्!” मुकौकिसले प्यारा नबीलाई साथमा स्फटिकको एउटा प्याला, सुगन्धित मह, पगरी, मिस्रकै खास सनको कपडा, अगरु र कस्तूरीजस्ता सुगन्ध, लौरो, बाकसभित्र सुर्मादानी, गुलाफको तेल, काइँयो, कैँची, मिस्वाक, ऐना, सियो र धागो पनि उपहार दिए।

मुकौकिसले इस्लामका दूत हजरत हातिब बिन अबी बल्तआलाई रक्षक सैनिक साथमा दिएर पठाए। अरबको भूमिमा पाइला टेक्दा उनीहरूले मदीना जाँदै गरेको एउटा काफिला भेटे। हातिबले मुकौकिसका सैनिकलाई फर्काएर त्यस काफिलामा मिसिनुभयो।

हातिब बिन अबी बल्तआ उपहारसहित मदीना आइपुग्नुभयो र रसूलुल्लाहको सामु उपस्थित हुनुभयो। हाम्रा प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले मुकौकिसका उपहार स्वीकार गर्नुभयो। हातिबले मुकौकिसको पत्र दिएर उनका कुरा सुनाएपछि प्यारा नबीले भन्नुभयो: “कस्ता खराब मानिस! आफ्नो राजगद्दीको मोह छोड्न सकेनन्। तर ईमान ल्याउनबाट रोक्ने उनको राजगद्दी पनि उनीसँग रहनेछैन!”८

मुकौकिसले हाम्रा नबीलाई उपहारस्वरूप पठाएका दुईजना दासी मारिया र उनकी बहिनी सीरीन थिइन्। बाटोमा हातिब बिन अबी बल्तआले उनीहरूलाई मुसलमान हुने प्रस्ताव राख्दा उनीहरूले स्वीकार गरी इस्लाम ग्रहण गर्नुभयो। हाम्री आमा हजरत मारिया मुसलमान हुनुभएकोमा प्यारा नबी साह्रै खुसी हुनुभयो र उहाँसँग निकाह गरेर उहाँलाई धन्य बनाउनुभयो। उहाँबाट इब्राहीम नामका छोरा जन्मनुभयो। सीरीनलाई चाहिँ आफ्ना असहाबमध्ये शाइरे नबी हस्सान बिन साबितलाई दिनुभयो।

असल नस्लका र सेतोसँग धेरै मिल्ने खरानी रङको रौँ भएका दुईवटा सवारी पशुमध्ये खच्चरलाई दुलदुल र गधालाई उफैर वा याफूर नाम दिइयो। त्यस दिनसम्म अरबमा सेतो रौँको खच्चर देखिएको थिएन। मुसलमानहरूले देखेको पहिलो सेतो रौँको खच्चर दुलदुल थियो। प्यारा नबी उपहारमा आएको स्फटिकको प्यालामा पानी पिउनुहुन्थ्यो। मुकौकिसले हाम्रा नबीको पत्रलाई निकै आदर गरे र हात्तीदाँतको बाकसभित्र राखे।

बाकसमा छाप लगाएर आफ्नी एकजना दासीलाई सुम्पे। (उल्लिखित यो पत्र १२६७ (ईस्वी १८५०) सालमा मिस्रको अहमीम क्षेत्रको एउटा पुरानो मठमा किब्ती किताबहरूका बीचमा भेटियो र उस्मानी बादशाह, ९६औँ खलीफा सुल्तान अब्दुल मजीद खानले किनेर इस्तानबुलको तोपकापी दरबारको पवित्र अमानत विभागमा राख्न लगाउनुभयो।)

इरानका किसरा खुस्रो परवेजलाई पत्र

इरानका राजाकहाँ अब्दुल्लाह बिन हुजाफालाई पठाइएको थियो। हजरत अब्दुल्लाहले घमण्डी इरानी किसरा (शाह)लाई सारा संसारका सरदारको बहुमूल्य पत्र टक्र्याउनुहुँदा उनले त्यो पढ्न आफ्नो लेखकलाई दिए।

“बिस्मिल्लाहिर्रहमानिर्रहीम!

अल्लाह तआलाका रसूल मुहम्मदबाट (अलैहिस्सलाम) फारसीहरूका ठूला किसरालाई…”

लेखकले यहाँसम्म मात्र पढेको थियो, घमण्डी शाहको रगत टाउकोमा चढ्यो; उनी रिसले चूर भए र पत्र खोसेर च्यातिदिए। प्यारा नबीले पत्र आफ्नै शरीफ नामबाट सुरु गर्नुभएकोमा उनी अत्यन्त क्रोधित भएका थिए। इस्लामका दूत हजरत अब्दुल्लाह बिन हुजाफालाई पनि दरबारबाट धपाउन खोज्दा हजरत अब्दुल्लाहले किसरा र उनको वरिपरि जम्मा भएका अग्निपूजकहरूलाई भन्नुभयो:

“हे अजमका जनता! तिमीहरू नबीहरूमाथि विश्वास गर्दैनौ, किताबहरू स्वीकार गर्दैनौ। जुन भूमिमा बाँचिरहेका छौ, त्यहाँ आफ्ना गनिएका दिन बिताइरहेका छौ, सपनाजस्तो जीवन जिइरहेका छौ!…

“या अल्लाह! उनले (किसराले) मेरो पत्र जसरी टुक्राटुक्रा पारे, तपाईँ पनि उनलाई र उनको राज्यलाई त्यसरी नै टुक्राटुक्रा पारिदिनुहोस्!…” हदीसे शरीफ

हे किसरा! तिमीभन्दा अघि कति राजा यो सिंहासनमा बसे र शासन गरे। अल्लाह तआलाका आदेश पालन गर्नेहरू आफ्नो आखिरत कमाएर, पालन नगर्नेहरू इलाही अजाबमा परेर यो संसारबाट गए!…

हे किसरा! मैले ल्याएर टक्र्याएको यो पत्र वास्तवमा तिम्रा लागि ठूलो सौभाग्य थियो। तिमीले यसलाई तुच्छ ठान्यौ। अल्लाह तआलाको कसम खान्छु, तिमीले तुच्छ ठानेको त्यो धर्म यहाँ आइपुग्दा तिमी भाग्ने ठाउँ खोज्नेछौ!…”

त्यसपछि उहाँ किसराको दरबार छोडेर आफ्नो सवारीमा चढ्नुभयो। छिट्टै त्यहाँबाट टाढा निस्कनुभयो। मदीना आएर सारा सृष्टिका सुल्तानलाई भएको कुरा सुनाउनुहुँदा उहाँले भन्नुभयो: “या अल्लाह! उनले मेरो पत्र जसरी टुक्राटुक्रा पारे, तपाईँ पनि उनलाई र उनको राज्यलाई त्यसरी नै टुक्राटुक्रा पारिदिनुहोस्!…”

अल्लाह तआलाले आफ्ना रसूलको दुआ कबूल गर्नुभयो; एक रात किसरालाई उनकै छोराले छुरा प्रहार गरी टुक्राटुक्रा पार्‍यो। हजरत उमरको समयमा सारा इरानी भूमि जितिएर मुसलमानहरूको हातमा आयो।९

गस्सानका राजा हारिस बिन अबी शिम्रलाई पत्र

हजरत शुजा बिन वह्बलाई गस्सानका राजाकहाँ पठाइएको थियो। शुजा (रदियल्लाहु अन्हु)ले सबैभन्दा पहिले राजाको ढोकेसँग कुरा गर्नुभयो। उनलाई इस्लामको निम्तो दिँदा उहाँले स्वीकार गर्नुभयो र हजुर रसूलुल्लाहलाई आफ्नो आदर र सलाम टक्र्याउनुभयो। एकछिन पनि नपर्खाई हजरत शुजालाई राजासँग भेटाइदिनुभयो। पत्र पढेपछि हारिस बिन अबी शिम्र रिसाए र पत्र भुइँमा फ्याँकिदिए। हजरत शुजा तुरुन्तै मदीना मुनव्वरा फर्कनुभयो र अल्लाह तआलाका प्यारालाई भएको कुरा सुनाउनुभयो। आफ्नो पत्र भुइँमा फ्याँकिएकोमा हाम्रा प्यारा नबी दुःखी हुनुभयो र भन्नुभयो: “उनको राज्य नष्ट होस्!” केही समयपछि नै हारिस बिन अबी शिम्र मरे र उनको राज्य टुक्रियो।१०

यमामाका राजा हौजा बिन अलीलाई पत्र

सलीत बिन अम्रलाई यमामाका राजाकहाँ पठाइएको थियो। हौजा इसाई थिए। प्यारा नबीले आफ्नो पत्रमा यसो भन्नुभएको थियो: “बिस्मिल्लाहिर्रहमानिर्रहीम! अल्लाह तआलाका रसूल मुहम्मदबाट (अलैहिस्सलाम) हौजा बिन अलीलाई! हिदायत पाउने, सही बाटोमा पुग्नेहरूलाई सलाम होस्! (हे हौजा!) थाहा पाऊ, इस्लाम ऊँट र घोडा पुग्न सक्ने सबैभन्दा टाढाका ठाउँसम्म फैलिनेछ र सबै धर्ममाथि विजयी हुनेछ। तिमी पनि इस्लाम स्वीकार गर, ताकि सलामती पाऊ। मुसलमान भयौ भने तिम्रो अधीनमा रहेका ठाउँहरूको शासन फेरि पनि तिमीलाई नै सुम्पिनेछु…”

यमामाका राजा हौजाले यो मुबारक निम्तो स्वीकार गर्न मानेनन्। राजगद्दीको मोह र पदको लोभले उनको आँखा छोपेको थियो। त्यसैले सारा सृष्टिका सुल्तानको दुआ पाउनेजस्तो महान् सौभाग्यबाट उनी वञ्चित भए। इस्लामका दूत हजरत सलीत बिन अम्रले दया गर्दै भन्नुभयो:

“हे यमामाका राजा हौजा! तिमी यो कौमका ठूला हौ! तिमीले ठूला ठानेका कैसरहरू मरेर माटो भइसके।

साँचा ठूला त अल्लाह तआलाका आदेश पालन गरेर र उहाँका निषेधबाट जोगिएर जन्नत पाउन योग्य बन्नेहरू हुन्। कुनै समुदायले ईमान ल्याउने सौभाग्य पाएको छ भने आफ्नो बिग्रिएको अकीदाले उनीहरूलाई सही बाटोबाट नबहकाऊ!… साँच्चै, म तिमीलाई अल्लाह तआलाका आदेश पालन गर्न र उहाँका निषेधबाट जोगिन सल्लाह दिन्छु। अल्लाह तआलामाथि ईमान ल्याएर उहाँका आदेश पालन गर्‍यौ भने जन्नतमा पस्नेछौ। शैतानको पछि लाग्यौ भने जहन्नममा रहनेछौ।

यदि मेरा यी नसिहत स्वीकार गर्‍यौ भने जसबाट डराउँछौ, त्यसबाट सुरक्षित हुनेछौ र जे आशा गर्छौ, त्यो पाउनेछौ। यदि मेरा नसिहत ठुकरायौ भने अब तिमीहरूका लागि मैले गर्न सक्ने केही बाँकी रहेन। बाँकी तिमी आफैँ सोच!…”

हौजाले इस्लामका दूतका यी सुन्दर नसिहत पनि सुनेनन्। अब यमामामा बस्नुको कुनै अर्थ छैन भन्ने बुझेर सलीत बिन अम्र छिट्टै मदीना फर्कनुभयो। हाम्रा प्यारा नबीलाई नतिजा सुनाउनुभयो। हौजा इस्लाममा प्रवेश गर्ने सौभाग्यबाट वञ्चित भएकोमा रसूले अकरम दुःखी हुनुभयो। केही समयपछि नै हौजाको मृत्युको खबर आयो। राजगद्दीको मोह र पदको लोभ जहन्नमको खाडल बनेको उनको कब्रमा गएर टुङ्गियो।११

बहरैनका अमीर मुन्जिर बिन सावीलाई पत्र

अला बिन हजरमीले पनि बहरैनका अमीरकहाँ पत्र लैजानुभयो। अमीरले शरीफ पत्र मायाका साथ पढ्नुभयो, त्यसको विषय बुझ्नुभयो र ईमानको सौभाग्य पाउनुभयो।

उहाँले (नज्जाशी असहमाबाहेक) अरूले जस्तै “अरूले मलाई यसो भन्लान्, उसो भन्लान्; मेरो राजगद्दी जानेछ” भन्नुभएन।

“अश्हदु अन ला इलाह इल्लल्लाह व अश्हदु अन्न मुहम्मदन अब्दुहू व रसूलुहू!” भन्दै उहाँले आफूलाई र आफ्नो पछि लाग्ने प्रजालाई जहन्नमको आगोबाट बचाउनुभयो। पत्रमार्फत मुसलमान हुन निम्तो पाउँदा पदमा रहेका अर्का एकजना व्यक्तिले ईमान ल्याउने समझ देखाउनुभयो। उहाँका प्रजामध्ये केही उहाँको पछि लागेर मुसलमान भए, केहीले ईमान ल्याएनन्। मुन्जिरले आफ्नो हालत लेखेर अला बिन हजरमी (रदियल्लाहु अन्हु)मार्फत हाम्रा प्यारा नबीलाई बिन्ती पठाउनुभयो। प्यारा नबीको जवाफी पत्र यस्तो थियो: “तिम्रो आज्ञा मान्नेहरूलाई इस्लाम सिकाइयोस्। विद्रोह गरेर जिद्दी गर्नेहरूमाथि जिज्या लगाइयोस्। मजूसीहरूले काटेको नखाइयोस् र उनीहरूसँग छोरी लिनेदिने नगरियोस्।”

यसरी सातजना इस्लामी दूतले आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्नुभयो र त्यस समयका ठूला राज्यहरूलाई इस्लामको अस्तित्वको खबर सुनाउनुभयो। उनीहरूलाई साँचो सुखको खबर दिनुभयो र कियामतको दिन “हामीले सुनेका थिएनौँ” भन्ने कुराको ठाउँ छोड्नुभएन। छोटकरीमा भन्दा, पदमा रहेकाहरूमध्ये दुईजनाले ईमान ल्याउनुभयो: एकजना नज्जाशी, अर्का मुन्जिर। अरू कुफ्रमै रहे। हब्शाका राजा असहमा (रहमतुल्लाहि अलैह) मुसलमान हुने, असहाबे किराममध्ये केहीलाई देख्ने, प्यारा नबीको मुबारक दुआ पाउने र रसूलुल्लाह र उम्मे हबीबा (रदियल्लाहु अन्हा)को निकाह पढाउने सौभाग्य पाउनुभएको थियो।

“या इलाही! उम्मे रूमानले तपाईँको बाटोमा र तपाईँका रसूलका लागि भोगेका कष्ट तपाईँबाट लुकेका छैनन्” हदीसे शरीफ

रूमका सम्राट हिरक्ल र मिस्रका सुल्तान मुकौकिस मुसलमान भएनन्, तर आएका पत्रहरूलाई निकै आदर गरे, नरम जवाफ दिए, दूतहरूसँग राम्रो व्यवहार गरे र हजुर रसूलुल्लाहलाई उपहार पठाए।

गस्सान र इरानका राजाहरूले दूतहरूसँग राम्रो व्यवहार गरेनन्, आफ्नो शत्रुता खुलेर देखाए। यमामाका राजा भने इस्लामका दूतप्रति नरम रहे।

हिजरी छैटौँ वर्षका अरू घटना

खौला बिन्त सालबा बिन कैस बिन मालिक अल-खजरजी र उहाँका श्रीमान् औस बिन सामित बिन अहजमी अन्सारीबीच जिहार भयो र सूरा मुजादला नाजिल भयो। रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले घोडा र ऊँटको दौडको अनुमति दिनुभयो। त्यस बेलासम्म कसैले उछिन्न नसकेको उहाँको ऊँटलाई एकजना देहातीको ऊँटले उछिनेपछि असहाब दुःखी हुनुहुँदा उहाँले भन्नुभयो: “हरेक पूर्णताको एउटा ह्रास हुन्छ, अर्थात् हरेक उकालोको एउटा ओरालो हुन्छ।”

हाम्री आमा आइशा (रदियल्लाहु अन्हा)की आमा उम्मे रूमान (रदियल्लाहु अन्हा) वफात हुनुभयो। रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले उहाँको जनाजाको नमाज पढाउनुभयो र दफनमा उपस्थित हुनुभयो। स्वयं रसूलुल्लाहले उहाँलाई कब्रमा ओराल्नुभयो। प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले उहाँलाई जन्नतको खुसीको खबर दिनुभयो र भन्नुभयो: “जसलाई जन्नतका हूरहरूमध्ये कुनै एकलाई हेर्न मन लाग्छ, उसले उम्मे रूमानलाई हेरोस्।” उहाँका लागि मगफिरत माग्नुभएपछि फेरि भन्नुभयो: “या इलाही! उम्मे रूमानले तपाईँको बाटोमा र तपाईँका रसूलका लागि भोगेका कष्ट तपाईँबाट लुकेका छैनन्।”